قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح مصوب 1382/10/09
فصل سوم ـ جرایم برخلاف تکالیف نظامی
فصل سوم ـ جرایم برخلاف تکالیف نظامی
هر گاه تخلف و سرپیچی از تکالیف نظامی سبب تسلط دشمن بر اراضی یا مواضع یا افراد خودی شود، مرتکب بـه مجازات محارب محکوم می گردد.
هر فرمانده یا مسئوول نظامی بدون استفاده از تمام وسایل دفاعیه کـه دراختیار او بوده از انجام اقداماتی کـه وظیفه نظامی او ایجاب می کرده خودداری نماید و آنچه را کـه حفاظت یا دفاع از آن بـه او سپرده شده از قبیل تاسیسات، استحکامات، سربازخانه، کارخانجات، انبار و مخازن اسلحه و مهمات یا آذوقه یا سوخت یا ملزومات نظامی، هواپیما، کشتی، شهر، آبادی و اراضی بـه نحوی از انحاء بـه دشمن تسلیم نماید بـه مجازات محارب محکوم می شود.
هر فرمانده یا مسئول نظامی کـه با دشمن قرارداد تسلیم منعقد نماید در صورتی کـه تصمیم متخذه موجب خلع سلاح نیروهای تحت فرماندهی یا اسارت آنها یا تسلیم آنچه دفاع و حفاظتش بـه عهده او است، بشود بـه مجازات محارب و در غیر این صورت بـه حبس از سه تا پانزده سال محکوم می گردد.
هر نظامی کـه در مقابل دشمن، از بـه کاربردن سلاح یا مهمات یا سایر امکانات نظامی برای مبارزه خودداری نماید یا آشکارا مرتکب اعمالی گردد کـه موجب تزلزل روحیه افراد دیگر شود یا عمدا از کوشش برای روبرو شدن، جنگیدن، اسیر نمودن یا منهدم ساختن نیروها، کشتی ها، هواپیماها یا هرگونه وسایل دیگر دشمن کـه بـه عهده او بوده یا وظیفه نظامی او ایجاب می کرده خودداری نماید چنانچه موجب شکست جبهه اسلام گردد بـه مجازات محارب والا بـه حبس از سه تا پانزده سال محکوم می گردد.
نظامیان زیر کـه تعداد آنان حداقل سه نفر باشد شورش کننده محسوب و بـه ترتیب ذیل محکوم می شوند:
الف ـ نظامیان مسلحی کـه با تبانی یا بـه صورت دسته جمعی از اطاعت فرماندهان یا رؤسای خود سرپیچی کنند چنانچه مصداق محارب نباشند هر یک بـه حبس از سه تا پانزده سال.
ب ـ نظامیانی کـه در ارتباط با خدمت بـه صورت دسته جمعی و با سلاح گرم یا سرد بـه جان یا مال یا ناموس مردم یا اموال عمومی تعدی یا تجاوز نمایند چنانچه محارب محسوب نشوند بـه حبس از سه تا پانزده سال.
ج ـ نظامیان مسلحی کـه بـه منظور دستیابی بـه اهداف شخصی، صنفی و گروهی و یا بـه منظور بهره مندی از مزایا و امتیازات یا علیه تصمیمات قانونی مسئولان و نظایر آن در یگان های نظامی یا در هر محل دیگر اجتماع، تحصن یا اعتصاب نموده و یا بـه هر نحوی موجب اخلال در نظم شوند بـه حبس از سه تا پانزده سال.
د ـ چنانچه مرتکبان جرایم فوق غیر مسلح باشند بـه حبس از شش ماه تا سه سال.
تبصره ـ هر گاه یک نفر از مرتکبان جرایم فوق در یک اقدام گروهی مسلح باشد کلیه افراد حسب مورد بـه مجازات بندهای (الف)، (ب) و (ج) این ماده محکوم خواهند شد.
