آیین نامه ایمنی در معادن مصوب 1391/11/03
اگر عمق چاه بـه اندازهای باشد کـه ارتباط مستقیم بین متصدیان پذیرگاه های مختلف چاه بـه وسیله صدای افراد بـه طور واضح برقرار نشود باید این ارتباط بـه وسیله هشدار دهنده صوتی یا وسایل مخابراتی برقرار گردد.
تبصره ـ در چاه هایی کـه از وسایل حمل و نقل برای رفت و آمد کارگران استفاده می شود علاوه بر علایم ارتباطی زنگ دار باید ارتباط تلفنی بین متصدیان تمام پذیرگاه ها و متصدی بالابر نیز برقرار باشد.
کلیه قسمت های انتقال دهنده نیرو، سیم بکسل ها، نگه دارنده ها و ترمزهای بالابرها باید روزانه از نظر صحت عملکرد کنترل شوند.
بالابرهای دائم باید دارای ویژگیهای ذیل باشند ـ
الف) دارای ریل های ثابت جهت هدایت باربری در مسیر باشند.
ب) سقوط اشیاء از داخل آنها ممکن نباشد.
ج) بار در داخل آنها بی حرکت بماند.
بالابرهای مخصوص حمل افراد باید دارای سرپناه و پاراشوت بوده و بـه علاوه دستگاه محرکه آنها مجهز بـه تنظیم کننده سرعت باشد. پلاک نشاندهنده ظرفیت سرنشین های این وسایل باید بـه طور آشکار در محل مناسبی نصب گردد.
بالابرهای دائمی کـه برای حمل افراد بـه کاربرده می شوند باید مجهز بـه سیستم نشان دهنده موقعیت اطاقک بالابر در چاه بوده و با وسایل هشداردهنده صوتی نزدیک شدن آن بـه پذیرگاه ها اعلام گردد.
یک فضای مناسب (چاهک) در سیستم بالابر ویژه حمل افراد در پایین ترین محل استقرار قفس در زیر فضای آخرین پذیرگاه جهت نصب سپرها (ضربه گیرها) یا دیگر وسایل مشابه بـه منظور کم کردن صدمات ناشی از سقوط قفس باید حفر شود.
ماشین بالابر باید مجهز بـه عمق نمایی باشد کـه حین عبور وسیله حمل و نقل از طبقات مختلف معدن زنگ اخباری را بـه شکل خودکار بـه صدا درآورد.
نشانگر عمق باید بـه نحوی نصب شود کـه شنیدن صدای زنگ و دیدن آن توسط اشخاصی کـه با بالابر کار می کنند بـه آسانی صورت پذیرد.
سرعت حرکت بالابر هنگام حمل مسافر نباید از 8 متر بر ثانیه تجاوز کند.
بالابر باید دارای ترمزی باشد کـه در صورت لزوم بتواند کابل فولادی را در شرایطی کـه بالابر با حداکثر ظرفیت باربری در هر یک از جهات کار می کند، متوقف کند.
ماشین های بالابر باید بـه دو دستگاه ترمز جداگانه شامل ترمز عادی و ترمز ایمنی کـه هر یک بـه طور مستقل قادر بـه توقف ماشین باشد، مجهز گردند.
ترمزها باید بـه شکلی تنظیم شوند کـه در صورت قطع نیروی محرکه بـه شکل خودکار عمل کنند. همچنین انتقال نیروی محرکه ماشین با بکار افتادن ترمز ایمنی باید بـه طور خودکار قطع شود.
بالابر باید دارای مکانیزمی باشد تا در مواقعی کـه قفس بـه بالاتر از حد نهایی تعیین شده در سر چاه برسد نیروی محرکه را قطع و سیستم ترمز را فعال کند.
بالابرهایی کـه برای جابجایی افراد استفاده می شود باید بـه سیستم های خودکار مهار سرعت و از کارانداز ناشی از اضافه بار مجهز باشد.
در چاه هایی کـه از چرخ چاه کلاج دار استفاده می شود هر موتور باید دارای ضامن باشد کـه باز کردن ترمز و آزاد کردن کلاج بـه طور همزمان امکان نداشته باشد.
یک نشانگر سرعت باید در محلی کـه بـه آسانی توسط اپراتور ماشین بالابر دیده شود، نصب گردد.
جنس کابل فلزی باید مناسب با شرایط محیط کار انتخاب شود و در مقابل خوردگی و فرسایش مقاوم باشد.
