دستورالعمل مواد 23، 24، 32، 33، 35، 39 و 47 آیین نامه قانون حمایت خانواده 1391 مصوب 1396/12/17
فصل سوم ـ برگزاری آزمون
فصل سوم ـ برگزاری آزمون
مرکز امور مشاوران موظف است با توجه بـه اعلام نیاز واحد مشاوره، برای داوطلبان اخذ مجوز تأسیس و عضویت در مرکز مشاوره، آزمون کتبی برگزار نموده و بـه میزان دو برابر ظرفیت از افرادی کـه حد نصاب نمره کتبی را کسب نموده باشند، جهت مصاحبه علمی و بررسی سلامت جسمی و روانی دعوت نماید.
افراد زیر از شرکت در آزمون کتبی موضوع ماده 9 دستورالعمل معاف می باشند: الف ـ قضات بازنشسته با حداقل پنج سال سابقه قضاوت در دادگاه های خانواده؛ ب ـ اعضای هیأت علمی رسمی دانشگاه های معتبر با پنج سال سابقه و مورد تأیید وزارت علوم و آموزش عالی و یا وزارت بهداشت و آموزش پزشکی در رشته های مذکور در بند پ ماده 13 دستورالعمل؛ پ ـ مشاورانی کـه در دادگستری های سراسر کشور فعالیت نموده اند، در صورت نداشتن رابطه استخدامی و حائز بودن شرایط عمومی آزمون با ارائه گواهی لازم از مراجع قضایی. تبصره ـ افراد مذکور صرفاً از شرکت در آزمون کتبی معاف بوده و باید مصاحبه علمی و مراحل بررسی سلامت جسمی و روانی را طی نمایند.
متقاضیان تأسیس و عضویت در مرکز مشاوره براساس نوع مدرک تحصیلی خود در یکی از سه حوزه مشاوره روانشناختی، مشاوره حقوقی ـ مذهبی و خدمات مددکاری اجتماعی ثبت نام می نمایند و مرکز امور مشاوران نسبت بـه برگزاری آزمون مجزا برای این سه گروه اقدام لازم را انجام خواهد داد. تبصره ـ در مورد متقاضیان مشاوره روانشناختی، سئوالات آزمون از سرفصل رشته های دانشگاهی مشاوره، روانشناسی و روانپزشکی در گرایشهای مرتبط با خانواده، در مورد متقاضیان مشاوره حقوقی ـ مذهبی سؤالات از سرفصل رشته های دانشگاهی مطالعات خانواده، حقوق و فقه و مبانی حقوق و در مورد متقاضیان خدمات مددکاری اجتماعی از سرفصل رشته دانشگاهی مددکاری اجتماعی مربوط بـه مشاوره خانواده طرح می گردد.
مرکز امور مشاوران پس از وصول تعداد مورد نیاز مرکز مشاوره و مشاور خانواده از طریق پایگاه اطلاع رسانی مرکز امور مشاوران و روزنامه کثیرالانتشار، اطلاع رسانی لازم را جهت ثبت نام انجام داده و شرایط و مهلت ثبت نام، زمان و مکان آزمون را بـه متقاضیان اعلام می نماید. تبصره ـ مرکز امور مشاوران موظف است در آگهی برگزاری آزمون، نشانی سایت مربوط جهت ثبت نام، تعداد مورد نیاز مرکز مشاوره و مشاور خانواده هر استان بـه تفکیک سه حوزه مشاوره خانواده مذکور در ماده 11 دستورالعمل و مواد امتحانی مربوط را اعلام نماید.
