دستورالعمل مواد 23، 24، 32، 33، 35، 39 و 47 آیین نامه قانون حمایت خانواده 1391 مصوب 1396/12/17

متقاضیان طلاق و سایر دعاوی خانواده مخیر هستند درخواست خود را از هریک از طرق ذیل تسلیم نمایند: 1 ـ ثبت مستقیم درخواست در سامانه ثبت اطلاعات طلاق و دعاوی خانواده؛ 2 ـ مراجعه بـه دفاتر خدمات الکترونیک قضایی و درج درخواست در سامانه ثبت اطلاعات طلاق و دعاوی خانواده توسط دفاتر مذکور؛ 3 ـ مراجعه بـه دادگاه ذیصلاح و درج درخواست در سامانه ثبت اطلاعات طلاق و دعاوی خانواده توسط فرد ذیصلاح؛ 4 ـ مراجعه مستقیم بـه مراکز مشاوره خانواده، تحت نظر قوه قضائیه. تبصره 1 ـ مرکز مشاوره پس از ارائه خدمات مشاوره ای و اعلام نظر اعم از انصراف طرفین از طلاق و غیر آن، نتیجه را در سامانه ثبت و جهت اقدام مقتضی بـه محل ارجاع دهنده عودت می نماید. تبصره 2 ـ مواردی کـه متقاضیان طلاق و سایر دعاوی خانواده در اجرای ماده 25 قانون، مستقیماً بـه مرکز مشاوره مراجعه می کنند، مرکز مشاوره پس از ارائه خدمات مشاوره ای در صورتی کـه منتج بـه صلح و سازش شود، با تنظیم صورتجلسه در سامانه ثبت و پرونده را بایگانی می نماید و موارد عدم صلح و سازش را از طریق سامانه بـه دفاتر خدمات الکترونیک قضایی یا دادگاه منعکس می نماید. در صورتی کـه پس از انجام مشاوره، موضوع در دادگاه توسط هریک از زوجین مطرح شود، اطلاعات ثبت شده در سامانه ثبت اطلاعات طلاق و دعاوی خانواده بـه سامانه مدیریت پرونده قضایی (سمپ) منتقل و جهت رسیدگی بـه نظر دادگاه می رسد. تبصره 3 ـ واحد مشاوره موظف است آخرین فهرست دقیق مراکز مشاوره را با ذکر اسامی هر مرکز و آدرس و شماره تلفن آن هر شش ماه یکبار بـه دبیرخانه شورای مشورتی، مرکز آمار و فناوری اطلاعات و دادگاه های خانواده اعلام نماید. تبصره 4 ـ کلیه مراکز قضایی رسیدگی کننده بـه دعاوی خانواده و مراکز مشاوره، موظف بـه استقرار دستگاه رایانه و نرم افزار ثبت اطلاعات طلاق و دعاوی خانواده می باشند. همچنین، سیستمهای کلیه دفاتر خدمات الکترونیک قضایی نیز مجهز بـه نرم افزار ثبت اطلاعات طلاق و دعاوی خانواده خواهد بود. تبصره 5 ـ ارجاع پرونده بـه مراکز مشاوره براساس فهرست اعلام شده واحد مشاوره از طریق سامانه ثبت اطلاعات طلاق و دعاوی خانواده، بالسویه و بـه ترتیب شماره مراکز مشاوره انجام خواهد شد. تبصره 6 ـ دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، مراکز مشاوره خانواده و دادگاه ها موظفند ماهانه آمار ارجاع پرونده ها بـه مراکز مشاوره خانواده حوزه قضایی خود را بـه واحد مشاوره اعلام نمایند و واحد مشاوره مکلف است ضمن اخذ آخرین آمار عملکرد مراکز مشاوره استان از حیث تعداد پرونده های در جریان و مختومه، نسبت بـه بررسی وضعیت آمار و عملکرد هر مرکز مشاوره اقدام و هر سه ماه یکبار آخرین وضعیت آمار این مراکز را بـه دبیرخانه شورای مشورتی و مرکز امور مشاوران اعلام نماید. تبصره 7 ـ در حوزه های قضایی کـه مراکز مشاوره تأسیس نشده است واحد مشاوره می تواند پرونده های طلاق توافقی و سایر دعاوی خانواده را جهت انجام مشاوره بـه نزدیکترین حوزه قضایی کـه دارای مراکز مشاوره خانواده می باشد، ارسال نماید. تبصره 8 ـ سامانه ثبت اطلاعات طلاق و دعاوی خانواده مطابق ماده 64 دستورالعمل توسط مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه با همکاری سایر بخش های مرتبط راه اندازی می گردد.

