قانون مالیات بر ارزش افزوده 1400

✦ تحلیل

مفاهیم و اصطلاحات زیر، در این قانون، دارای تعاریف مشروحه ذیل می باشند:

الف ـ عرضه: واگذاری کالا یا ارائه خدمت بـه غیر، از طریق هر نوع معامله یا عقد قانونی؛

ب ـ واردات: ورود کالا یا خدمت از خارج از کشور بـه قلمرو گمرکی کشور یا مناطق آزاد تجاری ـ صنعتی یا مناطق ویژه اقتصادی؛

پ ـ صادرات: صدور کالا یا خدمت بـه خارج از کشور؛

ت ـ مالیات و عوارض فروش: مالیات و عوارض متعلق بـه عرضه کالاها و ارائه خدمات مشمول مالیات و عوارض توسط مؤدی در یک دوره معین؛

ث ـ مالیات و عوارض خرید: مالیات و عوارض متعلق بـه خرید کالاها و خدمات مشمول مالیات و عوارض برای فعالیت های اقتصادی مؤدی در یک دوره معین؛

ج ـ مالیات بر ارزش افزوده: ما بـه التفاوت مالیات و عوارض فروش با مالیات و عوارض خرید در یک دوره معین؛

چ ـ عوارض: مبالغی کـه بـه موجب این قانون بـه همراه مالیات برای شهرداری ها و دهیاری ها وضع می شود. در این قانون، هر جا مراد، نوع دیگری از عوارض بوده، بـه صراحت بیان شده است؛ از جمله عوارض واحدهای آلایندگی و عوارض سالانه خودرو

ح ـ مؤدی: شخصی است کـه بـه عرضه کالا، ارائه خدمت، واردات یا صادرات مبادرت می نماید.

خ ـ دوره مالیاتی: دوره مالیاتی هر سه ماه می باشد و منطبق بر فصول سال شمسی است.

د ـ اعتبار مالیاتی: مالیات و عوارضی کـه مؤدی بابت خرید کالا (اعم از نهاده و کالای نهائی) یا خدمت بـه موجب این قانون پرداخت کرده است.

ذ ـ معافیت مالیاتی: عدم تعلق مالیات و عوارض موضوع این قانون بر کالاها و خدمات.

ر ـ قانون مالیات های مستقیم: قانون مالیات های مستقیم مصوب 1366/12/03 و اصلاحات بعدی آن.

ز ـ سازمان: سازمان امور مالیاتی کشور

ژ ـ پایانه فروشگاهی: پایانه موضوع بند “ب” ماده 1 قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مؤدیان مصوب 1398/07/21

س ـ سامانه مؤدیان: سامانه موضوع بند “پ” ماده 1 قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مؤدی آن

✦ تحلیل

عرضه کالاها و ارائه خدمات در ایران و واردات و صادرات آنها، از لحاظ مالیات و عوارض مشمول مقررات این قانون است.

تبصره 1 ـ کالاها و خدمات مشمول موضوع این قانون کـه توسط مؤدیان حقیقی خریداری، تحصیل یا تولید می شود، در صورتی کـه برای مصارف شخصی برداشته شود عرضه کالا بـه خود محسوب می شود و مشمول مالیات و عوارض خواهد شد. در صورتی کـه عرضه کالا بـه خود برای استفاده شغلی باشد مشمول مالیات و عوارض نخواهد شد.

تبصره 2 ـ معاوضه کالاها و خدمات در این قانون، عرضه کالا و ارائه خدمت از طرف هر یک از متعاملین محسوب می شود و مشمول مقررات این قانون است.

✦ تحلیل

تاریخ تعلق مالیات و عوارض تاریخ صدور صورت حساب مطابق با مقررات است.

تبصره ـ قبوض آب، برق، گاز و مخابرات از آنجا کـه سند فروش کالا یا خدمت محسوب می شوند، در حکم صورت حساب هستند.