ضریب اطمینان کابل فلزی باید حداقل 6 باشد. بـه عبارت دیگر میزان بار مفید و بار مرده و کل وسیله باربری نباید از یک ششم مقاومت کابل تجاوز کند.
هر گاه پس از هر آزمایش مشخص شود کـه تقلیل قابل ملاحظه ای در مقاومت کابل حاصل شده و یا بیش از ده درصد عنصرهای مشهود آن در طول سه گام پاره شده و یا تغییر محسوسی در شکل ظاهری کابل از نظر خوردگی، سائیدگی، تقلیل قطر، شکستگی یا باز شدن پیچش آن حاصل شده باشد، آن کابل باید تعویض گردد.
در هر معدن کـه باربری از طریق چاه با وسایل بالابر انجام می گیرد، بهره بردار موظف است، دفتری برای ثبت موارد ذیل در معدن اختصاص دهد ـ
الف) نام و نشانی کارخانه سازنده کابل فلزی و وسایل مربوطه.
ب) مشخصات کابل، نوع سیم های بکار برده شده و ساختمان آن و نتیجه آزمایش های انجام شده درباره کابل نو و محاسبه مقاومت کل کابل فلزی و همچنین نتیجه آزمایش هایی کـه بر طبق مقررات مربوطه انجام می شود.
ج) تاریخ شروع استفاده از کابل و نوع باربری آن.
د) وزن مرده کلیه وسایلی کـه کابل متحمل می شود بـه انضمام وزن خود کابل و همچنین حداکثر وزن باری کـه حمل میکند.
هـ) تاریخ و نوع تعمیرات و تاریخ سر و ته کردن کابل.
ز) تاریخ و علت خارج کردن کابل از سرویس.
ح) مقدار عملکرد کابل در حرکت بـه طرف پایین و در حرکت بـه طرف بالا و میزان تن ـ کیلومتر باربری ماهانه.
ماشین بالابر و متعلقات آن باید مطابق آیین نامه حفاظتی وسایل حمل و نقل و جابجا کردن مواد و اشیاء در کارگاه ها مصوب شورای عالی حفاظت فنی بازرسی شوند.
قبل از اولین استفاده منظم کاری از هر کابل فلزی بالابر در جابجایی نفرات، این کابل حداقل باید 20 مرتبه بـه همراه بار هم اندازه اش بـه کار برده شود. کابل بالابر بعد از این آزمایش باید کنترل شود تا هیچ گونه صدمات مشهود در آن ایجاد نشده باشد.
سیم بکسل ماشین بالابر باید به صورت ماهانه و بعد از تمیز کردن سطح کابل فلزی با عبور با سرعتی کمتر از 5/0 متر بر ثانیه توسط مسئول ایمنی یا نماینده وی بازرسی شود.
لبه طبلک ها برای جلوگیری از لغزش باید طوقه داشته باشند. (به استثنای طبلک های مخروطی کـه باید مکانیزمی برای پیشگیری از لغزش کابل فولادی در آنها بکار رفته باشد) سر کابل باید بـه شکل مناسب و ایمن بـه طبلک متصل شود (به استثنای بالابر از نوع اصطکاکی) بـه نحوی کـه حتی در زمانی کـه قفس بالابر در پایین ترین نقطه قرار دارد، حداقل 2 دور کابل فلزی بر روی طبلک باقی مانده باشد.
کیج باید دارای سقف محافظ محکم بوده و داخل آن میله ها یا دستگیره هایی برای گرفتن افراد وجود داشته باشد.
کیج باید بـه شکل ایمن در زمان حمل افراد محصور شود تا امکان سقوط اشخاص از آن بـه داخل چاه وجود نداشته باشد.
درهای کیج نباید بـه سمت خارج باز شوند و بـه شکلی باید تنظیم شوند تا در اثر ضربه یا تکان های ناگهانی باز نشوند.
حداکثر ظرفیت مجاز حمل نفر و بار کـه در هر کیج اجازه سوار شدن را دارند باید بر اساس مشخصات فنی، توسط سرپرست معدن تعیین شود.
کف کیج باید تحمل فشارها و تنش های ایجاد شده در زمان بارگیری و تخلیه در شرایط معمولی و اضطراری را داشته باشد.
ارتفاع کیج نفربری باید بـه اندازه ای باشد تا اشخاص بـه آسانی بتوانند در آن بایستند.
