✦ تحلیل

هر گاه بی احتیاطی یا بی مبآلاتی یا عدم رعایت نظامات دولتی یا عدم مهارت راننده ( اعم از وسائط نقلیه زمینی یا آبی یا هوایی) یا متصدی وسیله موتوری منتهی بـه قتل غیر عمدی شود مرتکب بـه شش ماه تا سه سال حبس و نیز بـه پرداخت دیه در صورت مطالبه از ناحیه اولیای دم محکوم می شود.

✦ تحلیل

هر گاه یکی از جهات مذکور در ماده (714) موجب مرض جسمی یا دماغی کـه غیرقابل علاج باشد و یا از بین رفتن یکی از حواس یا از کارافتادن عضوی از اعضاء بدن کـه یکی از وظایف ضروری زندگی انسان را انجام می دهد یا تغییر شکل دائمی عضو یا صورت شخص یا سقط جنین شود مرتکب بـه حبس از دو ماه تا یک سال و بـه پرداخت دیه در صورت مطالبه از ناحیه مصدوم محکوم می شود.

✦ تحلیل

اصلاح 1399/02/23 ـ هر گاه یکی از جهات مذکور در ماده (714) موجب صدمه بدنی شود کـه باعث نُقصان یا ضعف دائم یکی از منافع یا یکی از اعضای بدن شود و یا باعث از بین رفتن قسمتی از عضو مصدو م گردد، بدو ن آنکه عضو از کار بیافتد یا باعث و ضع حمل زن قبل از موعد طبیعی شود مرتکب بـه حبس از یک ماه تا سه ماه و پرداخت دیه در صورت مطالبه از ناحیه مصدو م محکوم خواهد شد.

✦ تحلیل

اصلاح 1399/02/23 ـ هر گاه یکی از جهات مذکور در ماده (714) موجب صدمه بدنی شود مرتکب بـه حبس از پانزده تا هفتاد و پنج روز و پرداخت دیه در صورت مطالبه از ناحیه مصدو م محکوم می شود.

✦ تحلیل

در مورد مواد فوق هر گاه راننده یا متصدی وسایل موتوری در موقع وقوع جرم مست بوده یا پروانه نداشته یا زیادتر از سرعت مقرر حرکت می کرده است یا آن کـه دستگاه موتوری را با وجود نقص و عیب مکانیکی مؤثر در تصادف بـه کار انداخته یا در محل هایی کـه برای عبور پیاده رو علامت مخصوص گذارده شده است، مراعات لازم ننماید و یا از محل هایی کـه عبور از آن ممنوع گردیده است رانندگی نموده بـه بیش از دو سوم حداکثر مجازات مذکور در مواد فوق محکوم خواهد شد. دادگاه می تواند علاوه بر مجازات فوق مرتکب را برای مدت یک تا پنج سال از حق رانندگی یا تصدی وسایل موتوری محروم نماید.

تبصره ـ اعمال مجازات موضوع مواد (714) و (718) این قانون از شمول بند (1) ماده (3) قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین مصوب 1373/12/28 مجلس شورای اسلامی مستثنی می باشد.

✦ تحلیل

هر گاه مصدوم احتیاج بـه کمک فوری داشته و راننده با وجود امکان رساندن مصدوم بـه مراکز درمانی و یا استمداد از مامورین انتظامی از این کار خودداری کند و یا بـه منظور فرار از تعقیب محل حادثه را ترک و مصدوم را رها کند حسب مورد بـه بیش از دو سوم حداکثر مجازات مذکور در مواد (714) و (715) و (716) محکوم خواهد شد. دادگاه نمی تواند در مورد این ماده اعمال کیفیت مخففه نماید.

تبصره 1 ـ راننده در صورتی می تواند برای انجام تکالیف مذکور در این ماده وسیله نقلیه را از صحنه حادثه حرکت دهد کـه برای کمک رسانیدن بـه مصدوم توسل بـه طریق دیگر ممکن نباشد

تبصره 2 ـ در تمام موارد مذکور هر گاه راننده مصدوم را بـه نقاطی برای معالجه و استراحت برساند و یا مامورین مربوطه را از واقعه آگاه کند و یا بـه هر نحوی موجبات معالجه و استراحت و تخفیف آلام مصدوم را فراهم کند دادگاه مقررات تخفیف را درباره او رعایت خواهد نمود.

✦ تحلیل

هر کس در ارقام و مشخصات پلاک وسایل نقلیه موتوری زمینی، آبی یا کشاورزی تغییر دهد و یا پلاک وسیله نقلیه موتوری دیگری را بـه آن الصاق نماید یا برای آن پلاک تقلبی بکار برد یا چنین وسایلی را با علم بـه تغییر و یا تعویض پلاک تقلبی مورد استفاده قرار دهد و همچنین هر کس بـه نحوی از انحاء در شماره شاسی، موتور یا پلاک وسیله نقلیه موتوری و یا پلاک های موتور و شاسی کـه از طرف کارخانه سازنده حک یا نصب شده بدون تحصیل مجوز از راهنمایی و رانندگی تغییر دهد و آن را از صورت اصلی کارخانه خارج کند بـه حبس از شش ماه تا یک سال محکوم خواهد شد.

