✦ تحلیل

هر کس بـه تمام یا قسمتی از ابنیه، اماکن، محوطه ها و مجموعه های فرهنگی تاریخی یا مذهبی کـه در فهرست آثار ملی ایران بـه ثبت رسیده است، یا تزیینات، ملحقات، تاسیسات، اشیاء و لوازم و خطوط و نقوش منصوب یا موجود در اماکن مذکور، کـه مستقلاً نیز واجد حیثیت فرهنگی تاریخی یا مذهبی باشد، خرابی وارد آورد علاوه بر جبران خسارات وارده بـه حبس از یک الی ده سال محکوم می شود.

✦ تحلیل

هر کس اشیاء و لوازم و همچنین مصالح و قطعات آثار فرهنگی تاریخی را از موزه ها و نمایشگاه ها، اماکن تاریخی و مذهبی و سایر اماکن کـه تحت حفاظت یا نظارت دولت است سرقت کند یا با علم بـه مسروقه بودن اشیای مذکور را بخرد یا پنهان دارد در صورتی کـه مشمول مجازات حد سرقت نگردد علاوه بر استرداد آن بـه حبس از یک تا پنج سال محکوم می شود.

✦ تحلیل

هر کس بدون اجازه از سازمان میراث فرهنگی کشور، یا با تخلف از ضوابط مصوب و اعلام شده از سوی سازمان مذکور در حریم آثار فرهنگی تاریخی مذکور در این ماده مبادرت بـه عملیاتی نماید کـه سبب تزلزل بنیان آنها شود، یا در نتیجه آن عملیات بـه آثار و بناهای مذکور خرابی یا لطمه وارد آید، علاوه بر رفع آثار تخلف و پرداخت خسارات وارده بـه حبس از یک تا سه سال محکوم می شود.

✦ تحلیل

هر گونه اقدام بـه خارج کردن اموال تاریخی فرهنگی از کشور هر چند بـه خارج کردن آن نیانجامد قاچاق محسوب و مرتکب علاوه بر استرداد اموال بـه حبس از یک تا سه سال و پرداخت جریمه معادل دو برابر قیمت اموال موضوع قاچاق محکوم می گردد.

تبصره ـ تشخیص ماهیت تاریخی فرهنگی بـه عهده سازمان میراث فرهنگی کشور می باشد.

✦ تحلیل

هر گونه حفاری و کاوش بـه قصد بدست آوردن اموال تاریخی فرهنگی ممنوع بوده و مرتکب بـه حبس از شش ماه تا سه سال و ضبط اشیاء مکشوفه بـه نفع سازمان میراث فرهنگی کشور و آلات و ادوات حفاری بـه نفع دولت محکوم می شود. چنانچه حفاری در اماکن و محوطه های تاریخی کـه در فهرست آثار ملی بـه ثبت رسیده است، یا در بقاع متبرکه و اماکن مذهبی صورت گیرد علاوه بر ضبط اشیاء مکشوفه و آلات و ادوات حفاری مرتکب بـه حداکثر مجازات مقرر محکوم می شود.

تبصره 1 ـ هر کس اموال تاریخی فرهنگی موضوع این ماده را حسب تصادف بدست آورد و طبق مقررات سازمان میراث فرهنگی کشور نسبت بـه تحویل آن اقدام ننماید بـه ضبط اموال مکشوفه محکوم می گردد.

تبصره 2 ـ خرید و فروش اموال تاریخی فرهنگی حاصله از حفاری غیرمجاز ممنوع است و خریدار و فروشنده علاوه بر ضبط اموال فرهنگی مذکور، بـه حبس از شش ماه تا سه سال محکوم می شوند. هر گاه فروش اموال مذکور تحت هر عنوان از عناوین بطور مستقیم یا غیرمستقیم بـه اتباع خارجی صورت گیرد، مرتکب بـه حداکثر مجازات مقرر محکوم می شود.

✦ تحلیل

هر کس بـه اراضی و تپه ها و اماکن تاریخی و مذهبی کـه بـه ثبت آثار ملی رسیده و مالک خصوصی نداشته باشد تجاوز کند بـه شش ماه تا دو سال حبس محکوم می شود مشروط بر آنکه سازمان میراث فرهنگی کشور قبلاً حدود مشخصات این قبیل اماکن و مناطق را در محل تعیین و علامت گذاری کرده باشد.

