صندوق توسعه ملی کـه در این ماده صندوق نامیده می شود با هدف تبدیل بخشی از عواید ناشی از فروش نفت و گاز و میعانات گازی و فرآورده های نفتی بـه ثروت های ماندگار، مولد و سرمایه های زاینده اقتصادی و نیز حفظ سهم نسل های آینده از منابع نفت و گاز و فرآورده های نفتی تشکیل می شود. صندوق در تهران مستقر است و در تهران و سایر نقاط کشور شعبه ای نخواهد داشت. اموال و دارایی های این صندوق متعلق بـه دولت جمهوری اسلامی ایران می باشد. این ماده در حکم اساسنامه صندوق است.

الف ـ ارکان صندوق عبارتند از: 1 ـ هیات امنا 2 ـ هیات عامل 3 ـ هیات نظارت

ب ـ هیات امنا بـه عنوان بالاترین رکن صندوق، دارای وظایف و اختیارات زیر است:

1 ـ راهبری، تعیین سیاست ها و خط مشی ها

2 ـ تصویب شرایط و نحوه اعطای تسهیلات برای تولید و سرمایه گذاری بـه بخش های خصوصی، تعاونی و عمومی غیردولتی

3 ـ تصویب نظامنامه ها، برنامه های راهبردی، بودجه سالانه، صورت های مالی و گزارش عملکرد صندوق

4 ـ انتخاب رئیس و سایر اعضای هیات عامل مطابق بندهای (ت) و (ث)

5 ـ عزل رئیس و اعضای هیات عامل با پیشنهاد هریک از اعضای هیات امنا و تصویب هیات امنا

6 ـ اتخاذ تصمیم درباره ارجاع دعاوی بـه داوری و صلح دعاوی با رعایت اصل یکصد و سی و نهم (139) قانون اساسی

7 ـ تعیین انواع فعالیت های مورد قبول و واجد اولویت پرداخت تسهیلات در بخش ها و زیربخش های تولیدی و خدماتی زاینده و با بازده مناسب اقتصادی

8 ـ تعیین حداقل نرخ بازده مورد انتظار از منابع صندوق و همچنین نرخ بازده مورد قبول طرح های تولیدی و سرمایه گذاری برای پرداخت تسهیلات و تعیین نرخ سهم مشارکت در طرح های سرمایه گذاری بـه نحوی کـه میانگین این نرخ ها کمتر از متوسط نرخ بازده سپرده های بانک مرکزی در بازارهای خارجی نباشد.

پ ـ هیات امنا ترکیب اعضای هیات امنا بـه شرح زیر است:

1 ـ رئیس جمهور (رئیس هیات امنا)

2 ـ رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور (دبیر هیات امنا)

3 ـ وزیر امور اقتصادی و دارایی

4 ـ وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی

5 ـ وزیر نفت

6 ـ رئیس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران

7 ـ رئیس اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران بـه عنوان عضو ناظر و بدون حق رای

8 ـ رئیس اتاق تعاون ایران بـه عنوان عضو ناظر و بدون حق رای

9 ـ دو نفر نماینده از کمیسیون های اقتصادی و برنامه و بودجه و محاسبات بـه انتخاب مجلس شورای اسلامی

10 ـ دادستان کل کشور

تبصره 1 ـ جلسات هیات امنا حداقل سالی دو بار تشکیل می شود.

تبصره 2 ـ جلسات هیات امنا با حداقل دو سوم اعضای صاحب رای رسمیت یافته و تصمیمات آن با حداقل پنج رای اتخاذ می گردد.

تبصره 3 ـ روسای هیات عامل و هیات نظارت بدون حق رای می توانند در جلسات هیات امنا شرکت نمایند.

تبصره 4 ـ هر گونه تصمیم هیات امنا در مورد تصویب ترازنامه و صورت های مالی صندوق و نیز انتصاب رئیس و اعضای هیات عامل در روزنامه رسمی کشور و نیز یکی از روزنامه های کثیرالانتشار بـه انتخاب هیات امنا، درج می گردد.

