آیین نامه اجرایی قانون بخش تعاونی اقتصاد مصوب 1371/05/14
اصلاح 1392/01/18 ـ در این آیین نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط بـه کار می روند:
الف ـ قانون: قانون بخش تعاونی اقتصاد جمهوری اسلامی ایران مصوب 1370 و اصلاحات بعدی آن
ب ـ قانون شرکت های تعاونی: قانون شرکت های تعاونی مصوب 1350 و اصلاحات بعدی آن
پ ـ وزارت: وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی
ت ـ بخش تعاونی: شرکت های تعاونی متعارف، شرکت های تعاونی سهامی عام، اتحادیه های تعاونی و اتاق های تعاون
ث ـ شرکت تعاونی سهام عام: شرکت های موضوع بند 9 ماده 1 و ماده 12 قانون اجرای سیاست های کلی اصل 44 قانون اساسی مصوب 1386 و اصلاحات بعدی آن
ج ـ شرکت تعاونی متعارف: شرکت های موضوع بند 8 ماده 1 قانون اجرای سیاست های کلی اصل 44 قانون اساسی مصوب 1386 و اصلاحات بعدی آن
چ ـ تعاونی: شرکت های تعاونی متعارف و اتحادیه های تعاونی
ح ـ تعاونی توزیع: شرکت های تعاونی موضوع ماده 27 قانون
خ ـ تعاونی تامین نیاز مصرف کنندگان: یکی از اقسام شرکت های تعاونی توزیع شامل تعاونی های موضوع مواد 79، 81، 84 و 87 قانون شرکت های تعاونی
د ـ تعاونی تامین نیاز مشاغل: یکی از اقسام شرکت های تعاونی توزیع با عضویت هر گروه شغلی از قبیل کشاورزان، دامداران، صیادان، فرشبافان، فعالان صنایع دستی، فعالان مشاغل خانگی و خود اشتغالان، صاحبان صنایع کوچک و متوسط، صنوف تولیدی و غیر تولیدی و پیمانکاران ساختمانی و مشاوران، صاحبان وسایط نقلیه و نظایر این ها و یا تلفیقی از آنها و شامل تعاونی های موضوع مواد 73، 78، 92، 93 و 94 قانون شرکت های تعاونی
ذ ـ تعاونی اشتغالزا: شرکت های تعاونی موضوع ماده 90 قانون شرکت های تعاونی و شامل تعاونی های تولیدی موضوع ماده 26 قانون
ر ـ تعاونی های آموزشگاه ها: شرکت های تعاونی موضوع مواد 87 و 88 قانون شرکت های تعاونی
ز ـ سهامدار غیر عضو: شخص حقیقی یا حقوقی صاحب سهم ولی غیر عضو تعاونی موضوع ماده 10 قانون اجرای سیاست های کلی اصل 44 قانون اساسی
ژ ـ هیأت موسس: هیأت موضوع مواد 31 و 32 قانون
س ـ مجوز تشکیل و ثبت: مجوز موضوع ماده 51 قانون
ش ـ تأیید نامه: نامه وزارت یا واحدهای استانی یا شهرستانی آن مبتنی بر تأیید مدارکی کـه باید در مرجع ثبت شرکت ها بـه ثبت برسد.
ص ـ دستگاه های اجرایی: دستگاه های اجرایی موضوع ماده 5 قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 1386 و ماده 5 قانون محاسبات عمومی کشور مصوب 1366
ض ـ ادغام یک جانبه: ادغام یک یا چند شرکت با محو شخصیت حقوقی در یک شرکت موجود با حفظ شخصیت حقوقی شرکت موجود
ط ـ ادغام دو (یا چند) جانبه: ادغام دو یا چند شرکت با یکدیگر با محو شخصیت حقوقی آنها و ایجاد یک شرکت جدید
تبصره ـ منسوخ 1392/01/18 ـ سازمان مرکزی تعاون روستایی از شمول این آیین نامه مستثنی است.
اصلاح 1392/01/18 ـ برای تشکیل و ثبت تعاونی، هیأت موسس تعاونی موظف است ابتدا فرم «طرح تشکیل تعاونی» بـه شرح پیوست را کـه بـه مهر دفتر هیأت دولت تأیید شده است تکمیل و جهت تصویب بـه وزارت ارایه نماید.
تبصره 1 ـ اصلاح 1392/01/18 ـ در صورتی کـه براساس سایر مقررات قانونی، درج موارد دیگری در فرم مذکور ضروری باشد با پیشنهاد مشترک وزارت و دستگاه اجرایی ذی ربط موضوع فعالیت بلامانع است.
تبصره 2 ـ الحاق 1392/01/18 ـ تعاونی های آموزشگاه ها با عضویت دانش آموزان از شمول این آیین نامه مستثنی هستند و مقررات آنها طبق دستورالعملی است کـه بـه تصویب وزیران تعاون، کار و رفاه اجتماعی و آموزش و پرورش می رسد.
