قانون مدنی مصوب 1314/08/08

منسوخ 1370 ـ جز در مواردی کـه قانون استثناء کرده است، هیچ یک از عقود و ایقاعات و تعهدات را کـه موضوع آن عیناً یا قیمتاً بیش از پانصد ریال باشد، نمی توان فقط بـه وسیله شهادت شفاهی یا کتبی اثبات کرد، ولی این حکم مانع از این نیست کـه محاکم برای مزید اطلاع و کشف حقیقت بـه اظهارات شهود رسیدگی کنند.

منسوخ 1361 ـ در مورد عقود و ایقاعات و تعهدات مذکوره در ماده فوق؛ کسی هم کـه مدعی است بـه تعهد خود عمل کرده یا بـه نحوی از انحاء قانونی بریء شده است، نمی تواند ادعای خود را فقط بـه وسیله شهادت ثابت کند.

منسوخ 1370 ـ دعوی سقوط حق از قبیل پرداخت دین، إقاله، فسخ، ابراء و امثال آنها در مقابل سند رسمی یا سندی کـه اعتبار آن در محکمه محرز شده، ولو آن کـه موضوع سند کمتر از پانصد ریال باشد، بـه شهادت قابل اثبات نیست.

منسوخ 1367 ـ در مقابل سند رسمی یا سندی کـه اعتبار آن در محکمه محرز شده، دعوی کـه مخالف با مفاد یا مندرجات آن باشد، بـه شهادت اثبات نمی گردد.

منسوخ 1370 ـ اگر موضوع دعوی عقد یا ایقاع و یا تعهدی بیش از پانصد ریال باشد، نمی توان آن را فقط بـه وسیله شهود اثبات کرد، اگر چه مدعی دعوی خود را بـه پانصد ریال تقلیل داده یا از مازاد آن صرف نظر کند.

منسوخ 1370 ـ قیمت پانصد ریال در زمان عقد یا ایقاع و یا تعهّد مناط است نه موقع مطالبه. ولی نسبت بـه آن چه کـه قبل از اجرای این قانون واقع شده، مناط قیمت روز مطالبه است.

احکام مذکور در فوق در موارد ذیل جاری نخواهد بود: 1 ـ در مواردی کـه اقامه شاهد برای تقویت یا تکمیل دلیل باشد، مثل این کـه دلیلی بر اصل دعوی موجود بوده ولی مقدار یا مبلغ مجهول باشد و شهادت بر تعیین مقدار یا مبلغ اقامه گردد؛ 2 ـ در مواردی کـه بـه واسطه حادثه؛ گرفتن سند ممکن نیست از قبیل حریق و سیل و زلزله و غرق کشتی کـه کسی مال خود را بـه دیگری سپرده و تحصیل سند برای صاحب مال در آن موقع ممکن نیست؛ 3 ـ نسبت بـه کلیه تعهداتی کـه عادتاً تحصیل سند معمول نمی باشد، مثل اموالی کـه اشخاص در مهمان خانه ها و قهوه خانه ها و کاروان سراها و نمایشگاه ها می سپارند و مثل حق الزحمه اطباء و قابله همچنین انجام تعهداتی کـه برای آن عادتاً تحصیل سند معمول نیست، مثل کارهایی کـه بـه مقاطعه و نحو آن تعهد شده اگر چه اصل تعهد بـه موجب سند باشد؛ 4 ـ در صورتی کـه سند بـه واسطه حوادث غیر منتظره مفقود یا تلف شده باشد؛ 5 ـ در موارد ضمان قهری و امور دیگری کـه داخل در عقود و ایقاعات نباشد.

اصلاح 1370 ـ در شاهد بلوغ، عقل، عدالت، ایمان و طهارت مولد شرط است. تبصره 1 ـ الحاق 1370 ـ عدالت شاهد باید با یکی از طرق شرعی برای دادگاه احراز شود. تبصره 2 ـ الحاق 1370 ـ شهادت کسی کـه نفع شخصی بـه صورت عین یا منفعت یا حق رد دعوی داشته باشد و نیز شهادت کسانی کـه تکدّی را شغل خود قرار دهند، پذیرفته نمی شود.

شهادت اطفالی را کـه بـه سن 15 سال تمام نرسیده اند فقط ممکن است برای مزید اطلاع استعمال نمود، مگر در مواردی کـه قانون شهادت این قبیل اطفال را معتبر شناخته باشد.