آیین نامه بند (پ) تبصره 13 قانون بودجه 1404 مصوب 1404/8/14

آیین نامه بند (پ) تبصره 13 قانون بودجه 1404 با موضوع پرداخت یارانه ها مشتمل بر 10 ماده مصوب 1404/8/14 هیات وزیران

شناسنامه آیین نامه بند (پ) تبصره 13 قانون بودجه 1404:

شماره ابلاغ: 145587
تاریخ ابلاغ: 1404/09/01
مرجع تصویب: هیات وزیران
تاریخ تصویب: 1404/8/14 

بیشتر بخوانید:
+  مقررات برنامه هفتم پیشرفت
+  مقررات یارانه و معیشت
+  موضوعات حمایتی در آرای دیوان عدالت اداری
+  موضوعات حمایتی در نظریات مشورتی

مقررات مرجع:
+  بند (پ) تبصره 13 قانون بودجه 1404 : سازمان هدفمندسازی یارانه ها موظف است، یارانه نقدی، مستمری خانوارهای تحت پوشش سازمان بهزیستی کشور و یارانه آرد و نان (خرید ‏تضمینی گندم) را مستقیماً به حساب ذی نفع نهایی پرداخت نماید. تعیین ذی نفع نهایی در بخش یارانه نقدی، مستمری خانوارهای تحت پوشش ‏سازمان بهزیستی کشور با پیشنهاد سازمان برنامه و بودجه کشور و همکاری وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و سازمان هدفمندسازی یارانه ها و در بخش یارانه آرد و نان خرید تضمینی گندم ‏با همکاری وزارت جهاد کشاورزی صورت می گیرد. دولت مکلف است در سال 1404 یارانه نقدی خانواده های پردرآمد (دهک های هشتم، نهم و دهم) را حذف نماید.

آیین نامه اجرائی این بند توسط سازمان برنامه و بودجه کشور و با همکاری دستگاههای اجرائی مذکور (مرتبط) ظرف ‏مدت حداکثر یک ماه از لازم الاجراء شدن این قانون به تصویب هیأت وزیران می رسد‏.

سازمان برنامه و بودجه کشور مکلف است گزارش تفصیلی عملکرد این بند را هر سه ماه یک بار به کمیسیون های اقتصادی، اجتماعی، برنامه و بودجه و محاسبات و کشاورزی، آب، منابع طبیعی و محیط زیست مجلس شورای اسلامی ارسال نماید.

متن آیین نامه بند (پ) تبصره 13 قانون بودجه 1404:

هیات وزیران در جلسه 1404/08/14 به پیشنهاد سازمان برنامه و بودجه کشور با همکاری وزارتخانه های تعاون، کار و رفاه اجتماعی و جهاد کشاورزی و سازمان هدفمندسازی یارانه ها و به استناد بند (پ) تبصره (13) ماده واحده قانون بودجه سال 1404 کل کشور و اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، آیین نامه اجرایی بند مذکور را به شرح زیر تصویب کرد:

ماده 1- در این آیین نامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند:

1- قانون: قانون بودجه سال 1404 کل کشور.

2- وزارت: وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی.

3- سازمان: سازمان هدفمندسازی یارانه ها.

4- دستگاه/دستگاه های اجرایی: دستگاه های اجرایی موضوع بند (پ) ماده (1) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب 1403.

5- کارگروه تعامل پذیری: کارگروه تعامل پذیری دولت الکترونیکی موضوع بند (پ) ماده (3) قانون مدیریت داده ها و اطلاعات ملی مصوب 1401.

6- کارگروه: کارگروه موضوع جزء های (4) و (5) بند (ب) مصوبات جلسه مجمع عمومی به شماره 371/1403/10/3135 مورخ 1403/03/27 سازمان.

ماده 2- مشخصات ذی نفع نهایی موضوع پرداخت یارانه نقدی، مستمری مددجویان سازمان بهزیستی کشور، یارانه آرد و نان (خرید تضمینی گندم) به شرح تعیین می شود:

1- ذی نفع نهایی در یارانه نقدی، سرپرست خانوار است. اطلاعات مورد نیاز برای پرداخت یارانه نقدی به ذی نفع نهایی شامل شناسه (کد) ملی سرپرست خانوار مشمول یارانه و اعضای زیرمجموعه، شماره تلفن همراه فعال به نام سرپرست خانوار، بانک عامل، شماره حساب بانکی و شبا و دهک خانوار است که تا زمان تکمیل و بهره برداری از پایگاه اطلاعات خانوار ثبت احوال کشور، براساس اطلاعات مندرج در سامانه رفاهی سازمان تعیین می گردد.

