آیین نامه ایمنی در معادن مصوب 1391/11/03
ب) عملیات تهویه (مواد 359 – 381)
ب) عملیات تهویه (مواد 359 – 381)
مشخصات هوا در هر معدن زیر زمینی باید با برقراری جریان تهویه مناسب در قسمت های مختلف در شرایط مجاز نگهداری شود.
معادن زیرزمینی باید دارای نقشه های تهویه (که بـه تایید مسئول فنی و مسئول ایمنی معدن رسیده است) باشند. محاسبات و نقشه های تهویه باید حداقل هر شش ماه یک بار و همچنین هنگام تغییر در شبکه حفاری های معدن تجدید شوند. در نقشه های تهویه لازم است شبکه تهویه معدن، مشخصات مسیرهای تهویه، مشخصات بادبزن های اصلی و فرعی، جهت های جریان هوا، مقدار هوا، مقاومت و افت فشار هر شاخه و کل معدن، محل های درهای تهویه و سایر خصوصیات تهویه نشان داده شود. نسخه هایی از نقشه تهویه و همچنین نقشه رفع سوانح باید نزد سرپرست معدن، مسئول فنی، مسئول ایمنی، مسئول نجات، مسئول تهویه و سایر مسئولین مربوطه موجود بوده و بعلاوه در دفتر معدن نیز نصب شده باشد.
راهروهای مخصوص گردش هوا باید مرتباً بازدید شده و همیشه تمیز و بدون مانع بوده و در صورت ریزش فوراً تعمیر شود.
در مواقعی کـه تهویه معدن زیرزمینی بـه روش طبیعی انجام می شود باید ترتیبی اتخاذ شود تا در تمامی فصول، از اخلال در تهویه مؤثر معدن جلوگیری شود.
در مواردی کـه تهویه طبیعی کافی نباشد باید از وسایل تهویه مصنوعی استفاده شود. گردش هوایی کـه توسط این وسایل ایجاد می شود تا آنجا کـه ممکن است باید با گردش طبیعی هوا مطابقت داشته باشد.
بادبزن های اصلی تهویه باید در محفظه غیرقابل اشتعال نصب و با راهرو مخصوص غیرقابل اشتعال بـه بادبزن بـه چاه یا تونل اصلی تهویه متصل شوند. دهانه چاه یا تونل اصلی باید با هوابندهای مؤثر مسدود شده و در مواقع لزوم تعویض جهت جریان هوا امکانپذیر باشد.
بادبزن های اصلی تهویه معدن باید دارای امکانات ذیل باشد
الف) بادبزن یدکی برای پشتیبانی مواقعی کـه بادبزن اصلی از کار می افتد.
ب) منبع جایگزین برای تامین نیروی مورد نیاز بادبزن.
ج) نشانگر خودکار فشار تهویه.
د) مجهز بـه وسیله ای باشد کـه توقف بادبزن را اعلام نماید.
دیواری کـه برای نصب در تهویه ساخته می شود باید از اطراف در داخل سنگ های تونل فرو رفته و کاملاً محکم و نفوذناپذیر باشد. محل عبور افراد باید از محل عبور وسایل نقلیه مجزا گردد. بلندترین نقطه وسیله نقلیه تا بالای چارچوب در باید حداقل 50 سانتیمتر و از پهلوها حداقل 25 سانتیمتر فاصله داشته باشد.
استفاده از پرده تهویه بـه جای در تهویه ممنوع است.
حداقل 2 در برای راهروهایی کـه بـه نصب در تهویه نیاز دارند و 2 یا 3 در برای راهروهای پر عبور و مرور باید نصب شود. فاصله نصب درهای متوالی از یکدیگر در راهروهای باربری باید از طول یک قطار بزرگتر و در سایر راهروها حداقل 5 متر باشد. بـه هنگام عبور و مرور همواره باید حداقل یکی از درهای متوالی بسته باشند.