تبصره 3 ـ الحاق 1392/01/18 ـ سازمان مرکزی تعاون روستایی ایران از شمول این آیین نامه مستثنی می باشد.
اصلاح 1392/01/18 ـ وزارت پس از دریافت طرح و مدارک آن، ظرف ده روز کاری نظر مثبت یا منفی خود یا کارگروه موضوع این ماده را در خصوص تصویب طرح بـه هیأت موسس اعلام می نماید. وزارت در صورت منفی بودن پاسخ، دلایل و در صورت مثبت بودن پاسخ، شرایط و مدارک مورد نیاز را برای صدور مجوز تشکیل و ثبت اعلام خواهد کرد. در مواردی کـه انجام فعالیت تعاونی مستلزم اخذ مجوز فعالیت و نظایر آن از دستگاه های اجرایی باشد، بـه منظور تسهیل و تسریع صدور انواع مجوز ها برای بخش تعاونی و ایجاد پنجره واحد، کارگروهی حسب مورد در وزارت و یا در استان ها و شهرستان ها بـه ریاست نماینده وزارت و عضویت نمایندگان دستگاه های اجرایی ذی ربط در صدور مجوز ها تشکیل و طی مدت مذکور در خصوص تصویب طرح و اعلام مدارک مورد نیاز تصمیم می گیرد.
تبصره 1 ـ الحاق 1392/01/18 ـ بررسی طرح تشکیل تعاونی منوط بـه کامل بودن طرح و مدارک مربوط است.
تبصره 2 ـ الحاق 1392/01/18 ـ طرح تشکیل تعاونی را می توان بـه صورت الکترونیکی ارسال نمود و وزارت و دستگاه های اجرایی ذی ربط باید شرایط لازم را فراهم کنند.
تبصره 3 ـ الحاق 1392/01/18 ـ حداقل سرمایه برای تشکیل تعاونی نباید از ده درصد سرمایه گذاری مورد نیاز کمتر باشد و در صورتی کـه در سایر قوانین و مقررات برای موضوع فعالیت حداقل میزان سرمایه تعیین شده باشد رعایت آن الزامی است.
تبصره 4 ـ الحاق 1392/01/18 ـ در شرکت های تعاونی اشتغالزا، مدرک تحصیلی، تجربه و یا مهارت اعضاء باید متناسب با مشاغل مورد نیاز طرح باشد.
تبصره 5 ـ الحاق 1392/01/18 ـ برای تشکیل تعاونی ها، وزارت امکان آموزش نماینده هیأت موسس را بـه نحوی فراهم می کند کـه در دوره آموزشی رایگان یک روزه شرکت نمایند. تعیین سرفصل ها و محتوا بـه عهده وزارت است و اجرای دوره های مذکور از طریق اتاق تعاون یا اتحادیه تعاونی و یا شرکت های تعاونی مربوط انجام می گیرد.
اصلاح 1392/01/18 ـ در اتخاذ تصمیم وزارت و سایر دستگاه های اجرایی و کارگروه موضوع ماده 3 برای صدور مجوز ها، رعایت سند توسعه بخش تعاونی و اولویت بخش تعاونی ضروری است.
اصلاح 1392/01/18 ـ در صورت تصویب طرح تشکیل تعاونی، هیأت موسس باید اقدامات زیر را تحت نظارت وزارت انجام دهد:
الف ـ تهیه اساسنامه پیشنهادی در چارچوب اساسنامه نمونه وزارت و منطبق با طرح مصوب موضوع ماده 2 این آیین نامه
ب ـ افتتاح حساب بـه نام تعاونی در شرف تشکیل در یکی از بانک ها یا موسسات اعتباری مجاز
پ ـ دعوت بـه عضویت افراد واجد شرایط در موارد لازم، ضمن اعلام خلاصه ای از کلیات طرح و اساسنامه پیشنهادی، شرایط عضویت، مهلت پذیرش تقاضای عضویت، شماره و مشخصات حساب افتتاح شده و مبلغ لازم التادیه هر یک از اعضاء و ذکر نحوه صدور آگهی های بعدی تا تشکیل اولین مجمع عمومی عادی
ت ـ بررسی شرایط داوطلبان و پذیرش واجدین شرایط عضویت، دریافت گواهی واریز وجه لازم التادیه سهام آنها و صدور برگه اجازه ورود بـه جلسه اولین مجمع عمومی عادی
ث ـ ارزیابی آورده غیر نقدی داوطلبان عضویت کـه باید متناسب و مورد نیاز طرح و با توافق همه بوده و یا توسط کارشناس رسمی دادگستری تأیید شده باشد.
