قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح مصوب 1382/10/09

دادگاه های نظامی بـه جرایم مربوط بـه وظائف خاص نظامی و انتظامی کلیه افراد زیر کـه در این قانون بـه اختصار « نظامی» خوانده می شوند رسیدگی می کنند:

الف ـ کارکنان ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران و سازمان های وابسته.

ب ـ کارکنان ارتش جمهوری اسلامی ایران و سازمان های وابسته.

ج ـ کارکنان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران و سازمان های وابسته و اعضای بسیج سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.

د ـ کارکنان وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح و سازمان های وابسته.

هـ ـ کارکنان مشمول قانون نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران.

و ـ کارکنان وظیفه از تاریخ شروع خدمت تا پایان آن.

ز ـ محصلان ـ موضوع قوانین استخدامی نیروهای مسلح ـ مراکز آموزش نظامی و انتظامی در داخل و خارج از کشور و نیز مراکز آموزش وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح.

ح ـ کسانی کـه بـه طور موقت در خدمت نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران هستند و طبق قوانین استخدامی نیروهای مسلح در مدت مزبور از اعضاء نیروهای مسلح محسوب می شوند.

تبصره 1 ـ جرایم نظامی و انتظامی کارکنان مذکور کـه در سازمان های دیگر خدمت می کنند در دادگاه های نظامی رسیدگی می شود.

تبصره 2 ـ رهایی از خدمت مانع رسیدگی بـه جرایم زمان اشتغال نمی شود.

دادگاه نظامی مکلف است در مواردی کـه مجازات جرمی در این قانون ذکر شده است بـه استناد این قانون حکم صادر نماید. اعمال تخفیف و تبدیل نیز بـه موجب همین قانون خواهد بود.

تبصره ـ در مواردی کـه مجازات جرمی در این قانون ذکر نشده باشد چنانچه رسیدگی بـه آن جرم در صلاحیت دادگاه نظامی باشد، دادگاه نظامی طبق قانون مربوط بـه آن جرم، تعیین کیفر می نماید و اعمال تخفیف و تبدیل نیز بـه موجب همان قانون خواهد بود.

اصلاح 1399/11/08 و 1403.3.20 ـ در کلیه مواردی کـه حداکثر مجازات حبس در این قانون « تا دو سال» است دادگاه می تواند در صورت وجود جهات مخففه مجازات حبس را تا یک سوم حداقل مجازات قانونی جرم تخفیف داده و یا بـه یکی از مجازات های ذیل متناسب با مجازات اصلی تبدیل نماید: الف ـ در مورد کارکنان پایور: 1- کسر حقوق و مزایا بـه میزان یک چهارم از شش ماه تا یک سال. 2- اصلاح 1402.3.20 ـ جزای نقدی از 50.000.000 تا 330.000.000 ریال (مصوب 1399: 15/000/000 تا 100/000/000) 3- محرومیت از ترفیع از سه ماه تا یک سال. 4- انفصال موقت از خدمت از سه ماه تا شش ماه. 5- منع اشتغال بـه خدمت در یک نقطه یا نقاط معین از شش ماه تا یک سال. ب ـ در مورد کارکنان وظیفه: 1- اضافه خدمت از دو ماه تا چهار ماه. 2- اصلاح 1402.3.20 ـ جزای نقدی از 33.000.000 تا 215.000.000 ریال.(مصوب 1399: 10/000/000 تا 65/000/000) 3- منع اشتغال بـه خدمت در یک نقطه یا نقاط معین حداقل بـه مدت شش ماه و حداکثر تا پایان خدمت وظیفه و در صورتی کـه باقیمانده خدمت دوره ضرورت کمتر از شش ماه باشد دادگاه می تواند مدت باقیمانده را مورد حکم قرار دهد. تبصره 1 ـ در صورت محکومیت بـه منع اشتغال بـه خدمت در یک نقطه یا نقاط معین، تعیین محل خدمت جدید بـه عهده یگان یا سازمان مربوط می باشد. تبصره 2 ـ در کلیه جرایمی کـه مجازات قانونی حبس تا سه ماه می باشد، قاضی مکلف بـه تبدیل مجازات حبس بـه جزای نقدی می باشد.