✦ تحلیل

هر کس بخواهد وسیله نقلیه موتوری را اوراق کند مکلف است مراتب را با تعیین محل توقف وسیله نقلیه بـه راهنمایی و رانندگی محل اطلاع دهد، راهنمایی و رانندگی محل باید ظرف مدت یک هفته اجازه اوراق کردن وسیله نقلیه را بدهد و اگر بـه دلایلی با اوراق کردن موافقت ندارد تصمیم قطعی خود را ظرف همان مدت با ذکر دلیل بـه متقاضی ابلاغ نماید، هر گاه راهنمایی و رانندگی هیچگونه اقدامی در آن مدت نکرد اوراق کردن وسیله نقلیه پس از انقضای مدت مجاز است. تخلف از این ماده برای اوراق کننده موجب محکومیت از دو ماه تا یک سال حبس خواهد بود.

✦ تحلیل

اصلاح 1399/11/08 و 1403/03/30ـ چنانچه وسیله موتوری یا پلاک آن سرقت یا مفقود شود، شخصی کـه وسیله در اختیار و تصرف او بوده است اعم از آن کـه مالک بوده یا نبوده پس از اطلاع مکلف است بلافاصله مراتب را بـه نزدیکترین مرکز نیروی انتظامی اعلام نماید، متخلف از این ماده بـه جزای نقدی از 16.500.000 تا 33.000.000 ریال محکوم خواهد شد.(مصوب 1399: 5/000/000 تا 10/000/000)

✦ تحلیل

اصلاح 1399/11/08 و 1403/03/30ـ هر کس بدون گواهینامه رسمی اقدام بـه رانندگی و یا تصدی وسایل موتوری کـه مستلزم داشتن گواهینامه مخصوص است، بنماید و همچنین هر کس بـه موجب حکم دادگاه از رانندگی وسایل نقلیه موتوری ممنوع باشد بـه رانندگی وسایل مزبور مبادرت ورزد برای بار اول بـه حبس تعزیری تا دو ماه یا جزای نقدی تا 33.000.000 ریال و یا هر دو مجازات و در صورت ارتکاب مجدد بـه دو ماه تا شش ماه حبس محکوم خواهد شد.(مصوب 1399: 10/000/000)

✦ تحلیل

اصلاح 1399/11/08 و 1403/03/30ـ هر راننده وسیله نقلیه ای کـه در دستگاه ثبت سرعت وسیله نقلیه عمداً تغییری دهد کـه دستگاه سرعتی کمتر از سرعت واقعی نشان دهد و یا با علم بـه این کـه چنین تغییری در دستگاه مزبور داده شده با آن وسیله نقلیه رانندگی کند برای بار اول بـه حبس از ده روز تا دو ماه و یا جزای نقدی از 6.600.000 تا 33.000.000 ریال و یا هر دو مجازات و در صورت تکرار بـه دو تا شش ماه حبس محکوم خواهد شد.(مصوب 1399: 2/000/000 تا 10/000/000)

✦ تحلیل

هر یک از مامورین دولت کـه متصدی تشخیص مهارت و دادن گواهینامه رانندگی هستند اگر بـه کسی کـه واجد شرایط رانندگی نبوده پروانه بدهند بـه حبس تعزیری از شش ماه تا یک سال و بـه پنج سال انفصال از خدمات دولتی محکوم خواهند شد و پروانه صادره نیز ابطال می گردد.

✦ تحلیل

هر کس در جرایم تعزیری معاونت نماید حسب مورد بـه حداقل مجازات مقرر در قانون برای همان جرم محکوم می شود.

✦ تحلیل

جرایم مندرج در مواد 558، 559، 560، 561، 562، 563، 564، 565، 566، قسمت اخیر ماده 596، 608، 622، 632، 633، 642، 648، 668، 669، 676، 677، 679، 682، 684، 685، 690، 692، 694، 697، 698، 699 و 700 جز با شکایت شاکی خصوصی تعقیب نمی شود و در صورتی کـه شاکی خصوصی گذشت نماید دادگاه می تواند در مجازات مرتکب تخفیف دهد و یا با رعایت موازین شرعی از تعقیب مجرم صرفنظر نماید.

✦ تحلیل

قاضی دادگاه می تواند با ملاحظه خصوصیات جرم و مجرم و دفعات ارتکاب جرم در موقع صدور حکم و در صورت لزوم از مقررات مربوط بـه تخفیف، تعلیق و مجازات های تکمی لی و تبدیلی از قبیل قطع موقت خدمات عمومی حسب مورد استفاده نماید.

✦ تحلیل

بـه ماده (783) انتقال یافت.