قانون مالیاتهای مستقیم 1366
ماده 43
ماده 53 ـ درآمد مشمول مالیات املاکی که بـه اجاره واگذار می گردد عبارتست از کل مال الاجاره اعم از نقدی و غیر نقدی پس از کسر بیست و پنج درصد بابت هزینه ها و استهلاکات و تعهدات مالک نسبت بـه مورد اجاره. درآمد مشمول مالیات در مورد اجاره دست اول املاک مورد وقف یا حبس بر اساس این ماده محاسبه خواهد شد. در رهن تصرف، راهن طبق مقررات این فصل مشمول مالیات خواهد بود. هر گاه موجر مالک نباشد درآمد مشمول مالیات وی عبارتست از مابه التفاوت اجاره دریافتی و پرداختی بابت ملک مورد اجاره. حکم این ماده در مورد خانه های سازمانی متعلق بـه اشخاص حقوقی در صورتی که مالیات آنها طبق دفاتر قانونی تشخیص شود جاری نخواهد بود. بیشتر بخوانید: بخشنامه در خصوص رفع ابهام در مورد مواد 53 و 81 و 103 و 138 مکرر، شروط مقرر در بند (ت) ماده 132 و تبصره یک ماده 146 مکرر، استهلاک زیان سنواتی بند 12 ماده 148، کتمان درآمد موضوع مواد 156 و 227، ماده 238، جریمه ماده 272، تخفیفات فروش قانون مالیات های مستقیم سال 1366 ـ مصوب 1398/03/21 تبصره 1 ـ اصلاح 1380 ـ محل سکونت پدر یا مادر یا همسر یا فرزند یا اجداد و همچنین محل سکونت افراد تحت تکفل مالک اجاری تلقی نمی شود مگر این که بـه موجب اسناد و مدارک ثابت گردد که اجاره پرداخت می شود. در صورتی که چند واحد مسکونی محل سکونت مالک و یا افراد مزبور باشد یک واحد برای سکونت مالک و یک واحد مسکونی برای هر یک از افراد مذکور بـه انتخاب مالک از شمول مالیات موضوع این بخش خارج خواهد بود. تبصره 2 ـ اصلاح 1380 ـ املاکی که مجانا در اختیار سازمان ها و موسسات موضوع ماده 2 این قانون قرار می گیرد غیر اجاری تلقی می شود. تبصره 3 ـ از نظر مالیات بر درآمد اجاره املاک هر واحد آپارتمان یک مستغل محسوب می شود. تبصره 4 ـ در مورد املاکی که با اثاثه یا ماشین آلات بـه اجاره واگذار می شود درآمد ناشی از اجاره اثاثه و ماشین آلات نیز جزء درآمد ملک محسوب و مشمول مالیات این فصل می شود. تبصره 5 ـ مستحدثاتی که طبق قرارداد از طرف مستاجر در عین مستاجره بـه نفع موجر ایجاد می شود بر اساس ارزش معاملاتی روز تحویل مستحدثه بـه موجر تقویم و پنجاه درصد آن جزء درآمد مشمول مالیات اجاره سال تحویل محسوب می گردد. تبصره 6 ـ هزینه هایی که بـه موجب قانون یا قرارداد بـه عهده مالک است و از طرف مستاجر انجام می شود و همچنین مخارجی که بـه موجب قرارداد انجام آن از طرف مستاجر تقبل شده در صورتی که عرفا بـه عهده مالک باشد بـه بهای روز انجام هزینه تقویم و بـه عنوان مال الاجاره غیر نقدی بـه جمع اجاره بهای سال انجام هزینه اضافه می شود. تبصره 7 ـ در صورتی که مالک اعیان احداث شده در عرصه استیجاری ملک را کلا یا جزئا بـه اجاره واگذار نماید مبلغ اجاره پرداختی بابت عرصه بـه نسبت مورد اجاره از مال الاجاره دریافتی کسر و مازاد طبق مقررات صدر این ماده مشمول مالیات خواهد بود. تبصره 8 ـ در صورتی که مالک محل سکونت خود را بفروشد و در سند انتقال بدون اجاره بها مهلتی برای تخلیه ملک داده شود در مدتی که محل سکونت انتقال