مقررات مواد 196 و 197 و 199 قانون تجارت 1311 مصوب 1311/03/15
در هر محلی کـه اداره ثبت اسناد و یا دفتر اسناد رسمی موجود است شرکت های تجارتی کـه در آن محل تشکیل می شود باید بـه موجب شرکت نامه رسمی تشکیل گردد.
شرکت های تجارتی باید در طهران در دایره ثبت شرکت ها و در خارج طهران در اداره ثبت اسناد مرکز اصلی شرکت بـه ثبت برسند. تبصره ـ در نقاطی کـه اداره یا دایره یا شعبه ثبت اسناد نباشد ثبت در دفتر اسناد رسمی و اگر دفتر اسناد رسمی هم نباشد ثبت در دفتر محکمه ابتدایی یا صلحیه با رعایت ترتیب کافی خواهد بود لیکن شرکت باید در ظرف سه ماه از تاریخ تاسیس اداره یا دایره یا شعبه ثبت اسناد در آن محل خود را در دفتر ثبت اسناد بثبت برساند.
ثبت شرکت بـه موجب تقاضانامه ای کـه در دو نسخه تنظیم می شود بعمل خواهد آمد.
بـه تقاضانامه باید اسناد ذیل ضمیمه شود:
الف ـ در شرکت های سهامی.
1 ـ یک نسخه اصل از شرکت نامه.
2 ـ یک نسخه مصدق از اساسنامه شرکت.
3 ـ نوشته بـه امضاء مدیر شرکت حاکی از تعهد پرداخت تمام سرمایه و پرداخت واقعی لااقل ثلث آن.
4 ـ اسامی شرکاء با تعیین اسم و اسم خانوادگی و عده سهام هر یک از آنها.
5 ـ سواد مصدق از تصمیمات مجمع عمومی صاحبان سهام در موارد مذکور در مواد 40 و 41 و 44 قانون تجارت
ب ـ در شرکت های با مسئولیت محدود.
1 ـ یک نسخه مصدق از شرکت نامه.
2 ـ یک نسخه مصدق از اساس نامه (اَگر باشد)
3 ـ اسامی شریک یا شرکایی کـه برای اداره کردن شرکت معین شده اند.
4 ـ نوشته بـه امضاء مدیر شرکت حاکی از پرداخت تمام سرمایه نقدی و تسلیم تمام سرمایه غیر نقدی با تعیین قیمت حصه های غیر نقدی.
ج ـ در شرکتهای تضامنی.
1 ـ یک نسخه مصدق از شرکت نامه.
2 ـ یک نسخه مصدق از اساس نامه شرکت (اگر باشد)
3 ـ نوشته بـه امضاء مدیر شرکت حاکی از پرداخت تمام سرمایه نقدی و تسلیم تمام سرمایه غیر نقدی با تعیین قیمت های حصه های غیر نقدی.
4 ـ اسامی شریک یا شرکائی کـه برای اداره کردن شرکت معین شده اند.
د ـ در شرکت های مختلط غیر سهامی.
1 ـ یک نسخه از شرکت نامه.
2 ـ یک نسخه مصدق از اساس نامه (اگر باشد)
3 ـ اسامی شریک یا شرکاء ضامن کـه سمت مدیریت دارند.
هـ ـ در شرکتهای مختلط سهامی.
1 ـ یک نسخه مصدق از شرکت نامه.
2 ـ یک نسخه مصدق از اساسنامه.
3 ـ اسامی مدیر یا مدیران شرکت.
4 ـ نوشته بـه امضاء مدیر شرکت حاکی از تعهد پرداخت تمام سرمایه سهامی و پرداخت واقعی لااقل ثلث از آن سرمایه
5 ـ سواد مصدق از تصمیمات مجمع عمومی در موارد مذکور در مواد 40 و 41 و 44. 6 ـ نوشته بـه امضاء مدیر شرکت حاکی از پرداخت تمام سرمایه نقدی شرکاء ضامن و تسلیم تمام سرمایه غیر نقدی با تعیین قیمت حصه های غیر نقدی.
و ـ در شرکت های نسبی.
