آیین نامه وظایف و اختیارات دیوانعالی کشور مصوب 1399/07/23
در اجرای اصل یکصد و شصت و یکم قانون اساسی و سایر قوانین، از جمله قانون آیین دادرسی مدنی و قانون آیین دادرسی کیفری، «هیات عمومی» حسب مورد بـه منظور صدور آراء وحدت رویه و تصمیم گیری در خصوص آراء اصراری، تشکیل می شود.
هیات عمومی وحدت رویه بـه ریاست رییس دیوان یا یکی از معاونان قضایی وی، با حضور دادستان کل کشور یا نماینده وی و حداقل سه چهارم روسا، مستشاران و اعضای معاون شعب دیوان تشکیل می شود.
معاون هیات عمومی در صورت لزوم می تواند پس از کسب نظر رییس دیوان، از کارشناسان و صاحب نظران و استادان برجسته در حوزه های مرتبط با موضوع، جهت ارائه نظرات مشورتی و همچنین از قضات صادر کننده آراء متعارض و مختلف به منظور توضیح آراء خود دعوت بـه عمل آورد.
حضور قضات، کارآموزان قضایی، استادان دانشگاه، وکلا، کارآموزان وکالت و دانشجویان دانشکده های حقوق در جایگاه مدعوین پس از موافقت رییس دیوان بر اساس ضوابطی کـه معاونت هیات عمومی با رعایت اصول قانونی حاکم بر رسیدگی در دیوان تنظیم می کند، بلامانع است.
در اجرای ماده 471 قانون آیین دادرسی کیفری، درخواست صدور رای وحدت رویه از سوی هریک از قضات دیوان یا دادگاه ها یا دادستان ها یا وکلای دادگستری بـه معاونت هیات عمومی ارسال می شود.
مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه موظف است با همکاری معاونت هیات عمومی سامانه ای جهت شناسایی و استخراج آراء متعارض طراحی نماید.
بـه منظور بررسی مقدماتی درخواست های آراء وحدت رویه و تنظیم متون آراء صادره از هیات عمومی و ارائه نظرات علمی و مشورتی در امور ارجاعی رییس دیوان، شورای علمی ـ مشورتی دیوان مرکب از پانزده نفر از قضات دیوان بـه تعیین رییس دیوان تشکیل می شود.
شورا با تصویب رییس دیوان می تواند جهت انجام امور محوله، کمیسیون های تخصصی تشکیل دهد.
معاون هیات عمومی قبل از طرح موضوع در هیات عمومی، نظر شورا را اخذ می نماید. با موافقت رییس دیوان، حسب مورد، نتیجه درخواست ها را برای طرح موضوع در هیات عمومی گزارش و یا با رد درخواست آن را بایگانی می نماید. علت رد درخواست بـه متقاضی طرح در هیات عمومی وحدت رویه و سایر اشخاص و مقامات مربوط اعلام می شود.
در مواردی کـه اختلاف مربوط بـه شعب دیوان باشد، اعضای شعب مربوط در جلسه شورا دعوت می شوند.
درخواست معاون هیات عمومی خطاب بـه رییس دیوان برای طرح موضوع در هیات عمومی وحدت رویه باید مشتمل بر موارد زیر باشد:
الف ـ موضوعات مربوط بـه جریان دادرسی، استدلال ها و استنادهای قانونی و استنباطهای مغایر منتهی بـه صدور آراء متعارض؛
ب ـ استخراج و جمع آوری مستندات قانونی و مبانی نظرات، اعم از فقهی و حقوقی و نظر مراجع تخصصی و علمی و سوابق مربوط بـه آراء وحدت رویه و اصراری؛
پ ـ تبیین اجمالی رویه های مختلف موجود بین شعب دیوان و دادگاه ها با ذکر مبانی استنادی منتهی بـه صدور آراء مختلف.
آراء صادر شده در هیات عمومی وحدت رویه و اصراری بـه انضمام خلاصه ای از مذاکرات توسط معاونت هیات عمومی در سامانه های مربوط منتشر می شود.