دهنده می باشد تا شش ماه و در بیع شرط مادام که طبق شرایط معامله مبیع در اختیار بایع شرطی است اجاری تلقی نمی شود مگر اینکه بـه موجب اسناد و مدارک ثابت گردد که اجاره پرداخت می شود. تبصره 9 – اصلاح 1380 و 1394/04/31 ـ وزارتخانه ها، موسسات و شرکت های دولتی و دستگاه هایی که تمام یا قسمتی از بودجه آنها بـه وسیله دولت تأمین می شود، نهادهای انقلاب اسلامی، شهرداری ها و شرکت ها و موسسات وابسته بـه آنها و همچنین سایر اشخاص حقوقی مکلفند مالیات موضوع این فصل را از مال الاجاره هایی که پرداخت می کنند کسر و ظرف سی روز بـه اداره امور مالیاتی محل وقوع ملک پرداخت و رسید آنرا بـه موجر تسلیم نمایند. تبصره 10 ـ اصلاح 1380 ـ واحدهای مسکونی متعلق بـه شرکت های سازنده مسکن که قبل از انتقال قطعی و طبق اسناد و مدارک مثبته بـه موجب قرارداد واگذار می گردد مادام که در تصرف خریدار می باشد در مدت مذکور اجاری تلقی نمی شود و از لحاظ مالیاتی با خریدار مانند مالک رفتار خواهد شد مشروط بر این که مالیات نقل و انتقال قطعی موضوع ماده 59 این قانون بـه ماخذ تاریخ تصرف پرداخت شده باشد. تبصره 11 ـ اصلاح بواسطه قانون ساماندهی بازار زمین، مسکن و اجاره بها 1403/02/10 ـ مالکان مجتمع های مسکونی دارای بیش از سه واحد استیجاری که با رعایت الگوی مصرف مسکن بنا بـه اعلام وزارت راه و شهرسازی ساخته شده یا می شوند در طول مدت اجاره از صد درصد (100٪) مالیات بر درآمد املاک اجاری معاف می باشد در غیر این صورت درآمد هر شخص ناشی از اجاره واحد یا واحدهای مسکونی در تهران تا مجموع یکصد و پنجاه مترمربع زیربنای مفید و در سایر نقاط تا مجموع دویست مترمربع زیربنای مفید از مالیات بر در آمد ناشی از اجاره املاک معاف می باشد. موارد ذیل نیز مشمول تخفیف در پرداخت مالیات بر درآمد اجاره می شود: الف ـ درآمد ناشی از اجاره برای سرپرست خانوار تا سقف میزان معافیت مالیات بر درآمد حقوق موضوع ماده (84) این قانون و درآمد ناشی از اجاره برای موجرینی کـه همزمان در واحد مسکونی دیگری مستأجر هستند تا سقف اجاره ای کـه می پردازند، مشمول صددرصد (100%) تخفیف می گردد. ب ـ در صورت انعقاد قرارداد بلند مدت اجاره واحد مسکونی و عدم فسخ قرارداد در طول دوره، درآمد اجاره برای قرارداد دوساله مشمول هفتاد درصد (70%) تخفیف و برای قرارداد سه سال و بیشتر مشمول صددرصد (100%) تخفیف می گردد. ج ـ در صورت اجاره واحد مسکونی بـه خانوار دارای سه فرزند و بیشتر، خانوار تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی (ره) و سازمان بهزیستی کشور و یا سه دهک پایین درآمدی بر اساس تأییدیه وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، مشمول صددرصد (100%) تخفیف می گردد. د ـ واحدهایی کـه میزان اجاره بهای آنها حداقل پانزده درصد (15%) کمتر از ارزش اجاره منطقه ای موضوع ماده (8) قانون «ساماندهی بازار زمین، مسکن و اجاره بها» باشد از پنجاه درصد (50%) تخفیف مالیات بر درآمد اجاره برخوردار می شوند. آیین نامه اجرائی این بند توسط وزارت راه و شهرسازی تدوین می شود و بـه تصویب هیأت وزیران می رسد.