1 ـ یک نسخه مصدق از شرکت نامه
2 ـ یک نسخه مصدق از اساس نامه (اگر باشد)
3 ـ اسامی مدیر و یا مدیران شرکت
4 ـ نوشته بـه امضاء مدیر شرکت حاکی از پرداخت تمام سرمایه نقدی و تسلیم تمام سرمایه غیر نقدی با تعیین قیمت حصه های غیر نقدی
ز ـ در شرکت های تعاونی
1 ـ یک نسخه مصدق از شرکت نامه
2 ـ یک نسخه مصدق از اساس نامه (اگر باشد)
بعد از ثبت شرکت متصدی ثبت باید نسخه ثانی تقاضانامه را بـه قید تاریخ و نمره ثبت امضاء و بـه مهر اداره ممهور کرده بـه تقاضا کننده بدهد این سند سند ثبت شرکت خواهد بود.
در ظرف ماه اول ثبت هر شرکت خلاصه شرکت نامه و منضمات آن باید بـه توسط اداره ثبت محل در مجله رسمی عدلیه و یکی از جراید کثیرالانتشار مرکز اصلی شرکت بـه خرج خود شرکت منتشر شود.
تبصره 1 ـ در نقاطی کـه اداره ثبت نباشد اجراء این ماده بـه عهده مقامی است کـه شرکت نامه در آنجا بـه ثبت رسیده
تبصره 2 ـ الحاق 1340/03/28 ـ آگهی های مربوط بـه شرکت های تعاونی کارگران کـه طبق قانون مصوب سال 1334 تشکیل می شود. پس از ثبت در دفتر ثبت شرکت ها بـه وسایل مقتضی تهیه و در محل اصلی شرکت بـه تعداد کافی در نقاط کثیر العبور الصاق خواهد شد.
خلاصه مذکور در ماده قبل باید متضمن نکات ذیل باشد:
الف ـ نسبت بـه شرکت های از هر قبیل
1 ـ نمره و تاریخ ثبت شرکت
2 ـ مقدار سرمایه (با تشخیص مقداری از ان کـه پرداخته شده و مقداری کـه شرکاء پرداخت آنرا تعهد کرده اند)
3 ـ اسامی مدیر یا مدیران
4 ـ تاریخ اغاز و ختم شرکت در صورتیکه برای مدت محدود تشکیل شده باشد
ب ـ در شرکت های تضامنی و شرکت مختلط اعم از سهامی و غیر سهامی علاوه بر نکات فوق باید اسم تمام شرکاء ضامن نیز منتشر شود.
هر گاه شرکت در چندین حوزه محکمه ابتدائی شعب داشته باشد انتشارات مذکور فوق باید بـه نحوی کـه در ماده 6 مقرر است در محل وقوع شعبه نیز علی حده بـه عمل آید و برای انجام این مقصود مقامی کـه خود شرکت در آنجا بـه ثبت رسیده است باید سواد مصدق از تقاضانامه و منضمات آنرا بـه ثبت اسناد محل وقوع شعبه یا شعب ارسال دارد تا اقدام بـه انتشار نماید.
در هر موقع کـه تصمیماتی راجع بـه تمدید مدت شرکت زائد بر مدت مقرر یا انحلال شرکت قبل از مدت معینه یا تغییر در تعیین کیفیت تفریق حساب یا تغییر اسم شرکت یا تبدیل دیگر در اساسنامه یا تبدیل و یا خروج بعضی از شرکاء ضامن از شرکت اتخاذ شود و همچنین در هر موقعی کـه مدیر یا مدیران شرکت تغییر می یابد و یا تصمیمی نسبت بـه مورد معین در ماده 58 قانون تجارت اتخاذ شود مقررات این نظام نامه راجع بـه ثبت و انتشار باید در مورد تغییرات حاصله نیز رعایت شود.
الحاق 1399/07/30ـ تبدیل شرکت های تجاری موضوع ماده 20 قانون تجارت در حدود قوانین و مقررات مجاز است. نحوه ثبت تبدیل شرکت ها بـه موجب دستورالعملی خواهد بود کـه ظرف مدت یک ماه از تاریخ تصویب این ماده توسط سازمان ثبت اسناد و املاک کشور با همکاری معاونت حقوقی و امور مجلس قوه قضاییه تهیه و پس از تایید رئیس قوه قضاییه توسط رییس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور ابلاغ می گردد.
داور ـ وزارت عدلیه