قانون ثبت احوال مصوب 1355/04/16
فصل سوم ـ ثبت ولادت (مواد 12 - 21)
ولادت هر طفل در ایران اعم از اینکه پدر و مادر طفل ایرانی یا خارجی باشند باید به نماینده یا مامور ثبت احوال اعلام شود و ولادت اطفال ایرانیان مقیم خارج از کشور به مامور کنسولی ایران در محل اقامت و اگر نباشد به نزدیک ترین ماموران کنسولی و یا به سازمان ثبت احوال کشور اعلام شود.
اصلاح 1363 ـ ولادت واقع در ایران به وسیله نماینده یا مامور ثبت احوال و ولادت واقع در خارج از کشور به وسیله ماموران کنسولی ایران در دفتر ثبت کل وقایع به ثبت می رسد. در این دفتر اطلاعات زیر قید می شود:
1 ـ ساعت، روز، ماه، سال و محل ولادت استان ـ شهرستان ـ بخش ـ دهستان (شهر/روستا) و تاریخ ثبت آن.
2 ـ نام و نام خانوادگی صاحب سند و جنس.
3 ـ نام و نام خانوادگی و شماره شناسنامه یا شماره پروانه اقامت و یا گذرنامه و محل صدور شناسنامه یا پروانه اقامت و یا گذرنامه و محل اقامت پدر و مادر.
4 ـ نام و نام خانوادگی و محل اقامت و شماره شناسنامه و محل صدور شناسنامه و نسبت اعلام کننده در صورتی کـه غیر از پدر و مادر صاحب سند باشد.
5 ـ نام و نام خانوادگی و شماره شناسنامه و محل صدور شناسنامه و محل اقامت گواهان.
6 ـ نام و نام خانوادگی و امضاء نماینده یا مامور و مهر ثبت احوال.
7 ـ شماره و سری برگ مخصوص دفتر ثبت کل وقایع.
8 ـ محل مخصوص ثبت و شماره کلاسمان آثار انگشتان صاحب سند.
9 ـ محل مخصوص ثبت خلاصه اطلاعات راجع به ازدواج، طلاق و یا وفات همسر.
10 ـ محل مخصوص ثبت شماره مسلسل و سری شناسنامه های صادره.
11 ـ محل مخصوص ثبت خلاصه اطلاعات راجع به اولاد.
12 ـ محل مخصوص ثبت وفات.
13 ـ محل توضیحات.
تبصره ـ اصلاح 1363 ـ پس از ثبت ولادت اگر طفل ایرانی باشد شناسنامه صادر و تسلیم می گردد و اعلامیه برای ثبت واقعه در دفتر ثبت کل وقایع صفحه مخصوص پدر و مادر به اداره ثبت احوال محل صدور شناسنامه آنان فرستاده می شود و در صورتی کـه طفل خارجی باشد گواهی ولادت صادر و تسلیم می گردد.
اصلاح 1363 ـ برای هر فرد شماره شناسنامه کـه مخصوص به او خواهد بود تعیین می گردد و شماره شناسایی هر شخص در کلیه مدارک مربوط به ثبت احوال او باید قید گردد.
ثبت ولادت باید مستند به تصدیق پزشک یا مامای رسمی یا مؤسسه ای کـه طفل در آنجا متولد گردیده است باشد، در غیر این صورت واقعه به تصدیق دو نفر گواه ثبت می شود.
تبصره ـ مهلت اعلام ولادت پانزده روز از تاریخ ولادت طفل است روز ولادت و تعطیل رسمی بعد از آخرین روز مهلت بحساب نمیآید و در صورتیکه ولادت در اثناء سفر زمینی یا هوائی یا دریائی رخ دهد مهلت اعلام آن از تاریخ رسیدن به مقصد محسوب می شود.
اعلام و امضاء سند ثبت ولادت به ترتیب به عهده اشخاص زیر خواهد بود:
1 ـ پدر یا جد پدری.
2 ـ مادر در صورت غیبت پدر و در اولین موقعی کـه قادر به انجام این وظیفه باشد.
3 ـ منسوخ 1363 ـ مادر یا جد پدری کـه از طرف دادگاه به سمت ولایت انتخاب شده باشند.
4 ـ وصی یا قیم یا امین.
