قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 1386/07/08
فصل سیزدهم- تأمین اجتماعی (101 - 113)
کلیه کارمندان پیمانی دستگاه های اجرایی از لحاظ برخورداری از مزایای تامین اجتماعی نظیر بازنشستگی، از کارافتادگی، فوت، بیکاری، درمان با رعایت این قانون مشمول قانون تامین اجتماعی می باشند و کارمندان رسمی را کـه پس از لازم الاجراشدن این قانون، می توان برای مشاغل حاکمیتی در دستگاه های اجرایی استخدام نمود از لحاظ برخورداری از مزایای تامین اجتماعی حسب تقاضای خود مشمول قانون تامین اجتماعی یا قوانین بازنشستگی مورد عمل دستگاه اجرایی ذی ربط قرار می گیرند.
کارمندان می توانند در صورت تمایل بـه جای سازمان تامین اجتماعی یا سازمان بازنشستگی کشوری مشمول مقررات یکی دیگر از صندوق های بیمه ای قرار گیرند. در این صورت سهم کارفرمایی دولت برای خدمات تامین اجتماعی حداکثر بـه میزان سهم کارفرمایی مقررات قانون تامین اجتماعی می باشد و مابه التفاوت توسط کارمندان پرداخت می گردد. این قبیل کارمندان از لحاظ بازنشستگی، وظیفه، از کارافتادگی و نظایر آن مشمول مقررات صندوقی کـه انتخاب کرده اند می باشند. تغییر صندوق در طول مدت قرارداد فقط یک بار امکانپذیر می باشد.
تبصره ـ آیین نامه اجرایی نحوه تغییر صندوق ها با پیشنهاد سازمان بـه تصویب هیات وزیران می رسد.
دستگاه اجرایی با داشتن یکی از شرایط زیر می تواند کارمند خود را بازنشسته نماید: الف) حداقل سی سال سابقه خدمت برای مشاغل غیر تخصصی و سی و پنج سال برای مشاغل تخصصی با تحصیلات دانشگاهی کارشناسی ارشد و بالاتر با درخواست کارمند برای سنوات بالاتر از 30 سال. تبصره ـ الحاق 1395 ـ ایثارگرانی کـه بـه موجب قوانین و مقررات مربوط از امتیاز یک مقطع تحصیلی بالاتر برخوردارند نیز با داشتن مدرک کارشناسی، مشمول حکم این ماده می باشند و می توانند تا سی و پنج سال خدمت نمایند. ب) حداقل شصت سال سن و حداقل بیست و پنج سال سابقه خدمت با بیست و پنج روز حقوق. تبصره 1 ـ سابقه مذکور در بند (الف) و همچنین شرط سنی مزبور در بند «ب» برای متصدیان مشاغل سخت و زیان آور و جانبازان و معلولان تا پنج سال کمتر می باشد و شرط سنی برای زنان منظور نمی گردد. تبصره 2 ـ دستگاه های اجرایی مکلفند کارمندانی کـه دارای سی سال سابقه خدمت برای مشاغل غیر تخصصی و شصت سال سن و همچنین کارمندانی کـه دارای سی و پنج سال سابقه خدمت برای مشاغل تخصصی و شصت و پنج سال سن می باشند را راسا و بدون تقاضای کارمندان بازنشسته نمایند. تبصره 3 ـ دستگاه های اجرایی موظفند کارمندانی را کـه دارای شصت و پنج سال سن و حداقل بیست و پنج سال سابقه خدمت می باشند را بازنشسته کنند. سقف سنی برای متصدیان مشاغل تخصصی هفتاد سال است. کارمندان تخصصی فوق الذکر کـه سابقه خدمت آنها کمتر از بیست و پنج سال است، درصورتی کـه بیش از بیست سال سابقه خدمت داشته باشند می توانند تا رسیدن بـه بیست و پنج سال سابقه، ادامه خدمت دهند و در غیر این صورت بازخرید می شوند.
در هنگام تعیین حقوق بازنشستگی بـه کارمندانی کـه بیش از سی سال خدمت دارند بـه ازاء هر سال خدمت مازاد بر سی سال، دو و نیم درصد (2/5%) رقم تعیین شده حقوق بازنشستگی علاوه بر حقوق تعیین شده محاسبه و پرداخت خواهد گردید.
