قانون مدنی مصوب 1314/08/08
فصل پنجم ـ در فرض و صاحبه آن فرض
در فرض و صاحبه آن فرض
وراث بعضی بـه فرض بعضی بـه قرابت و بعضی گاه بـه فرض و گاهی بـه قرابت ارث می برند.
صاحبان فرض اشخاصی هستند کـه سهم آنان از ترکه معیّن است و صاحبان قرابت کسانی هستند کـه سهم آنها معین نیست.
سهام معیّنه کـه فرض نامیده می شود، عبارت است از نصف، ربع، ثمن، دو ثلث، ثلث و سدس ترکه.
اشخاصی کـه بـه فرض ارث می برند عبارتند از مادر و زوج و زوجه.
اشخاصی کـه گاهی بـه فرض و گاهی بـه قرابت ارث می برند عبارتند از پدر، دختر و دخترها، خواهر و خواهرهای ابی یا ابوینی و کلاله امی.
ورّاث دیگر بـه غیر از مذکورین در دو ماده فوق فقط بـه قرابت ارث می برند.
فرض سه وارث نصف ترکه است: 1 ـ شوهر در صورت نبودن اولاد برای متوفا اگر چه از شوهر دیگر باشد. 2 ـ دختر اگر فرزند منحصر باشد. 3 ـ خواهر ابوینی یا ابی تنها در صورتی کـه منحصر بـه فرد باشد.
فرض دو وارث ربع ترکه است: 1 ـ شوهر در صورت فوت زن با داشتن اولاد. 2 ـ زوجه یا زوجه ها در صورت فوت شوهر بدون اولاد.
ثمن فریضه زوجه یا زوجه ها است در صورت فوت شوهر با داشتن اولاد.
فرض دو وارث دو ثلث ترکه است: 1 ـ دو دختر و بیشتر در صورت نبودن اولاد ذکور. 2 ـ دو خواهر و بیشتر ابوینی یا ابی تنها با نبودن برادر.
فرض دو وارث ثلث ترکه است: 1 ـ مادر متوفی در صورتی کـه میّت اولاد و اخوه نداشته باشد. 2 ـ کلاله امی در صورتی کـه بیش از یکی باشد.
فرض سه وارث سدس ترکه است، پدر و مادر و کلاله امی؛ اگر تنها باشد.
از ترکه میّت هر صاحب فرض حصه خود را می برد و بقیه بـه صاحبان قرابت می رسد و اگر صاحب قرابتی در آن طبقه؛ مساوی با صاحب فرض در درجه نباشد، باقی بـه صاحب فرض رد می شود، مگر در مورد زوج و زوجه کـه بـه آنها ردّ نمی شود، لیکن اگر برای متوفی وارث بـه غیر از زوج نباشد، زائد از فریضه بـه او ردّ می شود.