اصلاح 1399/11/08ـ در کلیه مواردی کـه حداکثر مجازات حبس در این قانون بیش از دو سال تا پنج سال است دادگاه می تواند در صورت وجود جهات مخففه، مجازات حبس را تا یک سوم حداقل مجازات قانونی جرم تخفیف دهد و یا بـه یکی از مجازات های ذیل متناسب با مجازات اصلی تبدیل نماید:

الف ـ در مورد کارکنان پایور:

1- اصلاح 1402.3.20 ـ جزای نقدی از 200.000.000 تا 825.000.000 ریال(مصوب 1399: 60/000/000 تا 250/000/000)

2- محرومیت از ترفیع از شش ماه تا دو سال.

3- تنزیل یک درجه و یا رتبه.

4- انفصال موقت از شش ماه تا یک سال.

ب ـ در مورد کارکنان وظیفه:

1- اصلاح 1402.3.20 ـ جزای نقدی از 100.000.000 تا 500.000.000 ریال(مصوب 1399: 30/000/000 تا 150/000/000)

2- اضافه خدمت از سه ماه تا شش ماه.

اصلاح 1399/11/08 ـ در تمام مواردی کـه حداکثر مجازات حبس در این قانون بیش از پنج سال است دادگاه می تواند در صورت وجود جهات مخففه، مجازات حبس را تا یک سوم حداقل مجازات قانونی جرم تخفیف و یا بـه یکی از مجازات های ذیل متناسب با مجازات اصلی تبدیل نماید:

الف ـ در مورد کارکنان پایور:

1- اصلاح 1402.3.20 ـ جزای نقدی از 500.000.000 تا 1.485.000.000 ریال(مصوب 1399: 150/000/000 تا 450/000/000)

2- محرومیت از ترفیع از دو سال تا چهار سال.

3- تنزیل یک تا دو درجه و یا رتبه.

4- انفصال موقت بـه مدت یک سال.

ب ـ در مورد کارکنان وظیفه:

1- اصلاح 1402.3.20 ـ جزای نقدی از 400.000.000 تا 825.000.000 ریال(مصوب 1399: 120/000/000 تا 250/000/000)

2- اضافه خدمت از شش ماه تا یک سال.

در هر مورد کـه کارکنان وظیفه بـه اضافه خدمت محکوم می شوند، کلیه مقررات مربوط بـه خدمت از جمله مقررات کیفری و انضباطی نیروهای مسلح در زمان تحمل اضافه خدمت درباره آنان جاری است.

اصلاح 1399/11/08 ـ در مواردی کـه در این قانون، مجازات های دیگری غیر از حبس بـه عنوان مجازات اصلی پیش بینی شده در صورت وجود جهات مخففه، بـه شرح زیر قابل تبدیل و تخفیف می باشد:

الف ـ مجازات اخراج از خدمت یا انفصال دائم از خدمت و یا خدمات دولتی بـه تنزیل دو درجه و یا رتبه.

ب ـ مجازات تنزیل دو درجه یا رتبه بـه تنزیل یک درجه یا رتبه.

ج ـ مجازات تنزیل یک درجه یا رتبه بـه شش ماه تا دو سال محرومیت از ترفیع.

د ـ مجازات جزای نقدی یا انفصال موقت یا محرومیت از ترفیع یا اضافه خدمت تا نصف حداقل مجازات قانونی آن.

هـ ـ اصلاح 1402.3.20 ـ مجازات شلاق تعزیری بـه 33.000.000 تا 100.000.000 ریال جزای نقدی.(مصوب 1399: 10/000/000 تا 30/000/000)

در مواردی کـه تخفیف های مقرر در مواد (3)، (4) و (5) این قانون در خصوص مجازات حبس اعمال می شود، دادگاه نمی تواند آن را بـه استناد ماده (7) این قانون مجددا تخفیف دهد.

جهات مخففه مندرج در این قانون همان جهات مخففه قانون مجازات اسلامی مصوب 1370/09/07 است.

ملاک تعیین صلاحیت دادگاه های نظامی، مجازات اصلی جرم است و توام بودن حبس با مجازات های دیگر و همچنین تبدیلی تاثیری در صلاحیت ندارد.

دادگاه های نظامی می توانند بـه درخواست محکوم علیه و پیشنهاد دادستان و رعایت مقررات مربوط بـه زندان باز و نیمه باز مدت حبس وی را کـه بیش از یک سال نباشد بـه حبس با خدمت تبدیل نمایند. در این صورت محکومان مذکور بـه یگان مربوط یا مراکزی کـه نیروهای مسلح برای خدمت تعیین می کنند معرفی شده و پس از پایان خدمت روزانه در بازداشتگاه یگان یا مرکزی کـه تعیین شده نگهداری می شوند.