تبصره 5 ـ دستور جلسه، تاریخ و محل جلسات هیات امنا توسط دبیر هیات امنا تعیین و حداقل پانزده روز قبل از تشکیل جلسه برای اعضای هیات ارسال می شود.

تبصره 6 ـ بودجه ستاد صندوق بـه تصویب هیات امنا می رسد.

ت ـ بـه منظور اداره امور صندوق در چهارچوب مفاد اساسنامه و مصوبات هیات امنا، هیات عامل مرکب از پنج نفر از افراد صاحب نظر، با تجربه و خوشنام در امور اقتصادی، حقوقی، مالی، بانکی و برنامه ریزی با حداقل ده سال سابقه مرتبط و مدرک تحصیلی کارشناسی ارشد توسط هیات امنا انتخاب و با حکم رئیس جمهور منصوب می شوند و دارای وظایف و اختیارات زیر می باشند:

1 ـ پیشنهاد فعالیت های مورد قبول و واجد اولویت پرداخت تسهیلات در بخش ها و زیربخش های تولیدی و خدماتی زاینده و با بازده مناسب اقتصادی بـه هیات امنا

2 ـ پیشنهاد موارد سرمایه گذاری در بازارهای پولی و مالی بین المللی و داخلی بـه هیات امنا

3 ـ تعیین چهارچوب قراردادهای عاملیت با بانک های عامل و تعیین مسئولیت ها و اختیارات بانک عامل در چهارچوب این قراردادها

4 ـ برقراری نظام حسابرسی داخلی و استقرار نظام کنترل های داخلی مناسب

5 ـ تایید صورت های مالی ارزی و ریالی و ارائه آن بـه هیات امنا

6 ـ ارائه پیشنهاد بـه هیات امنا درخصوص نظامنامه ها و شرایط و نحوه اعطای تسهیلات

7 ـ اتخاذ تصمیم نسبت بـه هرگونه اقدامی بـه نام صندوق در محدوده وظایف و اهداف مندرج در اساسنامه بـه جز آنچه تصمیم درباره آنها بـه صراحت در حوزه صلاحیت هیات امنا یا رئیس هیات عامل است مگر اینکه بـه هیات عامل تفویض شده باشد.

8 ـ اتخاذ تصمیم راجع بـه کلیه اموری کـه توسط رئیس هیات عامل در محدوده اختیارات خود در دستور کار هیات عامل قرار می گیرد.

9 ـ اجرای مصوبات هیات امنا

10 ـ پیشنهاد ارجاع دعاوی بـه داوری، تعیین داور و صلح دعاوی بـه هیات امنا

11 ـ افتتاح یا بستن حساب های ارزی در نزد بانک مرکزی و معرفی صاحبان امضای مجاز از بین اعضای هیات عامل، رئیس و سایر مدیران صندوق

12 ـ انعقاد قرارداد با مشاور معتبر بین المللی در امور سرمایه گذاری و مهندسی مالی برای ارزیابی، بهبود و ارتقای عملکرد صندوق

13 ـ سایر موارد ارجاعی از سوی هیات امنا

تبصره 1 ـ برکناری و قبول استعفای اعضای هیات عامل مشروط بـه تایید دو سوم اعضای صاحب رای هیات امنا خواهد بود.

تبصره 2 ـ اعضای هیات عامل باید تمام وقت بوده و هیچ گونه فعالیت اقتصادی و شغل دیگری بـه استثنای تدریس نداشته باشند. اعضای هیات عامل مشمول حکم مندرج در اصل یکصد و چهل و دوم (142) قانون اساسی می باشند.

تبصره 3 ـ دوره تصدی هیات عامل پنج سال بوده و انتخاب مجدد اعضاء بلامانع است.

تبصره 4 ـ کلیه اوراق بهادار، چکها، سفته ها، بروات، قراردادها و سایر اسناد تعهدآور با امضای دو عضو از سه عضو هیات عامل کـه توسط این هیات تعیین می شوند همراه با مهر صندوق معتبر خواهد بود.

