قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356/08/01

هیچ حکمی از احکام دادگاه های دادگستری بـه موقع اجرا گذارده نمی شود، مگر اینکه قطعی شده یا قرار اجرای موقت آن در مواردی کـه قانون معیّن می کند، صادر شده باشد.

احکام دادگاه های دادگستری وقتی بـه موقع اجرا گذارده می شود کـه بـه محکومٌ علیه یا وکیل یا قائم مقام قانونی او ابلاغ شده و محکومٌ له یا نماینده و یا قائم مقام قانونی او کتباً این تقاضا را از دادگاه بنماید.

حکمی کـه موضوع آن معیّن نیست، قابل اجراء نمی باشد.

اجرای حکم با صدور اجراییه بـه عمل می آید مگر این کـه در قانون ترتیب دیگری مقرر شده باشد. در مواردی کـه حکم دادگاه جنبه اعلامی داشته و مستلزم انجام عملی از طرف محکوم علیه نیست؛ از قبیل اعلام اصالت یا بطلان سند، اجراییه صادر نمی شود. همچنین در مواردی کـه سازمان ها و مؤسسات دولتی و وابسته بـه دولت طرف دعوی نبوده ولی اجرای حکم باید بـه وسیله آنها صورت گیرد، صدور اجراییه لازم نیست و سازمان ها و مؤسسات مزبور مکلفند بـه دستور دادگاه حکم را اجرا کنند.

صدور اجراییه با دادگاه نخستین است.

در اجراییه نام و نام خانوادگی و محل اقامت محکومٌ له و محکومٌ علیه و مشخصات حکم و موضوع آن و این که پرداخت حق اجرا بـه عهده محکومٌ علیه می باشد، نوشته شده و بـه امضاء رییس دادگاه و مدیر دفتر رسیده بـه مهر دادگاه ممهور و برای ابلاغ فرستاده می شود.

برگ های اجراییه بـه تعداد محکومٌ علیهم بعلاوه دو نسخه صادر می شود. یک نسخه از آن در پرونده دعوی و نسخه دیگر پس از ابلاغ بـه محکوم علیه در پرونده اجرایی بایگانی می گردد و یک نسخه نیز در موقع ابلاغ بـه محکومٌ علیه داده می شود.

ابلاغ اجراییه طبق مقررات آیین دادرسی مدنی بـه عمل می آید و آخرین محل ابلاغ بـه محکومٌ علیه در پرونده دادرسی برای ابلاغ اجراییه؛ سابقه ابلاغ محسوب است.

در مواردی کـه ابلاغ اوراق راجع بـه دعوی طبق ماده 100 قانون آیین دادرسی مدنی بـه عمل آمده و تا قبل از صدور اجراییه محکومٌ علیه محل اقامت خود را بـه دادگاه اعلام نکرده باشد، مفاد اجراییه یک نوبت بـه ترتیب مقرر در مادتین 118 و 119 این قانون آگهی می گردد و ده روز پس از آن بـه موقع اجراء گذاشته می شود. در این صورت برای عملیات اجرایی؛ ابلاغ یا اخطار دیگری بـه محکومٌ علیه لازم نیست، مگر اینکه محکومٌ علیه محل اقامت خود را کتباً بـه قسمت اجرا اطلاع دهد. مفاد این ماده باید در آگهی مزبور قید شود.

اگر محکومٌ علیه قبل از ابلاغ اجراییه محجور یا فوت شود، اجراییه حسب مورد بـه ولی، قیّم، امین، وصی، ورثه یا مدیر ترکه او ابلاغ می گردد و هر گاه حجر یا فوت محکومٌ علیه بعد از ابلاغ اجراییه باشد، مفاد اجراییه و عملیات انجام شده بـه وسیله ابلاغ اخطاریه بـه آنها اطلاع داده خواهد شد.

هر گاه در صدور اجراییه اشتباهی شده باشد، دادگاه می تواند رأساً یا بـه درخواست هر یک از طرفین بـه اقتضای مورد؛ اجراییه را ابطال یا تصحیح نماید یا عملیات اجرایی را الغاء کند و دستور استرداد مورد اجرا را بدهد.