✦ تحلیل

منسوخ بواسطه بند (الف) ماده 67 قانونی بانک مرکزی مصوب 1402/03/30 ـ بانک مرکزی ایران بـه عنوان تنظیم کننده نظام پولی و اعتباری کشور موظف بـه انجام وظایف زیر میباشد:

الف ـ انتشار اسکناس و سکه های فلزی رایج کشور طبق مقررات این قانون.

ب ـ نظارت بر بانک ها و موسسات اعتباری طبق مقررات این قانون.

ج ـ تنظیم مقررات مربوط بـه معاملات ارزی و تعهد یا تضمین پرداخت های ارزی با تصویب شورای پول و اعتبار و همچنین نظارت بر معاملات ارزی.

د ـ نظارت بر معاملات طلا و تنظیم مقررات مربوط بـه این معاملات با تصویب هیات وزیران.

هـ ـ اصلاح 1358 ـ نظارت بر صدور و ورود ارز و پول رایج ایران و تنظیم مقررات مربوط بـه آن با تصویب شورای پول و اعتبار

✦ تحلیل

منسوخ بواسطه بند (الف) ماده 67 قانونی بانک مرکزی مصوب 1402/03/30 ـ بانک مرکزی ایران بـه عنوان بانک دار دولت موظف بـه انجام وظایف زیر است:

الف ـ نگاهداری حساب های وزارتخانه ها و موسسات دولتی و وابسته بـه دولت و شرکتهای دولتی و شهرداری ها و همچنین موسساتی کـه بیش از نصف سرمایه آنها متعلق بـه وزارتخانه ها و موسسات دولتی و وابسته بـه دولت و شرکتهای دولتی و یا شهرداری ها میباشند و انجام کلیه عملیات بانکی آنها در داخل و خارج از کشور.

ب ـ فروش و بازپرداخت اصل و بهره انواع اوراق قرضه دولتی و اسناد خزانه بـه عنوان عامل دولت و واگذاری این عاملیت بـه افراد و یا موسسات دیگر.

ج ـ نگاهداری کلیه ذخائر ارزی و طلای کشور.

د ـ نگاهداری وجوه ریالی صندوق بین المللی پول و بانک بین المللی ترمیم و توسعه و شرکت مالی بین المللی و مؤسسه بین المللی توسعه و موسسات مشابه یا وابسته بـه این موسسات.

هـ ـ انعقاد موافقت نامه پرداخت در اجرای قراردادهای پولی و مالی و بازرگانی و ترانزیتی بین دولت و سایر کشورها.

تبصره 1 ـ وزارتخانه ها و شهرداری ها و شرکتهای دولتی و موسسات مذکور در بند الف این ماده مکلفند وجوهی را کـه در اختیار دارند منحصراً نزد بانک مرکزی ایران نگاهداری نمایند و کلیه عملیات بانکی خود را منحصراً توسط بانک مرکزی ایران انجام دهند و اطلاعاتی کـه بانک مرکزی ایران در انجام وظایف خود از آنها بخواهد در اختیار آن بگذارند.

کلیه واحد هایی کـه از تسهیلات قانون تسهیلات مالی برای کارآیی بیشتر و احد های صنعتی مشمول قانون حفاظت و توسعه صنایع ایران مصوب 1358/10/19 مشمول این تبصره نخواهند شد.

تبصره 2 ـ وزارتخانه ها و شرکتها و موسساتی کـه بـه موجب قوانین خاص مجاز بـه انجام عملیات بانکی وسیله بانک های دیگر میباشند مشمول مفاد بند الف و قسمت اول تبصره یک این ماده نخواهند بود.

✦ تحلیل

منسوخ بواسطه بند (الف) ماده 67 قانونی بانک مرکزی مصوب 1402/03/30 ـ بانک مرکزی ایران دارای اختیارات زیر میباشد.

1 ـ دادن وام و اعتبار بـه وزارتخانه ها و موسسات دولتی با مجوز قانونی.

2 ـ تضمین تعهدات دولت و وزارتخانه ها و موسسات دولتی با مجوز قانونی.

3 ـ دادن وام و اعتبار و تضمین وام و اعتبارات اعطایی بـه شرکت های دولتی و شهرداری ها و همچنین بـه موسسات وابسته بـه دولت و شهرداری ها با تامین کافی.

4 ـ تنزیل مجدد برات ها و اسناد بازرگانی کوتاه مدت بانک ها و دادن اعتبار بـه بانک ها با تامین کافی.

5 ـ خرید و فروش اسناد خزانه و اوراق قرضه دولتی و اوراق قرضه صادر شده از طرف دولتهای خارجی یا موسسات مالی بین المللی معتبر.

