آیین نامه قانون ثبت اسناد و املاک مصوب 1317/08/17
فصل سوم: در درخواست ثبت
فصل سوم: در درخواست ثبت
اظهارنامه باید بـه نمونه (امضاء) مستدعی ثبت یا وکیل یا جانشین قانونی او باداره ثبت محل داده شود هرگاه دهنده اظهارنامه نتواند نمونه (امضاء) کند علامت انگشت خود را زیر اظهارنامه خواهد گذاشت و در صورتیکه اظهارنامه توسط وکیل یا جانشین مستدعی ثبت داده شود باید وکالت نامه یا اوراق مربوطه ضمیمه شود.
اصلاح 1380 ـ اظهارنامه شامل نکات زیر خواهد بود: 1 ـ نام و نام خانوادگی، شماره شناسنامه یا کد ملی و محل صدور آن و نام پدر و سمت دهنده اظهارنامه نسبت بـه ملک مورد درخواست و محل اقامت مستدعی ثبت. 2 ـ تابعیت مستدعی ثبت. 3 ـ نوع مال غیر منقولی کـه درخواست ثبت آن می شود با تعیین محل وقوع ملک (حوزه ثبتی، بخش یا روستا و شماره پلاک اعم از اصلی و فرعی)، حدود و مشخصات اجزاء و متعلقات آن و آدرس ملک (خیابان، کوچه، پلاک شهرداری) و محل اقامت متقاضی. 4 ـ بهای ملک در تاریخ درخواست ثبت طبق قیمت منطقه بندی. 5 ـ شرح حقوق عینی کـه برای اشخاص در آن ملک است با تعیین صاحبان حقوق و همچنین حقوق عینی کـه مستدعی ثبت در املاک مجاور دارد.
دهنده اظهارنامه باید اسناد و قبالجات و بنچاق ملک و مدارک راجعه بـه مالکیت و تصرف خود را باداره ثبت ارائه دهد تا رونوشت یا خلاصه آن ضمیمه اظهارنامه و در پرونده عمل بایگانی شود و اگر دلیل مالکیت منحصر بتصرف است ادله و نشانی های تصرف فعلی خود را کتبا باداره ثبت تسلیم نماید و در هر حال درخواست کننده باید نحوه تصرف خود را کـه او را برای تقاضای ثبت مجاز میدارد معلوم کند.
اصلاح 1380 ـ پس از ارائه مدارک از طرف متقاضی ثبت و معرفی ملک باید نقشه آن توسط نقشه بردار ثبت ترسیم و صورتمجلس مبنی بر تصرف مالکانه مستدعی ثبت وسیله نماینده و نقشه بردار تهیه شود، در اظهارنامه میزان و مقدار املاک و اراضی مورد درخواست باید بـه دانگ و سهم قرار داده شود اصطلاحات محل از قبیل جام و فنجان و پیمان و غیره را بر حسب تحقیقات محلی با دانگ و سهم تطبیق بنمایند.
در هر موقع کـه اداره ثبت اجراء ثبت عمومی را در بخش معینی در نظر میگیرد باید لااقل پانزده روز قبل انتشار آگهی مقرر در ماده 10 قانون ثبت بنماینده اوقاف آنمحل اطلاع دهد تا نماینده مزبور بمتولیان موقوفات عام المنفعه محل اخطار کند کـه در ظرف 30 روز از تاریخ نشر اولین آگهی نامبرده در ماده 10 قانون ثبت نسبت باملاک موقوفه کـه در آن بخش واقع و تحت تصدی و تولیت آن ها میباشد درخواست ثبت نمایند.
اظهارنامه اتباع خارجه و قنسول گریها و سفارتخانها در برگهائی کـه برای اینکار تخصیص داده شده تنظیم و یک نسخه در محل بایگانی و نسخه دیگر باداره کل ثبت فرستاده میشود تا پس از صدور اجازه بجریان ثبت اقدام گردد.
اصلاح 1380 ـ اراضی کـه قبلاً جزء شوارع یا میدانهای عمومی بوده و همچنین انهار متروکه کـه بعداً تبدیل بـه ملک می شود از طرف مالک یا شهرداری یا مرجع ذیربط درخواست ثبت نسبت بـه آنها پذیرفته خواهد شد.
اصلاح 1380 ـ ممکن است درخواست چندین خانه و یا دکان واقع در یک بخش یا قطعاتی کـه در یک مزرعه واقع و مربوط بـه یک شماره اصلی است در یک اظهارنامه پذیرفته شود ولی برای هر یک از رقبات مزبوره باید پلاک جداگانه نصب و حدود هر قطعه در صورتیکه منفصل باشد جداگانه نوشته شود و همچنین در تعیین حدود این قبیل املاک صورت مجلس تعیین حدود ممکن است در یک برگ تنظیم و در مواعد معیین {معین} کـه املاک بترتیب شماره تحدید میشود در همان برگ مرتباً ذکر شود.
