آیین نامه راهنمایی و رانندگی مناطق آزاد مصوب 1373/07/09
هر وسیله نقلیه موتوری زمینی و یدک و شبه یدک متصل کـه بر اساس مقررات مناطق آزاد وارد شده و در منطقه بـه کار گرفته می شود، باید دارای پلاک مخصوصی باشد کـه در منطقه مربوط ارائه شود.
راندن و یا بـه کارگیری وسیله نقلیه ای کـه شماره گذاری نشده و یا شماره آن غیر مجاز است همچنین گذاردن این قبیل وسایل نقلیه در اختیار اشخاص دیگر ممنوع است، مگر آنکه قبلاً از راهنمایی و رانندگی منطقه مربوط مجوز دریافت شده باشد.
مالکین وسایل نقلیه مذکور در ماده 2 یا نماینده قانونی آنان موظفند جهت شماره گذاری و اخذ پلاک و برگ تایید مالکیت وسیله نقلیه خود بـه راهنمایی و رانندگی مربوط مراجعه و فرمهای مخصوص را تنظیم و امضا نمایند و بـه ضمیمه مدارک مورد نیاز تسلیم کنند. مامورین راهنمایی و رانندگی منطقه از حرکت اتومبیل هایی کـه در موعد مقرر شماره گذاری نشده اند جلوگیری بـه عمل خواهند آورد.
پلاک صرفاً بـه اشخاص حقیقی و یا حقوقی مالک وسایل نقلیه تعلق می گیرد و کلیه مسئولیت های ناشی از استفاده غیر مجاز از آن نیز بـه عهده آنان می باشد.
نقل و انتقال مالکیت وسیله نقلیه و اطلاعات مورد نیاز بـه وسیله متصدی شماره گذاری در برگ تایید مالکیت اتومبیل ثبت می شود.
فروشنده مکلف است در هنگام فروش وسیله نقلیه خود، پلاک و فرم مخصوص تنظیم شده را جهت استفاده مجدد خود بـه واحد شماره گذاری تحویل دهد.
در صورت نقل و انتقال مالکیت وسیله نقلیه خریدار موظف است بلافاصله پس از خریداری برابر مفاد ماده 2 نسبت بـه شماره گذاری وسیله نقلیه و اخذ پلاک جدید و برگ تایید مالکیت بـه نام خود اقدام نماید.
اشخاصی کـه وسایل نقلیه آنان در خارج از محدوده مناطق آزاد شماره گذاری شده، می توانند برابر دستورالعملی کـه از طرف سازمان اعلام می شود، برای وسیله نقلیه خود مطابق مفاد این آیین نامه پلاک اخذ نمایند، پلاک قبلی این قبیل وسایل نقلیه مادام کـه در منطقه بکارگرفته می شوند در سازمان منطقه نگهداری می شود و اطلاعات آنها بـه نیروی انتظامی منتقل می گردد.
سازمان منطقه در موارد زیر می تواند از انجام شماره گذاری خودداری نماید:
1 - در صورتی کـه وسیله نقلیه معیوب بوده، یا بـه جهات فنی بکارگیری آن در منطقه خطرناک باشد.
2 - چنانچه اصالت وسیله نقلیه احراز نشود.
3 - هر گاه حقوق و عوارضی کـه بـه موجب مقررات سازمان منطقه بـه وسیله نقلیه تعلق می گیرد، پرداخت نشده باشد.
4 - چنانچه وسیله نقلیه دارای علایم و تجهیزات پیش بینی شده در این آیین نامه نباشد.
5 - هر گاه بیش از پنج سال از زمان ساخت وسیله نقلیه گذشته باشد، مرگ با اجازه سازمان منطقه.
6 - موتورسیکلت هایی کـه موتور آنها دو زمانه باشد.
شماره گذاری وسیله نقلیه از طریق تحویل پلاک و برگ تایید مالکیت بـه مالک وسیله نقلیه و یا نماینده قانونی وی انجام خواهد شد. انواع پلاک ها و ابعاد و رنگ های آنها برای وسایل نقلیه مختلف همچنین مدارک مورد نیاز برای شماره گذاری و چگونگی ارائه سرویس های مربوط بـه شماره گذاری بـه وسیله دستورالعملی کـه با هماهنگی سازمان مربوط و راهنمایی و رانندگی تهیه خواهد شد تعیین می شود.
راهنمایی و رانندگی پس از شماره گذاری وسیله نقلیه سندی کـه حاوی اطلاعات مربوط بـه مشخصات وسیله نقلیه و نقل و انتقالات مالکیت آن و مشخصات خریدار و فروشنده باشد، صادر و در اختیار مالک یا نماینده قانونی وی می گذارد.
هر گاه برگ مالکیت یا پلاک وسیله نقلیه مفقود یا ضایع شود، مالک وسیله نقلیه موظف است حداکثر ظرف 48 ساعت شخصاً یا بـه وسیله نماینده قانونی خود جهت اخذ المثنی برگ تایید مالکیت و یا پلاک جدید بـه واحد شماره گذاری مراجعه و برابر دستورالعمل مربوط اقدام کند.
راهنمایی و رانندگی می تواند بـه سازندگان و فروشندگان و حمل کنندگان و وارد کنندگان و صادرکنندگان وسایل نقلیه فقط جهت عرضه نمودن و یا حمل و نقل آنها از محلی بـه محل دیگر بدون انجام تشریفات شماره گذاری پلاک موقت با مدت اعتبار تعیین شده تحویل دهد.
اشخاصی کـه بـه عنوان وسیله نقلیه تحت مالکیت خود پلاک اخذ نموده اند، صرفاً مجاز بـه استفاده از آن روی همان وسیله نقلیه خواهند بود.
وسیله نقلیه با پلاک ترانزیت کـه از طریق مبادی ورودی، وارد مناطق آزاد می شود، چنانچه راننده یا مالک آن تمایل بـه استفاده از وسیله را داشته باشد، پس از انجام تشریفات لازم از طریق سازمان، برای مدت زمان معین پلاک موقت دریافت می نماید.
وسیله نقلیه ای کـه در مناطق آزاد شماره گذاری شده پس از تشریفات گمرکی بـه مدت مربوط بـه ورود اتومبیل های خارجی مجوز تردد موقت سایر نقاط کشور دریافت خواهد کرد.
تبصره1 ـ اصلاح 1384/09/24 ـ وسایل نقلیه شماره گذاری شده در منطقه آزاد چابهار می توانند تا شعاع 30 کیلومتری از مرز منطقه آزاد تردد نمایند (محور چابهار ـ ایرانشهر تا پلیس راه - . سازمان منطقه با هماهنگی گمرک و نیروی انتظامی نحوه اجرای صحیح این تبصره را تدوین خواهند نمود.
تبصره 2 _ الحاق 1384/09/24 - خودرو های سواری کـه از طریق منطقه آزاد چابهار وارد کشور می شوند تا سقف یکصد دستگاه با تایید نیروی انتظامی می توانند تا منطقه نیک شهر تردد نمایند.
تبصره 3 _ الحاق 1387/09/27 _ با عنایت بـه اتصال منطقه آزاد تجاری - صنعتی اروند بـه سرزمین اصلی خودروهای پلاک گذاری شده مجازند تا شعاع چهل کیلومتری مطابق محدوده نقشه پیوست کـه تایید شده بـه مهر « پیوست تصویب نامه هیئت وزیران » است و ماشین آلات سنگین راه سازی از جمله لودر، فینیشر، گریدر، غلطک، ترینچر و اسکوی پیر در حد نیاز استان تا پلیس راه های ورودی بـه استان تردد نمایند.