5 ـ اشخاصی کـه قانوناً عهده دار نگهداری طفل می باشند.
6 ـ متصدی یا نماینده مؤسسه ای کـه طفل به آنجا سپرده شده است.
7 ـ صاحب واقعه کـه سن او از 18 سال تمام ببالا باشد.
تبصره ـ در صورتیکه ازدواج پدر و مادر طفل به ثبت نرسیده باشد اعلام ولادت و امضاء اسناد متفقاً به عهده پدر و مادر خواهد بود و هر گاه اتفاق پدر و مادر در اعلام ولادت میسر نباشد سند طفل با اعلام یکی از ابوین کـه مراجعه می کند با قید نام کوچک طرف غائب تنظیم خواهد شد. اگر مادر اعلام کننده باشد نام خانوادگی مادر به طفل داده می شود.
هر گاه ابوین طفل معلوم نباشند سند یا نام خانوادگی آزاد و نام های فرضی در محل اسامی ابوین تنظیم می گردد. تصحیح اسامی فرضی یا تکمیل مشخصات ناقص به موجب اقرارنامه موضوع ماده 1273 قانون مدنی یا حکم دادگاه یا مدارک حصر وراثت به عمل خواهد آمد و نام خانوادگی طبق احکام مربوط بنام خانوادگی اصلاح خواهد شد. موضوع فرضی بودن اسامی پدر و مادر در شناسنامه منعکس نخواهد شد.
نماینده یا مامور ثبت احوال ولادت طفل فاقد ولی را ثبت و مراتب را برای اقدام قانونی به دادستان اطلاع خواهد داد..
تبصره ـ در صورتیکه طفل در مکانی متولد شود کـه خروج از آن ممنوع یا محتاج به اجازه مخصوص باشد نظیر ندامتگاه، کانون اصلاح و تربیت و غیره، متصدیان این سازمان ها مکلف به اطلاع واقعه و ایجاد تسهیلات لازم برای انجام وظائف صاحب واقعه می باشند..
ماما یا پزشکی کـه در حین ولادت حضور و در زایمان دخالت داشته مکلف به صدور گواهی ولادت و ارسال یک نسخه آن به ثبت احوال محل در مهلت اعلام می باشد.
اصلاح 1363 ـ انتخاب نام با اعلام کننده است، برای نامگذاری یک نام ساده یا مرکب (حسین، محمدمهدی و مانند آن) کـه عرفا یک نام محسوب می شود انتخاب خواهد شد.
تبصره 1 ـ الحاق 1363 ـ انتخاب نام هایی کـه موجب هتک حیثیت مقدسات اسلامی می گردد و همچنین انتخاب عناوین و القاب و نام هایی زننده و مستهجن یا نامتناسب با جنس ممنوع است.
تبصره 2 ـ الحاق 1363 ـ تشخیص نام های ممنوع با شورای عالی ثبت احوال می باشد و این شورا نمونه های آن را تعیین و به سازمان اعلام می کند.
تبصره 3 ـ الحاق 1363 ـ انتخاب نام در مورد اقلیت های دینی شناخته شده در قانون اساسی تابع زبان و فرهنگ دینی آنان است.
تبصره 4 ـ الحاق 1363 ـ در اسناد سجلی اقلیت های دینی شناخته شده در قانون اساسی کشور نوع دین آنان قید می شود.
تبصره 5 ـ الحاق 1363 ـ ذکر سیادت در اسناد سجلی ساداتی کـه سیادت آنان در اسناد سجلی پدر و یا جد پدری مندرج باشد و یا سیادت آنان با دلائل شرعی ثابت گردد الزامی است مگر کسانی کـه خود را سید ندانند و یا عدم سیادت آنان شرعاً احراز شود.
تبصره 6 ـ الحاق 1363 ـ مراتب تشرف پیروان ادیان دیگر به دین مبین اسلام همراه با تغییرات مربوط به نام و نام خانوادگی آنان در اسناد سجلی ثبت می شود.
اصلاح 1363 ـ هرگاه از وضع حمل بیش از یک طفل متولد شود برای هر یک دفتر ثبت کل وقایع جداگانه به ترتیب تولد و با ذکر ساعت ولادت تنظیم خواهد شد.