در اجرای تبصره 2 ماده 28 قانون و انجام داوری درخصوص طلاق، زوجینی کـه نسبت بـه معرفی منسوبین و اقربای خود جهت داوری امتناع کرده یا ناتوان هستند، دادگاه می تواند داور واجد شرایط را از مشاوران خانواده در امور حقوقی یا مددکاری مرکز مشاوره خانواده حوزه قضایی مربوط انتخاب نماید. تبصره 1 ـ داوران انتخابی مرکز مشاوره غیر از مشاورانی خواهند بود کـه قبلاً در پرونده زوجین اعلام نظر کرده اند. تبصره 2 ـ پرداخت حق الزحمه داوری طبق ماده 15 آیین نامه خواهد بود.

بـه منظور رعایت مصلحت کودک، دادگاه می تواند درخصوص حضانت، نگهداری و نحوه ملاقات اطفال براساس مواد 23 و 24 آیین نامه، موضوع را جهت بررسی و مشاوره و اعلام نظر بـه مرکز مشاوره خانواده حوزه قضایی مربوط ارجاع دهد و مشاوران مرکز مشاوره باید با انجام مصاحبه با کودک، والدین و دیگر اعضای خانواده و ارائه خدمات مشاوره و بررسی های تخصصی روانشناختی لازم و کافی، ظرف مدت تعیین شده از طرف دادگاه مربوط پاسخ را با ذکر دلایل و شرایط و تعیین محل مناسب ملاقات فرزند با زوجین بـه دادگاه اعلام نمایند.

مرکز مشاوره پس از وصول نامه دادگاه موظف است بلافاصله نسبت بـه ثبت نامه مذکور و اطلاعات فردی طرفین در سامانه مربوط و ثبت و تشکیل پرونده اقدام نمایند.

مؤسس مرکز مشاوره موظف است حداکثر ظرف یک روز کاری از زمان ثبت نامه مرجع قضایی نسبت بـه دعوت از طرفین جهت تشکیل جلسه ارزیابی و مداخله اولیه اقدام و در صورت حضور طرفین ضمن تنظیم صورتجلسه کـه بـه امضای طرفین و مشاور مربوط می رسد، نتیجه ارزیابی خود را در آن منعکس و پرونده را حسب موضوع بـه ترتیب اولویت بـه مشاوران خانواده مرکز ارجاع نماید.

مشاوران خانواده پس از ارجاع پرونده از طرف دادگاه موظفند طبق راهنمای فنی و اجرایی کـه توسط معاونت اجتماعی تهیه می شود، نسبت بـه تشکیل جلسه یا جلسات ظرف مدت یک ماه از تاریخ ارجاع اقدام و هر یک نظریه و صورتجلسه اقدامات خود را بـه مؤسس مرکز مشاوره اعلام نمایند. مؤسس مرکز مشاوره موظف است ضمن جمع بندی نظرات مشاوران هرسه حوزه، حداکثر ظرف مدت یک هفته پرونده را در کمیته فنی کـه اعضای آن مرکب است از مؤسس مرکز مشاوره و مشاوران اظهارنظرکننده در پرونده مربوط، مطرح و حسب مورد اقدامات ذیل را انجام دهد: الف ـ در صورت انصراف از طلاق موضوع را با تنظیم سازش نامه بـه دادگاه اعلام می نماید. ب ـ در صورت عدم حصول توافق کلی پس از انجام خدمات مشاوره ای، گزارش اقدامات انجام شده و مشروح مذاکرات از جمله اظهارات طرفین و نقاط قوت و ضعف و موارد توافق و نظر کارشناسی خود را بـه دادگاه اعلام می نماید. پ ـ در صورت توافق در طلاق، سازش نامه را با ذکر شروط و تعهدات مورد توافق طرفین تنظیم و مراتب را بـه دادگاه اعلام می نماید. ت ـ در صورت تقاضای طرفین مبنی بر تمدید مهلت، پس از اخذ نظرات مشاوران مربوط نسبت بـه ادامه روند ارائه خدمات مشاوره براساس نظر کمیته فنی بـه مدت حداکثر 45 روز اقدام و نتیجه را براساس بندهای الف و ب و ج بـه دادگاه گزارش می کند. تبصره 1 ـ در طلاقهای توافقی حضور زوجین در مراکز مشاوره خانواده برای انجام مشاوره الزامی است، ولو اینکه زوجین یا یکی از آنها دارای وکیل باشد. تبصره 2 ـ مراکز مشاوره موظفند با رعایت ماده 53 آیین نامه، نتیجه خدمات مشاوره ای را بـه صورت محرمانه بـه دادگاه ارسال نمایند.

در طلاق های توافقی و سایر دعاوی خانواده اگر زوجین یا یکی از آنها مقیم خارج از کشور باشند یا حضور شخص آنها با توجه بـه مدارک و مستندات ابرازی بـه تشخیص واحد مشاوره امکان پذیر نباشد، انجام خدمات مشاوره خانواده می تواند با حضور وکیل یا وکلای آنان انجام شود.