تبصره ـ مقررات اجرائی حبس با خدمت، نحوه هماهنگی با فرمانده مربوط و وضعیت خدمتی این گونه افراد بـه موجب دستورالعملی خواهد بود کـه ظرف مدت سه ماه پس از تصویب این قانون توسط سازمان قضایی نیروهای مسلح با همکاری ستاد کل نیروهای مسلح تهیه و بـه تصویب رئیس قوه قضاییه خواهد رسید.

اعضای ثابت نیروهای مسلح کـه بـه موجب احکام قطعی دادگاه ها در جرایم عمدی بـه مجازات های زیر محکوم می شوند از زمان قطعیت حکم از خدمت اخراج می گردند:

الف ـ محکومیت یا محکومیت های (در صورت تعدد) بـه حبس غیر تعلیقی زائد بر پنج سال.

ب ـ محکومیت بـه حدود.

ج ـ محکومیت بـه سبب ارتکاب جرایم علیه امنیت داخلی و خارجی کشور.

د ـ محکومیت بـه قصاص نفس یا قطع عضو.

تبصره 1 ـ در صورت وجود شرائط خاص خدمتی و عدم مصلحت اخراج از خدمت با تقاضای فرمانده مربوط یا دادستان، دادگاه می تواند با ذکر دلائل و تصریح در متن حکم، اجرای اثر تبعی حکم را طبق مقررات مربوط بـه تعلیق در قانون مجازات اسلامی مصوب 1375/03/02 معلق نماید.

تبصره 2 ـ بـه خدمت اعضای پیمانی یا قراردادی نیروهای مسلح بـه محض قطعی شدن محکومیت های فوق پایان داده خواهد شد.

تبصره 3 ـ درصورتی کـه کارکنان پایور نیروهای مسلح بـه حبس از دو سال تا پنج سال محکوم شوند، اخراج از خدمت (انفصال، بازخریدی و یا بازنشستگی) با توجه بـه نوع جرم و با رعایت مقررات استخدامی نیروهای مسلح با رای کمیسیون های انصباطی نیروهای مسلح خواهد بود.

عفو محکومان نظامی شامل آثار تبعی آن نمی گردد مگر اینکه تصریح شده باشد.

افسران و درجه داران وظیفه و کارکنان پیمانی کـه خدمت وظیفه خود را بـه اتمام نرسانده اند چنانچه بـه علت ارتکاب جرایم عمدی بـه یکی از مجازات های مذکور در ماده (12) این قانون محکوم شوند بقیه خدمت وظیفه خود را پس از اجرای مجازات با دو درجه یا رتبه پایین تر بـه صورت خدمت وظیفه انجام خواهند داد.

دادگاه های نظامی می توانند در جرایم تعزیری و بازدارنده علاوه بر تعیین مجازات، بـه عنوان تتمیم حکم، متهم را بـه یکی از مجازات های ذیل محکوم نمایند:

الف ـ در مورد کارکنان پایور:

1- منع اشتغال بـه خدمت در نقطه یا نقاط معین از سه ماه تا دو سال.

2- محرومیت از ترفیع از سه ماه تا یک سال.

ب ـ در مورد کارکنان وظیفه:

1 ـ اضافه خدمت حداکثر بـه مدت سه ماه.

2 ـ تنزیل یک درجه افسران و درجه داران وظیفه.

3 ـ منع اشتغال بـه خدمت در نقطه یا نقاط معین حداقل بـه مدت سه ماه و حداکثر تا پایان مدت خدمت وظیفه و در صورتی کـه باقیمانده خدمت دوره ضرورت کمتر از سه ماه باشد دادگاه می تواند مدت باقیمانده را مورد حکم قرار دهد.

تبصره ـ در هر مورد کـه دادگاه از مجازات های فوق بـه عنوان مجازات اصلی استفاده نموده یا مجازات حبس را بـه یکی از موارد فوق تبدیل کرده باشد نمی تواند همان مجازات را بـه عنوان مجازات تتمیمی مورد حکم قراردهد.

حداکثر محکومیت بـه انفصال موقت در مورد کارکنان پایور نیروهای مسلح یک سال است و محکومان بـه این مجازات از حقوق بدون کاری مطابق مقررات استخدامی مربوط استفاده خواهند کرد.