تا وقتیکه آگهی نوبتی نامبرده در ماده 11 قانون ثبت منتشر نشده اظهارنامه میتوان پذیرفت.
در صلح های محاباتی کـه برای مصالح حق فسخ قید شده درخواست ثبت از متصالح با قید حق فسخ برای مصالح پذیرفته میشود و مشمول ماده 33 قانون ثبت نیست سند مالکیت این قبیل املاک با قید حق فسخ بنام متصالح صادر و پس از سقوط حق خیار متصالح میتواند بدون ذکر حق فسخ سند مالکیت جدید بگیرد.
دست رنج رعیتی و حق اولویت و گلوبندی و غیره کـه در املاک معمول و بین رعایا خرید و فروش میشود از حقوق راجعه بـه عین املاک نبوده و قابل درخواست ثبت و اعتراض ثبت نیست و صدور سند مالکیت بنام مالک هم تغییری در وضع حقوق مزبور در هر جا کـه معمول است نمیدهد.
در صورتیکه متولیان در ظرف مدت سی روز مقرر در ماده 25 این آئین نامه اقدام بدرخواست ثبت ننمایند نماینده اوقاف محل درخواست ثبت خواهد کرد لکن اگر تا انقضاء مدت نامبرده در ماده 11 قانون ثبت متولی نیز درخواست ثبت کند درخواست اداره اوقاف بلاتعقیب گذارده خواهد شد.
نسبت بموقوفاتی کـه متولی خاص ندارد نماینده اوقاف محل مستقیماً درخواست ثبت خواهد کرد.
نسبت باملاکی کـه بنفع عمومی حبس شده است متصدی امور حبس مکلف بـه درخواست ثبت است.
درخواست ثبت نسبت بموقوفات خاصه بعهده متولی و نسبت باملاک کـه بنفع اشخاص معینی حبس شده بعهده متصدی امور حبس است معذلک هر یک از موقوف علیهم و محبوس لهم نیز می توانند درخواست ثبت نمایند.
در مورد ثلث مؤبد و باقی وصی مکلف بـه درخواست ثبت است.
طبق ماده 3 قانون اوقاف املاکی کـه مورد نذر یا وصیت یا حبس شود بطور دائم یا مدتی کـه کمتر از هیجده سال نباشد و برای مصارف عامه تخصص داده شده اداره اوقاف حق درخواست ثبت و اعتراض بر ثبت دارد و ادارات اوقاف باید مدارک وقفیت و تصرف وقف را ضمیمه اظهارنامه نمایند.
چنانچه گواهی رسمی اداره اوقاف بر موجود نبودن وجوهی بابت موقوفات مجهول المصرف و مبرات مطلقه ضمیمه درخواست نامه ثبت یا دادخواست اعتراض بر ثبت املاک مشمول ماده 29 قانون باشد بدون مطالبه حق الثبت و هزینه بجریان گذارده میشود.
در مورد درخواست ثبت املاک موقوفه و حبس و ثلث در اظهارنامه عنوان درخواست کننده ثبت متصدی یا مدعی تولیت قید میشود.
اصلاح 1380 ـ کلیساها و معابد اقلیتهای دینی شناخته شده در قانون اساسی و کاروانسراهای عباسی و رباطها از حق الثبت معاف است. معافیت سایر سازمانها و ارگانها تابع مقررات خاص خود می باشد.
اصلاح 1380 ـ نسبت بـه املاکی کـه مالک خاص ندارد مانند طرق و شوارع و اراضی و جبال موات و مباحه نیزارها، بیشه ها، مراتع و جنگلها و قبرستانهای عمومی و بستر مسیلها و آب رودخانه ها و نهرهای منشعب از آنها و انهار طبیعی و هر مسیر طبیعی دیگر اعم از سطحی و زیرزمینی و چشمه سارها از افراد درخواست ثبت پذیرفته نخواهد شد.
اصلاح 1380 ـ نسبت بـه آب رودخانه ها و انهار طبیعی و چشمه سارها کـه ضمن درخواست ثبت ملک بعنوان حقابه معمول محل قبول تقاضای ثبت گردیده در موقع صدور سند مالکیت از ذکر حق مزبور خودداری نموده و بجای آن عبارت با حقابه از مقررات قانون توزیع عادلانه آب قید گردد.