2- ذی نفع نهایی در مستمری، مددجوی سازمان بهزیستی کشور و یا سرپرست قانونی وی می باشد. اطلاعات مورد نیاز برای پرداخت مستمری ذی نفع نهایی شامل شناسه (کد) ملی مددجو (یا سرپرست قانونی وی) و اشخاص زیرمجموعه خانوار، بانک عامل، شماره حساب بانکی و شبا، شماره تلفن همراه فعال به نام مددجو و یا سرپرست قانونی وی، تعداد افراد، استان، شهرستان، شهر و روستا، ماه پرداخت و مبلغ مستمری که توسط سازمان بهزیستی کشور در اختیار سازمان قرار می گیرد.

3- ذی نفع نهایی در یارانه آرد و نان (خرید تضمینی گندم)، کشاورز (مالک، بهره بردار) می باشد. اطلاعات مورد نیاز برای پرداخت مبالغ خرید تضمینی گندم به ذی نفع نهایی براساس آیین نامه اجرایی بند (ب) تبصره (13) قانون بودجه سال 1404 کل کشور موضوع تصویب نامه شماره 28509/ت63975هـ مورخ 1404/02/21صورت می گیرد.

ماده 3- سازمان موظف است پس از دریافت فهرست نهایی خانوارهای تحت پوشش سازمان بهزیستی کشور و انجام بررسی های لازم (منطبق با بند (3) ماده (2) این آیین نامه)، مستمری ماهانه مشمولین را با ابلاغ تخصیص سازمان برنامه و بودجه کشور، با رعایت سازوکار ماده (30) قانون برنامه و بودجه کشور مصوب 1351 مستقیماً به حساب ذی نفع نهایی واریز نماید.

ماده 4- سازمان موظف است یارانه نقدی سرپرستان خانوارهای مشمول را مبتنی بر اطلاعات مندرج در پایگاه اطلاعات اقتصادی خانوار (منطبق با بند (1) ماده (2) این آیین نامه) و دهک اعلامی خانوار توسط وزارت، مستقیماً به حساب ذی نفع نهایی واریز نماید.

ماده 5- سازمان موظف است نسبت به ثبت نام از متقاضیان جدید و جامانده یارانه نقدی از طریق سامانه الکترونیکی و درج حساب های بانکی از طریق بانک های عامل در پایگاه اطلاعات اقتصادی خانوار اقدام نماید.

ماده 6- در اجرای جزء (3) بند (الف) ماده (1) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (2) مصوب 1393، وزارت نفت مکلف است از طریق شرکت تابعه ذی ربط، بخشی از هزینه انتقال و توزیع گاز طبیعی را از بخش های مختلف مصرف کننده بر اساس میزان مصرف در چهارچوب دستورالعملی که ظرف پانزده (15) روز از تاریخ ابلاغ این آیین نامه به تأیید سازمان می رسد، مازاد بر تعرفه های مصوب، اعمال و از مشترکین دریافت نماید. منابع مذکور قبل از واریز به حساب سازمان با رعایت اصل (53) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در اختیار شرکت ملی گاز ایران قرار می گیرد.

ماده 7- به استناد جزء (4 -1) بند (ب) تبصره (3) قانون، منابع حاصل از فروش داخلی گاز که در قبوض گاز کلیه مشترکان منظور می شود و بابت فروش گاز اخذ می شود اعم از بدهی سنوات گذشته و مالیات بر ارزش افزوده به استثنای عوارض شهرداری ها، دهیاری ها و مالیات سلامت (بابت فروش داخلی گاز طبیعی سهم دولت)، مستقیماً به ردیف های درآمدی مربوط در جدول (14) قانون واریز می شود. مالیات سهم دولت از مالیات بر ارزش افزوده بابت هرگونه فروش داخلی گاز به حساب سازمان واریز می شود و بابت مصارف این سازمان در جدول (14) قانون هزینه خواهد شد. واریز شرکت ملی گاز ایران بابت سهم مالیات بر ارزش افزوده فروش گاز داخلی به حساب سازمان به منزله ایفای تعهد مالیاتی بوده و به عنوان گزارش وصولی سازمان امور مالیاتی کشور منظور می شود.

