رای 4746 مورخ 1403/06/20 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
رای 4746 مورخ 1403/06/20 هیات عمومی دیوان عدالت اداری : رسیدگی به اعتراض مؤدی نمی تواند منوط به پرداخت مالیات مورد اعتراض باشد.
مشخصات رای:
تاریخ دادنامه: 1403/6/20
شماره دادنامه: 140331390001424746
شماره پرونده: 0205023
مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
طرف شکایت: سازمان امور مالیاتی کشور
موضوع شکایت و خواسته: ابطال اطلاق حکم بند (ح) از بخشنامه شماره 200/95/9 مورخ 1395/2/4 رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور
بیشتر بخوانید:
مالیات در آرای وحدت رویه قضایی
حل اختلاف مالیاتی در آراء دیوان عدالت اداری
حل اختلافات مالیاتی در نظریات مشورتی
گردش کار:
شاکی به موجب دادخواستی ابطال اطلاق حکم بند (ح) از بخشنامه شماره 200/95/9 مورخ 1395/2/4 رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:
"وفق رأی شماره 9909970905810439 مورخ 1399/03/20 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری، حکم مقرر در ماده 34 قانون مالیات های مستقیم صرفاً در مقام اعمال ممنوعیت برای برخی اشخاص در رابطه با در اختیار قرار دادن اموال و دارایی متوفی پیش از اخذ گواهی پرداخت مالیات وضع شده و متضمن حکمی نیست که بر اساس آن، ارجاع پرونده های موضوع این ماده به هیأت های حل اختلاف مالیاتی مستلزم آن باشد که اشخاص قبل از مراجعه به هیأت های فوق ملزم به پرداخت کل مالیات تعیین شده باشند؛ لذا حکم ماده 34 قانون مالیات های مستقیم استثنایی بر احکام کلی مقرر در ماده 244 و تبصره 1 ماده 247 قانون مالیات های مستقیم محسوب نمی شود، بر همین اساس، در اجرای ماده 91 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، رأی شماره 287 ـ 9909970905810286 مورخ 1399/02/16 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری نقض می گردد و ماده 13 آیین نامه اجرایی تبصره 2 ماده 34 قانون مالیات های مستقیم که متضمن الزام افراد به پرداخت مالیات تعیین شده موضوع ماده 34 قانون مالیات های مستقیم قبل از طرح اعتراض در هیأت حل اختلاف مالیاتی است، به دلیل مغایرت با تبصره 1 ماده 247 قانون مالیات های مستقیم مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می شود.
با اتخاذ ملاک از این رأی، درخواست ابطال از زمان صدور اطلاق حکم بند (ح) بخشنامه مورد شکایت را، که در آن مقرر شده، «با توجه به ماده (13) آیین نامه اجرایی ماده 34 اصلاحی قانون اعتراض مؤدی به میزان مالیات مشخصه درصورت پرداخت مالیات قابل طرح در مراجع یاد شده در ماده مذکور می باشد»، در حدی که اعتراض مؤدی به میزان مالیات را، تنها به شرط پرداخت مالیات، قابل طرح در هیأت حل اختلاف مالیاتی دانسته، به دلیل مغایرت با تبصره 1 ماده 247 قانون مالیات های مستقیم دارم."
متن بخشنامه مورد شکایت به شرح زیر است:
"بخشنامه شماره 200/95/9 مورخ 1395/2/4
بخشنامه: 9 ـ 95 ـ 26 و 36 ـ م
ذی نفع / ذی نفعان: امور مالیاتی شهر و استان تهران، ادارات کل امور مالیاتی
موضوع: ابلاغ آیین نامه های اجرایی موضوع تبصره های مواد 26 و 34 اصلاحی مصوب 1394/04/31 قانون مالیات های مستقیم و فرم های مربوط به مالیات بر ارث
به پیوست آیین نامه های اجرایی مواد 26 و 34 اصلاحی مصوب 1394/04/31 قانون مالیات های مستقیم موضوع تصویب نامه های شماره 3862/ت 52804هـ و 3869/ت 52885هـ مورخ 1395/01/21 هیأت محترم وزیران به همراه فرم های پیوست به شرح ذیل جهت اجرا ابلاغ می گردد. ...........................
ح ـ با توجه به ماده 13 آیین نامه اجرایی ماده 34 اصلاحی قانون اعتراض مؤدی به میزان مالیات مشخصه در صورت پرداخت مالیات قابل طرح در مراجع یادشده در ماده مذکور می باشد. ـ رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور"
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل دفتر حقوقی و قراردادهای مالیاتی سازمان امور مالیاتی کشور به موجب لایحه شماره /5106/212 ص مورخ 1403/03/12 توضیح داده است که:
"از آن جا که مفاد بند مورد شکایت به موجب مقرره شماره 5/1403/200 مورخ 1403/02/24 رئیس کل سازمان امور مالیاتی از زمان صدور دادنامه شماره 9909970905810439 مورخ 1399/03/20 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری، لغو شده است، لذا رسیدگی به درخواست ابطال بند فوق الذکر موضوعاً منتفی شده است. به استناد مواد (82) و (85) قانون دیوان عدالت اداری، اتخاذ تصمیم شایسته مبنی بر صدور قرار رد دادخواست مورد استدعاست."
هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1403/6/20 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آرا به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
با توجه به این که هیأت عمومی دیوان عدالت اداری به موجب دادنامه شماره 9909970905810439 مورخ 1399/03/20 و در مقام اعمال ماده 91 قانون دیوان عدالت اداری نسبت به دادنامه شماره 287 ـ 9909970905810286 مورخ 1399/02/16 این هیأت اعلام کرده است که رسیدگی به اعتراض مؤدی به پرداخت مالیات موضوع ماده 34 قانون مالیات های مستقیم نمی تواند منوط به این شود که مؤدی مالیاتی که نسبت به تمام یا قسمتی از آن اعتراض دارد را پرداخت نماید تا در هیأت حل اختلاف مالیاتی رسیدگی به آن در دستورکار قرار گیرد و در مورد مشابه دیگری نیز که مربوط به تبصره 1 ماده 247 قانون مالیات های مستقیم است، هیأت عمومی دیوان عدالت اداری به موجب دادنامه شماره 9709970905801326 مورخ 1397/05/23 خود حکم به ابطال مقرره ای که مغایر با حکم مذکور بوده صادر کرده است، لذا برمبنای استدلال مقرر در آرای مذکور هیأت عمومی دیوان عدالت اداری اطلاق بند (ح) بخشنامه شماره 200/95/9 مورخ 1395/2/4 سازمان امور مالیاتی کشور که برمبنای آن پرداختن به اعتراض مؤدی در قسمتی که مالیات تعیینی مورد قبول و پذیرش او نیست، به پرداخت آن مالیات منوط شده است، با ماده 34 و تبصره 1 ماده 247 قانون مالیات های مستقیم مغایرت دارد و مستند به بند 1 ماده 12 و مواد 13 و 88 قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 از تاریخ صدور ابطال می شود.
این رأی براساس ماده 93 قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوب 1402) در رسیدگی و تصمیم گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است.
رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری