قانون تجارت مصوب 1311/02/13
بخش 11: مقررات جزایی (243 - 269)
بخش 11: مقررات جزایی
بخش 11: مقررات جزایی (243 - 269)
اصلاح 1403/03/20 ـ اشخاص زیر بـه حبس تادیبی از سه ماه تا دو سال یا بـه جزای نقدی از 82.500.000 تا 500.000.000 ریال یا بهر دو مجازات محکوم خواهند شد: (مصوب سابق: 20.000 تا 200.000) ـ هر کس کـه عالما و بر خلاف واقع پذیره نویسی سهام را تصدیق کند و یا برخلاف مقررات این قانون اعلامیه پذیره نویسی منتشر نماید و یا مدارک خلاف واقع حاکی از تشکیل شرکت بـه مرجع ثبت شرکت ها تسلیم کند و یا در تعیین ارزش آورده غیر نقد تقلب اعمال کند. ـ هر کس در ورقه سهم با نام یا گواهینامه موقت سهم مبلغ پرداخت شده را بیش از آنچه کـه واقعا پرداخت شده است قید کند. ـ هر کس از اعلام مطالبی کـه طبق مقررات این قانون باید بـه مرجع ثبت شرکت ها اعلام کند بعضا یا کلا خودداری نماید و یا مطالب خلاف واقع بـه مرجع مزبور اعلام دارد. ـ هر کس سهام یا قطعات سهام را قبل از بـه ثبت رسیدن شرکت و یا در صورتی کـه ثبت شرکت مزورانه انجام گرفته باشد صادر کند. ـ هر کس سهام یا قطعات سهام را بدون پذیره نویسی کلیه سرمایه و تأدیه حداقل سی و پنج درصد آن و نیز تحویل کلیه سرمایه غیر نقد صادر کند. ـ هر کس قبل از پرداخت کلیه مبلغ اسمی سهم سهام بی نام یا گواهینامه موقت بی نام صادر کند.
اصلاح 1403/03/20 ـ اشخاص زیر بـه حبس تادیبی از سه ماه تا یکسال یا بـه جزای نقدی از 165.000.000 تا 660.000.000 ریال یا بهر دو مجازات محکوم خواهند شد: (مصوب سابق: 50.000 تا 500.000) ـ هر کس عالما سهام یا گواهینامه موقت سهام بدون ذکر مبلغ اسمی صادر کند یا بفروشد یا بـه معرض فروش گذارد. ـ هر کس سهام بی نام را قبل از آنکه تمام مبلغ اسمی آن پرداخت شده باشد صادر کند یا بفروشد یا بـه معرض فروش گذارد. ـ هر کس سهام با نام را قبل از آنکه اقلا سی و پنج درصد مبلغ اسمی آن پرداخت شده باشد بفروشد یا بـه معرض فروش گذارد.
هر کس عالما در هر یک از عملیات مذکور در ماده 244 شرکت کند یا انجام آن عملیات را تسهیل نماید بر حسب مورد بـه مجازات شریک یا معاون محکوم خواهد شد.
اصلاح 1403/03/20 ـ رییس و اعضاء هیأت مدیره هر شرکت سهامی در صورت ارتکاب هر یک از جرائم زیر بـه حبس تادیبی از دو ماه تا شش ماه یا بـه جزای نقدی از 100.000.000 تا 200.000.000 ریال یا بهر دو مجازات محکوم خواهند شد: (مصوب سابق: 30.000 تا 300.000) ـ در صورتی کـه ظرف مهلت مقرر در این قانون قسمت پرداخت نشده مبلغ اسمی سهام شرکت را مطالبه نکنند و یا دو ماه قبل از پایان مهلت مذکور مجمع عمومی فوق العاده را جهت تقلیل سرمایه شرکت تا میزان مبلغ پرداخت شده دعوت ننمایند. ـ در صورتی کـه قبل از پرداخت کلیه سرمایه شرکت بـه صدور اوراق قرضه مبادرت کرده یا صدور آنرا اجازه دهند.
