آموزش

1 ـ دولت های عضو، حق آموزش را برای افراد دارای معلولیت بـه رسمیت می شناسند. دولت های عضو از نظر تحقق این حق، بدون تبعیض و بر مبنای فرصت برابر، نظام آموزشی فراگیری را در تمامی سطوح و به­صورت آموزش مادام العمر در موارد زیر تضمین خواهند نمود:

الف) توسعه کامل توانایی های انسانی و حس منزلت و خود ارزشی و تحکیم احترام بـه حقوق بشر، آزادی های بنیادین و تنوع انسانی؛

ب) توسعه شخصیت، استعداد و خلاقیت توام با توانایی های جسمی و ذهنی افراد دارای معلولیت تا نهایت توانمندی های آن ها؛

پ) توانمند ساختن افراد دارای معلولیت جهت مشارکت مؤثر آنان در جامعه آزاد.

2 ـ در تحقق این حق، دولت های عضو تضمین خواهند نمود که:

الف) افراد دارای معلولیت از نظام آموزش همگانی بر مبنای معلولیت مستثنی نمی گردند، و این کـه کودکان دارای معلولیت نیز از آموزش اجباری و رایگان ابتدایی یا متوسطه بر مبنای معلولیت مستثنی نمی گردند؛

ب) افراد دارای معلولیت می توانند بـه آموزش ابتدایی و متوسطه رایگان با کیفیت و فراگیر بر مبنای برابر با سایرین در جوامعی کـه در آن زندگی می نمایند، دسترسی داشته باشند؛

پ) همسان سازی متعارف در مورد نیاز­های فردی ارائه می گردد؛

ت) افراد دارای معلولیت حمایت لازم در حوزه نظام آموزش همگانی را بـه منظور تسهیل در آموزش مؤثر آن ها دریافت می ­نمایند؛

ث) تدابیر حمایتی فردی مؤثر در محیط ­هایی ارائه می گردد کـه حداکثر توسعه اجتماعی و دانشگاهی متناسب با اهداف حضور کامل را سبب گردد.

3 ـ دولت های عضو، افراد دارای معلولیت را قادر خواهند ساخت کـه مهارت های توسعه اجتماعی و زندگی جهت تسهیل در مشارکت کامل و برابر آن ها در امر آموزش را بـه عنوان اعضای جامعه فرا گیرند. بدین منظور دولت های عضو تدابیر مناسبی را از جمله در موارد زیر اتخاذ خواهند نمود:

الف) تسهیل آموزش خط بریل و خط های جایگزین، شیوه ­های تقویتی و جایگزین، روش ها و قالب های ارتباطاتی و مهارت های ترددی و جهت یابی، و تسهیل حمایت و راهنمایی همسان؛

ب) تسهیل در یادگیری زبان ایما و اشاره و ارتقاء هویت زبانی جامعه ناشنوایان؛

پ) تضمین ارائه آموزش بـه افراد و بویژه کودکانی کـه نابینا، ناشنوانا یا نابینا ـ ناشنوا هستند بـه مناسبترین زبان ها، شیوه ­ها و روش های ارتباطاتی برای افراد و در محیط هایی کـه توسعه اجتماعی و دانشگاهی را بـه بالاترین میزان افزایش می­ دهد.

4 ـ دولت های عضو بـه منظور کمک بـه تضمین تحقق این حق، تدابیر مناسبی را بـه منظور استخدام معلمین، از جمله معلمین دارای معلولیت کـه از شایستگی در زبان ایما و اشاره و یا خط بریل برخوردارند و آموزش افراد حرفه ای و کارکنانی کـه در تمامی سطوح آموزشی کار می ­کنند اتخاذ خواهند نمود. چنین آموزش هایی مشتمل بر آگاهی از معلولیت و استفاده از شیوه ­های جایگزین و تقویتی و روش ها و قالب های ارتباطاتی، فنون آموزشی و مواد مورد نیاز جهت حمایت از افراد دارای معلولیت خواهد بود.

5 ـ دولت های عضو تضمین خواهند نمود کـه افراد دارای معلولیت قادر هستند بـه آموزش های عالی عمومی، آموزش های فنی و حرفه­ ای، آموزش ویژه بزرگسالان و آموزش های مادام العمر بدون تبعیض و بر مبنای برابر با سایرین دسترسی پیدا نمایند. بدین منظور، دولت های عضو، تامین همسان سازی متعارف برای افراد دارای معلولیت را تضمین خواهند نمود.