هر یک از فرماندهان یا مسئولان نظامی بدون امر یا اجازه یا بدون این کـه بـه اقدام متقابل وادار شده باشد علیه نیروهای نظامی یا اتباع دولتی کـه با ایران در حال جنگ نباشد مسلحانه حمله یا عده ای را وادار بـه حمله نماید یا با نیروی تحت فرماندهی خود در اراضی دولتی کـه با ایران در حال جنگ نباشد مرتکب عملیات خصمانه شود هر گاه اقدامات فوق موجب اخلال در امنیت داخلی یا خارجی کشور گردد بـه مجازات محارب و در غیر این صورت بـه حبس از سه تا پانزده سال محکوم می شود.
هر یک از فرماندهان یا مسئولان نظامی کـه پس از دریافت دستور توقف عملیات جنگی، عملیات را ادامه دهد درصورتی کـه عمل وی موجب اخلال در نظام (بهم خوردن امنیت کشور) و یا شکست جبهه اسلام گردد بـه مجازات محارب و در غیر این صورت بـه دو تا ده سال حبس محکوم می شود.
هر نظامی کـه بدون امر یا مجوز قانونی، فرماندهی قسمتی را بـه عهده گیرد و یا برخلاف امر مافوق، فرماندهی قسمتی را ادامه دهد بـه حبس از دو تا ده سال محکوم و چنانچه مرتکب جرم دیگری گردد بـه مجازات آن جرم نیز محکوم خواهد شد.
هر نظامی کـه اوامر فرماندهان یا رؤسای مربوط را لغو نماید بـه ترتیب زیر محکوم می شود:
الف ـ هر گاه از امر حرکت بـه طرف دشمن یا محاربان و مفسدان امتناع ورزد، چنانچه حاکی از همکاری با دشمن باشد و یا موجب اخلال در نظام (بهم خوردن امنیت کشور) و یا شکست جبهه اسلام گردد بـه مجازات محارب و در غیر این صورت بـه حبس از سه تا پانزده سال.
ب ـ اگر مخالفت با اوامر در ناحیه ای است کـه در آن حالت جنگی یا محدودیت های ضروری اعلام شده و آن مخالفت مربوط بـه امور جنگی یا مقررات حالت محدودیت های ضروری باشد درصورتی کـه عمل او موجب اخلال در نظام (بهم خوردن امنیت کشور) و یا شکست جبهه اسلام باشد بـه مجازات محارب والا بـه حبس از دو تا ده سال.
هر نظامی در غیر موارد مذکور در ماده (37) این قانون دستوری را لغو نماید بـه استثناء مواردی کـه صرفا تخلف انضباطی محسوب می گردد بـه حبس از دو ماه تا یک سال محکوم می شود.
تبصره ـ هر گاه لغو دستور مربوط بـه منع ازدواج با اتباع بیگانه یا با اتباع بیگانه ای کـه بـه سبب ازدواج تبعه ایران محسوب می شوند، باشد، بـه حبس از سه ماه تا یک سال و اخراج از خدمت محکوم می گردد.
هر یک از فرماندهان و مسئولان نظامی یا انتظامی کـه حسب مورد مصوبات شورای عالی امنیت ملی، شورای امنیت کشور و شوراهای تامین استان یا شهرستان را در مواردی کـه طبق قانون موظف بـه اجرای آن می باشند اجراء نکنند، چنانچه مشمول مجازات محارب نباشند یا بـه موجب سایر قوانین مستوجب مجازات شدیدتری نگردند بـه حبس از شش ماه تا دو سال محکوم می شوند.
عضویت کارکنان نیروهای مسلح در سازمان ها، احزاب و جمعیت های سیاسی و مداخله یا شرکت و یا فعالیت آنان در دسته بندی ها و مناقشه های سیاسی و تبلیغات انتخاباتی ممنوع است و مرتکبان بـه شش ماه تا سه سال حبس محکوم می گردند و در هر حال ادامه خدمت یا رهایی این گونه افراد از خدمت بـه عهده هیات های رسیدگی بـه تخلفات نیروهای مسلح می باشد.
