✦ تحلیل

تعریف اصطلاحات مندرج در این قانون بـه قرار زیر است: 1ـ سازمان ـ منظور از سازمان، سازمان برنامه و بودجه است. 2ـ برنامه درازمدت ـ منظور برنامه ایست کـه ضمن آن توسعه اقتصادی و اجتماعی برای یک دوره ده ساله یا طولانی تر بـه عنوان راهنمای برنامه ریزی های پنج ساله پیش بینی می شود. 3 ـ برنامه عمرانی پنج ساله ـ منظور برنامه جامعی است کـه برای مدت پنجسال تنظیم و بـه تصویب مجلسین می رسد و ضمن آن هدف ها و سیاست های توسعه اقتصادی و اجتماعی طی همان مدت مشخص می شود. در این برنامه کلیه منابع مالی دولت و همچنین منابعی کـه از طرف شرکت های دولتی و بخش خصوصی صرف عملیات عمرانی می گردد از یک طرف و اعتبارات جاری و عمرانی دولت و هزینه های عمرانی شرکت های دولتی و بخش خصوصی از طرف دیگر جهت وصول بـه هدف های مذکور پیش بینی می گردد. 4 ـ برنامه سالانه ـ منظور برنامه عملیات اجرایی دولت است کـه سالانه تنظیم و همراه بودجه کل کشور تقدیم مجلس شورای ملی می گردد و ضمن آن در قالب هدف ها و سیاست های مندرج در برنامه عمرانی پنج ساله هدف های مشخص و عملیات اجرایی سالانه هر دستگاه اجرایی با اعتبار مربوط تعیین می شود. 5 ـ بودجه عمومی دولت ـ منظور بودجه ای است کـه در آن برای اجرای برنامه سالانه منابع مالی لازم پیش بینی و اعتبارات جاری و عمرانی دستگاه های اجرایی تعیین می شود. 6 ـ اعتبارات جاری ـ منظور اعتباراتی است کـه در برنامه عمرانی پنج ساله بـه صورت کلی و در بودجه عمومی دولت بـه تفکیک جهت تامین هزینه های جاری دولت و همچنین هزینه نگهداشت سطح فعالیت های اقتصادی و اجتماعی دولت پیش بینی می شود. 7 ـ اعتبارات عمرانی ـ منظور اعتباراتی است کـه در برنامه عمرانی پنج ساله بـه صورت کلی و در بودجه عمومی دولت بـه تفکیک جهت اجرای طرح های عمرانی ( اعتبارات عمرانی ثابت) و همچنین توسعه هزینه های جاری مربوط بـه برنامه های اقتصادی و اجتماعی دولت ( اعتبارات عمرانی غیر ثابت) پیش بینی می شود. 8 ـ عملیات اجرایی منظور فعالیت های جاری و طرح های عمرانی دستگاه های اجرایی است کـه در برنامه سالانه مشخص می گردد. 9 ـ فعالیت جاری ـ منظور یک سلسله عملیات و خدمات مشخصی است کـه برای تحقق بخشیدن بـه هدف های برنامه سالانه طی یک سال اجرا می شود و هزینه آن از محل اعتبارات جاری تامین می گردد. 10 ـ طرح عمرانی ـ منظور مجموعه عملیات و خدمات مشخصی است کـه براساس مطالعات توجیهی فنی و اقتصادی یا اجتماعی کـه توسط دستگاه اجرایی انجام می شود طی مدت معین و با اعتبار معین برای تحقق بخشیدن بـه هدف های برنامه عمرانی پنج ساله بـه صورت سرمایه گذاری ثابت شامل هزینه های غیر ثابت وابسته در دوره مطالعه و اجرا و یا مطالعات اجرا می گردد و تمام یا قسمتی از هزینه های اجرای آن از محل اعتبارات عمرانی تامین می شود و بـه سه نوع انتفاعی و غیر انتفاعی و مطالعاتی تقسیم می گردد. الف ـ طرح عمرانی انتفاعی ـ منظور طرحی است کـه در مدت معقولی پس از شروع بـه بهره برداری علاوه بر تامین هزینه های جاری و استهلاک سرمایه سود متناسبی بـه تبعیت از سیاست دولت را نیز عاید نماید. ب ـ طرح عمرانی غیر انتفاعی ـ منظور طرحی است کـه برای انجام برنامه های رفاه اجتماعی و عملیات زیر بنایی و یا احداث ساختمان و تاسیسات جهت تسهیل کلیه وظایف دولت اجرا می گردد و هدف اصلی آن حصول درآمد نمی