قانون مالیاتهای مستقیم 1366
ماده 81
ماده 95 ـ اصلاح 1380 و 1394/04/31 ـ صاحبان مشاغل موضوع این فصل موظفند دفاتر و یا اسناد و مدارک حسب مورد را که با رعایت اصول و ضوابط مربوط از جمله اصول و ضوابط مربوط بـه تنظیم دفاتر تجاری موضوع قانون تجارت در خصوص تجار تنظیم می گردد برای تشخیص درآمد مشمول مالیات، نگهداری و اظهارنامه مالیاتی خود را بر اساس آنها تنظیم کنند. بیشتر بخوانید: نظامنامه ماده 19 قانون تجارت 1311، مصوب 1380/11/09 آیین نامه اجرایی مربوط بـه نوع دفاتر، اسناد و مدارک و روشهای نگهداری آنها اعم از ماشینی (مکانیزه) و دستی و نمونه اظهارنامه مالیاتی با توجه بـه نوع و حجم فعالیت حسب مورد برای مؤدیان مذکور و نیز نحوه ارائه آنها برای رسیدگی و تشخیص درآمد مشمول مالیات بـه مراجع ذی ربط، حداکثر ظرف مدت شش ماه از تاریخ لازم الاجرا شدن این قانون (1395/01/01) توسط سازمان امور مالیاتی کشور تهیه می شود و بـه تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی می رسد. ماده 96 – اصلاح 1380 و منسوخ 1394/04/31 ـ اشخاص حقیقی مذکور بـه شرح ذیل مکلف بـه نگاهداری دفاتر قانونی می باشند و درآمد آنان از روی دفاتر قانونی تشخیص داده می شود: 1 ـ دارندگان کارت بازرگانی و کلیه وارد کنندگان و صادرکنندگان. 2 ـ صاحبان کارخانه ها و کارگاهها و واحدهای تولیدی که برای آنها پروانه تاسیس و یا بهره برداری از وزارت ذیربط صادر شده یا بشود. 3 ـ صاحبان موسسات ساختمانی و تاسیسات فنی و صنعتی و دفاتر فنی و مهندسی مشاور و موسسات نقشه کشی و نقشه برداری و نظارت. 4 ـ صاحبان موسسات حسابرسی و مشاوره ای. 5 ـ صاحبان هتل ها و متل ها. 6 ـ صاحبان بیمارستان، زایشگاه، آسایشگاه، تیمارستان و درمانگاه ها. 7 ـ بهره برداران معادن. 8 ـ صاحبان موسسات حمل و نقل موتوری، زمینی، دریایی و هوایی اعم از مسافری و یا باربری. 9 ـ صاحبان مجلات و روزنامه ها و موسسات نشر کتاب و موسسات چاپ. 10 ـ صاحبان موسسات تعلیم و تربیت که دارای پروانه از یکی از وزارتخانه های آموزش و پرورش یا فرهنگ و آموزش عالی می باشند. 11 ـ صاحبان سینما ـ تماشاخانه و موسسات فیلمبرداری و دوبلاژ فیلم. 12 ـ پزشکان، دندانپزشکان که دارای مطب هستند و دامپزشکان که بـه دامپزشکی اشتغال دارند. 13 ـ صاحبان آزمایشگاه و لابراتوار و نظایر آنها اعم از طبی و غیر طبی و صاحبان رادیولوژی و فیزیوتراپی و موسسات بهداشتی. 14 ـ دلالان و حق العمل کاران بـه استثنای عاملین توزیع فرآورده های نفتی. 15 ـ نمایندگان موسسات تجارتی و صنعتی اعم از داخلی و خارجی 16 ـ صاحبان تعمیرگاه های مجاز و اتوسرویس ها. 17 ـ صاحبان دفاتر اسناد رسمی و ازدواج و طلاق. 18 ـ وکلا، کارشناسان و مترجمین رسمی دادگستری. مؤدیان مذکور در ردیف های 7 تا 18 می توانند از دفاتر مشاغل استفاده نمایند. تبصره 1 ـ منسوخ 1394/04/31 ـ وزارت امور اقتصادی و دارایی در صورت تشخیص ضرورت می تواند تکلیف نگاهداری دفاتر قانونی روزنامه و کل را بـه دفاتر قانونی مشاغل تغییر دهد و یا بر حسب مقتضیات و نوع فعالیت شغلی اشخاص حقیقی مجاز بـه نگاهداری دفاتر مشاغل را از نگاهداری دفاتر مذکور معاف نماید. مکلفین بـه نگاهداری دفاتر قانونی روزنامه و کل که مجاز بـه نگاهداری دفاتر مشاغل می شوند بعدا از نگاهداری دفاتر معاف نخواهند شد. این موارد تا آخر دی ماه هر سال از طرف وزارت امور اقتصادی و دارایی در روزنامه رسمی و یکی از جراید کثیرالانتشار آگهی خواهد