قانون تجارت مصوب 1311/02/13
مبحث چهارم ـ در شرکت مختلط غیر سهامی (141 - 161)
مبحث چهارم ـ در شرکت مختلط غیر سهامی
مبحث چهارم ـ در شرکت مختلط غیر سهامی (141 - 161)
شرکت مختلط غیر سهامی؛ شرکتی است کـه برای امور تجارتی در تحت اسم مخصوصی بین یک یا چند نفر شریک ضامن و یک یا چند نفر شریک با مسئولیت محدود، بدون انتشار سهام تشکیل می شود. شریک ضامن مسئول کلیه قروضی است کـه ممکن است علاوه بر دارایی شرکت پیدا شود. شریک با مسئولیت محدود کسی است کـه مسئولیت او فقط تا میزان سرمایه است کـه در شرکت گذارده و یا بایستی بگذارد. در اسم شرکت باید عبارت "شرکت مختلط" و لااقل اسم یکی از شرکاءِ ضامن قید شود.
روابط بین شرکاء با رعایت مقررات ذیل تابع شرکتنامه خواهد بود.
هر یک از شرکاءِ با مسئولیت محدود کـه اسمش جزءِ اسم شرکت باشد، در مقابل طلبکاران شرکت، شریک ضامن محسوب خواهد شد. هر قراری کـه برخلاف این ترتیب بین شرکاء داده شده باشد، در مقابل اشخاص ثالث بی اثر است.
اداره شرکت مختلط غیر سهامی بـه عهده شریک یا شرکای ضامن و حدود اختیارات آنها همان است کـه در مورد شرکاءِ شرکت تضامنی مقرر است.
شریک با مسئولیت محدود؛ نه بـه عنوان شریک حق اداره کردن شرکت را دارد، نه اداره امور شرکت از وظایف او است.
اگر شریک با مسئولیت محدود معامله برای شرکت کند، در مورد تعهدات ناشیه از آن معامله؛ در مقابل طرف معامله حکم شریک ضامن را خواهد داشت، مگر اینکه تصریح کرده باشد معامله را بـه سِمَتِ وکالت از طرف شرکت انجام می دهد.
هر شریک با مسئولیت محدود حق نظارت در امور شرکت داشته و می تواند از روی دفاتر اسناد شرکت برای اطلاع شخص خود راجع بـه وضعیت مالی شرکت صورت خلاصه ترتیب دهد. هر قراردادی کـه بین شرکاء برخلاف این ترتیب داده شود، از درجه اعتبار ساقط است.
هیچ شریک با مسئولیت محدود نمی تواند بدون رضایت سایر شرکاء شخص ثالثی را با انتقال تمام یا قسمتی از سهم الشرکه خود بـه او داخل در شرکت کند.
اگر یک یا چند نفر از شرکای با مسئولیت محدود؛ حق خود را در شرکت بدون إجازه سایرین کلاً یا بعضاً بـه شخص ثالثی واگذار نمایند، شخص مزبور نه حق دخالت در اداره شرکت و نه حق تفتیش در امور شرکت را خواهد داشت.
در مورد تعهداتی کـه شرکت مختلط غیر سهامی ممکن است قبل از ثبت شرکت کرده باشد، شریک با مسئولیت محدود در مقابل اشخاص ثالث در حکم شریک ضامن خواهد بود، مگر ثابت نماید کـه اشخاص مزبور از محدود بودن مسئولیت او اطلاع داشته اند.
شریک ضامن را وقتی می توان شخصاً برای قروض شرکت تعقیب نمود کـه شرکت منحل شده باشد.
هر گاه شرکت بـه طریقی غیر از ورشکستگی منحل شود و شریک با مسئولیت محدود هنوز تمام یا قسمتی از سهم الشرکه خود را نپرداخته و یا پس از تأدیه مسترد داشته است، طلبکاران شرکت حق دارند معادل آنچه کـه از بابت سهم الشرکه باقی مانده است، مستقیما بر علیه شریک با مسئولیت محدود اقامه دعوی نمایند. اگر شرکت ورشکست شود حق مزبور را مدیر تصفیه خواهد داشت.
اگر در نتیجه قرارداد با شرکای ضامن و یا در اثر برداشت قبلی از سرمایه شرکت، شریک با مسئولیت محدود از سهم الشرکه خود کـه بـه ثبت رسیده است؛ بکاهد، این تقلیل مادام کـه بـه ثبت نرسیده و بر طبق مقررات راجعه بـه نشر شرکت ها منتشر نشده است، در مقابل طلبکاران شرکت معتبر نبوده و طلبکاران مزبور می توانند برای تعهداتی کـه از طرف شرکت قبل از ثبت و انتشار تقلیل سرمایه بـه عمل آمده است، تأدیه همان سرمایه اولیه شریک با مسئولیت محدود را مطالبه نمایند.
بـه شریک با مسئولیت محدود؛ فرع نمی توان داد، مگر در صورتی کـه موجب کسر سرمایه او در شرکت نشود. اگر در نتیجه ضرر های وارده، سهم الشرکه شریک با مسئولیت محدود کسر شد، مادام کـه این کمبود جبران نشده، تأدیه هر ربح یا منفعتی بـه او ممنوع است. هر گاه وجهی برخلاف حکم فوق تأدیه گردید، شریک با مسئولیت محدود تا معادل وجه دریافتی مسئول تعهدات شرکت است، مگر در موردی کـه با حسن نیّت و بـه اعتبار بیلان مرتبی وجهی گرفته باشد.
هر کس بـه عنوان شریک با مسئولیت محدود در شرکت مختلط غیر سهامی موجودی داخل شود، تا معادل سهم الشرکه خود مسئول قروضی خواهد بود کـه شرکت قبل از ورود او داشته، خواه اسم شرکت عوض شده یا نشده باشد. هر شرطی کـه برخلاف این ترتیب باشد در مقابل اشخاص ثالث کأن لم یکن خواهد بود.
اگر شرکت مختلط غیر سهامی ورشکست شود، دارایی شرکت بین طلبکاران خود شرکت تقسیم شده و طلبکاران شخصی شرکاء در آن حقی ندارند. سهم الشرکه شرکاء با مسئولیت محدود نیز جزو دارایی شرکت محسوب است.
اگر دارایی شرکت برای تأدیه تمام قروض آن کافی نباشد، طلبکاران آن حق دارند بقیه طلب خود را از دارایی شخصی تمام یا هر یک از شرکاءِ ضامن وصول کنند. در این صورت بین طلبکاران شرکت و طلبکاران شخصی شرکای ضامن تفاوتی نخواهد بود.
در صورت ورشکستگی یکی از شرکاء با مسئولیت محدود، خود شرکت یا طلبکاران آن با طلبکاران شخصی شریک مزبور متساوی الحقوق خواهند بود.
مقررات مواد 129 و 130 در شرکت های مختلط غیر سهامی نیز لازم الرعایه است.
اگر شریک ضامن بیش از یک نفر باشد، مسئولیت آنها در مقابل طلبکاران و روابط آنها با یکدیگر تابع مقرّرات راجع بـه شرکت های تضامنی است.
مقررات مواد 136، 137، 138، 139 و 140 در مورد شرکت های مختلط غیر سهامی نیز جاری است. مرگ یا محجوریّت یا ورشکستگی شریک یا شرکای با مسئولیت محدود موجب انحلال شرکت نمی شود.