قانون تاسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه گری مصوب 1350/03/30
قسمت چهارم - مقررات مختلف (60 - 77)
اموال موسسات بیمه همچنین ودایع مذکور در مواد 36 و 46 تضمین حقوق و مطالبات بیمه گذاران، بیمه شدگان و صاحبان حقوق آنان است و در صورت انحلال یا ورشکستگی موسسه بیمه بیمه گذاران و بیمه شدگان و صاحبان حقوق آنان نسبت به سایر بستانکاران حق تقدم دارند. در میان رشته های مختلف بیمه حق تقدم با بیمه عمر است. موسسات بیمه نمی تواند بدون موافقت قبلی بیمه مرکزی ایران اموال خود را صلح حقوق نمایند و یا بـه رهن واگذار کنند و یا موضوع هر نوع معامله با حق استرداد قرار دهند. دفاتر اسناد رسمی موظفند هنگام انجام این قبیل معاملات موافقتنامه بیمه مرکزی ایران را مطالبه و مفاد آنرا در سند منعکس کنند.
موسسات بیمه موظفند اندوخته های فنی و قانونی نگهدارند و در حساب های خود نحوه بکار افتادن آنها را بطور مشخص منعکس نمایند. انواع اندوخته های فنی و قانونی برای هر یک از رشته های بیمه و میزان و طرز محاسبه همچنین ترتیب بکار انداختن این اندوخته ها و نحوه ارزیابی اموال منقول و غیر منقولی کـه نماینده اندوخته های موسسات بیمه است از طرف شورای عالی بیمه تعیین خواهد شد.
کلیه موسسات بیمه موظفند ترازنامه و حساب های سود و زیان خود را طبق نمونه ای کـه از طرف بیمه مرکزی ایران تهیه و بـه تصویب شورای عالی بیمه می رسد تنظیم نمایند و پس از تصویب نسخه ای از آنرا برای بیمه مرکزی ایران ارسال دارند.
موسسات بیمه موظفند ترازنامه خود را در روزنامه رسمی کشور و یکی از روزنامه های کثیرالانتشار تهران درج نمایند.
اشخاصی کـه در ایران یا در خارجه بعلت ارتکاب جنایت یا دزدی یا خیانت در امانت یا کلاهبرداری یا صدور چک بی محل یا اختلاس یا معاونت در یکی از جرائم فوق محکوم شده باشند ورشکستگان بـه تقصیر نمی تواند جزو موسسین یا مدیران موسسات بیمه باشند. همچنین واگذاری نمایندگی بـه این اشخاص و اشتغال بـه دلالی از طرف آنان ممنوع است.
در صورتی کـه بـه حکم دادگاه مسلم شود کـه ورشکستگی موسسه بیمه بعلت تقصیر و تقلب مدیر یا مدیران بوده است در صورت عدم تکافوی دارایی موسسه مدیران متضامناً مسئول پرداخت طلب بیمه گذاران و بیمه شدگان و صاحبان حقوق آنان خواهند بود.
عرضه بیمه جز بوسیله اشخاص زیر ممنوع است:
1 ـ موسسات بیمه
2 ـ نمایندگان بیمه
3 ـ دلالان رسمی بیمه
تبصره ـ هر کارمند یا نماینده بیمه کـه اقدام بـه عرضه بیمه نماید باید دارای کارت شناسایی از طرف موسسه بیمه مربوط باشد. نام دلال رسمی یا نماینده بیمه کـه بیمه نامه وسیله او عرضه شده است باید در بیمه نامه ذکر شود.
موسسات بیمه و نمایندگان و دلالان رسمی بیمه مسئول جبران خساراتی می باشند کـه در اجرای وظائفشان بـه سبب تقصیر و یا مسامحه آنها یا کارکنانشان بـه دیگران وارد آید.
پروانه دلالی رسمی بیمه بوسیله بیمه مرکزی ایران صادر خواهد شد و آیین نامه دلالان رسمی بیمه بـه پیشنهاد بیمه مرکزی ایران بـه تصویب شورای عالی بیمه خواهد رسید.
هر موسسه بیمه در رشته یا رشته های معینی کـه پروانه بیمه ندارد رأساً و یا بوسیله نمایندگان خود قبول بیمه نماید مکلف بـه جبران خسارت زیان دیده خواهد بود.
تبصره ـ هر شخص حقیقی یا حقوقی کـه بدون داشتن پروانه از موسسه بیمه تحت عنوان نمایندگی بیمه برای هر یک از رشته ها قبول بیمه نماید بـه مجازات مقرر در ماه 238 قانون مجازات عمومی محکوم خواهد شد.
