قانون مدنی مصوب 1314/08/08

اشخاص ذیل محجور و از تصرّف در اموال و حقوق مالی خود ممنوع هستند: 1 ـ صغار؛ 2 ـ اشخاص غیر رشید؛ 3 ـ مجانین.

غیر رشید کسی است کـه تصرفّات او در اموال و حقوق مالی خود عقلایی نباشد.

منسوخ 1370 ـ هر کس کـه دارای هیجده سال تمام نباشد، در حکم غیر رشید است. معذالک در صورتی کـه بعد از پانزده سال تمام رشد کسی کـه در محکمه ثابت شود از تحت قیمومت خارج می شود.

اصلاح 1370 ـ هیچ کس را نمی توان بعد از رسیدن بـه سن بلوغ بـه عنوان جنون یا عدم رشد؛ محجور نمود مگر آنکه عدم رشد یا جنون او ثابت شده باشد. تبصره 1 ـ اصلاح 1370 ـ سن بلوغ در پسر پانزده سال تمام و در دختر نه سال تمام قمری است. تبصره 2 ـ اصلاح 1370 ـ اموال صغیری را کـه بالغ شده است در صورتی می توان بـه او داد کـه رشد او ثابت شده باشد.

جنون بـه هر درجه کـه باشد موجب حجر است.

اَعمال و اَقوال صغیر تا حدی کـه مربوط بـه اموال و حقوق مالی او باشد، باطل و بلااثر است، معذالک صغیر ممیز می تواند تملّک بلاعوض کند. مثل قبول هبه و صلح بلاعوض و حیازت مباحات.

مجنون دائمی مطلقاً و مجنون ادواری در حال جنون نمی تواند هیچ تصرّفی در اموال و حقوق مالی خود بنماید، ولو با اجازه ولی یا قیّم خود، لکن اَعمال حقوقی کـه مجنون ادواری در حال إفاقه می نماید نافذ است، مشروط بر این کـه إفاقه او مسلم باشد.

معاملات و تصرّفات غیر رشید در اموال خود نافذ نیست مگر با إجازه ولی یا قیّم او اعم از اینکه این إجازه قبلاً داده شده باشد یا بعد از انجام عمل، معذالک تملّکات بلاعوض از هر قبیل کـه باشد، بدون اجازه هم نافذ است.

هر گاه کسی مالی را بـه تصرّف صغیر غیر ممیّز و یا مجنون بدهد، صغیر یا مجنون مسئول ناقص یا تلف شدن آن مال نخواهد بود.

هر گاه صغیر یا مجنون یا غیر رشید باعث ضرر غیر شود، ضامن است.

اداره اموال صغار و مجانین و اشخاص غیر رشید بـه عهده ولی یا قیّم آنان است، بـه طوریکه در باب سوم از کتاب هشتم و مواد بعد مقرّر است.