باشد. پ ـ طرح مطالعاتی ـ منظور طرحی است کـه براساس قرارداد بین سازمان و یا سایر دستگاه های اجرایی با موسسات علمی و یا مطالعاتی متخصص برای بررسی خاصی اجرا می گردد. 11 ـ دستگاه اجرایی ـ منظور وزارتخانه، نیروها و سازمان های تابعه ارتش شاهنشاهی، استانداری یا فرمانداری کل، شهرداری و موسسه وابسته بـه شهرداری، موسسه دولتی، موسسه وابسته بـه دولت، شرکت دولتی، موسسه عمومی عام المنفعه و موسسه اعتباری تخصصی است کـه عهده دار اجرای قسمتی از برنامه سالانه بشود. 12 ـ دستگاه مسئول بهره برداریـ منظور دستگاهی است کـه پس از اجرا و تکمیل طرح عمرانی طبق قوانین و مقررات مربوط موظف بـه بهره برداری و نگهداری از آن می گردد. این دستگاه ممکن است همان دستگاه اجرا کننده طرح و یا دستگاه دیگری باشد. 13 ـ اصطلاحاتی کـه در این قانون تعریف نشده است طبق تعاریف مندرج در قانون محاسبات عمومی خواهد بود. 14 ـ الحاق 1380/11/27 ـ ارزش خالص ـ منظور ارزش کل دارایی ها منهای ارزش کل بدهی های بخش دولتی است. 15 ـ الحاق 1380/11/27 ـ درآمد ـ منظور آن دسته از داد و ستدهای بخش دولتی است کـه ارزش خالص را افزایش می دهد. 16 ـ الحاق 1380/11/27 ـ اعتبار هزینه ـ منظور اعتبار آن دسته از داد و ستدهای بخش دولتی است کـه ارزش خالص را کاهش می دهد. 17 ـ الحاق 1380/11/27 ـ دارایی های سرمایه ای ـ منظور دارایی های تولید شده یا تولید نشده ای است کـه طی مدت بیش از یک سال در فرآیند تولید کالا و خدمات بکار می رود. 18 ـ الحاق 1380/11/27 ـ دارایی های تولید شده ـ منظور دارایی هایی است کـه در فرآیند تولید حاصل گردیده است. دارایی تولید شده بـه سه گروه عمده دارایی های ثابت، موجودی انبار و اقلام گرانبها تقسیم می شود. الف ـ الحاق 1380/11/27 ـ دارایی های ثابت ـ منظور دارایی های تولید شده ای است کـه طی مدت بیش از یکسال بطور مکرر و مستمر در فرآیند تولید بـه کار برده می شود. ب ـ الحاق 1380/11/27 ـ موجودی انبار ـ منظور کالاها و خدماتی است کـه توسط تولیدکنندگان بـه منظور فروش، استفاده در تولید و یا سایر مقاصد در آینده نگهداری می شوند. ج ـ الحاق 1380/11/27 ـ اقلام گرانبها ـ منظور اقلامی با ارزش قابل ملاحظه است کـه نه بـه منظور تولید و مصرف، بلکه بـه دلیل ارزشی کـه دارند نگهداری می شود. (مانند تابلو، کتب خطی، فلزات گرانبها) 19 ـ الحاق 1380/11/27 ـ دارایی های تولید نشده ـ منظور دارایی های مورد نیاز تولید است کـه خودشان تولید نشده اند. (مانند زمین و ذخایر معدنی) 20 ـ الحاق 1380/11/27 ـ فعالیت ـ منظور یک سلسله عملیات و خدمات مشخص است کـه برای تحقق بخشیدن بـه هدف های سالانه برنامه طی یک سال اجرا می شود و منابع مورد نیاز آن از محل اعتبارات مربوط بـه هزینه تامین می گردد. 21 ـ الحاق 1380/11/27 ـ اعتبار طرح تملک دارایی های سرمایه ای ـ منظور اعتبار مجموعه عملیات و خدمات مشخصی است کـه بر اساس مطالعات توجیهی، فنی و اقتصادی و اجتماعی کـه توسط دستگاه اجرایی انجام می شود طی مدت معین و با اعتبار معین برای تحقق بخشیدن بـه هدف های برنامه توسعه پنج ساله بـه صورت سرمایه گذاری ثابت یا مطالعه برای ایجاد دارایی سرمایه ای اجرا می گردد و منابع مورد نیاز اجرای آن از محل اعتبارات مربوط بـه تملک دارایی های سرمایه ای تامین می شود و بـه دو نوع انتفاعی و غیرانتفاعی تقسیم می گردد.