✦ تحلیل

مؤدی مکلف است حداکثر تا پایان ماهِ پس از انقضای هر دوره مالیاتی، کل مالیات و عوارضی را کـه طی آن دوره بـه فروش کالا و یا ارائه خدمات توسط وی تعلق گرفته است، با رعایت تبصره 2 این ماده و پس از کسر اعتبار مالیاتی خود، بـه ترتیبی کـه سازمان مقرر می کند، پرداخت نماید.

تبصره 1 ـ مطابق این قانون، اصل بر نقدی بودن معاملات است؛ مگر اینکه نسیه بودن معاملات و دریافت و پرداخت های مرتبط با آن در سامانه مؤدیان ثبت شده و بـه تایید طرفین رسیده باشد. در مواردی کـه معامله یا قرارداد در سامانه مؤدیان ثبت نشده باشد، آن معامله یا قرارداد، نقدی تلقی می شود.

تبصره 2 ـ در معاملات غیر نقدی نظیر فروش اقساطی و اجاره بـه شرط تملیک و قراردادهای پیمانکاری و مشاوره ای، تاریخ تعلق مالیات و عوارض همان تاریخ صدور صورت حساب است؛ لکن مؤدی با رعایت تبصره فوق مجاز است پرداخت مالیات و عوارض فروش این نوع معاملات را تا زمان پرداخت ثمن معامله توسط خریدار یا مبلغ قرارداد توسط کارفرما، متناسباً، بـه تاخیر بیندازد و سازمان تا زمان پرداخت مالیات و عوارض فروش این نوع معاملات توسط کارفرما یا خریدار، مؤدی را مشمول جریمه تاخیر در پرداخت نخواهد کرد. در خصوص معاملات مذکور، تا زمان پرداخت مالیات و عوارض توسط خریدار، اعتبار مالیاتی برای وی از این بابت منظور نخواهد شد.

تبصره 3 ـ کلیه کارفرمایان موضوع ماده 5 قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 1386/07/08 و ماده 29 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1395/12/14 موظفند علاوه بر ثبت اصل قرارداد پیمانکاری، کلیه پرداخت های خود بـه پیمانکار را نیز در سامانه مؤدیان ثبت نموده، همزمان با هر پرداخت، مالیات و عوارض متناسب با آن را بـه پیمانکار پرداخت کنند. چنانچه کارفرما از پرداخت مالیات و عوارض فروش خودداری کند، بعد از انقضای مهلت قانونی، اصل مالیات و عوارض و جریمه های متعلق بـه آن توسط سازمان از طریق عملیات اجرایی از کارفرما وصول و اصل مالیات و عوارض بـه حساب پیمانکار منظور خواهد شد.

تبصره 4 ـ پیمانکاران و مهندسان مشاور موضوع این ماده می توانند از اوراق تسویه خزانه موضوع ماده 2 قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور مصوب 1394/02/01 و اوراق مالی اسلامی کـه توسط دولت منتشر می شود (منوط بـه دریافت مستقیم از دولت) برای تسویه مالیات و عوارض خود استفاده نمایند. سازمان مکلف بـه پذیرش این اوراق بـه عنوان مالیات و عوارض بـه میزان ارزش تنزیل شده آن (با نرخ حفظ قدرت خرید اسناد خزانه یا نرخ سود اوراق مالی ـ اسلامی) متناسب با سال های باقی مانده تا سررسید است. میزان مالیات وصولی از این محل بـه عنوان عملکرد وصولی نقدی سازمان در سال پذیرش اوراق محسوب می شود. در اجرای این تبصره سازمان مکلف است کـه معادل سهم عوارض از پذیرش اوراق مذکور را از محل وصولی های جاری بـه حساب عوارض شهرداری ها و دهیاری های مربوط منظور نماید.

تبصره 5 ـ چنانچه وجه واردات خدمت در دوره یا دوره های بعد پرداخت شود، مالیات و عوارض آن هم در همان دوره پرداخت می شود.