✦ تحلیل

هر کس بدون اجازه سازمان میراث فرهنگی و برخلاف ضوابط مصوب اعلام شده از سوی سازمان مذکور بـه مرمت یا تعمیر، تغییر، تجدید و توسعه ابنیه یا تزیینات اماکن فرهنگی تاریخی ثبت شده در فهرست آثار ملی مبادرت نماید، بـه حبس از شش ماه تا دو سال و پرداخت خسارت وارده محکوم می گردد.

✦ تحلیل

هر کس برخلاف ترتیب مقرر در قانون حفظ آثار ملی اموال فرهنگی تاریخی غیر منقول ثبت شده در فهرست آثار ملی را با علم و اطلاع از ثبت آن بـه نحوی بـه دیگران انتقال دهد بـه حبس از سه ماه تا یک سال محکوم می شود.

✦ تحلیل

هر کس نسبت بـه تغییر نحوه استفاده از ابنیه، اماکن و محوطه های مذهبی فرهنگی و تاریخی کـه در فهرست آثار ملی ثبت شده اند، بر خلاف شئونات اثر و بدون مجوز از سوی سازمان میراث فرهنگی کشور، اقدام نماید علاوه بر رفع آثار تخلف و جبران خسارت وارده بـه حبس از سه ماه تا یک سال محکوم می شود.

✦ تحلیل

هر کس نمونه تقلبی آثار فرهنگی تاریخی اعم از ایرانی و خارجی را بـه جای اثر اصلی بسازد یا آن را بـه قصد عرضه، قاچاق یا فروش، معرفی، حمل یا نگهداری کند یا با آگاهی از تقلبی بودن اثر خریداری کند بـه حبس از نود و یک روز تا شش ماه و جزای نقدی معادل نصف ارزش اثر اصلی با اخذ نظر کارشناس از سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری محکوم می شود.

تبصره 1 ـ نمونه تقلبی بـه اشیایی اطلاق می گردد کـه در دوره معاصر ساخته شده و از حیث نقوش، خطوط، شکل، جنس، اندازه، حجم و وزن شبیه آثار فرهنگی تاریخی اصیل بوده یا بدون آن کـه نمونه اصلی وجود داشته باشد بـه عنوان اثر فرهنگی تاریخی اصیل معرفی شود و علامتی از سوی سازنده یا سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری برای تشخیص از اصل، بر روی آن حک نشده باشد.

تبصره 2 ـ چنانچه شی تقلبی نمونه اصلی نداشته باشد، ارزش آن بـه فرض وجود توسط کارشناسان سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری تعیین می گردد.

تبصره 3 ـ اشیا مکشوفه موضوع این ماده بـه نفع سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری ضبط می گردد. حکم این تبصره شامل اشیایی کـه قبل از لازم الاجراء شدن این قانون ضبط شده نیز می گردد.

✦ تحلیل

در کلیه جرایم مذکور در این فصل، سازمان میراث فرهنگی یا سایر دوایر دولتی برحسب مورد شاکی یا مدعی خصوصی محسوب می شود.

✦ تحلیل

در مورد جرایم مذکور در این فصل کـه بوسیله اشخاص حقوقی انجام شود هر یک از مدیران و مسئولان کـه دستور دهنده باشند، بر حسب مورد بـه مجازات های مقرر محکوم می شوند.

تبصره ـ اموال فرهنگی تاریخی حاصله از جرایم مذکور در این فصل تحت نظر سازمان میراث فرهنگی کشور توقیف و در کلیه مواردی کـه حکم بـه ضبط و استرداد اموال، وسایل، تجهیزات و خسارات داده می شود بـه نفع سازمان میراث فرهنگی کشور مورد حکم قرار خواهد گرفت.

✦ تحلیل

در کلیه موارد این فصل در صورتی کـه ملک مورد تخریب، ملک شخصی بوده و مالک از ثبت آن بـه عنوان آثار ملی بی اطلاع باشد از مجازات های مقرر در مواد فوق معاف خواهد بود.