تبصره 5 ـ تصمیمات هیات عامل با حداقل سه رای نافذ است.

ث ـ رئیس هیات عامل کـه بالاترین مقام اجرایی صندوق است از بین اعضای هیات عامل توسط هیات امنا انتخاب و با حکم رئیس جمهور منصوب می شود.

رئیس هیات عامل دارای وظایف و اختیارات زیر می باشد:

1 ـ ابلاغ و صدور دستور اجرای تصمیمات هیات عامل و نظارت بر حسن اجرای آن

2 ـ تعیین دستور جلسه و اداره جلسات هیات عامل

3 ـ اداره صندوق در چهارچوب مصوبات هیات عامل و هیات امنا

4 ـ تهیه و تنظیم طرح ها و برنامه های اجرایی در حیطه فعالیت های موضوع صندوق

5 ـ تهیه و تنظیم برنامه، بودجه، صورت های مالی صندوق و پیش نویس گزارش هیات عامل بـه هیات امنا

6 ـ اداره امور داخلی صندوق، بـه کارگیری نیروی انسانی و انجام هزینه های جاری و اداری صندوق

7 ـ تهیه و تنظیم گزارش عملکرد صندوق برای ارائه بـه هیات عامل حداقل هر سه ماه یک بار

8 ـ نمایندگی صندوق در برابر اشخاص ثالث و کلیه مراجع داخلی و خارجی اعم از قضایی، اداری، ثبتی و مشابه آنها با حق توکیل بـه غیر ولو بـه طور مکرر

9 ـ اقامه یا دفاع از دعاوی یا شکایات مربوط بـه امور صندوق اعم از حقوقی و کیفری با کلیه اختیارات مربوط بـه امور دادرسی بـه جز حق مصالحه و ارجاع امر بـه داوری

10 ـ سایر امور ارجاعی از سوی هیات عامل

ج ـ بـه منظور حصول اطمینان از تحقق اهداف صندوق و نظارت مستمر بر عملیات جاری آن و جلوگیری از هرگونه انحراف احتمالی از مفاد اساسنامه، خط مشی ها و سیاست ها، هیات نظارت با ترکیب رئیس دیوان محاسبات کشور، رئیس سازمان حسابرسی کشور، رئیس سازمان بازرسی کل کشور تشکیل می شود.

تبصره 1 ـ نظارت این هیات نافی وظایف قانونی دستگاه های نظارتی نظیر دیوان محاسبات کشور و سازمان بازرسی کل کشور نخواهد بود.

تبصره 2 ـ هیات نظارت دارای رئیس، نائب رئیس و دبیر خواهد بود کـه در اولین جلسه هیات نظارت انتخاب خواهند شد.

چ ـ وظایف هیات نظارت:

1 ـ رسیدگی بـه صورت ها و گزارش های مالی صندوق و تهیه گزارش های موردی و ادواری برای هیات امنا و مجلس شورای اسلامی؛

2 ـ رسیدگی بـه صورت ریز دارایی ها، مطالبات، تعهدات و خلاصه حساب های صندوق و گواهی آنها برای انتشار در روزنامه رسمی کشور؛

3 ـ رسیدگی بـه عملکرد صندوق از لحاظ انطباق با موازین قانونی و اساسنامه و اهداف صندوق این هیات در ایفای وظایف خود و بدون مداخله در امور جاری، کلیه اسناد و دارایی ها و حساب های صندوق را مورد رسیدگی قرار داده و می تواند بـه اطلاعات و مدارک و مستندات صندوق کـه لازم می داند دسترسی داشته باشد. این هیات موظف است گزارش نظارتی خود را هر شش ماه یک بار بـه هیات امنا و مجلس شورای اسلامی ارائه دهد.

تبصره ـ هیات نظارت می تواند برای حسابرسی از عملکرد صندوق از خدمات اشخاص حقیقی و حقوقی صاحب صلاحیت استفاده نماید.