منظور از سابقه خدمت در این قانون برای بازنشستگی، آن مدت از سوابق خدمت کارمندان می باشد کـه در حالت اشتغال بـه صورت تمام وقت انجام شده و کسور مربوط را پرداخت نموده یا می نماید و مرخصی استحقاقی و استعلاجی و مدت خدمت نیمه وقت بانوان بـه استناد قانون راجع بـه خدمت نیمه وقت بانوان مصوب 1362 (مشروط بر این کـه کسور بازنشستگی بـه طور کامل پرداخت شده باشد) و مدت خدمت نظام وظیفه بـه عنوان سابقه خدمت کارمندان محسوب می گردد.
تبصره ـ مدت خدمت کارمندانی کـه در ابتدا یا حین خدمت بـه تحصیل مقاطع رسمی آموزشی یا معادل آن اشتغال می یابند و از مزایای تحصیلات مربوطه بهره مند می شوند جزء سابقه خدمت برای بازنشستگی منظور نمی گردد. مگر آن کـه همراه با تحصیل حداقل سه چهارم از وقت اداری را بـه انجام وظایف محوله اشتغال داشته باشند، ماموریت های تحصیلی و تعهدات خدمتی تحصیلی با رعایت ماده (61) این قانون با موافقت سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور انجام می گیرد.
مبنای محاسبه کسور بازنشستگی و برای محاسبه حقوق بازنشستگی کارمندان مشمول این قانون حقوق ثابت بـه اضافه فوق العاده های مستمر و فوق العاده بند «10» ماده (68) این قانون می باشد.
تبصره ـ اصلاح 1390 ـ کارمندان دستگاه های اجرایی مشمول این قانون کـه از نظر بیمه و بازنشستگی تابع مقررات صندوق تامین اجتماعی هستند و قبل از تصویب این قانون از مزایای غیرمستمر آنان کسور بازنشستگی برداشت شده است می توانند کسور مربوطه اعم از سهم کارمند و کارفرما را یکجا از صندوق تامین اجتماعی دریافت نمایند و یا حسب تقاضا مطابق مقررات مربوط، بـه نسبت سال های پرداخت کسور، قابل احتساب در حقوق بازنشستگی آنان خواهد بود. دستورالعمل اجرایی این تبصره از سوی معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی با هماهنگی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی تهیه و ابلاغ خواهد شد.
بـه کارمندان مشمول این قانون کـه بازنشسته می شوند بـه ازاء هر سال خدمت یک ماه آخرین حقوق و مزایای مستمر (تا سی سال) بـه اضافه وجوه مربوط بـه مرخصی های ذخیره شده پرداخت خواهد شد.
آن قسمت از سابقه خدمت کارمند کـه در ازاء آن وجوه بازخریدی دریافت نموده اند از سنوات خدمتی کـه مشمول دریافت این وجوه می گردد کسر می شود.
کارمندانی کـه تا قبل از تصویب این قانون بـه استخدام درآمده و از نظر بازنشستگی مشمول صندوق بازنشستگی کشوری می باشند، با رعایت احکام پیش بینی شده در این فصل تابع صندوق خود می باشند و یا درصورتی کـه پس از اجرا این قانون بـه استخدام رسمی درآیند و این صندوق را انتخاب کنند. با رعایت احکام مذکور در این قانون مشمول سایر مقررات قانونی قبلی خواهند بود.