هر نظامی کـه در حین خدمت یا ماموریت برخلاف مقررات و ضوابط عمدا مبادرت بـه تیراندازی نماید علاوه بر جبران خسارات وارده بـه حبس از سه ماه تا یک سال محکوم می شود و درصورتی کـه منجر بـه قتل یا جرح شود علاوه بر مجازات مذکور، حسب مورد بـه قصاص یا دیه محکوم می گردد و چنانچه از مصادیق مواد (612) و (614) قانون مجازات اسلامی مصوب 1375/03/02 باشد بـه مجازات مندرج در مواد مذکور محکوم خواهد شد.
تبصره 1 ـ چنانچه تیراندازی مطابق مقررات صورت گرفته باشد مرتکب از مجازات و پرداخت دیه و خسارت معاف خواهد بود و اگر مقتول یا مجروح مقصر نبوده و بی گناه باشد دیه از بیت المال پرداخت خواهد شد.
تبصره 2 ـ مقررات مربوط بـه تیراندازی و نحوه پرداخت دیه و خسارات بـه موجب قانون بـه کارگیری سلاح توسط مامورین نیروهای مسلح در موارد ضروری مصوب 1373/10/18 و آیین نامه های مربوط خواهد بود.
هر نظامی کـه باید بـه طور انفرادی یا جمعی بـه ماموریت برود عمدا و بدون عذر موجه در وقت مقرر حاضر نگردد بـه ترتیب زیر محکوم می شود:
الف ـ هر گاه حرکت برای عزیمت بـه منطقه جنگی یا مقابله با اشرار و مفسدان باشد و عمل مرتکب موجب اخلال در نظام (بهم خوردن امنیت کشور) و یا شکست جبهه اسلام گردد بـه مجازات محارب و در غیر این صورت بـه حبس از دو تا ده سال.
ب ـ هر گاه حرکت برای عزیمت بـه منطقه ای کـه در حالت جنگ یا آماده باش رزمی یا اعلام محدودیت های ضروری موضوع اصل هفتاد و نهم (79) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران باشد بـه حبس از دو تا پنج سال.
ج ـ در سایر موارد بـه استثناء مواردی کـه صرفا تخلف انضباطی محسوب می شود بـه حبس از دو ماه تا یک سال.
تبصره 1 ـ هر نظامی کـه پس از انتقال بـه یگان جدید در معرفی خود بـه آن بیش از مهلتی کـه بـه او داده شده بدون عذر موجه تاخیر کند مطابق مقررات این ماده با وی رفتار خواهد شد.
تبصره 2 ـ هر نظامی کـه در منطقه عملیات جنگی یا موقع اعلام آماده باش رزمی بدون عذر موجه در محل معین حاضر نگردد بـه حبس از دو تا پنج سال محکوم می شود.
هر نگهبان کـه محل نگهبانی خود را بدون مجوز ترک نماید درصورتی کـه در مقابل دشمن با همکاری یا تبانی باشد یا عمل وی موجب اخلال در نظام (بهم خوردن امنیت کشور) و یا شکست جبهه اسلام گردد بـه مجازات محارب محکوم، در غیر این صورت بـه شرح زیر مجازات می شود:
الف ـ هر گاه در مقابل دشمن یا محاربان و مفسدان باشد بـه حبس از سه تا پانزده سال.
ب ـ هر گاه در ناحیه ای باشد کـه در حالت جنگ و یا اعلام وضعیت و محدودیت های ضروری موضوع اصل هفتاد و نهم (79) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و یا حالت آماده باش رزمی باشد بـه حبس از دو تا ده سال.
ج ـ در سایر موارد بـه استثناء مواردی کـه صرفا تخلف انضباطی محسوب می شود بـه حبس از سه ماه تا دو سال.