ح ـ منابع صندوق:

1 ـ حداقل معادل سی درصد (30%) از منابع حاصل از صادرات نفت (نفت خام، میعانات گازی، گاز و فرآورده های نفتی) در سال های برنامه و تعیین مبلغ آن در قوانین بودجه سنواتی

2 ـ حداقل بیست درصد (20%) ارزش صادرات تهاتری اقلام فوق الذکر

3 ـ افزایش سهم واریزی از منابع بندهای (1) و (2) هر سال بـه میزان سه واحد درصد

4 ـ پنجاه درصد (50%) مانده نقدی حساب ذخیره ارزی در پایان سال 1389 و سال های بعد

5 ـ منابع قابل تحصیل از بازارهای پولی بین المللی با مجوز هیات امنا با رعایت قوانین مربوط

6 ـ سود خالص صندوق طی سال مالی

7 ـ درآمد حاصل از سود موجودی حساب صندوق در بانک مرکزی، معادل میانگین نرخ سود سپرده های بانک مرکزی در بازارهای خارجی با محاسبه و پرداخت هر سه ماه یک بار

8 ـ بیست درصد (20%) منابع موضوع جزء (د) بند (4) قانون بودجه سال 1389 کل کشور

تبصره 1 ـ بازپرداخت اصل و سود تسهیلات پرداختی از محل صندوق توسعه ملی بـه حساب صندوق واریز و مجدداً در جهت اهداف صندوق بـه کار گرفته می شود.

تبصره 2 ـ حساب های صندوق فقط نزد بانک مرکزی نگهداری خواهد شد.

خ ـ مصارف صندوق:

1 ـ اعطای تسهیلات بـه بخش های خصوصی، تعاونی و بنگاه های اقتصادی متعلق بـه مؤسسات عمومی غیردولتی برای تولید و توسعه سرمایه گذاری های دارای توجیه فنی، مالی و اقتصادی

2 ـ اعطای تسهیلات صادرات خدمات فنی و مهندسی بـه شرکت های خصوصی و تعاونی ایرانی کـه در مناقصه های خارجی برنده می شوند از طریق منابع خود یا تسهیلات اتحادیه ای (سندیکایی)

3 ـ اعطای تسهیلات خرید بـه طرف های خریدار کالا و خدمات ایرانی در بازارهای هدف صادراتی کشور

4 ـ سرمایه گذاری در بازارهای پولی و مالی خارجی

5 ـ اعطای تسهیلات بـه سرمایه گذاران خارجی با در نظر گرفتن شرایط رقابتی و بازدهی مناسب اقتصادی بـه منظور جلب و حمایت از سرمایه گذاری در ایران با رعایت اصل هشتادم (80) قانون اساسی می باشد. 6 ـ تامین هزینه های صندوق

تبصره 1 ـ استفاده از منابع صندوق برای اعتبارات هزینه ای و تملک دارایی های سرمایه ای و بازپرداخت بدهی های دولت بـه هر شکل ممنوع است.

تبصره 2 ـ اعطای تسهیلات موضوع این بند فقط بـه صورت ارزی است و سرمایه گذاران استفاده کننده از این تسهیلات اجازه تبدیل ارز بـه ریال در بازار داخلی را ندارند.

تبصره 3 ـ اعطای کلیه تسهیلات صندوق صرفاً از طریق عاملیت بانک های دولتی و غیردولتی خواهد بود.

د ـ سایر مقررات:

1 ـ سهم عاملیت بانک ها در شرایط رقابتی متناسب با نرخ کارمزد و توان تخصصی و کارشناسی بانک ها توسط هیات عامل تعیین می شود.

2 ـ سهم صندوق از منابع موضوع جزء (1) و (2) بند (ح) این ماده ماهانه توسط بانک مرکزی بـه حساب صندوق واریز و در پایان سال مالی با توجه بـه قطعی شدن منابع تسویه می شود.