در مورد بند یک ماده 246 در صورتی کـه هر یک از اعضاء هیأت مدیره قبل از انقضاء مهلت مقرر در جلسه هیأت مزبور صریحا اعلام کند کـه باید بـه تکلیف قانونی برای سلب مسئولیت جزایی عمل شود و بـه این اعلام از طرف سایر اعضاء هیأت مدیره توجه نشود و جرم تحقق پیدا کند عضو هیأت مدیره کـه تکلیف قانونی را اعلام کرده است مجرم شناخته نخواهد شد. سلب مسئولیت جزایی از عضو هیأت مدیره منوط بـه اینست کـه عضو هیأت مدیره علاوه بر اعلام تکلیف قانونی در جلسه هیأت مزبور مراتب را از طریق ارسال اظهارنامه رسمی بهر یک از اعضاء هیأت مدیره اعلام نماید. در صورتی کـه جلسات هیأت مدیره بهر علت تشکیل نگردد اعلام از طریق ارسال اظهارنامه رسمی برای سلب مسئولیت جزایی از عضو هیأت مدیره کافی است.
اصلاح 1403/03/20 ـ هر کس اعلامیه پذیره نویسی سهام یا اطلاعیه انتشار اوراق قرضه شرکت سهامی را بدون امضاهای مجاز و نام و نشانی موسسین یا مدیران شرکت منتشر کند بـه جزای نقدی از 100.000.000 تا 200.000.000 ریال محکوم خواهد شد. (مصوب سابق: 10.000 تا 30.000)
هر کس با سوء نیت برای تشویق مردم بـه تعهد خرید اوراق بهادار شرکت سهامی بـه صدور اعلامیه پذیره نویسی سهام یا اطلاعیه انتشار اوراق قرضه کـه متضمن اطلاعات نادرست یا ناقص باشد مبادرت نماید و یا از روی سوء نیت جهت تهیه اعلامیه یا اطلاعیه مزبور اطلاعات نادرست یا ناقص داده باشد بـه مجازات شروع بـه کلاهبرداری محکوم خواهد شد و هر گاه اثری بر این اقدامات مترتب شده باشد مرتکب در حکم کلاهبردار بوده و بـه مجازات مقرر محکوم خواهد شد.
اصلاح 1403/03/20 ـ رییس و اعضاء هیأت مدیره هر شرکت سهامی عام کـه قبل از تأدیه کلیه سرمایه ثبت شده شرکت و قبل از انقضاء دو سال تمام از تاریخ ثبت شرکت و تصویب دو ترازنامه آن توسط مجمع عمومی مبادرت بـه صدور اوراق قرضه نمایند بـه جزای نقدی از 100.000.000 تا 200.000.000 ریال محکوم خواهند شد. (مصوب سابق: 20.000 تا 200.000)
اصلاح 1403/03/20 ـ رییس و اعضاء هیأت مدیره هر شرکت سهامی عام کـه بدون رعایت مقررات ماده 56 این قانون مبادرت بـه صدور اوراق قرضه بنمایند بـه حبس تادیبی از سه ماه تا دو سال و جزای نقدی از 82.500.000 تا 500.000.000 ریال محکوم خواهند شد. (مصوب سابق: 20.000 تا 200.000)
اصلاح 1403/03/20 ـ رییس و اعضاء هیأت مدیره و مدیر عامل هر شرکت سهامی عمومی کـه نکات مندرج در ماده 60 این قانون را در اوراق قرضه قید ننمایند بـه جزای نقدی از 100.000.000 تا 200.000.000 ریال محکوم خواهند شد. (مصوب سابق: 20.000 تا 200.000)
اصلاح 1403/03/20 ـ اشخاص زیر بـه حبس تادیبی از سه ماه تا یکسال یا بـه جزای نقدی از 82.500.000 تا 500.000.000 ریال یا بهر دو مجازات محکوم خواهند شد: ـ هر کس عامدا مانع حضور دارنده سهم شرکت در جلسات مجامع عمومی صاحبان سهام بشود. ـ هر کس با خدعه و نیرنگ خود را دارنده سهم یا قطعات سهم معرفی کند و یا بـه این طریق در اخذ رای در مجمع عمومی صاحبان سهام شرکت نماید اعم از آنکه اینکار را شخصا یا توسط دیگری انجام دهد. (مصوب سابق: 20.000 تا 200.000)
اصلاح 1403/03/20 ـ رییس و اعضاء هیأت مدیره شرکت سهامی کـه حداکثر تا 6 ماه پس از پایان هر سال مالی مجمع عمومی عادی صاحبان سهام را دعوت نکنند یا مدارک مقرر در ماده 232 را بـه موقع تنظیم و تسلیم ننمایند بـه حبس از دو تا شش ماه یا بـه جزای نقدی از 100.000.000 تا 200.000.000 ریال یا بهر دو مجازات محکوم خواهند شد. (مصوب سابق: 20.000 تا 200.000)
اصلاح 1403/03/20 ـ رییس و اعضاء هیأت مدیره هر شرکت سهامی کـه صورت حاضرین در مجمع را مطابق ماده 99 تنظیم نکنند بـه جزای نقدی از 100.000.000 تا 200.000.000 ریال محکوم خواهند شد. (مصوب سابق: 20.000 تا 200.000)
هیأت رئیسه هر مجمع عمومی کـه صورت جلسه مذکور در ماده 105 را تنظیم نکند. بـه مجازات مذکور در ماده قبل محکوم خواهد شد.
