قانون تجارت مصوب 1311/02/13

مبحث نهم ـ حقوق و وظایف دارنده برات (274 - 292)

مبحث نهم ـ حقوق و وظایف دارنده برات

نسبت بـه برواتی کـه وجه آن باید در ایران بـه رؤیت یا بـه وعده از رؤیت تأدیه شود، اعم از اینکه برات در ایران صادر شده باشد یا در خارجه، دارنده برات مکلف است پرداخت یا قبولی آن را در ظرف یک سال از تاریخ برات مطالبه نماید و الّا حق رجوع بـه ظهرنویس ها و همچنین بـه برات دهنده کـه وجه برات را بـه محالٌ علیه رسانیده است، نخواهد داشت.

اگر در برات؛ اعم از اینکه در ایران صادر شده باشد یا در خارجه، برای تقاضای قبولی؛ مدّت بیشتر یا کمتری مقرر شده باشد، دارنده برات باید در همان مدت قبولی برات را تقاضا نماید و الّا حق رجوع بـه ظهرنویس ها و برات دهنده کـه وجه برات را بـه محال علیه رسانیده است، نخواهد داشت.

اگر ظهرنویسی برای تقاضای قبولی مدتی معیّن کرده باشد، دارنده برات باید در مدّت مزبور تقاضای قبولی نماید و الّا در مقابل آن ظهرنویس نمی تواند از مقررات مربوطه بـه بروات استفاده کند.

هر گاه دارنده برات بـه رؤیت یا بـه وعده کـه در یکی از شهرهای ایران صادر و باید در ممالک خارجه تأدیه شود، در مواعد مقرّر در مواد فوق، قبولی نوشتن یا پرداخت وجه را مطالبه نکرده باشد، مطابق مقررات همان مواد، حق او ساقط خواهد شد.

مقرّرات فوق مانع نخواهد بود کـه بین دارنده برات و برات دهنده و ظهرنویس ها قرارداد دیگری مقرر گردد.

دارنده برات باید روز وعده؛ وجه برات را مطالبه کند.

امتناع از تأدیه وجه برات باید در ظرف ده روز از تاریخ وعده بـه وسیله نوشته کـه اعتراض عدم تأدیه نامیده می شود، معلوم گردد.

اگر روز دهم تعطیل باشد، اعتراض روز بعد آن بـه عمل خواهد آمد.

نه فوت محالٌ علیه؛ نه ورشکستگی او؛ نه اعتراض نکولی، دارنده برات را از اعتراض عدم تأدیه مستغنی نخواهد کرد.

در صورتی کـه قبول کننده برات قبل از وعده ورشکست شود، حق اعتراض برای دارنده برات باقی است.

دارنده براتی کـه بـه علت عدم تأدیه؛ اعتراض شده است، باید در ظرف ده روز از تاریخ اعتراض، عدم تأدیه را بـه وسیله اظهارنامه رسمی یا مراسله سفارشی دو قبضه بـه کسی کـه برات را بـه او واگذار نموده، اطلاع دهد.

هر یک از ظهرنویس ها نیز باید در ظرف ده روز از تاریخ دریافت اطلاع نامۀ فوق، آن را بـه همان وسیله بـه ظهرنویس سابق خود اطلاع دهد.

اگر دارنده براتی کـه بایستی در ایران تأدیه شود و بـه علت عدم پرداخت اعتراض شده، بخواهد از حقی کـه ماده 249 برای او مقرر داشته استفاده کند، باید در ظرف یک سال از تاریخ اعتراض اقامه دعوی نماید. تبصره ـ هر گاه محل اقامت مدعیٌ علیه خارج از محلی باشد کـه وجه برات باید در آنجا پرداخته شود، برای هر شش فرسخ یک روز اضافه خواهد شد.

در مورد برواتی کـه باید در خارجه تأدیه شود، اقامه دعوی بر علیه برات دهنده و یا ظهرنویس های مقیم ایران در ظرف دو سال از تاریخ اعتراض باید بـه عمل آید.

هر یک از ظهرنویس ها بخواهد از حقی کـه در ماده 249 بـه او داده شده استفاده نماید، باید در مواعدی کـه بـه موجب مواد 286 و 287 مقرر است، اقامه دعوی کند و نسبت بـه او موعد از فردای ابلاغ احضاریه محکمه محسوب است و اگر وجه برات را بدون اینکه بر علیه او اقامه دعوی شده باشد؛ تأدیه نماید، از فردای روز تأدیه محسوب خواهد شد.

پس از انقضای مواعد مقرّره در مواد فوق، دعوی دارنده برات بر ظهرنویس ها و همچنین دعوی هر یک از ظهرنویس ها بر یدِ سابق خود، در محکمه پذیرفته نخواهد شد.

پس از انقضای مواعد فوق، دعوی دارنده و ظهرنویس های برات بر علیه برات دهنده نیز پذیرفته نمی شود، مشروط بر اینکه برات دهنده ثابت نماید در سر وعده وجه برات را بـه محال علیه رسانیده و در این صورت دارنده برات فقط حق مراجعه بـه محالٌ علیه خواهد داشت.

اگر پس از انقضای موعدی کـه برای اعتراض و ابلاغ اعتراض نامه یا برای اقامه دعوی مقرر است، برات دهنده یا هر یک از ظهرنویس ها بـه طریق محاسبه یا عنوان دیگر، وجهی را کـه برای تأدیه برات بـه محال علیه رسانیده بود؛ مسترد دارد، دارنده برات برخلاف مقررات دو ماده قبل، حق خواهد داشت کـه بر علیه دریافت کننده وجه اقامه دعوی نماید.

پس از اقامه دعوی؛ محکمه مکلّف است بـه مجرد تقاضای دارنده براتی کـه بـه علت عدم تأدیه اعتراض شده است، معادل وجه برات را از اموال مدعیٌ علیه بـه عنوان تأمین توقیف نماید.

×

اپلیکیشن های ما را نصب کنید

در کانال های ما عضو شوید