از تاریخ تصویب این قانون حقوق کلیه بازنشستگان، وظیفه بگیران یا مستمری بگیران صندوق های بازنشستگی کشوری و لشکری کـه تا پایان سال 1385 بازنشسته یا از کار افتاده و یا فوت نموده اند درصورتی کـه کمتر از حاصل ضرب ضریب ریالی کـه با توجه بـه شاخص هزینه زندگی در لایحه بودجه سالیانه پیش بینی می گردد با رعایت ماده (125) و ارقام مذکور در جداول بندهای «الف» و «ب» این ماده و تبصره های مربوط باشد تا این میزان افزایش می یابد. الف) حقوق بازنشستگی، از کارافتادگی یا فوت کارمندان کشوری براساس امتیاز ردیف آخرین گروه شغلی مربوط در ضریب ریالی فوق الذکر و براساس سی سال سنوات خدمت مطابق جدول و احکام زیر خواهد بود. گروه شغلی امتیاز مربوطه 1و 2 4000 3 4500 4 5000 5 5500 6 6000 7 6500 8 7000 9 7500 10 8000 11 8500 12 9000 13 9500 14 10000 15 10500 16 11000 17 11500 18 12000 19 12500 20 13000 امتیاز مربوط بـه تعیین حقوق بازنشستگی مقامات موضوع تبصره (2) ماده (1) قانون نظام هماهنگ پرداخت کارمندان دولت و هم ترازان آنها کـه بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، تصدی مقامات را بـه عهده داشته و بازنشسته شده اند بـه شرح زیر خواهد بود: مقامات موضوع بند «الف» 14500 مقامات موضوع بند «ب» 15500 مقامات موضوع بند «ج» 16500 مقامات موضوع بند «د» 17500 مقامات موضوع بند «ه» 19000 ب) حقوق بازنشستگی، وظیفه و یا فوت کارمندان نیروهای مسلح براساس امتیاز ردیف جایگاه شغلی مربوط در ضریب ریالی مذکور در این ماده و براساس سی سال سنوات خدمت مطابق جدول و احکام زیر خواهد بود: عنوان درجه یا رتبه شغلی امتیاز سرجوخه یا رتبه 4 5400 ستوان سوم یا رتبه 10 9000 سرهنگ یا رتبه 16 12600 گروهبان 3 یا رتبه 5 6000 ستوان دوم یا رتبه 11 9600 سرتیپ 2 یا رتبه 17 13200 گروهبان 2 یا رتبه 6 6600 ستوان یکم یا رتبه 12 10300 سرتیپ یا رتبه 18 13800 گروهبان 1 یا رتبه 7 7200 سروان یا رتبه 13 10800 سرلشگر یا رتبه 19 14400 استوار دوم یا رتبه 8 7800 سرگرد یا رتبه 14 11400 سپهبد یا رتبه 20 15000 استوار یکم یا رتبه 9 8400 سرهنگ 2 یا رتبه 15 12000 ارتشبد 15600 تبصره 1 ـ مشمولان بندهای «الف و ب» این ماده کـه در طول دوران خدمت حداقل بـه مدت (2) سال دارای سمت های مدیریتی بوده اند، درصد های زیر حسب مورد و براساس جدول بند «الف» بـه امتیاز حقوق آنان اضافه خواهد شد مشاغل سرپرستی و همتراز : 5 درصد معاونین مدیر کل و همتراز آنان : 10 درصد مدیران کل و همتراز آنان : 15 درصد مدیران عامل و اعضاء هیات مدیره شرکت های دولتی: 20 درصد مقامات موضوع تبصره های «2» و «3» ماده (1) : 25 درصد تبصره 2 ـ بازنشستگان و وظیفه بگیران کـه سابقه پرداخت کسور بازنشستگی آنها بیش از سی سال است بـه ازاء هر سال (تا ده سال) دو و نیم درصد (2/5%) بـه ارقام فوق الذکر اضافه می گردد و افرادی کـه سابقه پرداخت کسور بازنشستگی آنها کمتر از سی سال است (تا پانزده سال) بـه ازاء هر سال دو و نیم درصد (2/5%) از ارقام فوق الذکر کسر می گردد. مشروط بر این کـه میزان حقوق بازنشستگی یا وظیفه آنان از حداقل حقوق بازنشستگی کمتر نگردد. تبصره 3 ـ کارمندانی کـه بـه استناد مواد (80) و (83) قانون استخدام کشوری و مواد (157)، (158) و (159) قانون اجا و موارد مشابه قانون سپاه و ناجا حقوق وظیفه یا مستمری دریافت