قانون مدنی مصوب 1314/08/08

شرط وراثت؛ زنده بودن در حین فوت مورث است و اگر حملی باشد؛ در صورتی ارث می برد کـه نطفۀ او حین الموت منعقد بوده و زنده هم متولد شود، اگر چه فوراً پس از تولد بمیرد.

با شکّ در حیات حین ولادت، حکم وراثت نمی شود.

در صورت اختلاف در زمان انعقاد نطفه، امارات قانونی کـه برای اثبات نسب مقرر است، رعایت خواهد شد.

هر گاه در حین موت مورّث حملی باشد کـه اگر قابل وراثت متولد شود، مانع از ارث تمام یا بعضی از وراث دیگر می گردد، تقسیم ارث بـه عمل نمی آید تا حال او معلوم شود و اگر حمل مانع از ارث هیچ یک از سایر ورّاث نباشد و آنها بخواهند ترکه را تقسیم کنند، باید برای حمل حصّه ای کـه مساوی حصه دو پسر از همان طبقه باشد، کنار گذارند و حصه هر یک از وراث مراعا است تا حال حمل معلوم شود.

اگر بین ورّاث غایب مفقودالاثری باشد، سهم او کنار گذارده می شود تا حال او معلوم شود. در صورتی کـه محقّق گردد قبل از مورث مرده است، حصّه او بـه سایر وراث بر می گردد و الاّ بخود او یا بـه ورثه او می رسد.

قتل از موانع ارث است، بنابراین کسی کـه مورّث خود را عمداً بکشد، از ارث او ممنوع می شود، اعم از اینکه قتل بالمباشره باشد یا بالتّسبیب و منفرداً باشد یا بـه شرکت دیگری.

اصلاح 1370 ـ در صورتی کـه قتل عمدی مورّث بـه حکم قانون یا برای دفاع باشد، مفاد ماده فوق مجری نخواهد بود.

---

الحاق 1370 ـ کافر از مسلم ارث نمی برد و اگر در بین ورثه متوّفای کافری مسلم باشد، ورّاث کافر ارث نمی برند، اگرچه از لحاظ طبقه و درجه مقدّم بر مسلم باشند.

بعد از لعان، زن و شوهر از یکدیگر ارث نمی برند و همچنین فرزندی کـه بـه سبب انکار او لعان واقع شده؛ از پدر و پدر از او ارث نمی برد، لیکن فرزند مزبور از مادر و خویشان مادری خود و همچنین مادر و خویشان مادری از او ارث می برند.

هر گاه پدر بعد از لعان رجوع کند، پسر از او ارث می برد، لیکن از ارحام پدر و همچنین پدر و ارحام پدری از پسر ارث نمی برند.

ولدالزّنا از پدر و مادر و اقوام آنان ارث نمی برد، لیکن اگر حرمت رابطه کـه طفل ثمره آن است، نسبت بـه یکی از ابوین ثابت و نسبت بـه دیگری بـه واسطه اکراه یا شبهه زنا نباشد، طفل فقط از این طرف و اقوام او ارث می برد و بالعکس.

اولاد و اقوام کسانی کـه بـه موجب ماده 880 از ارث ممنوع می شوند، محروم از ارث نمی باشند. بنابراین اولادی کسی کـه پدر خود را کشته باشد، از جد مقتول خود ارث می برد، اگر وارث نزدیک تری باعث حرمان آنان نشود.