✦ تحلیل

روسای دادگستری ها موظفند، بـه منظور سهولت دسترسی مراجع قضایی و شورا های حل اختلاف بـه کارشناس در خارج از وقت اداری و جلوگیری از بازداشت متهمان و نیز فراهم آوردن امکان تامین دلیل، بـه ویژه در اموری کـه جنبه فوریت دارد، ترتیبی اتخاذ نمایند تا کارشناسان در واحد های قضایی مستقر شوند یا از طریق سامانه الکترونیکی برخط (آنلاین) یا تلفن در دسترس باشند.

✦ تحلیل

روسای کل دادگستری مکلفند بـه منظور تسهیل در امور کارشناسی اقدامات زیر را انجام دهند:

الف ـ اعلام نظر در خصوص نوع رشته های کارشناسی و تعداد کارشناسان مورد نیاز حوزه قضایی خود بـه منظور جذب آنان بـه کانون و مرکز هر سال یک ماه پیش از انتشار اطلاعیه آزمون کارشناسی؛ مراجع مذکور نیز برحسب موارد اعلامی اقدام مقتضی را معمول می دارند.

ب ـ تشکیل جلسات مستمر با حضور نمایندگان واحد های قضایی، آمار و انفورماتیک دادگستری، کانون و مرکز جهت هماهنگی بیشتر در امور مربوط و رفع موانع؛

پ ـ نظارت بر فرایند کارشناسی از زمان انتخاب کارشناس تا اظهارنظر کارشناسی؛

ت ـ فراهم نمودن ترتیبات لازم بـه منظور دسترسی قاضی کشیک بـه پرونده هایی کـه امکان آزادی زندانی در وقت غیر اداری با وصول نظریه کارشناسی وجود دارد؛

ث ـ همکاری با مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه در استقرار نرم افزار بانک اطلاعات کارشناسان و ارتباط آن با سمپ؛

ج ـ فراهم نمودن تمهیدات لازم جهت واریز نقدی حق الزحمه کارشناسی بـه حساب اعلامی از سوی مرکز یا کانون از طریق الکترونیکی و واریز آن پس از انجام کار بـه حساب کارشناس.

✦ تحلیل

مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه مکلف است با همکاری کانون و مرکز، اقدامات لازم را بـه منظور ایجاد سامانه های مورد نیاز بـه منظور ارجاع هوشمند و الکترونیک بـه کارشناسان، اعلام گزارش عملکرد سالانه هر کارشناس، موارد معذوریت، میزان درآمد، تعداد کارشناسان کشیک مورد نیاز، موارد شکایت، نتیجه آن و ارزیابی میزان رضایت مردم انجام دهد.

✦ تحلیل

مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه مکلف است بـه منظور بهبود فرایند کارشناسی، با روزآمد کردن سامانه های قضایی، ایجاد ارتباط با مرکز و کانون، امکانات زیر را فراهم کند:

الف ـ ایجاد دسترسی بـه پایگاه داده کارشناسان برای مرکز و کانون ها جهت ثبت و بـروز رسانی اطلاعات مربوط بـه اسامی، صلاحیت فنی، حوزه قضایی و وضعیت فعالیت کارشناسان از جمله مرخصی، تعلیق یا لغو پروانه و سایر اطلاعات مورد نیاز مراجع قضایی؛

ب ـ ثبت و تغییر اطلاعات کارشناسان کشیک در دوره های مورد نظر اعم از روزانه، ماهیانه یا فصلی؛

پ ـ تهیه گزارش عملکرد کارشناسان اعم از تعداد کارشناسی ارجاع شده، انطباق زمان اظهارنظر با مهلت تعیین شده یا تاخیر در اعلام نظر، میزان اعتراض یا عدم اعتراض بـه نظرات کارشناس و سایر شاخص های کیفی، جهت نظارت و ارزیابی عملکرد کارشناسان؛

ت ـ انتخاب خودکار کارشناس بـه قید قرعه بر اساس تخصص با توجه بـه تعداد ارجاعات قبلی کـه هنوز اظهارنظر نشده است؛

ث ـ دسترسی مراجع قضایی و ادارات اجرای ثبت بـه اطلاعات پایگاه داده کارشناسان و اسامی کارشناسان کشیک؛