شرایط عمومی داوطلبان آزمون بـه شرح ذیل می باشد: الف ـ تابعیت دولت جمهوری اسلامی ایران؛ ب ـ تأهل و داشتن حداقل 40 سال سن و 5 سال سابقه کار یا 35 سال سن و حداقل 8 سال سابقه کار مرتبط؛ پ ـ داشتن حداقل مدرک کارشناسی از دانشکده های معتبر داخلی یا خارجی (در مورد اخیر، بـه شرط تأیید وزارت علوم و فناوری و یا بهداشت و آموزش پزشکی) یا معادل حوزوی آن در رشته های مطالعات خانواده، مشاوره، روان پزشکی، روان شناسی، مددکاری اجتماعی، حقوق، فقه و مبانی حقوق اسلامی و همچنین رشته های همسان با تشخیص مرکز امور مشاوران؛ ت ـ انجام خدمت وظیفه عمومی یا معافیت دائم برای آقایان؛ ث ـ عدم سوء پیشینه کیفری مؤثر و عدم محرومیت از حقوق اجتماعی؛ ج ـ عدم اعتیاد بـه مواد مخدر و سکرآور بـه تأیید مراجع ذیصلاح؛ چ ـ نداشتن سوء شهرت و عدم تجاهر بـه فسق؛ ح ـ داشتن وثاقت و تعهد بـه اصل نظام جمهوری اسلامی ایران و قانون اساسی؛ خ ـ عدم محکومیت بـه انفصال دایم از خدمات دولتی یا عمومی یا سلب صلاحیت؛ د ـ عدم اشتغال بـه وکالت، سردفتری ازدواج و طلاق و اسناد رسمی و همچنین عدم اشتغال در دادگستری و شورای حل اختلاف. تبصره 1 ـ داوطلبانی کـه علاوه بر عضویت بـه عنوان مشاور خانواده، متقاضی تأسیس مرکز مشاوره نیز می باشند، باید فرم مخصوص کـه توسط مرکز امور مشاوران تهیه می شود را در سایت مذکور در تبصره ماده 12 دستورالعمل، تکمیل نمایند. تبصره 2 ـ دارندگان مجوز مرکز مشاوره از سازمان بهزیستی کشور و سازمان نظام روانشناسی و مشاوره ایران در شرایط مساوی نسبت بـه سایر داوطلبان دارای اولویت می باشند.
مدارک مورد نیاز جهت ثبت نام در آزمون بـه شرح ذیل می باشد: الف ـ تصویر مدرک تحصیلی در رشته های مقرر در بند پ ماده 13 دستورالعمل؛ ب ـ تصویر کارت پایان خدمت یا معافیت دائم؛ پ ـ تصویر از تمامی صفحات شناسنامه و کارت ملی؛ ت ـ ارائه گواهی سابقه کار مرتبط از ارگان مربوط.
در صورت عدم تأمین افراد مورد نیاز برای بعضی از حوزه های قضایی در فراخوان اول، مرکز امور مشاوران می تواند حداکثر ظرف شش ماه از افراد متأهل با داشتن حداقل 30 سال سن و 2 سال سابقه کار در صورت دارا بودن سایر شرایط مقرر در ماده 13 دستورالعمل نیز ثبت نام و نسبت بـه برگزاری آزمون اقدام کند. تبصره ـ افراد پذیرفته شده فوق بـه ازای هر سال کسری سابقه کار باید با هماهنگی واحد مشاوره، بـه مدت 25 ساعت در کلاسهای آموزشی شرکت و نمره لازم را کسب کنند و یا بـه مدت 2 ماه بیشتر از سایر کارآموزان، کارآموزی نمایند.
مواد آزمون کتبی در سه حوزه مشاوره روانشناختی، مشاوره حقوقی و مذهبی و خدمات مددکاری اجتماعی بـه شرح ذیل می باشد: 1 ـ مواد آزمون عمومی: الف ـ احکام اسلام در امور خانواده؛ ب ـ آشنایی با قانون، آیین نامه و دستورالعمل؛ پ ـ آشنایی با مباحث پیشگیری از جرایم و آسیب های اجتماعی با اولویت ناهنجاری های حوزه خانواده. 2 ـ مواد آزمون تخصصی: یک) مواد آزمون تخصصی حوزه مشاوره روانشناختی: الف ـ آشنایی با تشخیص و آسیب شناسی روانی؛ ب ـ آشنایی با اصول و فنون مشاوره؛ پ ـ آشنایی با مکاتب زوج درمانی و خانواد درمانی؛ ت ـ آشنایی با آزمون های روانی و تشخیصی؛ ث ـ آشنایی با اخلاق حرفه ای؛ ج ـ آشنایی با روانشناسی رشد کودک و نوجوان. دو) مواد آزمون تخصصی حوزه مشاوره مددکاری اجتماعی: الف ـ حقوق در مددکاری اجتماعی؛ ب ـ منابع اجتماعی؛ پ ـ مددکاری اجتماعی و مداخله در بحران خانواده؛ ت ـ روشهای مددکاری اجتماعی. سه) مواد آزمون تخصصی حوزه مشاوره حقوقی و مذهبی: الف ـ آیین دادرسی مدنی؛ ب ـ مبانی امنیتی خانواده؛ پ ـ قانون مدنی و سایر قوانین مربوط بـه امور خانواده و اطفال؛ ت ـ شرح لمعه، مباحث مرتبط با خانواده.
