قانون شوراهای حل اختلاف 1402

در موارد مقرر در ماده (13) این قانون، شروع رسیدگی در شورا با درخواست کتبی یا شفاهی است. درخواست شفاهی در صورتمجلس قید می شود و بـه امضای خواهان یا متقاضی می رسد. تبصره ـ درخواست رسیدگی باید متضمن موارد زیر باشد: 1 ـ نام و نام خانوادگی، نام پدر، نام شخص حقوقی، شناسه ملی و اقامتگاه طرفین دعوی 2 ـ موضوع خواسته و همچنین تقویم آن در دعاوی مالی 3 ـ موضوع درخواست یا شکایت 4 ـ دلایل و مستندات خواسته، درخواست و یا شکایت

در مواردی که در این قانون حکمی تعیین نشده است، آیین دادرسی و ترتیبات رسیدگی، صدور رأی و اجرای احکام دادگاه صلح حسب مورد تابع قوانین و مقررات حاکم بر دادگاههای حقوقی و کیفری است . تبصره ـ ترتیب اقدامات سازشی در شورا مطابق آیین نامه ای تعیین می شود که ظرف سه ماه پس از لازم الاجرا شدن این قانون توسط معاونت حقوقی قوه قضائیه با همکاری وزارت دادگستری و مرکز تهیه می شود و بـه تصویب رئیس قوه قضائیه می رسد.

طرفین دعوی می توانند شخصاً در شورا حضور یافته یا از وکیل دادگستری استفاده نمایند. در موارد صلح و سازش استفاده از وکیل مدنی نیز در شورا مجاز است.

هزینه دادرسی در دادگاههای صلح حسب مورد مطابق هزینه دادرسی در محاکم دادگستری است و هزینه دادرسی شورا در موارد موضوع ماده (13) این قانون، در دعاوی کیفری و دعاوی حقوقی غیرمالی معادل هزینه دادرسی در محاکم دادگستری و در دعاوی مالی هزینه دادرسی معادل پنجاه درصد (50%) هزینه دادرسی در محاکم دادگستری است. تبصره ـ در صورتی که پرونده از سوی مرجع قضائی جهت صلح یا سازش بـه شورا ارجاع شود، چنانچه هزینه دادرسی پرداخت شده باشد، هزینه دادرسی مجدد دریافت نمی شود.

در اجرای مواد (13) و (15) این قانون، شورا پس از دعوت خوانده یا مشتکی عنه نسبت بـه تشکیل جلسه، اقدام و در صورت حصول سازش میان طرفین، مبادرت بـه صدور گزارش اصلاحی می‏کند و در موارد موضوع ماده (13) این قانون، پرونده در شورا بایگانی و در موارد موضوع ماده (15) این قانون، نتیجه بـه همراه تصویری از گزارش اصلاحی بـه مرجع قضائی ارسال می شود تا مرجع مزبور نسبت بـه مختومه کردن پرونده با دستور اداری اقدام کند. تبصره 1 ـ چنانچه توافق و سازش طرفین متضمن حق، تکلیف یا تعهدی باشد، موارد در گزارش اصلاحی بـه صورت صریح و مشخص با قید حقوق و تعهدات طرفین و نحوه و زمان اجرای تعهد ذکر می شود. تبصره 2 ـ در مواردی که طرفین، سازش خود را منوط بـه نظر کارشناس مرضی الطرفین ، داور یا میانجی می کنند، شورا ضمن ارجاع، نظریه اشخاص مذکور را اخذ و در صورت عدم مغایرت با قوانین و مقررات و التزام طرفین بـه آن، مفاد آن را در گزارش اصلاحی منعکس می کند. نظرات اشخاص مذکور بدون انعکاس در گزارش اصلاحی قابلیت اجرا ندارد. تبصره 3 ـ در کلیه دعاوی مالی ارجاعی از مراجع قضائی که هزینه دادرسی در مرجع مذکور پرداخت شده است، در صورت حصول سازش بین طرفین، هزینه دادرسی بـه نصف کاهش می یابد و مازاد بـه خواهان بازگردانده می شود و مابقی بـه عنوان درآمدهای موضوع ماده 38 این قانون محسوب می شود. دولت مکلف است سازوکار اجرائی این تبصره را در قوانین بودجه سنواتی پیش بینی کند. تبصره 4 ـ رسیدگی بـه دعاوی راجع بـه اموال غیرمنقول که فاقد سند رسمی هستند، صرفاً در صلاحیت مرجع صالح قضائی است.

در اجرای مواد 13 و 15 این قانون، در صورتی که شورا با برگزاری حداقل دو جلسه ظرف سه ماه موفق بـه ایجاد صلح و سازش بین طرفین نشود، پرونده در شورا بایگانی و در صورت درخواست خواهان یا مدعی خصوصی بـه مرجع قضائی صالح ارسال میگردد. چنانچه پرونده از مراجع قضائی ارجاع شده باشد، گزارش اقدامات و نتیجه بـه آن مرجع ارسال می شود.

در صورت استرداد درخواست یا دعوی از سوی خواهان یا مدعی خصوصی ، شورا اقدام بـه بایگانی پرونده می نماید. چنانچه پرونده از مراجع قضائی ارجاع شده باشد، مراتب بـه آن مرجع اعلام می شود.

در اجرای مواد 13 و 15 این قانون رئیس شورا شخصاً یا از طریق یکی از اعضا، علاوه بر رسیدگی بـه دلایل طرفین، می تواند مطابق ضوابط قانونی تحقیق محلی و معاینه محل را انجام دهد.

هرگاه در تنظیم یا نوشتن گزارش اصلاحی و دیگر تصمیمات شورا سهو قلم رخ بدهد مانند از قلم افتادن یا اضافه شدن کلمه ‏ای و یا در محاسبه، اشتباه صورت گرفته باشد، تصحیح گزارش یا تصمیم مذکور رأساً یا با درخواست ذی نفع، توسط دادگاه صلح انجام می شود. گزارش یا تصمیم تصحیح شده بـه طرفین ابلاغ می شود. تسلیم رونوشت گزارش یا تصمیم اصلی بدون الصاق گزارش یا تصمیم تصحیح شده ممنوع است.

اعتراض طرفین پرونده بـه تصمیم شورا و نیز اعتراض ثالث نسبت بـه گزارش اصلاحی و تصمیم شورا قابل طرح در دادگاه صلح همان حوزه قضائی است و چنانچه تصمیم یا گزارش اصلاحی توسط مرجع رسیدگی بـه اعتراض نقض شود، مرجع مذکور موظف است رأساً بـه پرونده رسیدگی و رأی صادر کند. تبصره ـ گزارش اصلاحی قطعی است. در صورتی که یکی از طرفین بـه دلیل عدم تطابق گزارش اصلاحی با توافق صورت گرفته، بـه گزارش اصلاحی اعتراض داشته باشد، با دستور دادگاه صلح اجرای گزارش اصلاحی متوقف و در همان دادگاه بـه اعتراض رسیدگی می شود.

گزارش اصلاحی موضوع ماده 20 این قانون پس از تأیید قاضی دادگاه صلح مطابق قوانین و مقررات جاری کشور اجرا می گردد.

چنانچه متعهد پیش از صدور دستور اجرا نسبت بـه اجرای گزارش اصلاحی یا اخذ رضایت اقدام کند، از پرداخت نیم عشر اجرائی معاف است و اگر ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ اخطاریه اقدام کند، از پرداخت نصف نیم عشر اجرائی معاف است.