رییس و اعضاء هیأت رئیسه هر مجمع عمومی کـه مقررات راجع بـه حق رای صاحبان سهام را رعایت نکرده باشند بـه مجازات مذکور در ماده 255 محکوم خواهند شد.
اشخاص زیر بـه حبس تادیبی از یکسال تا سه سال محکوم خواهند شد: ـ رییس و اعضاء هیأت مدیره و مدیر عامل شرکت کـه بدون صورت دارایی و ترازنامه یا بـه استناد صورت دارایی و ترازنامه مزور منافع موهومی را بین صاحبان سهام تقسیم کرده باشند. ـ رییس و اعضاء هیأت مدیره و مدیر عامل شرکت کـه ترازنامه غیر واقع بمنظور پنهان داشتن وضعیت واقعی شرکت بـه صاحبان سهام ارائه یا منتشر کرده باشند. ـ رییس و اعضاء هیأت مدیره و مدیر عامل شرکت کـه اموال یا اعتبارات شرکت را برخلاف منافع شرکت برای مقاصد شخصی یا برای شرکت یا موسسه دیگری کـه خود بـه طور مستقیم یا غیر مستقیم در آن ذی نفع می باشند مورد استفاده قرار دهند. ـ رییس و اعضاء هیأت مدیره و مدیر عامل شرکت کـه با سوء نیت از اختیارات خود بر خلاف منافع شرکت برای مقاصد شخصی یا بخاطر شرکت یا موسسه دیگری کـه خود بـه طور مستقیم یا غیر مستقیم در آن ذی نفع می باشند استفاده کنند.
اصلاح 1403/03/20 ـ رییس و اعضای هیأت مدیره شرکت کـه متعمدا مجمع عمومی صاحبان سهام را در هر موقع کـه انتخاب بازرسان شرکت باید انجام پذیرد بـه این منظور دعوت ننمایند و یا بازرسان شرکت را بـه مجامع عمومی صاحبان سهام دعوت نکنند ب حبس از دو تا شش ماه یا جزای نقدی از 82.500.000 تا 200.000.000 ریال یا بهر دو مجازات محکوم خواهند شد. (مصوب سابق: 20.000 تا 200.000)
اصلاح 1403/03/20 ـ رییس و اعضاء هیأت مدیره و مدیر عامل کـه عامدا مانع یا مخل انجام وظایف بازرسان شرکت بشوند یا اسناد و مدارکی را کـه برای انجام وظایف آنها لازم است در اختیار بازرسان قرار ندهند بـه حبس تادیبی از سه ماه تا دو سال یا بـه جزای نقدی از 82.500.000 تا 500.000.000 ریال یا بهر دو مجازات محکوم خواهند شد. (مصوب سابق: 20.000 تا 200.000)
اصلاح 1403/03/20 ـ رییس و اعضاء هیأت مدیره و مدیر عامل هر شرکت سهامی کـه قبل از بـه ثبت رسیدن افزایش سرمایه یا در صورتی کـه ثبت افزایش سرمایه مزورانه یا بدون رعایت تشریفات لازم انجام گرفته باشد سهام یا قطعات سهام جدید صادر و منتشر کنند بـه جزای نقدی از 100.000 تا 100.000.000 ریال محکوم خواهند شد. و در صورتی کـه قبل از پرداخت تمامی مبلغ اسمی سهام مبادرت بـه صدور و انتشار سهام جدید یا قطعات سهام جدید بنمایند بـه حبس تادیبی از دو ماه تا شش ماه و بـه جزای نقدی از 100.000 تا 100.000.000 ریال محکوم خواهند شد. (مصوب سابق: 10.000 تا 100.000 ـ 20.000 تا 200.000)
