قانون تجارت مصوب 1311/02/13
مبحث پنجم ـ شرکت مختلط سهامی (162 - 182)
مبحث پنجم ـ شرکت مختلط سهامی
مبحث پنجم ـ شرکت مختلط سهامی (162 - 182)
شرکت مختلط سهامی؛ شرکتی است کـه در تحت اسم مخصوصی بین یک عده شرکای سهامی و یک یا چند نفر شریک ضامن تشکیل می شود. شرکای سهامی کسانی هستند کـه سرمایه آنها بـه صورت سهام یا قطعات سهام متساوی القیمه در آمده و مسئولیت آنها تا میزان همان سرمایه است، کـه در شرکت دارند. شریک ضامن کسی است کـه سرمایه او بـه صورت سهام در نیامده و مسئول کلیه قروضی است کـه ممکن است علاوه بر دارایی شرکت پیدا شود. در صورت تعدّد شریک ضامن، مسئولیت آنها در مقابل طلبکاران و روابط آنها با یکدیگر تابع مقررات شرکت تضامنی خواهد بود.
در اسم شرکت باید عبارت "شرکت مختلط" و لااقل اسم یکی از شرکاء ضامن قید شود.
مدیریّت شرکت مختلط سهامی؛ مخصوص بـه شریک یا شرکاء ضامن است.
در هر یک از شرکت های مختلط سهامی هیأت نظّاری لااقل مرکب از سه نفر از شرکاء برقرار می شود و این هیأت را مجمع عمومی شرکاء بلافاصله بعد از تشکیل قطعی شرکت و قبل از هر اقدامی در امور شرکت معیّن می کند. انتخاب هیأت بر حسب شرایط مقرّر در اساسنامه شرکت تجدید می شود. در هر صورت اوّلین هیأت نظّار برای یک سال انتخاب خواهد شد.
اوّلین هیأت نظّار باید بعد از انتخاب شدن، بلافاصله تحقیق کرده و اطمینان حاصل کند کـه تمام مقرّرات مواد 28، 29، 38، 39، 41 و 50 این قانون رعایت شده است.
اعضاء هیأت نظّار از جهت اعمال اداری و نتایج حاصله از آن، هیچ مسئولیّتی ندارند، لیکن هر یک از آنها در انجام مأموریت خود بر طبق قوانین معموله مملکتی مسئول اعمال و تقصیرات خود می باشند.
اعضاء هیأت نظّار دفاتر و صندوق و کلیه اسناد شرکت را تحت تدقیق در آورده، همه ساله راپورتی بـه مجمع عمومی می دهند و هر گاه در تنظیم صورت دارایی بی ترتیبی و خطایی مشاهده نمایند، در راپورت مزبور ذکر نموده و اگر مخالفتی با پیشنهاد مدیر شرکت در تقسیم منافع داشته باشند، دلائل خود را بیان می کنند.
هیأت نظّار می تواند شرکاء را برای انعقاد مجمع عمومی دعوت نماید و با موافقت رای مجمع مزبور بر طبق فقره (ب) ماده 181 شرکت را منحل کند.
تا پانزده روز قبل از انعقاد مجمع عمومی؛ هر صاحب سهمی می تواند خود یا نماینده او، در مرکز اصلی شرکت حاضر شده از صورت بیلان و صورت دارایی و راپورت هیأت نظّار اطلاع حاضر کند.
ورشکستگی هیچ یک از شرکاء ضامن موجب انحلال شرکت نخواهد شد، مگر در مورد ماده 138.
حکم مواد 124 و 134 در مورد شرکت مختلط سهامی و شرکاء ضامن آن جاری است.
هر گاه شرکت مختلط سهامی ورشکست شود، شرکاءِ سهامی تمام قیمت سهام خود را نپرداخته باشند، مدیر تصفیه آنچه را کـه بر عهده آنها باقی است، وصول می کند.
اگر شرکت بـه طریقی غیر از ورشکستگی منحل شد، هر یک از طلبکاران شرکت می تواند بـه هر یک از شرکاء سهامی کـه از بابت قیمت سهام خود مدیون شرکت است، رجوع کرده، در حدود بدهی آن شریک طلب خود را مطالبه نماید. مادام کـه شرکت منحل نشده، طلبکاران برای وصول طلب خود حق رجوع بـه هیچ یک از شرکاء سهامی ندارند.
اگر شرکت مختلط ورشکست شد، تا قروض شرکت از دارایی آن تأدیه نشده، طلبکاران شخصی شرکای ضامن؛ حقی بـه دارایی شرکت ندارند.
مفاد مواد 28، 29، 38، 39، 41 و 50 شامل شرکت های مختلط سهامی است.
هر شرکت مختلط سهامی کـه برخلاف مواد 28، 29، 39 و 50 تشکیل شود؛ باطل است، لیکن شرکاء نمی توانند در مقابل اشخاص خارج بـه این بطلان استناد نمایند.
هر گاه شرکت بر حسب ماده قبل محکوم بـه بطلان شود، مطابق ماده 101 رفتار خواهد شد.
مفاد مواد 84، 85، 86 و 87 این قانون در مورد شرکت های مختلط نیز باید رعایت شود.
مفاد مواد 89، 90، 91 و 92 این قانون در مورد شرکت مختلط نیز لازم الرعایه است.
شرکت مختلط در موارد ذیل منحل می شود: الف ـ در مورد فقرات 1، 2 و 3 ماده 93؛ ب ـ بر حسب تصمیم مجمع عمومی، در صورتی کـه در اساسنامه این حق برای مجمع مذکور تصریح شده باشد؛ ج ـ بر حسب تصمیم مجمع عمومی و رضایت شرکای ضامن؛ د ـ در صورت فوت یا محجوریّت یکی از شرکای ضامن، مشروط بر اینکه انحلال شرکت در این موارد در اساسنامه تصریح شده باشد. در مورد فقرات (ب) و (ج) حکم ماده 72 جاری است.
هر گاه در اساسنامه برای مجمع عمومی حق تصمیم بـه انحلال معیّن نشده و بین مجمع عمومی و شرکاء ضامن راجع بـه انحلال موافقت حاصل نشود و محکمه دلائل طرفداران انحلال را موجّه ببیند، حکم بـه انحلال خواهد داد. همین حکم در موردی نیز جاری است کـه یکی از شرکاء ضامن بـه دلائلی انحلال شرکت را از محکمه تقاضا نموده و محکمه آن دلائل را موجه ببیند.