از پذیرفته شدگان آزمون کتبی، مصاحبه علمی و بررسی سلامت روانی توسط کمیته مصاحبه بـه شرح زیر بـه عمل خواهد آمد. الف ـ اعضای کمیته مصاحبه، توسط مرکز امور مشاوران و با همکاری معاونت اجتماعی از بین اساتید برجسته دانشگاهها و قضات با تجربه در امور خانواده و متخصصین امور روانشناسی و روان پزشکی انتخاب می گردند. ب ـ مرکز امور مشاوران در انجام مصاحبه علمی، بررسی سلامت جسمی، روانی و ارزیابی توانمندی و مهارتهای شغلی و سایر جهات، از نظرات و همکاری اعضای شورای مشورتی استفاده می نماید. ج ـ کلیه هزینه های مرتبط با آزمون اعم از ثبت نام و برگزاری آزمون، حق الزحمه اساتید طراح سوال، حق الزحمه اعضای کمیته مصاحبه، گزینش و هیئت تعیین صلاحیت از محل دریافت هزینه های ثبت نام توسط مرکز امور مشاوران تأمین می گردد.
در صورتی کـه پذیرفته شدگان در آزمون نتوانند نمره قبولی را در مصاحبه علمی کسب نمایند و یا شرایط روانی را بـه تشخیص متخصصین امور روانشناسی و روان پزشکی احراز ننمایند، مردود تلقی گردیده و نتیجه اعلام شده قابل اعتراض نمی باشد.
مرکز امور مشاوران قبول شدگان در مصاحبه علمی را جهت بررسی صلاحیت عمومی بـه هسته گزینش قوه قضاییه معرفی می نماید. هسته گزینش مکلف است اقدامات لازم را انجام و نتیجه بررسی را ظرف مدت 6 ماه بـه مرکز امور مشاوران اعلام نماید. تبصره ـ در صورت عدم پاسخ هسته گزینش ظرف مدت 6 ماه، پرونده متقاضی در هیئت تعیین صلاحیت مرکز امور مشاوران بررسی و اتخاذ تصمیم خواهد شد.
مرکز امور مشاوران موظف است اسامی قبول شدگان در مصاحبه علمی را بـه واحد مشاوره جهت صدور معرفی نامه برای انجام آزمایش عدم اعتیاد، گواهی عدم سوءپیشینه کیفری، تأییدیه مدرک تحصیلی و تأییدیه سابقه شغلی اعلام نماید. واحد مشاوره مکلف است ظرف حداکثر یک ماه از زمان دریافت اسامی مذکور نسبت بـه استعلامات فوق و انجام آن اقدام و پاسخ استعلامات را پس از وصول بـه مرکز امور مشاوران ارسال نماید.
مرکز امور مشاوران پس از وصول پاسخ هسته گزینش و استعلامات مندرج در ماده 20 دستورالعمل، پرونده قبول شدگان را بـه هیئت تعیین صلاحیت مرکز امور مشاوران جهت اظهارنظر درخصوص صلاحیت عمومی آنان، مذکور در ماده 13 دستورالعمل ارجاع می نماید.
پس از تأیید صلاحیت عمومی داوطلبان توسط هیأت تعیین صلاحیت، مرکز امور مشاوران موظف است نسبت بـه معرفی آنان جهت گذراندن دوره کارآموزی سه ماهه بـه شرح مواد آتی بـه واحد مشاوره اقدام نماید.