ج ـ انتشار آگهی دعوت اولین مجمع عمومی عادی و ارسال یک نسخه از آگهی دعوت بـه وزارت
چ ـ ثبت نام از نامزدهای تصدی سمت های هیأت مدیره و بازرسی
ح ـ انجام سایر اقدامات مربوط بـه برگزاری اولین مجمع عمومی عادی جهت تصویب و ثبت اساسنامه و تعیین هیأت مدیره و سایر وظایف مجمع عمومی عادی
تبصره 1 ـ الحاق 1392/01/18 ـ داوطلبان تصدی سمت های اولین هیأت مدیره یا بازرسی تعاونی ها باید مدارک مورد نیاز را براساس مقررات نظارت بر انتخابات موضوع فصل چهارم این آیین نامه بـه هیأت موسس تحویل نمایند.
تبصره 2 ـ الحاق 1392/01/18 ـ اعضایی کـه با مصوبه اولین مجمع عمومی در خصوص اساسنامه موافق نباشند، می توانند در همان جلسه تقاضای عضویت خود را پس بگیرند، در این صورت سرمایه تعاونی با کسر وجوه سهام این اشخاص بـه ثبت خواهد رسید و هیأت مدیره بلافاصله پس از ثبت تعاونی مکلف بـه بازپرداخت وجوه واریزی آنها خواهد بود.
تبصره 3 ـ الحاق 1392/01/18 ـ نحوه تشکیل مجمع عمومی طبق آیین نامه موضوع تبصره 3 ماده 33 قانون می باشد و چگونگی نظارت بر انتخابات هیأت مدیره و بازرسان طبق مقررات موضوع فصل چهارم این آیین نامه خواهد بود.
اصلاح 1392/01/18 ـ اولین هیأت مدیره تعاونی پس از اعلام قبولی سمت باید برای اخذ مجوز تشکیل و ثبت تعاونی و نیز اخذ مجوز فعالیت، مدارک مورد نظر و اعلامی موضوع ماده 3 این آیین نامه را بـه وزارت تحویل نموده و یا از طریق سامانه مربوط بـه صورت الکترونیکی ارسال کند. وزارت حسب مورد راساً یا از طریق کارگروه موضوع ماده یادشده در خصوص صدور مجوزهای مذکور اقدام خواهد کرد. در صورت کامل بودن مدارک مذکور، مجوز تشکیل و ثبت و نیز مجوز فعالیت (در صورت نیاز) باید ظرف سی روز صادر شود.
تبصره ـ منسوخ 1392/01/18 ـ وزارت می تواند بنا بـه درخواست هیأت موسس، در صورتی کـه تاخیر در تشکیل مجمع عمومی را موجه تشخیص دهد، نسبت بـه تمدید مهلت مقرر اقدام نماید.
اصلاح 1392/01/18 ـ هیأت موسس و هیأت مدیره تعاونی موظفند اقدامات لازم را در خصوص تشکیل تعاونی ظرف شش ماه از پذیرش اولین عضو و یا سهامدار غیر عضو تعاونی بـه عمل آورند. در صورتی کـه ظرف شش ماه از تاریخ پرداخت بهای سهام بـه وسیله همه داوطلبان، تعاونی توسط هیأت مدیره ثبت نشود، هر صاحب سهمی می تواند برای استرداد وجوه پرداختی خود بـه وزارت مراجعه نماید، در این صورت وزارت ظرف ده روز کاری با حضور داوطلبان یا نمایندگان آنها بـه موضوع رسیدگی و در صورت عدم توافق دستور استرداد وجوه مذکور را خواهد داد.
تبصره 1 ـ الحاق 1392/01/18 ـ هیأت مدیره در اولین جلسه خود بـه یکی از اعضای هیأت مدیره یا مدیرعامل با حق توکیل بـه غیر وکالت می دهد تا تشریفات قانونی ثبت تعاونی را با رعایت ماده 51 قانون انجام دهد.
تبصره 2 ـ الحاق 1392/01/18 ـ در صورتی کـه هر یک از اعضای موسس، مراحل تشکیل تعاونی را منطبق با قوانین و مقررات نداند، می تواند با ارائه مدارک لازم مراتب را بـه طور کتبی بـه وزارت اعلام نماید.
تبصره 3 ـ الحاق 1392/01/18 ـ هر گاه تعاونی کـه درخواست آن از طرف وزارت رد شده است بـه تصمیم مذکور اعتراض داشته باشد می تواند ظرف ده روز کاری اعتراض خود را همراه با دلایل و مدارک مربوط بـه تقاضا و رونوشت اعلام نظر مبنی بر رد تقاضا بـه ستاد سرمایه گذاری موضوع ماده 7 قانون اجرای سیاست های کلی اصل 44 قانون اساسی ارسال نماید.
تبصره 4 ـ الحاق 1392/01/18 ـ در صورتی کـه مجوز تشکیل و ثبت تعاونی بـه طور قطعی رد شود، وزارت بلافاصله دستور استرداد وجوه پرداختی داوطلبان را خواهد داد.
