قانون مدنی مصوب 1314/08/08

نگاه داری اطفال هم حقّ و هم تکلیف ابوین است.

اصلاح 1382/09/08 ـ برای حضانت و نگهداری طفلی کـه ابوین او جدا از یکدیگر زندگی می کنند، مادر تا سن هفت سالگی اولویت دارد و پس از آن با پدر است. تبصره ـ الحاق 1382/09/08 ـ بعد از هفت سالگی درصورت حدوث اختلاف، حضانت طفل با رعایت مصلحت کودک بـه تشخیص دادگاه می باشد.

اگر مادر در مدتی کـه حضانت طفل با او است، مبتلا بـه جنون شود یا با دیگری شوهر کند، حق حضانت با پدر خواهد بود.

در صورت فوت یکی از ابوین، حضانت طفل با آنکه زنده است خواهد بود، هر چند متوفّی پدر طفل بوده و برای او قیّم معین کرده باشد.

هیچیک از ابوین حق ندارند در مدتی کـه حضانت طفل بـه عهده آنها است، از نگاهداری او امتناع کند. در صورت امتناع یکی از ابوین حاکم باید بـه تقاضای دیگری یا بـه تقاضای قیّم یا یکی از قرباء و یا بـه تقاضای مدعی العموم، نگاهداری طفل را بـه هر یک از ابوین کـه حضانت بـه عهده اوست؛ الزام کند و در صورتی کـه الزام ممکن یا مؤثر نباشد، حضانت را بـه خرج پدر و هر گاه پدر فوت شده باشد، بـه خرج مادر تأمین کند.

اصلاح 1376 ـ هر گاه در اثر عدم مواظبت یا انحطاط اخلاقی پدر یا مادری کـه طفل تحت حضانت اوست، صحّت جسمانی و یا تربیت اخلاقی طفل در معرض خطر باشد، محکمه می تواند بـه تقاضای اقربای طفل یا بـه تقاضای قیّم او یا بـه تقاضای رییس حوزه قضایی هر تصمیمی را کـه برای حضانت طفل مقتضی بداند؛ اتخاذ کند. موارد ذیل از مصادیق عدم مواظبت و یا انحطاط اخلاقی هر یک از والدین است: 1 ـ اعتیاد زیان آور بـه الکل، مواد مخدر و قمار؛ 2 ـ اشتهار بـه فساد اخلاق و فحشاء؛ 3 ـ ابتلا بـه بیماریهای روانی با تشخیص پزشکی قانونی؛ 4 ـ سوء استفاده از طفل یا اجبار او بـه ورود در مشاغل ضد اخلاقی مانند فساد و فحشاء، تکدی گری و قاچاق؛ 5 ـ تکرار ضرب و جرح خارج از حد متعارف.

در صورتی کـه بـه علّت طلاق یا بـه هر علت دیگر ابوین طفل در یک منزل سکونت نداشته باشند، هر یک از ابوین کـه طفل تحت حضانت او نمی باشد، حق ملاقات طفل خود را دارد. تعیین زمان و مکان ملاقات و سایر جزئیات مربوطه بـه آن در صورت اختلاف بین ابوین با محکمه است.

طفل را نمی توان از ابوین و یا از پدر و یا از مادری کـه حضانت با او است، گرفت مگر در صورت وجود علت قانونی.

مادر مجبور نیست کـه بـه طفل خود شیر بدهد، مگر در صورتی کـه تغذیه طفل بـه غیر شیر مادر ممکن نباشد.

طفل باید مطیع ابوین خود بوده و در هر سنّی کـه باشد باید با آنها احترام کند.

ابوین مکلف هستند کـه در حدود توانایی خود بـه تربیت اطفال خویش بر حسب مقتضی اقدام کنند و نباید آنها را مهمل بگذارند.

ابوین حق تنبیه طفل خود را دارند، ولی بـه استناد این حق نمی توانند طفل خود را خارج از حدود تأدیب؛ تنبیه نمایند.