واحد مشاوره موظف است کارآموزان را جهت طی دوره کارآموزی عملی بـه مدت دو ماه بـه شعب دادگاه خانواده دادگستری استان معرفی نماید.
کارآموزان موظفند در طی دوره کارآموزی عملی در شعب دادگاه خانواده نسبت بـه مطالعه و تهیه گزارش از حداقل 20 پرونده با موضوعات مختلف، مندرج در ماده 4 قانون اقدام نمایند. گزارش کارآموزی باید حاوی مطالب زیر باشد: نام شعبه، کلاسه پرونده، موضوع پرونده، گزارشی از شرح ماوقع، برداشت کارآموز از پرونده و نظر کارشناسی وی. تبصره ـ کارآموز باید گزارش کارآموزی خود را در اوراق متحدالشکلی کـه توسط مرکز امور مشاوران تهیه می شود، بـه امضاء و تأیید رییس شعبه مربوط رسانده و سپس بـه واحد مشاوره تحویل نماید.
پس از کارآموزی، واحد مشاوره موظف است برای گذراندن دوره یک ماهه کارگاه علمی کارآموزان، نسبت بـه تشکیل کلاس اقدام نماید. تبصره 1 ـ دوره کارگاه علمی برای کارآموزان، براساس محتوای کتاب راهنمای فنی و اجرایی کـه توسط معاونت اجتماعی تهیه می شود، برگزار می شود. استادان دوره توسط شورای مشورتی استان تعیین می گردد. تبصره 2 ـ استادان دوره مذکور باید گواهی قبولی در دوره تربیت مدرس کـه توسط معاونت اجتماعی برگزار می شود را دارا باشند. استادانی کـه صلاحیت آنان توسط معاونت منابع انسانی قوه قضاییه مورد تأیید قرار گرفته از ارائه گواهی فوق معاف می باشند.
برای هر یک از کارآموزان پرونده آموزشی تشکیل و نتایج کارآموزی علمی و عملی در آن ثبت می شود.
پرونده آموزشی پس از تکمیل بـه همراه گزارش کارآموزی توسط واحد مشاوره بـه مرکز امور مشاوران جهت انجام مراحل بعدی ارسال می گردد.
مرکز امور مشاوران پس از وصول پرونده آموزشی و بررسی آن در صورت تأیید انجام کلیه مراحل آموزش برای کارآموز گواهی پایان دوره آموزشی صادر می نماید.
گواهی پایان دوره آموزشی کارآموز توسط اداره مشاوره خانواده، موضوع ماده 3 دستورالعمل در پرونده اصلی وی ثبت و پس از بررسی و تکمیل پرونده توسط کارشناسان اداره مذکور، از کارآموز جهت شرکت در مراسم تحلیف دعوت بـه عمل می آید.
کارآموزان پس از طی مراحل فوق در مراسم تحلیف در حضور رییس کل دادگستری استان شرکت می کنند و بـه شرح مندرج در ماده 42 آیین نامه، سوگند یادمی نمایند.