اصلاح 1403/03/20 ـ رییس و اعضاء هیأت مدیره و مدیر عامل هر شرکت سهامی کـه مرتکب جرائم زیر بشوند بـه جزای نقدی از 100.000.000 تا 200.000.000 ریال محکوم خواهند شد: (مصوب سابق: 20.000 تا 200.000) ـ در صورتی کـه در موقع افزایش سرمایه شرکت باستثنای مواردیکه در این قانون پیش بینی شده است حق تقدم صاحبان سهام را نسبت بـه پذیره نویسی و خرید سهام جدید رعایت نکنند و یا مهلتی را کـه جهت پذیره نویسی سهام جدید باید در نظر گرفته شود بـه صاحبان سهام ندهند. ـ در صورتی کـه شرکت قبلا اوراق قرضه قابل تعویض با سهم منتشر کرده باشد حقوق دارندگان این گونه اوراق قرضه را نسبت بـه تعویض اوراق آنها با سهام شرکت در نظر نگرفته یا قبل از انقضاء مدتی کـه طی آن این قبیل اوراق قرضه قابل تعویض با سهام شرکت است اوراق قرضه جدید قابل تعویض یا قابل تبدیل بـه سهام منتشر کنند یا قبل از تبدیل یا تعویض اوراق قرضه یا بازپرداخت مبلغ آنها سرمایه شرکت را مستهلک سازند یا آنرا از طریق بازخرید سهام کاهش دهند یا اقدام بـه تقسیم اندوخته کنند یا در نحوه تقسیم منافع تغییراتی بدهند.
اصلاح 1403/03/20 ـ رییس و اعضاء هیأت مدیره و مدیر عامل هر شرکت سهامی کـه عالما برای سلب حق تقدم از صاحبان سهام نسبت بـه پذیره نویسی سهام جدید بـه مجمع عمومی اطلاعات نادرست بدهند یا اطلاعات نادرست را تصدیق کنند بـه حبس از شش ماه تا سه سال یا بـه جزای نقدی از 330.000.000 تا 1.000.000.000 یا بهر دو مجازات محکوم خواهند شد. (مصوب سابق: 100.000 تا 1.000.000)
اصلاح 1403/03/20 ـ رییس و اعضاء هیأت مدیره هر شرکت سهامی کـه در مورد کاهش سرمایه عالما مقررات زیر را رعایت نکنند بـه جزای نقدی از 100.000.000 تا 200.000.000 ریال محکوم خواهند شد: (مصوب سابق: 20.000 تا 200.000) ـ در صورت عدم رعایت تساوی حقوق صاحبان سهام. ـ در صورتی کـه پیشنهاد راجع بـه کاهش سرمایه حداقل چهل و پنج روز قبل از تشکیل مجمع عمومی فوق العاده بـه بازرس شرکت تسلیم نشده باشد. ـ در صورتی کـه تصمیم مجمع عمومی دائر بر تصویب کاهش سرمایه و مهلت و شرائط آن در روزنامه رسمی و روزنامه کثیرالانتشاری کـه اعلانات مربوط بـه شرکت در آن نشر می گردد آگهی نشده باشد.