ج ـ تودیع هزینه و پرداخت الکترونیکی آن بـه کارشناس بـه حساب کانون یا مرکز؛

چ ـ ابلاغ اوراق قضایی و قرار صادره بـه کارشناس بـه صورت الکترونیک؛

ح ـ ایجاد دسترسی بـه صفحه اطلاع رسانی پرونده برای کارشناس یا کارشناسان منتخب جهت مطالعه قرار کارشناسی و اطلاعات مربوط بـه اشخاص و موضوع اختلاف؛

خ ـ ارسال الکترونیک نظریه توسط کارشناس بـه مرجع قضایی و ادارات اجرای ثبت؛

د ـ ابلاغ الکترونیک نظریه کارشناسی و پیوست های آن بـه ذی نفعان؛

ذ ـ خروج هوشمند کارشناس غیرفعال بـه دلایلی از قبیل مرخصی یا تعلیق از فهرست مربوط؛

ر ـ خروج هوشمند کارشناس انتخاب شده از فهرست انتخاب و انتقال آن بـه فهرست در حال انتظار با هدف جلوگیری از ارجاع بیش از حد متعارف بـه هر کارشناس؛

ز ـ انتقال هوشمند نام کارشناس در حال انتظار بـه فهرست انتخاب پس از ارائه نظریه کارشناسی و در صورت لزوم توضیح و تکمیل نظریه بنابر درخواست مرجع قضایی و تایید نهایی آن مرجع؛

ژ ـ امکان دسترسی مرکز و کانون بـه ارجاعات قضایی بـه کارشناسان از جمله ابلاغ قرار، مکاتبات، گزارش کارشناسی بـه منظور کنترل و نظارت مقرر در بند (پ) ماده 16 این دستورالعمل مگر اینکه قاضی ذی ربط دسترسی را غیرمجاز اعلام کند؛

س ـ امکان گزارش گیری مدیران قضایی مافوق و مراجع نظارتی ذی ربط از وضعیت ارجاع و روند انجام کارشناسی؛

ش ـ امکان انتخاب هوشمند کارشناسان رسمی بر اساس اولویت حوزه جغرافیایی محل فعالیت کارشناس مرتبط، سپس با رعایت تخصص و مهارت کارشناسان (از حوزه های قضایی هم جوار) و بعد از آن کارشناسان حوزه سراسری یا مرکز؛

ص ـ طراحی کاربرگ های مخصوص صدور قرار های کارشناسی بـه تناسب موضوعات تخصصی و رشته های کارشناسی مرتبط.

✦ تحلیل

مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه مکلف است با همکاری مرکز و کانون، شاخص های کمی و کیفی توزیع عادلانه امور کارشناسی را احصاء و سامانه قضایی را بر اساس آن روزآمد کند.

✦ تحلیل

مرکز، کانون و مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه مکلفند ظرف سه ماه نسبت بـه فراهم آوردن تجهیزات و امکانات فنی و سایر ملزومات اجرای این دستورالعمل اقدامات لازم را بـه عمل آورند.

✦ تحلیل

سازمان ثبت اسناد و املاک کشور مکلف است در کلیه ادارات ثبت، نسبت بـه تعیین کشیک در خارج از وقت اداری بـه منظور اجرای دستورات قضایی در خصوص بازداشت یا رفع بازداشت اموال غیر منقول یا اعلام پلاک ثبتی یا نقشه آن و اعلام نتیجه اقدام نماید.

✦ تحلیل

معاونت مالی، پشتیبانی و عمرانی قوه قضاییه با همکاری وزارت دادگستری مکلف است اعتبارات لازم برای تامین حق الزحمه کارشناسی هایی کـه قوه قضاییه مکلف بـه پرداخت حق الزحمه آن می باشد را در لایحه بودجه سنواتی در اجرای ماده 567 قانون آیین دادرسی کیفری، مصوب 1392 با اصلاحات و الحاقات بعدی پیگیری نماید.

✦ تحلیل

نظارت بر حسن اجرای این دستورالعمل بـه عهده معاون اول قوه قضاییه است و هر سال یک بار گزارش کیفیت عملکرد و ارزیابی اقدامات انجام شده را بـه رییس قوه قضاییه اعلام می دارد.

این دستورالعمل در 23 ماده و 1 تبصره در تاریخ 1399/01/07 بـه تصویب رییس قوه قضاییه رسید و از تاریخ تصویب لازم الاجرا است

رییس قوه قضاییه ـ سید ابراهیم رییسی