شد و اشخاص موضوع آگهی از سال بعد از سال انتشار مکلف بـه اجرای آن می باشند. تبصره 2 ـ منسوخ 1394/04/31 ـ منظور از صاحبان مذکور در این ماده اشخاصی است که بهره برداری از موسسات بـه حساب آنان انجام می شود. تبصره 3 ـ منسوخ 1394/04/31 ـ مشمولان این ماده که در محل شغل خود دارای فعالیت های شغلی دیگر موضوع این فصل می باشند مکلفند فعالیت های شغلی مربوط را در دفاتر قانونی خود ثبت نمایند. ماده 97 –اصلاح 1380 و 1394/04/31 ـ درآمد مشمول مالیات اشخاص حقیقی موضوع این قانون که مکلف بـه تسلیم اظهارنامه مالیاتی می باشند بـه استناد اظهارنامه مالیاتی مؤدی که با رعایت مقررات مربوط تنظیم و ارائه شده و مورد پذیرش قرار گرفته باشد، خواهد بود. سازمان امور مالیاتی کشور می تواند اظهارنامه های مالیاتی دریافتی را بدون رسیدگی قبول و تعدادی از آنها را بر اساس معیارها و شاخصهای تعیین شده و یا بـه طور نمونه انتخاب و برابر مقررات مورد رسیدگی قرار دهد. در صورتی که مؤدی از ارائه اظهارنامه مالیاتی در مهلت قانونی و مطابق با مقررات خودداری کند، سازمان امور مالیاتی کشور نسبت بـه تهیه اظهارنامه مالیاتی برآوردی بر اساس فعالیت و اطلاعات اقتصادی کسب شده مؤدیان از طرح جامع مالیاتی و مطالبه مالیات متعلق بـه موجب برگ تشخیص مالیات اقدام می کند. در صورت اعتراض مؤدی چنانچه ظرف مدت سی روز از تاریخ ابلاغ برگ تشخیص مالیات، نسبت بـه ارائه اظهارنامه مالیاتی مطابق مقررات مربوط اقدام کند، اعتراض مؤدی طبق مقررات این قانون مورد رسیدگی قرار می گیرد، این حکم مانع از تعلق جریمه ها و اعمال مجازات های عدم تسلیم اظهارنامه مالیاتی در موعد مقرر قانونی نیست. حکم موضوع تبصره ماده (239) این قانون در اجرای این ماده جاری است. تبصره ـ سازمان امور مالیاتی کشور موظف است حداکثر ظرف مدت سه سال از تاریخ ابلاغ این قانون، بانک اطلاعات مربوط بـه نظام جامع مالیاتی را در سراسر کشور مستقر و فعال نماید. در طی این مدت، در ادارات امور مالیاتی که نظام جامع مالیاتی بـه صورت کامل بـه اجرا در نیامده است، مواد (97)، (98)، (152)، (153)، (154) و (271) قانون مالیات های مستقیم مصوب سال 1380 مجری خواهد بود. ماده 98 – اصلاح 1380 و منسوخ 1394/04/31 ـ در موارد تشخیص علی الراس اداره امور مالیاتی باید پس از تحقیقات و بررسی های لازم و کسب اطلاعات مورد نیاز از مراجع مختلف اعم از دولتی یا غیر دولتی ابتدا قرینه و یا قرائن مذکور در این قانون را که متناسب با وضعیت و موضوع فعالیت مؤدی باشد انتخاب و دلایل انتخاب نوع قرینه یا قرائن و رقم آنها را با توجیه کافی در گزارش رسیدگی قید نماید و سپس با اعمال ضریب یا ضرائب مقرر در قرینه یا قرائن انتخابی درآمد مشمول مالیات مؤدی را تعیین نماید. در صورتی که بـه چند قرینه اعمال ضریب شود معدلی که از نتایج اعمال ضریب بـه دست می آید درآمد مشمول مالیات خواهد بود. تبصره –منسوخ 1380 ـ در موارد رد دفاتر قانونی هر گاه طبق اسناد و مدارک ابرازی یا بـه دست آمده امکان تعیین درآمد واقعی مؤدی وجود داشته باشد حوزه مالیاتی مکلف است درآمد مشمول مالیات را بر اساس رسیدگی بـه اسناد و مدارک مزبور یا دفاتر حسب مورد تعیین نماید، در صورت داشتن درآمد ناشی از فعالیت های مکتوم که مستند بـه دلایل و قرائن کافی باشد درآمد مشمول مالیات آن فعالیت ها همواره از طریق علی الراس تشخیص و بـه درآمد مشمول مالیات مشخص شده قبلی افزوده و ماخذ مطالبه مالیات واقع خواهد شد.