هرگاه ششدانگ قنات یا چشمه متعلق بـه یکنفراست بمنزله یک ملک محسوب و شماره مخصوص بان داده میشود و اگر مالکین متعدد دارد باید میزان سهام هر یک از روی ساعت و گردش شبانه روز تعیین شود و درخواست ثبت هر سهم مستقلا پذیرفته خواهد شد و تمام قنات یا چشمه دارای یک شماره خواهد بود اگر چشمه از روی ساعت تقسیم نشده و میزان آن مشخص نباشد اظهارنامه ثبت آب را فقط در ضمن درخواست ثبت ملک بعنوان حقابه مطابق معمول باید قبول کرد و در آگهی ها و سند مالکیت جمله (مطابق معمول محل) را قید نمود.
درخواست ثبت پاکنه هائی کـه از قنوات در املاک مورد درخواست ثبت موجود است بدون اجازه صاحب قنات پذیرفته نخواهد شد.
اصلاح 1377 ـ املاکی را کـه پس از پلاک کوبی و توزیع اظهارنامه و قبل از درخواست ثبت و آگهی بوسیله اصلاحات خراب میشود باید مالک یا شهرداری مراتب را باداره ثبت اطلاع دهد و همچنین اگر خود اداره ثبت اطلاع حاصل کرد بایستی پس از رسیدگی و معاینه محل باید مراتب را در دفتر توضیح اظهارنامه و پرونده مربوطه و اگر ملک ثبت شده است در ستون ملاحظات دفتر املاک هم قید کرده هرگاه قسمتی از ملک باقی بماند یا بشهرداری منتقل شود بهمان شماره اصلی ملک کـه برای تمام ملک تعیین شده آگهی خواهد شد و چنانچه قبلا آگهی و تحدید شده حدود بقیه تعیین و در صورتیکه در دفتر املاک ثبت شده با توضیح مراتب در ملاحظات دفتر املاک با حدود واقعی در زیر ثبت اولیه با بایگانی کردن سند مالکیت اولی سند مالکیت جدید صادر خواهد شد.و نیز هرگاه در نتیجه تغییر وضع مجاور املاک ثبت شده و تبدیل حد بـه کوچه اصلاح سند مالکیت در حدی کـه قبلاً بـه ملک مجاور و فعلاً بـه کوچه محدود است تقاضا شود در صورتیکه شهرداری عمومی بودن کوچه را اعم از بن بست یا غیر بن بست تأیید نماید اصلاح ثبت دفتر املاک و سند مالکیت توسط اداره ثبت مربوطه با رعایت حقوق مجاورین انجام خواهد شد.
املاک مشاعی کـه قبل از این بر طبق قانون سابق درخواست ثبت شده نسبت بـه بقیه آن فقط در موقع ثبت عمومی بخش مربوطه درخواست ثبت پذیرفته خواهد شد.
اظهارنامه هائیکه تا قبل از انتشار آگهی نامبرده در ماده 11 قانون ثبت باداره تسلیم شود مشمول جریمه نخواهد بود املاکی کـه بواسطه تاخیر درخواست درآگهی اولیه قید نشده در آگهی های شش ماهه کـه در ماده 12 قانون ثبت مقرر است آگهی خواهد شد.
متصدی تنظیم اظهارنامه باید مراقبت نماید کـه اسم و نام خانوادگی و شماره شناس نامه و محل صدور آن و مقدار مورد درخواست و سهام مالکین و کلیه مطالب اظهارنامه صحیحا و صریحا نوشته شود کـه بعداً موجب اشتباه نگردد و هر نوع اشتباهی هم کـه در مطالب اظهارنامه روی دهد و معلوم شود در اثر بی مراقبتی متصدی بوده موجب مسئولیت خواهد بود.
در قری و قصباتی کـه بـه ثبت عمومی گذارده می شـود نماینده توزیع اظهارنامه بامر مدیر ثبت مأمور تنظیم اظهارنامه ها نیز خواهد بود.
در موقعی کـه اظهارنامه ها عودت داده می شود وصول آن مرتباً با قید تاریخ در دفتر توزیع اظهارنامه قید شود.
پس از انتشار آگهی نوبتی نامبرده در ماده 11 شمار هائی کـه تمام یا قسمتی از آن مجهول المالک مانده باید فورا در دفتر املاک مجهول المالک وارد شده و اظهارنامه هائیکه بعداً داده می شود در ستون مربوط بـه هر ششماه یادداشت و مطابق آن در آگهی های نوبتی شش ماهه آگهی شود و غفلت در انجام آن موجب مسئولیت خواهد بود مسئولیت تنظیم این دفتر باید رسما بعهده یکنفر از کارمندان گذارده شود کـه در صورت غفلت و از قلم افتادن شماره ملکی مورد مؤاخذه واقع شود.
