✦ تحلیل

مصونیت دولتی: یک دولت در رابطه با خود و اموال خویش از صلاحیت محاکم دولت دیگر با رعایت مفاد این کنوانسیون از مصونیت برخوردار می باشد.

✦ تحلیل

شیوه های اجرایی نمودن مصونیت دولتی

1 ـ یک دولت بـه موجب ماده (5) با خودداری از اعمال صلاحیت در روند دادرسی در دادگاههای خود علیه دولت دیگر، بـه مصونیت دولتی ترتیب اثر خواهد داد و بدین منظور تضمین خواهد نمود کـه دادگاههای آن بـه ابتکار خود، بـه محترم شمرده شدن مصونیت دولت دیگر بـه موجب ماده (5) حکم می دهند.

2 ـ جریان دعوی نزد دادگاه یک دولت در صورتی اقامه دعوی علیه دولت دیگر تلقی می شود کـه آن دولت:

الف ـ بـه عنوان یک طرف جریان دعوی مزبور نام برده شود؛ یا

ب ـ اگر چه نام آن دولت بـه عنوان طرف جریان دعوی مطرح نشده است، لیکن جریان رسیدگی عملاً اموال، حقوق، منافع یا فعالیت های آن دولت دیگر را تحت تاثیر قرار دهد.

✦ تحلیل

رضایت صریح نسبت بـه اعمال صلاحیت قضایی

1 ـ چنانچه دولتی بـه طور صریح نسبت بـه اعمال صلاحیت دادگاه دولت دیگر نسبت بـه یک موضوع یا پرونده بـه موجب موارد زیر رضایت داده باشد، نمی تواند بـه مصونیت از صلاحیت در جریان دعوی نزد دادگاه در خصوص موضوع یا پرونده مزبور استناد نماید:

الف ـ موافقتنامه بین المللی؛

ب ـ قرارداد مکتوب؛ یا

پ ـ بیانیه ای در نزد دادگاه یا ابلاغیه مکتوب در یک رسیدگی خاص.

2 ـ توافق یک دولت در مورد اعمال قانون دولت دیگر نباید بـه منزله رضایت آن دولت نسبت بـه اعمال صلاحیت دادگاههای دولت دیگر تفسیر شود.

✦ تحلیل

تاثیر حضور در روند رسیدگی در دادگاه

1 ـ یک دولت نمی تواند بـه مصونیت از صلاحیت در روند رسیدگی نزد دادگاه دولت دیگر استناد نماید، چنانچه آن دولت:

الف ـ خود، دعوی را طرح نموده باشد؛ یا

ب ـ در روند دادرسی مداخله یا اقدام دیگری در خصوص ماهیت دعوی اتخاذ نموده باشد. با این وجود، چنانچه آن دولت، دادگاه را متقاعد نماید کـه امکان کسب آگاهی از حقایقی کـه براساس آنها ادعای مصونیت می تواند استوار گردد، قبل از اتخاذ چنین تدبیری وجود نداشته است، می تواند بر مبنای آن حقایق، ادعای مصونیت کند، مشروط بر این کـه این کار را در سریع ترین زمان ممکن انجام دهد.

2 ـ چنانچه دولتی در روند رسیدگی مداخله نماید یا اقدام دیگری را صرفاً برای اهداف زیر اتخاذ نماید، مراتب بـه منزله اعلام رضایت آن دولت نسبت بـه اعمال صلاحیت دادگاه دولت دیگر تلقی نخواهد شد:

الف ـ استناد بـه مصونیت؛ یا

ب ـ مطالبه حق یا منفعتی در اموالی کـه موضوع رسیدگی قضایی است.

3 ـ حضور نماینده دولتی بـه عنوان شاهد در نزد دادگاه دولت دیگر بـه منزله اعلام رضایت دولت نخست نسبت بـه اعمال صلاحیت دادگاه تلقی نخواهد شد.

4 ـ عدم حضور یک دولت در روند رسیدگی قضایی در نزد دادگاه دولت دیگر بـه منزله اعلام رضایت دولت نخست بـه اعمال صلاحیت دادگاه تلقی نخواهد شد.

✦ تحلیل

دعاوی متقابل

1 ـ دولتی کـه در نزد دادگاههای دولت دیگر دعوایی را اقامه می نماید، نمی تواند نسبت بـه هر گونه دعوی متقابل ناشی از همان وقایع یا رابطه حقوقی بـه عنوان دعوی اصلی، بـه مصونیت از صلاحیت آن دادگاه استناد نماید.

2 ـ دولتی کـه بـه منظور طرح دعوی در روند رسیدگی دادگاه دولت دیگر مداخله می نماید، نمی تواند نسبت بـه هر گونه دعوی متقابل ناشی از همان وقایع یا رابطه حقوقی بـه عنوان ادعایی کـه توسط آن دولت ارائه شده است، بـه مصونیت از صلاحیت آن دادگاه استناد نماید.

3 ـ دولتی کـه دعوی متقابلی را در روند دادرسی کـه نزد دادگاه دولت دیگر علیه آن اقامه شده است، مطرح می کند، نمی تواند بـه مصونیت از صلاحیت دادگاه نسبت بـه دعوی اصلی استناد نماید.