دستورالعمل ناظر بر حساب سپرده تجاری و خدمات بانکی مرتبط با آن مصوب 1401/06/12
مقدمه
جهت اطلاع مدیران عامل محترم بانک های دولتی غیر دولتی، شرکت دولتی پست بانک، موسسات اعتباری غیربانکی و بانک مشترک ایران ـ ونزوئلا ارسال می شود:
به استحضار می رساند به منظور تمهید شرایط لازم برای اجرای قوانین و مقررات ناظر بر تفکیک حساب های تجاری و غیر تجاری از جمله مواد (10) و (11) قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان مصوب 1398، تبصره (1) ماده (52)، بند (3) ماده (59) و ماده (17) آیین نامه اجرایی ماده (14) الحاقی قانون مبارزه با پولشویی مصوب جلسه مورخ 1398/07/21 هیأت وزیران و نیز تبصره (1) ماده (9) و ماده (15) دستور العمل شفاف سازی تراکنش های بانکی اشخاص مصوب یک هزار و دویست و هشتاد و نهمین جلسه مورخ 1398/11/29 شورای پول و اعتبار با اصلاحات و الحاقات بعدی، اقدامات مختلفی در دستور کار بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و سازمان امور مالیاتی کشور قرار گرفته است. برای این منظور، سامانه هایی تدارک یافته و وب سرویس هایی برای تبادل اطلاعات فی مابین بانک مرکزی و سازمان امور مالیاتی کشور و نیز فی مابین بانک مرکزی و شبکه بانکی کشور در نظر گرفته شده است تا فرایند یادشده با حداکثر سهولت و سرعت انجام پذیرد.
با آماده شدن زیر ساختهای لازم برای اجرای طرح فوق الاشعار، تدوین مقرراتی به منظور تفکیک حساب های سپرده بانکی اشخاص به حساب های تجاری و غیر تجاری ضروری مینمود در این راستا، مقرراتی با عنوان دستورالعمل ناظر بر حساب سپرده تجاری و خدمات بانکی مرتبط با آن تدوین شد کـه در بیست و پنجمین جلسه مورخ 1401/06/12 هیأت عامل محترم بانک مرکزی مورد تأیید واقع شد. بدین وسیله ضمن ایفاد نسخه ای از دستورالعمل یادشده به شرح پیوست، خاطر نشان می سازد اهم احکام دستورالعمل موصوف به قرار زیر است:
تمامی حساب های سپرده بانکی اشخاص حقوقی، حساب تجاری محسوب می شوند.
حساب سپرده بانکی اشخاص حقیقی، حساب غیر تجاری است و فقط در صورت طی یکی از تشریفات مذکور در ماده (4) دستورالعمل به حساب تجاری تبدیل می شود. غیر تجاری شدن حساب های تجاری اشخاص حقیقی نیز فقط در چارچوب رویه های مذکور در همان ماده میسر است.
مؤسسه اعتباری صرفاً مجاز به پذیرش درخواست تجاری شدن حساب سپرده مشتری خارجی است کـه یکی از مجوزهای فعالیت معتبر شامل اجازه اشتغال صادره توسط وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی یا مجوز سرمایه گذاری خارجی موضوع ماده (1) قانون تشویق و حمایت سرمایه گذاری خارجی را ارائه نماید. مشتریان خارجی فعلی مؤسسات اعتباری کـه از ابزارهای پذیرش استفاده می کنندف یک سال مهلت دارند تا مجوزهای لازم را اخذ و به مؤسسه اعتباری ارائه نمایند.
مؤسسه اعتباری مجاز به پذیرش درخواست ورود شریک جدید به حساب تجاری مشترک نمی باشد. متقاضیان در صورت نیاز به توسیع شرکاء، باید درخواست افتتاح حساب مشترک جدید به مؤسسه اعتباری ارائه و تشریقات لازم را سپری کنند. شایان ذکر می داند، درخواست خروج هر یک از شرکاء از حساب تجاری مشترک، پس از طی رویه های مذکور در ماده (9) دستورالعمل میسر می باشد.