تبصره ـ نگهبان، مامور (اعم از نظامی و انتظامی) مسلحی است کـه مراقبت و حفاظت یک محل یا یک منطقه یا یک مقام معین بـه او واگذار شده باشد.
هر نظامی کـه در حین نگهبانی بـه طور ارادی بخوابد بـه شرح زیر محکوم می شود:
الف ـ هر گاه در مقابل دشمن و محاربان باشد درصورتی کـه عمل وی موجب اخلال در نظام (بهم خوردن امنیت کشور) و یا شکست جبهه اسلام گردد بـه مجازات محارب و در غیر این صورت بـه حبس از دو تا ده سال.
ب ـ هر گاه در ناحیه ای باشد کـه در حالت جنگ یا اعلام محدودیت های ضروری موضوع اصل هفتاد و نهم (79) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران یا آماده باش رزمی باشد بـه حبس از شش ماه تا دو سال.
ج ـ در سایر موارد بـه استثناء مواردی کـه صرفا تخلف انضباطی محسوب می شود بـه حبس از دو ماه تا یک سال.
هر نظامی در حین خدمت یا در ارتباط با آن بـه نگهبان یا مراقب در رابطه با انجام وظیفه وی تعرض نماید بـه ترتیب زیر محکوم می گردد:
الف ـ چنانچه مرتکب با سلاح تعرض نماید بـه حبس از سه تا پانزده سال.
ب ـ چنانچه مرتکب بدون سلاح تعرض نماید بـه حبس از دو تا پنج سال.
تبصره ـ چنانچه در اثر تعرض صدمه ای بـه نگهبان یا مراقب وارد آید کـه موجب قتل یا جرح یا نقص عضو شود مرتکب حسب مورد بـه قصاص یا دیه نیز محکوم می گردد.
هر نظامی در حین خدمت بـه نحوی بـه نگهبان یا مراقب در رابطه با انجام وظیفه وی اهانت نماید بـه حبس از دو ماه تا یک سال محکوم می گردد، مگر آن کـه اهانت او مصداق قذف باشد کـه بـه مجازات آن محکوم می شود.
هر نظامی کـه حین خدمت یا در ارتباط با آن نسبت بـه مافوق خود عمدا مرتکب ضرب یا جرح یا نقص عضو و یا قتل شود علاوه بر محکومیت بـه قصاص یا دیه، حسب مورد بـه شرح ذیل محکوم می شود:
الف ـ درصورتی کـه با سلاح باشد بـه حبس از سه تا پانزده سال.
ب ـ چنانچه بدون سلاح باشد و موجب قتل گردد بـه حبس از سه تا پانزده سال و اگر موجب جرح یا نقص عضو شود بـه حبس از دو تا ده سال و در غیر این صورت بـه حبس از دو تا پنج سال.
هر نظامی حین خدمت یا در ارتباط با آن بـه مافوق خود اهانت نماید بـه حبس از دو ماه تا یک سال محکوم می گردد.
تبصره ـ در صورتی کـه اهانت وی مصداق قذف باشد بـه مجازات آن محکوم می شود.
هر یک از فرماندهان و مسئولان نظامی بـه افراد تحت امر خود اهانت و یا خارج از محدوده اختیارات فرماندهی و آیین نامه انضباطی آنان را تنبیه نماید بـه حبس از دو ماه تا یک سال محکوم و هر گاه بـه موجب قوانین جزایی دیگر مستلزم حد یا قصاص یا دیه باشد بـه آن مجازات نیز محکوم می گردد.
هر نظامی کـه حین خدمت یا در ارتباط با آن، مافوق خود یا مراقب یا نگهبانی را در ارتباط با انجام وظیفه آنان تهدید نماید، بـه حبس از دو ماه تا یک سال محکوم می شود.
