قانون تجارت مصوب 1311/02/13
فصل سوم: در تصفیه امور شرکت ها (202 - 218)
فصل سوم: در تصفیه امور شرکت ها
فصل سوم: در تصفیه امور شرکت ها (202 - 218)
تصفیه امور شرکت ها پس از انحلال؛ موافق مواد ذیل خواهد بود، مگر در مورد ورشکستگی کـه تابع مقررات مربوط بـه ورشکستگی است.
در شرکت های تضامنی و نسبی و مختلط سهامی و غیر سهامی، امر تصفیه با مدیر یا مدیران شرکت است، مگر آنکه شرکاءِ ضامن اشخاص دیگری را از خارج یا از بین خود برای تصفیه معیّن نمایند.
اگر از طرف یک یا چند شریک ضامن، تعیین اشخاص مخصوص برای تصفیه تقاضا شد و سایر شرکاءِ ضامن آن تقاضا را نپذیرفتند، محکمه بدایت اشخاصی را برای تصفیه معیّن خواهد کرد.
در هر مورد کـه اشخاصی غیر از مدیران شرکت برای تصفیه معیّن شوند، اسامی آنها باید در اداره ثبت اسناد ثبت و اعلان گردد.
در شرکت های مختلط سهامی و غیر سهامی، شرکای غیر ضامن حق دارند یک یا چند نفر برای نظارت در امر تصفیه معیّن نمایند.
وظیفه متصدیان تصفیه؛ خاتمه دادن بـه کارهای جاری و اجرای تعهّدات و وصول مطالبات و تقسیم دارایی شرکت است، بـه ترتیب مقرّر در مواد 208، 209، 210، 211 و 211.
اگر برای اجرای تعهّدات شرکت معاملات جدیدی لازم شود، متصدیان تصفیه انجام خواهند داد.
متصدیان تصفیه حق دارند شخصاً یا بـه توسط وکیل از طرف شرکت محاکمه کنند.
متصدی تصفیه وقتی حق اصلاح و تعیین حکم دارد کـه شرکای ضامن بـه او اجازه داده باشند. مواردی کـه بـه حکم قانون حکمیّت اجباری است، از این قاعده مستثنی است.
آن قسمت از دارایی شرکت کـه در مدّت تصفیه؛ محل احتیاج نیست، بـه طور موقّت بین شرکاء تقسیم می شود، ولی متصدیان تصفیه باید معادل قروضی کـه هنوز موعد تأدیه آن نرسیده است و همچنین معادل مبلغی کـه در حساب بین شرکاء مورد اختلاف است، موضوع نمایند.
متصدیان تصفیه حساب شرکاء را نسبت بـه هم و سهم هر یک از شرکاء را از نفع و ضرر معیّن می کنند. رفع اختلاف در تقسیم بـه محکمه بدایت رجوع می شود.
در شرکت های سهامی و شرکت های با مسئولیت محدود و شرکت های تعاونی، امر تصفیه بـه عهده مدیران شرکت است، مگر آنکه اساسنامه یا اکثریّت مجمع عمومی شرکت ترتیب دیگری مقرّر داشته باشد.
وظیفه و اختیارات متصدیان تصفیه در شرکت سهامی و شرکت های با مسئولیت محدود و تعاونی بـه ترتیبی است کـه در ماده 207 مقرر شده، با این تفاوت کـه حق اصلاح و تعیین حَکَم برای متصدیان تصفیه این شرکت ها باستثنای مورد حَکَمیّت اجباری، فقط وقتی خواهد بود کـه اساسنامه یا مجمع عمومی این حق را بـه آنها داده باشد.
تقسیم دارایی شرکت های مذکور در ماده فوق بین شرکاء، خواه در ضمن مدّت تصفیه و خواه پس از ختم آن، ممکن نیست مگر آن کـه قبلاً سه مرتبه در مجله رسمی و یکی از جراید اعلان و یک سال از تاریخ انتشار اوّلین اعلان در مجله گذشته باشد.
تخلّف از ماده قبل متصدیان تصفیه را مسئول خسارت طلبکارانی قرار خواهد داد کـه بـه طلب خود نرسیده اند.
دفاتر هر شرکتی کـه منحل شده با نظر مدیر ثبت اسناد در محل معیّنی از تاریخ ختم تصفیه تا ده سال محفوظ خواهد ماند.
هر شرکتی مجاز است در اساسنامه خود برای تصفیه ترتیب دیگری مقرر دارد، ولی در هر حال آن مقرّرات نباید مخالف مواد 207، 208، 209، 210، 215، 216، 217 و قسمت اخیر ماده 211 باشد.