چنانچه راهروهای ورودی و خروجی اصلی تهویه نزدیک بـه هم باشند دیوارها و درهای بین آن دو باید طوری ساخته شوند کـه در مواقع انفجار یا آتش سوزی بـه آسانی خراب نشوند.
درزگیری و کیپ کردن در محل تقاطع راههوایی اصلی و راه هوایی خروجی هوا باید بـه شکلی صورت پذیرد کـه بـه آسانی حتی در مواقعی نظیر انفجار و آتشسوزی خراب نشود.
راه های متروکه باید بـه ترتیبی مسدود شوند کـه کارگران نتوانند از آنها عبور نمایند و در عین حال خللی در تهویه به وجود نیاورند.
هنگامی کـه در جریان تهویه عادی قسمتی از معدن، خللی حاصل شود کار در آن قسمت باید تا برقراری مجدد تهویه تعطیل گردد. شروع مجدد کار مشروط بـه اجازه سرپرست معدن است.
هرگونه تغییر در سیستم تهویه معدن فقط با دستور سرپرست معدن مجاز است.
تعمیرات و تغییر کلی در تهویه اصلی معدن باید هنگامی صورت گیرد کـه کلیه کارکنان معدن بـه استثنای افرادی کـه انجام تعمیرات بـه عهده آنها است از درون معدن خارج شده باشند.
رساندن جریان هوای تازه بـه جبهه کارها از مسیری کـه در آن ریزش یا تخریب اتفاق افتاده ممنوع است.
حداقل سرعت مجاز هوا 25/ 0 متر بر ثانیه است و حداکثر سرعت مجاز در قسمت های مختلف معدن بـه شرح زیر میباشد ـ
LA چاه تهویه (بدون تجهیزات) سرعت دلخواه 2 کانال تهویه و چاه تهویه بزرگ (با تجهیزات) 15 متر بر ثانیه 3 چاه باربری 10 متر بر ثانیه 4 حفاری های اصلی، چاه نفر رو و تونل میان بر و چاه مورب 8 متر بر ثانیه 5 برای حفاری های معدنی در امتداد لایه زغال سنگ و یا سنگ 6 متر بر ثانیه 6 کارگاه استخراج 4 متر بر ثانیه ماده 377 ـ حداکثر هوای مورد نیاز برای هر جبهه کار و برای کل معدن در محاسبات تهویه همواره بر اساس نوبت کاری کـه حداکثر تعداد کارگران در آن مشغول بـه کار هستند باید محاسبه شود. میزان هوای مورد نیاز برای هر فرد در محاسبات حداقل باید 6 مترمکعب در دقیقه فرض شود.
نصب تور سیمی در مقابل پروانه بادبزن الزامی است و بکار انداختن بادبزن بدون حفاظ ممنوع است.
بادبزن های موضعی باید بـه طریقی نصب شوند کـه هوای تازه را بـه جبهه کار برسانند. ظرفیت هوادهی بادبزن محلی نباید از 70 درصد هوایی کـه از طریق تهویه عمومی معدن بـه محل نصب آن میرسد، بیشتر باشد. هر گاه چند بادبزن محلی بـه صورت موازی در یک محل نصب شده باشند، جمع هوادهی مجموع بادبزن ها باید حداکثر 70 درصد مقدار هوایی باشد کـه از طریق تهویه عمومی بـه محل نصب بادبزن ها میرسد.
حداکثر فاصله دهانه لوله تهویه تا جبهه کار باید در معادن فاقد گاز 12 متر و در معادن گازدار 8 متر باشد.
ایستگاه های اندازه گیری مقدار هوا باید در مناطق اصلی ورودی و خروجی هوا و در قسمت هایی کـه مسیر آن مستقیم و کیفیت نگهداری آن مناسب است ایجاد شود . همچنین باید تابلوهایی شامل اطلاعات (تاریخ و ساعت اندازه گیری، سطح مقطع عرضی گذر هوا، مقدار واقعی و محاسب های هوا و سرعت جریان هوا) در آن مناطق نصب شود.