در دستورالعمل مذکور و در رابطه با خدمات بانکی مرتبط با کسب و کار اشخاص کنترل هایی در نظر گرفته شده کـه مهمترین آنها به قرار زیر است:
هر گونه ارائه خدمات بانکی برای تأمین ارز مربوط به واردات کالا و خدمات منوط به وجود حساب تجاری به نام متقاضی واردات میباشد انتقال وجوه ریالی مربوط به تقاضای تأمین ارز به منظور واردات کالا و خدمات نیز صرفاً از محل حساب تجاری امکان پذیر می باشد.
هر گونه اعطای تسهیلات ریالی و ارزی منوط به وجود حساب تجاری به نام متقاضی تسهیلات و کارسازی وجه آن در حساب تجاری می باشد مگر آن کـه به تشخیص رکن اعتباری مربوط در مؤسسه اعتباری اعطای تسهیلات ریالی در قالب قرض الحسنه، فروش اقساطی، اجاره به شرط تملیک، جعاله و مرابحه به مشتری، در امور غیر تجاری کاربرد داشته باشد. این مهم بر صدور هرگونه ضمانت نامه و نیز گشایش هرگونه اعتبار اسنادی نیز تسری دارد.
برای صاحبان حساب های تجاری مشوق های بانکی به شرح مذکور در ماده (16) دستورالعمل در نظر گرفته شده کـه مؤسسه اعتباری با لحاظ داشت ماهیت و میزان فعالیت تجاری صاحبان حساب های تجاری موظف به کاربست آنها می باشد.
واحد مبارزه با پولشویی مؤسسه اعتباری مسئول نظارت بر اجرای مفاد این دستورالعمل در نظر گرفته شده است.
با عنایت به مراتب فوق و ضمن ایفاد یک نسخه از «دستورالعمل ناظر بر حساب سپرده تجاری و خدمات بانکی مرتبط با آن»، خواهشمند است دستور فرمایند تمهیدات و اقدامات مقتضی برای اجرای دقیق آن، معمول شده و مراتب به قید تسریع و با لحاظ مفاد بخشنامه شماره 96/149153 مورخ 1396/5/16 به تمامی واحدهای ذی ربط آن بانک مؤسسه اعتباری غیربانکی ابلاغ و نسخه ای از آن به مدیریت کل مقررات، مجوزهای بانکی و مبارزه با پولشویی بانک مرکزی ارسال گردد و بر حسن اجرای آن نیز نظارت دقیق به عمل آید.
مدیریت کل مقررات مجوزهای بانکی و مبارزه با پولشویی اداره مبارزه با پولشویی و تامین مالی تروریسم
دستورالعمل ناظر بر حساب سپرده تجاری و خدمات بانکی مرتبط با آن
به منظور اتخاذ تمهیدات لازم برای اجرای مواد (10) و (11) قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان و ضوابط اجرایی مربوط به آن، جزء (3) بند "م" تبصره (12) قانون بودجه سال 1400 کل کشور، جزء (3) بند "ح" تبصره (16) قانون بودجه سال 1398 کل کشور و همچنین تبصره (1) ماده (52)، بند (3) ماده (59)، و ماده (67) آیین نامه اجرایی ماده (14) الحاقی قانون مبارزه با پولشویی مصوب جلسه مورخ 1398/07/21 هیأت وزیران و تبصره (1) ماده (9) و ماده (15) دستورالعمل شفاف سازی تراکنش های بانکی اشخاص مصوب یک هزار و دویست و هشتاد و نهمین جلسه مورخ 1398/11/29 شورای پول و اعتبار با اصلاحات و الحاقات بعدی، «دستور العمل ناظر بر حساب سپرده تجاری» و خدمات بانکی مرتبط با آن، کـه از این پس به اختصار «دستورالعمل» نامیده می شود، به شرح زیر تدوین می شود:
