آیین نامه قانون حمایت خانواده 1391 مصوب 1393/11/27
مبحث اول: کلیات
مبحث اول: کلیات
واژه های بـه کار رفته در این آیین نامه بـه شرح زیر می باشند: الف ـ قانون: قانون حمایت خانواده مصوب 1391/12/01 مجلس شورای اسلامی ب ـ آیین نامه: آیین نامه اجرایی قانون حمایت خانواده مصوب 1391/12/01 مجلس شورای اسلامی ج ـ دادگاه خانواده: دادگاه خانواده موضوع قانون د ـ مرکز امور مشاوران: مرکز امور مشاوران، وکلا و کارشناسان رسمی قوه قضاییه
از زمان لازم الاجراء شدن قانون در حوزه های قضایی کـه دادگاه خانواده تشکیل نگردیده یا در صورت تشکیل بـه تعداد کافی ایجاد نشده است تا استقرار کامل دادگاه های مذکور، دادگاه عمومی حقوقی مستقر در آن حوزه یا شعب دادگاه عمومی فعلی ویژه رسیدگی بـه دعاوی خانوادگی با ساختار موجود ولی با رعایت مقررات قانون و تشریفات مربوط، بـه دعاوی موضوع قانون رسیدگی خواهند کرد. تبصره ـ در حوزه قضایی دادگاه بخش چنانچه دادگاه خانواده تشکیل نشود دعاوی راجع بـه اصل نکاح و انحلال آن در دادگاه خانواده نزدیکترین حوزه قضایی هر استان رسیدگی خواهد شد.
رئیس کل دادگستری هر استان موظف است تمهیدات لازم جهت تشکیل دادگاه خانواده و مراکز مشاوره خانواده را با کمک مسئولان قوه قضاییه و همکاری رؤسای حوزه های قضایی شهرستان های مربوط ظرف مهلت مقرر در قانون، فراهم نماید.
مراجع عالی اقلیت های دینی مذکور در قانون اساسی توسط کلیساها، دارالشرع کلیمیان و انجمن ها و نهادهای زرتشتی سراسر کشور بـه قوه قضاییه اعلام خواهد شد. دادگاه خانواده تصمیم مراجع مذکور در خصوص امور حسبی و احوال شخصیه اقلیت های یاد شده مانند نکاح و طلاق را پس از وصول، بررسی و بدون رعایت تشریفات، تنفیذ و دستور اجراء صادر خواهد کرد. تبصره ـ قوه قضاییه مراجع عالی معتبر را از طریق رؤسای کل دادگستری بـه دادگاه های خانواده معرفی خواهد کرد.
احراز عدم تمکن مالی اصحاب دعوی، موضوع ماده 5 قانون، بـه تشخیص دادگاه است و نیاز بـه تشریفات دادرسی و حکم اعسار ندارد. در صورت نیاز، دادگاه در وقت فوق العاده تحقیقات لازم را انجام خواهد داد.
در صورت اقتضاء ضرورت یا وجود الزام قانونی دایر بر داشتن وکیل، دادگاه حسب مورد راساً یا بـه درخواست فرد فاقد تمکن مالی از طریق مرکز امور مشاوران یا کانون وکلاء دادگستری مربوط وکیل معاضدتی تعیین می کند. مرکز یا کانون مذکور مطابق مقررات، موظف بـه معرفی وکیل معاضدتی بـه دادگاه است.