می دارند، درصورتی کـه سابقه پرداخت کسور بازنشستگی آنها کمتر از سی سال باشد مدت سابقه منظور شده آنان مطابق قوانین و مقررات مورد عمل کـه تعیین شد لازم الاجرا است. تبصره 4 ـ کمک هزینه عائله مندی و اولاد بازنشستگان و وظیفه بگیران معادل شاغلین افزایش می یابد و با این افزایش حکم ماده (8) قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مورخ 1380/11/27 و اصلاحات بعدی آن لغو می گردد. تبصره 5 ـ هر کدام از بازنشستگان و وظیفه بگیران چنانچه براساس مقررات مورد عمل قبلی بیش از ارقام فوق الذکر دریافت می نمایند همان ارقام ملاک پرداخت می باشد. تبصره 6 ـ درجات سابق نظامیان منفک از خدمت کـه در جدول بند «ب» این ماده نمی باشد بـه شرح زیر تطبیق می یابد: الف) ستوانیار سوم و ستوانیار دوم، افسریار معادل ستوان سوم ب) ستوانیار یکم، همافر سوم، همافر دوم معادل ستوان دوم ج) همافر یکم معادل ستوان یکم د) سرهمافر سوم معادل سروان ه) سرهمافر دوم معادل سرگرد و) سرهمافر یکم معادل سرهنگ دوم تبصره 7 ـ بـه هر یک از مشمولان موضوع بند «ب» کـه در طول دوران خدمت حداقل بـه مدت دو سال دارای عناوین شغلی فرماندهی، ریاست و مدیریت بوده اند، درصدی از جدول شماره (دو) بـه شرح زیر بـه حقوق آنان اضافه خواهد شد کارمندان در رتبه شغلی 8 الی 9: 5 درصد کارمندان در رتبه شغلی 10 الی 13: 10 درصد کارمندان در رتبه شغلی 14 الی 16: 15 درصد کارمندان در رتبه شغلی 17 و 18: 20 درصد کارمندان در رتبه شغلی 19 و بـه بالا: 25 درصد تبصره 8 ـ کلیه نظامیان بالاتر از درجه سرهنگی کـه از تاریخ 1358/01/15 بـه بعد در خدمت نیروهای مسلح نبوده اند و احکام خاص قضایی برای آنان تعیین نشده است، صرفا از حقوق ردیف درجه سرهنگی برخوردار خواهند شد و مشمول سایر تبصره های این بند نخواهند شد. تبصره 9 ـ مشمولین قانون حالت اشتغال مصوب 1372 مجلس شورای اسلامی از مقررات این دستورالعمل مستثنی می باشند.
از تاریخ 1386/01/01 حقوق کلیه بازنشستگان، موظفین یا مستمری بگیران اعضاء هیات علمی و قضات کـه بازنشسته، از کار افتاده و فوت شده اند درصورتی کـه کمتر از حاصل ضرب ضریب ریالی موضوع ماده (109) این قانون با رعایت ماده (125) و ارقام مذکور در جداول بندهای (الف) و (ب) این ماده و تبصره های مربوط باشد تا این میزان افزایش می یابد:
الف) حقوق بازنشستگی، موظفین یا مستمری بگیران اعضاء هیات علمی براساس امتیاز ردیف آخرین مرتبه علمی و بر اساس سی سال سنوات خدمت مطابق جدول و احکام زیر خواهد بود.
مربی، آموزشیار و پژوهشیاران: 9500 امتیاز
مربی : 11000امتیاز
استادیار: 14000امتیاز
دانشیار: 16000امتیاز
استاد: 18000امتیاز
ب) حقوق بازنشستگی، موظفین یا مستمری بگیران قضات براساس امتیاز ردیف آخرین گروه و براساس سی سال سنوات خدمت مطابق جدول و احکام زیر خواهد بود
گروه یک: 8500 امتیاز
گروه دو: 9500 امتیاز
گروه سه: 10500امتیاز
گروه چهار: 11500 امتیاز
گروه پنج: 12500 امتیاز
گروه شش: 13500 امتیاز
گروه هفت: 15000 امتیاز
گروه هشت: 16000 امتیاز
تبصره 1 ـ در محاسبه امتیاز حقوق مبنای دارندگان مشاغل قضایی با کمتر از مدرک لیسانس و معادل آن (موضوع ماده واحده قانون تعیین وضعیت قضایی کسانی کـه سه سال در دادسراهای انقلاب اسلامی اشتغال بـه کار قضایی داشته اند) پنج درصد (5%) از امتیاز گروه شغلی آنان کسر خواهد شد.