6 ـ خرید و فروش طلا و نقره.

7 ـ افتتاح و نگاهداری حساب جاری نزد بانک های خارج و یا نگاهداری حساب بانک های داخل و خارج نزد خود و انجام کلیه عملیات مجاز بانکی دیگر و تحصیل اعتبارات در داخل و خارج بحساب خود و یا بحساب بانک های داخل

تبصره 1 ـ اصلاح 1358 ـ دادن وام و اعتبار و تضمین وام و اعتبارات اعطایی بـه وزارتخانه ها و موسسات دولتی موکول بـه تضمین وزارت امور اقتصادی و دارایی است.

تبصره 2 ـ آیین نامه های مربوط بـه اجرای این ماده بـه تصویب شورای پول و اعتبار خواهد رسید.

✦ تحلیل

منسوخ بواسطه بند (الف) ماده 67 قانونی بانک مرکزی مصوب 1402/03/30 ـ بانک مرکزی ایران در حسن اجرای نظام پولی کشور میتواند بشرح زیر در امور پولی و بانکی دخالت و نظارت کند.

1 ـ تعیین نرخ رسمی تنزیل مجدد و بهره وام ها کـه ممکن است برحسب نوع وام و اوراق و اسناد نرخهای مختلف تعیین شود.

2 ـ تعیین نسبت دارایی های آنی بانک ها بـه کلیه دارایی ها یا بـه انواع بدهی های آنها برحسب نوع فعالیت بانک ها یا سایر ضوابط بـه تشخیص بانک مرکزی ایران.

3 ـ تعیین نسبت و نرخ بهره سپرده قانونی بانک ها نزد بانک مرکزی ایران کـه ممکن است برحسب ترکیب و نوع فعالیت بانک ها نسبت های متفاوتی برای آن تعیین گردد ولی در هر حال این نسبت از 10 درصد کمتر و از 30 درصد بیشتر نخواهد بود.

4 ـ تعیین میزان حداقل و حداکثر بهره و کارمزد دریافتی و پرداختی بانک ها.

5 ـ تعیین نسبت مجموع سرمایه پرداخت شده و اندوخته بانک ها بـه انواع دارایی ها.

بیشتر بخوانید: آیین نامه تسهیلات و تعهدات اشخاص مرتبط مصوب 1389/07/27

6 ـ تعیین حداکثر نسبی تعهدات ناشی از افتتاح اعتبار اسنادی ـ ظهرنویسی یا ضمانت نامه های صادر از طرف بانک ها و نوع و میزان وثیقه این قبیل تعهدات.

7 ـ تعیین شرایط معاملات اقساطی کـه اعتبار آن از طرف بانک ها تامین می شود.

8 ـ تعیین مقررات افتتاح حساب جاری و پس انداز و سایر حساب ها.

9 ـ تعیین نوع و میزان جوائز و هرگونه امتیاز دیگری کـه برای جلب سپرده های جاری یا پس انداز از طرف بانک ها عرضه میگردد و تعیین ضوابط برای تبلیغات بانک ها در این مورد.

10 ـ رسیدگی بـه عملیات و حساب ها و اسناد و مدارک بانک ها و اخذ هرگونه اطلاعات و آمار از بانک ها با توجه بلزوم حفظ اسرار حرفه ای.

11 ـ محدود کردن بانک ها بـه انجام یک یا چند نوع از فعالیت های مربوط بطور موقت یا دائم.

12 ـ تعیین نحوه مصرف وجوه سپرده های پس انداز و سپرده های مشابه نزد بانک ها.

13 ـ تعیین حداکثر مجموع وام ها و اعتبارات بانک ها بطور کلی یا در هر یک از رشته های مختلف.

14 ـ تعیین شرایط کلی اخذ وام بانک ها از اشخاص و صدور گواهی سپرده.

15 ـ تعیین مقررات مشروح در بندهای 1 تا 14 بالا برای موسسات اعتباری غیر بانکی.

تبصره ـ استفاده از اختیارات موضوع این ماده باید قبلا بـه تصویب شورای پول و اعتبار برسد.

✦ تحلیل

منسوخ بواسطه بند (الف) ماده 67 قانونی بانک مرکزی مصوب 1402/03/30 ـ رییس کل بانک مرکزی ایران نماینده دولت در صندوق بین المللی پول است و ارتباط دولت با صندوق بین المللی پول از طریق بانک مرکزی ایران خواهد بود و انجام کلیه وظایف و اعمال اختیاراتی کـه بـه موجب قانون اجازه مشارکت دولت ایران در صندوق بین المللی پول بـه بانک ملی ایران واگذار شده است با بانک مرکزی ایران میباشد.