✦ تحلیل

ساعت کار در این قانون مدت زمانی است کـه کارگر نیرو یا وقت خود را بـه منظور انجام کار در اختیار کارفرما قرار می دهد. بـه غیر از مواردی کـه در این قانون مستثنی شده است. ساعات کار کارگران در شبانه روز نباید از 8 ساعت تجاوز نماید.

تبصره 1 ـ کارفرما با توافق کارگران، نماینده یا نمایندگان قانونی آنان می تواند ساعات کار را در بعضی از روز های هفته کمتر از میزان مقرر و در دیگر روز ها اضافه بر این میزان تعیین کند بـه شرط آنکه مجموع ساعات کار هر هفته از 44 ساعت تجاوز نکند.

تبصره 2 ـ در کار های کشاورزی کارفرما می تواند با توافق کارگران نماینده یا نمایندگان قانونی آنان ساعات کار در شبانه روز با توجه بـه کار، عرف و فصول مختلف تنظیم نماید.

✦ تحلیل

در کار های سخت و زیان آور و زیرزمینی، ساعات کار نباید از شش ساعت در روز و 36 ساعت در هفته تجاوز نماید.

تبصره ـ اصلاح 1390 ـ کار های سخت و زیان آورو زیرزمینی بـه موجب آیین نامه ای خواهد بود کـه توسط شورای عالی حفاظت فنی و بهداشت کار و شورای عالی کار تهیه و بـه تصویب وزرای تعاون، کار و رفاه اجتماعی و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی خواهد رسید.

✦ تحلیل

کار روز کار هایی است کـه زمان انجام آن از ساعت 6 بامداد تا 22 می باشد و کار شب کار هایی است کـه زمان انجام آن بین 22 تا 6 بامداد قرار دارد.

کار مختلط نیز کار هایی است کـه بخشی از ساعات انجام آن در روز و قسمتی از آن در شب واقع می شود.

در کار های مختلط ساعاتی کـه جزء کار شب محسوب می شود کارگر از فوق العاده موضوع ماده 58 این قانون استفاده می نماید.

✦ تحلیل

کار متناوب کاری است کـه نوعا در ساعات متوالی انجام نمی یابد، بلکه در ساعات معینی از شبانه روز صورت می گیرد.

تبصره ـ فواصل تناوب کار در اختیار کارگر است و حضور او در کارگاه الزامی نیست. در کار های متناوب، ساعات کار و فواصل تناوب و نیز کار اضافه نباید از هنگام شروع تا خاتمه جمعا از 15 ساعت در شبانه روز بیشتر باشد.

ساعت شروع و خاتمه کار و فواصل تناوب با توافق طرفین و نوع کار و عرف کارگاه تعیین می گردد.

✦ تحلیل

کار نوبتی عبارت است از کاری کـه در طول ماه گردش دارد، بـه نحوی کـه نوبت های آن در صبح یا عصر یا شب واقع می شود.

✦ تحلیل

کارگری کـه در طول ماه بـه طور نوبتی کار می کند و نوبت های کار وی در صبح و عصر واقع می شود 10% و چنانچه نوبت ها در صبح و عصر و شب قرار گیرد، 15% و در صورتی کـه نوبت ها بـه صبح و شب و یا عصر و شب بیفتد 22/5% علاوه بر مزد بـه عنوان فوق العاده نوبت کاری دریافت خواهد کرد.

✦ تحلیل

در کار نوبتی ممکن است ساعات کار از 8 ساعت در شبانه روز و چهل و چهار ساعت در هفته تجاوز نماید، لکن جمع ساعات کار در چهار هفته متوالی نباید از 176 ساعت تجاوز کند.

✦ تحلیل

برای هر ساعت کار در شب تنها بـه کارگران غیرنوبتی 35% اضافه بر مزد ساعت کار عادی تعلق می گیرد.

✦ تحلیل

در شرایط عادی ارجاع کار اضافی بـه کارگر با شرایط ذیل مجاز است:

الف ـ موافقت کارگر

ب ـ پرداخت 40% اضافه بر مزد هر ساعت کار عادی.

تبصره ـ ساعات کار اضافی ارجاعی بـه کارگران نباید از 4 ساعت در روز تجاوز نماید (مگر در موارد استثنایی با توافق طرفین).

✦ تحلیل

ارجاع کار اضافی با تشخیص کارفرما بـه شرط پرداخت اضافه کاری (موضوع بند ب ماده 59) و برای مدتی کـه جهت مقابله با اوضاع و احوال ذیل ضرورت دارد مجاز است و حداکثر اضافه کاری موضوع این ماده 8 ساعت در روز خواهد بود (مگر در موارد استثنایی با توافق طرفین).

الف ـ جلوگیری از حوادث قابل پیش بینی و یا ترمیم خسارتی کـه نتیجه حوادث مذکور است.

ب ـ اعاده فعالیت کارگاه، درصورتی کـه فعالیت مذکور بـه علت بروز حادثه یا اتفاق طبیعی از قبیل سیل، زلزله و یا اوضاع و احوال غیرقابل پیش بینی دیگر قطع شده باشد.

تبصره 1 ـ پس از انجام کار اضافی در موارد فوق، کارفرما مکلف است حداکثر ظرف مدت 48 ساعت، موضوع را بـه اداره کار و اموراجتماعی اطلاع دهد تا ضرورت کار اضافی و مدت آن تعیین شود.

تبصره 2 ـ در صورت عدم تایید ضرورت کار اضافی توسط اداره کار و اموراجتماعی محل، کارفرما مکلف بـه پرداخت غرامت و خسارات وارده بـه کارگر خواهد بود.

✦ تحلیل

ارجاع کار اضافی بـه کارگرانی کـه کار شبانه یا کار های خطرناک و سخت و زیان آورانجام می دهند ممنوع است.