تبصره 2 ـ در محاسبه امتیاز حقوق دارندگان پایه قضایی در صورت داشتن مدرک تحصیلی کارشناسی ارشد یا معادل آن در رشته های قابل قبول برای قضات پنج درصد (5%) و برای مدرک تحصیلی دکترا یا معادل آن در همان رشته ها ده درصد (10 %) بـه امتیاز گروه شغلی آنان اضافه می گردد.
تبصره 3 ـ علاوه بر امتیازات فوق بـه متصدیان مشاغل مدیریت و سرپرستی در صورت داشتن مسئولیت های زیر حداقل بـه مدت دو سال در طول دوران خدمت درصد های زیر حسب مورد بـه امتیاز حقوق آنان اضافه خواهد شد. برای سنوات کمتر از دو سال نیز بـه همان نسبت محاسبه و پرداخت خواهد شد.
1 ـ دادستان نظامی استان، دادستان عمومی (غیر از تهران)، رئیس دادگستری شهرستان، دادستان انقلاب اسلامی استان، رئیس دادگاه حقوقی 2 مستقل بـه ماخذ پنج درصد (5%).
2 ـ مدیران کل، رئیس سازمان قضایی نیروهای مسلح مرکز استان (غیر از تهران)، دادستان نظامی تهران، رئیس کل دادگستری استان، رئیس شعبه اول دادگاه انقلاب اسلامی تهران بـه ماخذ ده درصد (10%).
3 ـ معاونان رئیس قوه قضاییه و معاونان وزیر دادگستری، رئیس دیوان عدالت اداری، رئیس سازمان بازرسی کل کشور، دادستان انتظامی قضات، رئیس سازمان قضایی نیروهای مسلح، دادستان تهران، رئیس کل دادگستری استان تهران بـه ماخذ پانزده درصد (15%) حقوق مبنا.
4 ـ رئیس دیوان عالی کشور و دادستان کل کشور بـه ماخذ بیست درصد (20%).
تبصره 4 ـ تبصره های «1»، «2»، «3»، «4»، «5» و «6» ماده (109) در مورد مشمولین این ماده لازم الاجرا می باشد.
بـه منظور یکنواختی و هماهنگ سازی سایر حمایت های قانونی مشترکین کلیه صندوق های بازنشستگی دستگاه های اجرایی مشمول این قانون، بندهای زیر لازم الاجرا خواهد بود.
1 ـ کلیه شاغلین و بازنشستگان مشترک صندوق های بازنشستگی می توانند والدین تحت تکفل خود را درصورتی کـه تحت پوشش هیچ یک از بیمه های خدمات درمانی نباشند، تحت پوشش بیمه خدمات درمانی خود قرار دهند.
2 ـ فرزندان اناث مشروط بر آن کـه ورثه قانونی باشند، در صورت نداشتن شغل یا شوهر و فرزندان ذکور مشروط بر آن کـه ورثه قانونی باشند تا بیست سالگی و در صورت اشتغال بـه تحصیلات دانشگاهی تا بیست و پنج سالگی از کمک هزینه اولاد، بیمه و یا مستمری والدین خود برخوردار می گردند.
اصلاح 1390 ـ سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی مکلفند، آیین نامه نحوه تطبیق و تعیین حقوق بازنشستگان، موظفین یا مستمری بگیران آن دسته از دستگاه های اجرایی کـه مشمول قانون نظام هماهنگ پرداخت مصوب 1370 نبوده اند را با جدول بند «الف» ماده (109) این قانون و احکام مربوط تهیه و حداکثر ظرف مدت سه ماه از تاریخ تصویب این قانون بـه تصویب هیات وزیران برسانند.
اصلاح 1390 ـ دولت مکلف است تا پایان قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در خصوص تجمیع کلیه صندوق های بازنشستگی اعم از کشوری و تامین اجتماعی در سازمان تامین اجتماعی اقدامات قانونی لازم را بـه عمل آورد. سازمان مذکور زیر مجموعه وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی است و وزیر در برابر مراجع قانونی ذی ربط پاسخگو می باشد.