3 ـ پرداخت تسهیلات از محل منابع صندوق بدون تایید توجیه فنی، اقتصادی، مالی و اهلیت متقاضی توسط بانک عامل ممنوع است و در حکم تصرف غیرقانونی در اموال عمومی خواهد بود. ارزیابی گزارش های توجیه فنی، اقتصادی و مالی و احراز کفایت بازدهی طرح های سرمایه گذاری با لحاظ عامل خطرپذیری، بـه میزانی کـه از نرخ سود تسهیلات مورد انتظار اعلام شده توسط هیات امنا کمتر نباشد بـه عهده بانک عامل و بـه مثابه تضمین بانک عامل در بازپرداخت اصل و سود تسهیلات بـه صندوق است.

صندوق، منابع مورد نیاز طرح های سرمایه گذاری بخش کشاورزی، آب و منابع طبیعی را از طریق بانک عامل یا صندوق حمایت از توسعه سرمایه گذاری بخش کشاورزی بـه صورت ارزی و با سود انتظاری کمتر در اختیار سرمایه گذاران بخش قرار می دهد.

4 ـ مجموع تسهیلات اختصاص یافته از منابع صندوق با عاملیت بانک ها بـه مؤسسات و نهادهای عمومی غیردولتی و شرکت های تابعه و وابسته در هر حال نباید بیش از بیست درصد (20%) منابع صندوق باشد.

تبصره 1 ـ از نظر این ماده مؤسسات و شرکت ها در صورتی غیر عمومی محسوب می شوند کـه حداقل هشتاد درصد (80%) سهام، یا سهم الشرکه آنها مستقیم و یا با واسطه اشخاص حقوقی متعلق بـه اشخاص حقیقی باشد. مؤسسات و شرکت هایی کـه اکثریت مطلق سهام آنها متعلق بـه مؤسسات عمومی و عام المنفعه نظیر موقوفات، صندوق های بیمه ای و بازنشستگی و مؤسسات خیریه عمومی است از نظر این ماده در حکم مؤسسات و شرکت های وابسته بـه نهادهای عمومی غیردولتی هستند.

تبصره 2 ـ بنگاه های اقتصادی کـه صرف نظر از نوع مالکیت، بیش از بیست درصد (20%) اعضای هیات مدیره آنها توسط مقامات دولتی تعیین می شوند از نظر این ماده، دولتی محسوب می گردند و پرداخت از منابع صندوق بـه آنها ممنوع است.

تبصره 3 ـ صندوق موظف است در توزیع منابع بین بخش های اقتصادی و استان ها، توازن منطقه ای را مدنظر قرار دهد.

5 ـ سال مالی صندوق از اول فروردین ماه هر سال تا پایان اسفند ماه همان سال است.

6 ـ صندوق در امور اداری، استخدامی، مالی و معاملاتی تابع این اساسنامه و قوانین مؤسسات و نهادهای عمومی غیردولتی و سیاست های پولی و ارزی می باشد. آیین نامه های لازم بـه پیشنهاد هیات امنای صندوق بـه تصویب هیات وزیران خواهد رسید و طبق اصل یکصد و سی و هشتم (138) قانون اساسی اقدام خواهد شد.

7 ـ رئیس هیات عامل صندوق توسعه ملی موظف است هر شش ماه یک بار میزان منابع و مصارف و محل مصارف صندوق را بـه هیات امنا، هیات نظارت و مجلس شورای اسلامی گزارش نماید.

8 ـ هیات نظارت درصورت برخورد با تخلف و جرم در اجرای احکام این ماده حسب مورد مراتب را بـه مراجع صالحه اعلام می دارد.

9 ـ ترازنامه و حساب سود و زیان صندوق بـه همراه گزارش و اظهارنظر هیات نظارت باید حداقل پانزده روز قبل از تشکیل جلسه بـه هیات امنا تسلیم گردد.

10 ـ صدور هرگونه ضمانت نامه و پرداخت هرگونه تسهیلات از محل منابع صندوق فقط از طریق بانک های عامل اعم از دولتی یا غیردولتی و صندوق حمایت از توسعه سرمایه گذاری بخش کشاورزی انجام می شود.