بیمه های زیر باید منحصراً بـه وسیله موسسات بیمه ای کـه بر اساس این قانون اجازه فعالیت دارند انجام گیرد:
الف ـ بیمه اموال منقول و یا غیر منقول موجود در ایران.
ب ـ بیمه حمل و نقل کالای وارداتی کـه قرارداد خرید آن در ایران منعقد می شود یا اعتبار اسنادی آن در ایران باز شده است.
ج ـ بیمه مربوط بـه کارگران و مستخدمین خارجی بـه استثنای بیمه عمر و حوادث شخصی در مدت اقامت در ایران.
د ـ بیمه مربوط بـه ایرانیان مقیم ایران.
تبصره ـ الحاق 1380/02/03 ـ تجهیزات نظامی مورد نیاز وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح کـه فاقد امکان ساخت در داخل کشور بوده و فروشندگان آن تجهیزات حمل و نقل کالاهای مورد معامله را انحصاراً توسط بیمه های کشور فروشنده بیمه می نمایند، با پیشنهاد وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح و تایید بیمه مرکزی ایران و موافقت وزیر امور اقتصادی و دارایی از شمول بند (ب) این ماده مستثنی می باشد.
کلیه موسسات بیمه کـه در ایران فعالیت می نمایند باید 50 درصد در رشته بیمه های زندگی و 25 درصد در سایر رشته ها از معاملات بیمه ای مستقیم خود را نزد بیمه مرکزی ایران بیمه اتکایی نمایند بیمه مرکزی ایران مکلف است با توجه بـه ظرفیت قبولی هر یک از موسسات بیمه ای کـه در ایران کار می کنند تمام یا قسمتی از بیمه اتکایی مجدد سهمیه اتکایی اجباری دریافتی را در صورت تساوی شرائط بـه آنها واگذار نماید.
تبصره ـ آنچه موسسات بیمه بـه عنوان اتکایی قبول می کنند از شمول این ماده خارج است.
نحوه واگذاری بیمه اتکایی اجباری و میزان کارمزد و مشارکت در سود آن برای هر رشته بیمه بوسیله شورای عالی بیمه تعیین خواهد شد.
موسسات بیمه کـه در ایران فعالیت می کنند موظف خواهند بود معادل 30 % از مازاد سهمیه بیمه اتکایی اجباری از معاملات مستقیم خود را با همان شرایطی کـه در خارج بیمه اتکایی می نمایند بـه بیمه مرکزی ایران واگذار کنند. در صورتی کـه بیمه مرکزی ایران بهر علت از قبول آن استنکاف بنماید موسسات مزبور مجاز خواهند بود در خارج از ایران بیمه اتکایی نمایند. انتقال ارز بابت این 30 % موکول بـه ارائه اجازه بیمه مرکزی ایران خواهد بود.
موسسات بیمه اعم از ایرانی یا خارجی کـه تا تاریخ تصویب این قانون بـه موجب مقررات قبلی بـه ثبت رسیده اند و مشغول فعالیت های بیمه ای می باشند برای رشته هایی کـه در آن فعالیت می کنند احتیاج بـه کسب پروانه جدید نخواهند داشت ولی در هر حال موظفند ظرف هیجده ماه از تاریخ تصویب این قانون وضع خود را با مقررات این قانون تطبیق دهند در غیر این صورت پروانه آنها لغو خواهد شد. شورای عالی بیمه می تواند با توجه بـه دلائل و مقتضیات این مدت را یکبار تمدید نماید.
موسسات بیمه کـه در ایران کار می کنند عضو سندیکای بیمه گران ایران شناخته می شوند اساسنامه این سندیکا بوسیله بیمه مرکزی ایران با جلب نظر اعضای سندیکا تدوین می شود و حداکثر ظرف شش ماه پس از تشکیل بیمه مرکزی ایران بـه تصویب شورای عالی بیمه خواهد رسید.
موسسات بیمه کـه در ایران فعالیت می نمایند ملزم بـه رعایت دستورات بیمه مرکزی ایران کـه در حدود این قانون و آیین نامه های اجرایی آن صادر می شود خواهند بود.
کلیه قوانین و مقررات مغایر با این قانون از تاریخ تصویب این قانون ملغی است. قانون فوق مشتمل بر هفتاد و هفت ماده و ده تبصره پس از تصویب مجلس سنا در تاریخ روز شنبه 1350/03/29 در جلسه فوق العاده عصر روز یکشنبه سی ام خرداد ماه یک هزار و سیصد و پنجاه شمسی بـه تصویب مجلس شورای ملی رسید. رییس مجلس شورای ملی