اصلاح 1403/03/20 ـ رییس و اعضاء هیأت مدیره هر شرکت سهامی کـه در صورت از میان رفتن بیش از نصف سرمایه شرکت بر اثر زیانهای وارده حداکثر تا دو ماه مجمع عمومی فوق العاده صاحبان سهام را دعوت ننمایند تا موضوع انحلال یا بقاء شرکت مورد شور و رای واقع شود و حداکثر تا یکماه نسبت بـه ثبت و آگهی تصمیم مجمع مذکور اقدام ننمایند بـه حبس از دو ماه تا شش ماه یا بـه جزای نقدی از 100.000.000 تا 200.000.000 ریال یا بهر دو مجازات محکوم خواهند شد. (مصوب سابق: 10.000 تا 100.000)
اصلاح 1403/03/20 ـ هر کس با وجود منع قانونی عالما سمت بازرسی را در شرکت سهامی بپذیرد و بـه آن عمل کند بـه حبس تادیبی از دو ماه تا شش ماه یا جزای نقدی از 100.000.000 تا 200.000.000 ریال یا بهر دو مجازات محکوم خواهد شد. (مصوب سابق: 20.000 تا 100.000)
هر کس در سمت بازرسی شرکت سهامی عالما راجع بـه اوضاع شرکت بـه مجمع عمومی در گزارشهای خود اطلاعات خلاف حقیقت بدهد و یا این گونه اطلاعات را تصدیق کند بـه حبس تادیبی از سه ماه تا دو سال محکوم خواهد شد.
اصلاح 1403/03/20 ـ مدیر یا مدیران تصفیه هر شرکت سهامی کـه عالما مرتکب جرائم زیر بشوند بـه حبس تادیبی از دو ماه تا شش ماه یا بـه جزای نقدی از 100.000.000 تا 200.000.000 ریال یا بهر دو مجازات محکوم خواهند شد: (مصوب سابق: 20.000 تا 200.000) ـ در صورتی کـه ظرف یکماه پس از انتخاب تصمیم راجع بـه انحلال شرکت و نام و نشانی خود را بـه مرجع ثبت شرکت ها اعلام نکنند. ـ در صورتی کـه تا شش ماه پس از شروع بـه امر تصفیه مجمع عمومی عادی صاحبان سهام شرکت را دعوت نکرده وضعیت اموال و مطالبات و قروض شرکت و نحوه تصفیه امور شرکت و مدتی را کـه جهت پایان دادن بـه امر تصفیه لازم میداند بـه اطلاع مجمع عمومی نرسانند. ـ در صورتی کـه قبل از خاتمه امر تصفیه همه ساله مجمع عمومی عادی صاحبان سهام شرکت را با رعایت شرایط و تشریفاتی کـه در این قانون اساسنامه شرکت پیش بینی شده است دعوت نکرده صورت دارایی منقول و غیر منقول و ترازنامه و حساب سود و زیان عملیات خود را بـه ضمیمه گزارشی حاکی از اعمالی کـه تا آن موقع انجام داده اند بـه مجمع مذکور تسلیم نکنند. ـ در صورتی کـه در خاتمه دوره تصدی خود بدون آنکه تمدید مدت ماموریت خود را خواستار شوند بـه عملیات خود ادامه دهند. ـ در صورتی کـه ظرف یکماه پس از ختم تصفیه مراتب را بـه مرجع ثبت شرکت ها اعلام ننمایند. ـ در صورتی کـه پس از اعلام ختم تصفیه وجوهی را کـه باقیمانده است در حساب مخصوصی در یکی از بانک های ایرانی تودیع ننمایند و صورت اسامی بستانکاران و صاحبان سهامی را کـه حقوق خود را استیفاء نکرده اند بـه آن بانک تسلیم نکرده مراتب را طی آگهی ختم تصفیه بـه اطلاع اشخاص ذی نفع نرسانند.
مدیر تصفیه یا مدیران هر شرکت سهامی کـه مرتکب جرائم زیر شوند بـه حبس تادیبی از یک سال تا سه سال محکوم خواهند شد: ـ در صورتی کـه اموال یا اعتبارات شرکت در حال تصفیه را برخلاف منافع شرکت یا برای مقاصد شخصی یا برای شرکت یا موسسه دیگری کـه خود بـه طور مستقیم یا غیر مستقیم در آن ذی نفع می باشند مورد استفاده قرار دهند. ـ در صورتی کـه برخلاف ماده 213 بـه انتقال دارایی شرکت مبادرت کنند یا بدون رعایت حقوق بستانکاران و موضوع کردن قروضی کـه هنوز موعد تأدیه آن نرسیده دارایی شرکت را بین صاحبان سهام تقسیم نمایند.