تبصره 1- شرکت ملی گاز ایران مکلف است اقلام استثناء شده ردیف درآمدی موضوع این ماده را با همکاری بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران از مبدأ تفکیک نماید به نحوی که موارد مذکور به حساب سازمان واریز نشود. تا زمان فراهم شدن امکان تسهیم منابع موضوع این ماده از مبادی اولیه براساس فهرست اعلامی شرکت ملی گاز ایران (عوارض گازرسانی موضوع ماده (65) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (2) مصوب 1393 بابت مصارف شرکت ملی گاز ایران، حق بیمه مشترکان گاز طبیعی، تعهدات موضوع ماده (12) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (2) مصوب 1393، بند (ذ) ماده (72) قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت مصوب 1400، عوارض شهرداری ها و دهیاری ها، مالیات سلامت و حق العمل جایگاه های س.ان.جی) و موارد موضوع ماده (6) این آیین نامه، منابع با هماهنگی خزانه داری کل کشور توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران واریز می شود.

تبصره 2- شرکت ملی گاز ایران مکلف است در خصوص معوقات گازبها به هر دلیل، مشابه نرخ جریمه موضوع ماده (190) اصلاحی قانون مالیات های مستقیم مصوب 1380، معوقات را محاسبه و ترتیباتی اتخاذ کند که بدهکاران، معوقات و جرایم مربوط را مستقیماً به ردیف درآمدی (3) جدول (14) قانون مربوط به منابع سازمان واریز کنند. به منظور اطمینان از وصول منابع سازمان و ایجاد بستر تأمین مالی در زنجیره، این سازمان مجاز است نسبت به وصول اسناد اعتباری کوتاه مدت اعم از اوراق گام از شرکت های خریدار گاز اعم از معوقات و یا گازبها اقدام کند.

ماده 8- کلیه منابع ارزی حاصل از صادرات فرآورده های نفتی موضوع بند (ب) تبصره (3) قانون، مستقیماً به حساب های معرفی شده بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران واریز می شود. به محض واریز منابع مذکور، بانک یادشده نسبت به تسعیر منابع مذکور به نرخ روز تالار دوم مرکز مبادله طلا و ارز بانک مرکزی اقدام و منابع ریالی را به ردیف درآمدی (4) جدول (14) قانون نزد خزانه داری کل کشور واریز می کند. هرگونه پرداخت و تهاتر منابع حاصل از صادرات فرآورده بابت سایر مصارف اعم از هزینه حمل و یا پرداخت اقساط تسهیلات با رعایت بند (خ) تبصره (3) قانون، بدون تخصیص سازمان برنامه و بودجه کشور با رعایت سازوکار ماده (30) قانون برنامه و بودجه کشور مصوب 1351 مجاز نیست.

تبصره 1- پرداخت طلب شرکت های پالایش نفت در فرآیند فروش خوراک به آنها و خرید فرآورده های اصلی از آنها از طریق صدور مجوز صادرات فرآورده های اصلی توسط این شرکت ها براساس دستورالعملی است که به تصویب شورای اقتصاد می رسد. گمرک جمهوری اسلامی ایران مکلف به رعایت دستورالعمل مذکور است.

تبصره 2- به استناد قسمت اخیر جزء (3) بند (الف) تبصره (3) قانون، سهم صندوق توسعه ملی بابت صادرات فرآورده های نفتی به صورت بدهی دولت به صندوق توسعه ملی منظور می شود.

تبصره 3- شرکت دولتی تابعه ذی ربط وزارت نفت در امور پالایش نفت مکلف است ترتیباتی انجام دهد که کلیه بدهی شرکت های پالایشی به سازمان، مربوط به سنوات گذشته مستقیماً به ردیف (4) جدول (14) قانون وصول شود. وزارت امور اقتصادی و دارایی در خصوص بدهی مذکور مطابق قوانین مربوط تعیین تکلیف خواهد کرد. وصول بدهی مذکور در هماهنگی با سازمان از طریق اسناد اعتباری به ذی نفعی سازمان مجاز است.