هر نظامی کـه برای فرار از کار یا انجام وظیفه و یا ارعاب و تهدید فرمانده یا رئیس و یا هر مافوق دیگر یا برای تحصیل معافیت از خدمت و یا انتقال بـه مناطق مناسبتر و یا کسب امتیازات دیگر عمدا بـه خود صدمه وارد آورد یا تهدید بـه خودزنی نماید یا بـه عدم توانائی جسمی یا روحی متعذر شود و بنا بـه گواهی پزشک نظامی یا پزشکان قانونی تمارض او ثابت گردد و یا در انجام وظایف نظامی بی علاقگی خود را در موارد متعدد ظاهر کند بـه نحوی کـه در تضعیف سایر نیروهای نظامی موثر باشد، علاوه بر جبران خسارت وارده بـه ترتیب زیر محکوم می گردد:
الف ـ هر گاه در مقابل دشمنان باشد چنانچه عمل وی موجب اخلال در نظام (بهم خوردن امنیت کشور) و یا شکست جبهه اسلام گردد بـه مجازات محارب و در غیر این صورت بـه حبس از دو تا ده سال.
ب ـ هر گاه در زمان جنگ باشد و در مقابل دشمنان نباشد بـه حبس از یک تا پنج سال.
ج ـ در سایر موارد بـه استثناء مواردی کـه صرفا تخلف انضباطی محسوب می شود بـه حبس از سه ماه تا یک سال.
تبصره ـ مرتکبان جرایم مذکور در نتیجه اعمال فوق از هیچ امتیازی برخوردار نمی گردند و خدمت خود را مطابق مقررات انجام خواهند داد مگر آن کـه ادامه خدمت بـه هیچ وجه مقدور نباشد.
هر نظامی حین خدمت یا در ارتباط با آن با علم و آگاهی در مقابل ماموران نظامی و انتظامی حین انجام وظیفه آنان مقاومت یا بـه آنان حمله نماید متمرد محسوب و بـه ترتیب زیر محکوم می شود:
الف ـ درصورتی کـه تمرد با اسلحه صورت گرفته باشد بـه حبس از دو تا پنج سال.
ب ـ درصورتی کـه تمرد بدون سلاح بـه عمل آید بـه حبس از شش ماه تا سه سال.
تبصره ـ اگر متمرد در موقع تمرد مرتکب جرم دیگری هم بشود بـه مجازات آن نیز محکوم می گردد.
هر نظامی کـه حین انجام وظیفه مرتکب جرایم ذیل گردد، در هر مورد بـه حبس از شش ماه تا سه سال محکوم می شود:
الف ـ چنانچه نسبت بـه مجروح یا بیمار آزار روحی یا صدمه بدنی وارد کند.
ب ـ چنانچه اموال مجروح یا بیمار یا مرده ای را تصاحب نماید.
ج ـ چنانچه نسبت بـه مجروحان یا اشخاصی کـه در معرض خطر جانی قرار دارند در حالی کـه کمک رسانی از وظایف اوست از کمک خودداری کند.
تبصره ـ در موارد فوق الذکر، درصورتی کـه مورد از مصادیق قصاص یا دیه نیز باشد یا اموالی را تصاحب کرده باشد حسب مورد بـه قصاص، دیه یا استرداد اموال نیز محکوم می گردد.
هر گاه بی احتیاطی یا بی مبالاتی یا عدم رعایت نظامات دولتی در ارتباط با امور خدمتی توسط فرماندهان و مسئولان رده های مختلف نیروهای مسلح موجب تلفات جانی و یا صدمات بدنی گردد چنانچه بـه موجب مواد دیگر این قانون و یا سایر قوانین مستلزم مجازات شدیدتر نباشد مرتکب بـه حبس از یک تا سه سال محکوم می شود.
هر نظامی کـه با اقدام خود برخلاف شؤون نظامی بـه نحوی از انحاء موجبات بدبینی مردم را نسبت بـه نیروهای مسلح فراهم سازد بـه حبس از دو ماه تا یک سال محکوم می شود.