مرکز امور مشاوران پس از مراسم تحلیف، بـه افراد براساس نوع درخواستی کـه در زمان ثبت نام انتخاب نموده اند، مجوز تأسیس مرکز مشاوره و یا پروانه مشاوره خانواده، صادر می نماید. پروانه یا مجوز مذکور پس از امضای رییس مرکز امور مشاوران بـه واحد مشاوره ارسال تا پس از امضاء رییس کل دادگستری استان، بـه پذیرفته شدگان اعطاء گردد. تبصره 1 ـ اعتبار مجوز تأسیس مرکز مشاوره و پروانه مشاوره خانواده بـه مدت سه سال بوده و تمدید آن برای مدت مشابه در صورت وجود شرایط مقرر در قانون و آیین نامه توسط واحد مشاوره و پس از استعلام از مرکز امور مشاوران درخصوص ادامه فعالیت دارنده پروانه یا مجوز، بلامانع است. تبصره 2 ـ واحد مشاوره موظف است بلافاصله پس از تمدید اعتبار پروانه یا مجوز فوق الذکر، نام و مشخصات مشاور خانواده یا مرکز مشاوره را بـه مرکز امور مشاوران جهت درج در سایت و پرونده مربوط اعلام نماید. تبصره 3 ـ افراد متقاضی مجوز تأسیس پس از انجام مراسم تحلیف مکلفند حداکثر ظرف یک ماه نسبت بـه معرفی مکان مناسب، در نزدیکترین محل بـه دادگاه خانواده حوزه قضایی مربوط، بـه واحد مشاوره اقدام نمایند. تبصره 4 ـ واحد مشاوره موظف است از مکان پیشنهادی متقاضی تأسیس مرکز مشاوره بازدید بـه عمل آورده و در صورت تأیید محل مذکور مراتب را بـه مرکز امور مشاوران اعلام نماید. تبصره 5 ـ مرکز امور مشاوران موظف است در زمان صدور مجوز تأسیس مرکز مشاوره نسبت بـه شماره گذاری این مراکز بـه تفکیک استان اقدام و شماره هر مرکز مشاوره را در مجوز تأسیس مرکز درج نماید.
در صورتی کـه مشخص شود مؤسس مرکز مشاوره یا عضو آن فاقد شرایط مقرر در ماده 13 دستورالعمل بوده یا بعداً فاقد یکی از شرایط مقرر در بندهای الف، ب، ث، ج، چ، ح، خ، و د ماده یاد شده گردد، رئیس مرکز امور مشاوران رأساً و یا بـه پیشنهاد رئیس کل دادگستری استان حسب مورد نسبت بـه ابطال مجوز یا پروانه اعطاء شده اقدام می کند.
دارندگان مجوز تأسیس فقط مجاز بـه تشکیل یک مرکز مشاوره خانواده می باشند، ایجاد شعب و مؤسسات فرعی و همچنین انتقال مجوز بـه غیر ممنوع بوده و مستوجب لغو مجوز خواهد بود. تبصره 1 ـ هر مرکز مشاوره خانواده باید دارای حداقل سه عضو مشاور خانواده کـه از مرکز امور مشاوران پروانه گرفته اند، باشد. تبصره 2 ـ حداقل نصف اعضای هر مرکز مشاوره باید از بانوان متأهل واجد شرایط باشند و در صورتی کـه مرکز مشاوره دارای سه عضو باشد، حداقل یک عضو آن باید از بانوان مذکور باشد. تبصره 3 ـ هر مرکز مشاوره می تواند بیش از یک مشاوره روانشناختی داشته باشد.
رئیس مرکز مشاوره موظف است حداکثر ظرف سه ماه از زمان اعطای مجوز تأسیس مرکز مشاوره، نسبت بـه تعیین حداقل سه عضو مشاور اقدام و اسامی آنان را بـه واحد مشاوره اعلام کند. واحد مشاوره مراتب را بـه مرکز امور مشاوران اعلام می نماید.
مرکز امور مشاوران موظف است جهت هماهنگی مراکز مشاوره در کشور نمونه مهرهای مربوط، سربرگ و تابلوی مراکز مشاوره خانواده را تهیه و بـه مراکز مشاوره جهت اجرا ابلاغ نماید.
مرکز امور مشاوران برنامه ریزی لازم را درخصوص نحوه آموزش ضمن خدمت مشاوران خانواده انجام و بـه واحد مشاوره جهت اجرا ابلاغ می نماید. تبصره ـ مرکز امور مشاوران نسبت بـه برگزاری کلاسهای آموزشی ضمن خدمت در استانهای فاقد شرایط مناسب بـه صورت منطقه ای اقدام خواهد کرد.
واحد مشاوره موظف است فهرست نهایی مراکز مشاوره با مشخصات کامل مشاوران بـه همراه عکس ـ مکان ـ ساعات کار و غیره را جهت نصب در دادگاه های خانواده و معاونت های ارجاع و دبیرخانه واحد مشاوره برای راهنمایی مراجعین بـه شکل مناسب تهیه نماید.