ماده 9- وزارت مکلف است در اجرای بند (پ) تبصره (13) قانون، در سال 1404 نسبت به شناسایی و حذف یارانه نقدی خانواده های پردرآمد (دهک های هشتم، نهم و دهم) اقدام نماید.

ماده 10- سازمان برنامه و بودجه کشور موظف است گزارش تفصیلی عملکرد این آیین نامه را به صورت ماهانه به کمیسیون های اقتصادی، اجتماعی، برنامه و بودجه و محاسبات و کشاورزی، آب، منابع طبیعی و محیط زیست مجلس شورای اسلامی ارسال نماید.

محمدرضا عارف ـ معاون اول رئیس جمهور

************

خلاصه تحلیلی:

اهداف و مقررات کلیدی آیین نامه:
این آیین نامه به منظور اجرایی سازی حذف یارانه نقدی از دهک های پردرآمد (هشتم، نهم و دهم) و همچنین تعیین سازوکار پرداخت مستقیم یارانه ها به ذی نفعان نهایی تصویب شده است.

 مهم ترین مفاد آیین نامه:

1. تعریف ذی نفع نهایی:
   - یارانه نقدی: سرپرست خانوار (اطلاعات از طریق پایگاه اطلاعات اقتصادی خانوار و سامانه رفاهی سازمان هدفمندسازی تعیین می شود).
   - مستمری بهزیستی: مددجو یا سرپرست قانونی وی (اطلاعات توسط سازمان بهزیستی ارائه می شود).
   - یارانه آرد و نان: کشاورز (مالک یا بهره بردار) بر اساس آیین نامه خرید تضمینی گندم.

2. حذف یارانه از دهک های پردرآمد:
   - وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی موظف است در سال 1404 نسبت به شناسایی و حذف یارانه نقدی خانوارهای دهک های هشتم، نهم و دهم اقدام کند. (ماده 9)

3. پرداخت مستقیم یارانه:
   - سازمان هدفمندسازی یارانه ها موظف است یارانه نقدی و مستمری بهزیستی را مستقیماً به حساب بانکی ذی نفعان واریز کند. (مواد 3 و 4)
   - ثبت نام متقاضیان جدید یارانه از طریق سامانه الکترونیکی انجام می شود. (ماده 5)

4. منابع تأمین یارانه:
   - دریافت اضافه بها از مصرف گاز طبیعی: وزارت نفت مکلف است بخشی از هزینه انتقال و توزیع گاز را از مصرف کنندگان مختلف، مازاد بر تعرفه های مصوب، دریافت کند. (ماده 6)
   - تفکیک درآمدهای حاصل از فروش گاز: درآمدهای ناشی از فروش داخلی گاز با جزئیات مشخص (از جمله مالیات بر ارزش افزوده) به حساب های تعیین شده واریز می شود. (ماده 7)
   - درآمدهای حاصل از صادرات فرآورده های نفتی: این منابع پس از تسعیر به ریال، به حساب خزانه واریز و صرف مصارف قانونی می شود. (ماده 8)

5. نظارت و گزارش دهی:
   - سازمان برنامه و بودجه کشور موظف است گزارش ماهانه عملکرد این آیین نامه را به کمیسیون های تخصصی مجلس ارائه دهد. (ماده 10)

 نتیجه گیری تحلیلی:
این آیین نامه دو جهت گیری اصلی دارد:
1.  هدفمندی یارانه ها: با حذف دهک های پردرآمد و پرداخت مستقیم به ذی نفعان مشخص.
2.  شفاف سازی و تقویت درآمدهای دولت: از طریق مکانیزم های جدید دریافت هزینه گاز و مدیریت درآمدهای نفتی.

تأکید بر پرداخت مستقیم و استفاده از پایگاه های اطلاعاتی نشان دهنده حرکت به سمت کاهش خطا و سوءاستفاده در توزیع یارانه ها است. موفقیت این آیین نامه به دقت در شناسایی دهک های درآمدی و کارایی سامانه های پرداخت وابسته است.