قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356/08/01

بعد از تنظیم صورت مال منقول و ارزیابی آن در صورتی کـه نسبت بـه محل و موعد فروش بین محکومٌ له و محکومٌ علیه تراضی شده باشد، بـه همان ترتیب رفتار می شود و هر گاه بین طرفین تراضی نشده باشد، دادورز (مأمور اجراء) مطابق مواد بعد اقدام می کند.

فروش اموال از طریق مزایده بـه عمل می آید.

اگر از طرف دولت یا شهرداری محلی برای فروش اموال منقول معیّن شده باشد، فروش در آن محل بـه عمل می آید و اگر محل هایی کـه معیّن شده است متعدد باشد، فروش در محل بـه عمل می آید کـه برای منافع محکومٌ علیه ترجیح داده باشد و تشخیص این امر با مدیر اجرا است. هر گاه از طرف دولت یا شهرداری محلی برای فروش معیّن نشده باشد، محل فروش را مدیر اجراء معیّن می کند.

در مواردی کـه حمل اموال منقول بـه محل دیگری مخارج زیاد داشته باشد، اشیاء توقیف شده در محلی کـه حفظ می شده بـه فروش می رسد.

موعد فروش را مدیر اجرا نظر بـه کمیّت و کیفیّت اموال توقیف شده معیّن و آگهی می نماید.

آگهی فروش باید در یکی از روزنامه های محلی، یک نوبت منتشر شود.

موعد فروش باید طوری معیّن شود کـه فاصله بین انتشار آگهی و روز فروش بیش از یک ماه و کمتر از ده روز نباشد.

در نقاطی کـه روزنامه نباشد، همچنین در مورد اموالی کـه قیمت آنها بیش از دویست هزار ریال نباشد، آگهی بجای انتشار روزنامه بـه تعداد کافی در معابر الصاق و تاریخ الصاق در صورت مجلس قید می شود.

محکومٌ له یا محکومٌ علیه می توانند علاوه بر آگهی کـه بـه توسط قسمت اجراء بـه عمل می آید، آگهی دیگری بـه خرج خود منتشر نمایند.

در آگهی فروش مال منقول نکات ذیل تصریح می شود: 1 ـ نوع و مشخصات اموال توقیف شده. 2 ـ روز و ساعت و محل فروش. 3 ـ قیمتی کـه مزایده از آن شروع می شود.

آگهی باید علاوه بر انتشار در قسمت اجراء و محل فروش هم الصاق شود.

در صورتی کـه تغییر روز فروش ضرورت پیدا کند، مجدداً آگهی خواهد شد.

فروش با حضور دادورز (مامور اجرا) و نماینده دادسرا بـه عمل می آید و صورت مجلس فروش بـه امضاء آنها می رسد.

هر کس می تواند در مدت پنج روز قبل از روزی که برای فروش معیّن شده است، اموالی را کـه آگهی شده ملاحظه نماید.

محکومٌ له می تواند مثل سایرین در خرید شرکت نماید ولی ارزیابان و دادورزها (مأمورین اجراء) و سایر اشخاصی کـه مباشر امر فروش هستند؛ همچنین اقرباء نسبی و سببی آنان تا درجه سوم، نمی توانند در خرید شرکت کنند.

مزایده از قیمتی کـه بـه ترتیب مقرر در مواد 73 تا 75 معیّن شده شروع می شود و مال متعلّق بـه کسی است کـه بالاترین قیمت را قبول کرده است.

دادورز (مأمور اجراء) می تواند پرداخت بهای اموال را بـه وعده قرار دهد. در این صورت برنده مزایده باید ده درصد بها را فی المجلس بـه عنوان سپرده بـه قسمت اجراء تسلیم نماید. حداکثر مهلت مزبور از یک ماه تجاوز نخواهد کرد و در صورتی کـه برنده مزایده در موعد مقرر بقیه بهای اموال را نپردازد سپرده او پس از کسر هزینه مزایده بـه نفع دولت ضبط و مزایده تجدید می گردد.

صاحب مال می تواند تقاضا کند کـه بعضی از اموال او را مقدم یا مؤخر بفروشند و یا اینکه خود او بالاترین قیمت پیشنهادی را نقداً پرداخت و از فروش آن جلوگیری نماید.

هر گاه مالی کـه مزایده از آن شروع می شود خریدار نداشته باشد، محکومٌ له می تواند مال دیگری از محکومٌ علیه معرفی و تقاضای توقیف و مزایده آن را بنماید یا معادل طلب خود از اموال مورد مزایده بـه قیمتی کـه ارزیابی شده قبول کند یا تقاضای تجدید مزایده مال توقیف شده را بنماید و در صورت اخیر مال مورد مزایده بـه هر میزانی کـه خریدار پیدا کند، بـه فروش خواهد رفت و هزینه آگهی مجدّد بـه عهده محکومٌ له می باشد. و هر گاه طلبکاران متعدّد باشند، رأی اکثریّت آنها از حیث مبلغ طلب برای تجدید آگهی مزایده مناط اعتبار است.

هر گاه در دفعه دوم هم خریداری نباشد و محکومٌ له نیز مال مورد مزایده را بـه قیمتی کـه ارزیابی شده قبول ننماید، آن مال بـه محکومٌ علیه مسترد خواهد شد.

تاریخ فروش و خصوصیات مال مورد فروش و بالاترین قیمتی کـه پیشنهاد شده و اسم و مشخصات خریدار در صورت مجلس نوشته شده و بـه امضاء خریدار می رسد.

تسلیم مال فقط بعد از پرداخت تمام بهای آن صورت خواهد گرفت.

اگر فروش قسمتی از اموال توقیف شده برای پرداخت محکومٌ بـه و هزینه های اجرایی کافی باشد، بقیه اموال فروخته نمی شود و بـه صاحب آن مسترد می گردد.

در موارد زیر فروش از درجه اعتبار ساقط و مزایده تجدید می شود: 1 ـ هر گاه فروش در غیر روز و ساعت معیّن یا در غیر محلی کـه بـه موجب آگهی تعیین گردیده بـه عمل آید. 2 ـ هر گاه کسی را بدون جهت قانونی مانع از خرید شوند و یا بالاترین قیمتی را کـه خواسته است رد نمایند. 3 ـ در صورتی کـه مزایده بدون حضور نماینده دادسرا باشد. 4 ـ در صورتی کـه خریدار طبق ماده 127 ممنوع از خرید بوده باشد. شکایت راجع بـه تخلف از مقررات مزایده در موارد مذکور ظرف یک هفته از تاریخ فروش بـه دادگاه داده می شود و قبل از انقضای مهلت مذکور یا قبل از اتخاذ تصمیم دادگاه (در صورت وصول شکایت) مال بـه خریدار تسلیم نخواهد شد.