اساسنامه صندوق ضمانت سپرده ها مصوب 1390/12/10
اساسنامه صندوق ضمانت سپرده ها مشتمل بر 30 ماده مصوب 1390/12/10 هیات وزیران
شناسنامه اساسنامه صندوق ضمانت سپرده ها:
شماره روزنامه رسمی: 19648
تاریخ روزنامه رسمی: 1391/05/26
شماره ابلاغ: 102595/ت47632هـ
تاریخ ابلاغ: 1391/05/22
مرجع تصویب: هیأت وزیران
تاریخ تصویب: 1401/11/09
بیشتر بخوانید:
موضوعات بانکی در آراء وحدت رویه قضایی
موضوعات پولی و بانکی در آراء دیوان عدالت اداری
متن اساسنامه صندوق ضمانت سپرده ها:
هیات وزیران در جلسه های 1390/12/10(موضوع تصویب نامه شماره 102595 /ت47632هـ مورخ 1391/05/22 91)، 1392/01/18 (موضوع تصویب نامه شماره 48003 /ت47632هـ مورخ 1392/02/31)، 1400/05/06 و 1401/11/09 بـه پیشنهاد مشترک بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و سازمان برنامه و بودجه کشور و در اجرای بند (د) مـاده (95) قانون برنامه پنج سـاله پنجـم توسعه جمهوری اسلامی ایران مصوب 1389 و بـه استناد ماده واحده قانون استفساریه در خصوص اختیار اصلاح اساسنامه سازمان ها، شرکت ها و مؤسسات دولتی و وابسته بـه دولت مصوب 1377 اساسنامه صندوق ضمانت سپرده ها را بـه شرح زیر تصویب کرد:
فصل اول ـ تعاریف و کلیات
ماده 1 ـ اصلاح 1404/08/28 ـ اصطلاحات مندرج در این اساسنامه، در معانی مشروح زیر بـه کار می روند:
الف ـ اساسنامه: اساسنامه صندوق ضمانت سپرده ها.
ب ـ بانک مرکزی: بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران.
پ ـ صندوق: صندوق ضمانت سپرده ها
ت ـ مؤسسه اعتباری: اشخاص حقوقی کـه با مجوز بانک مرکزی یا بـه موجب قانون، تحت عنوان «بانک» یا «مؤسسه اعتباری غیربانکی» بـه انجام عملیات بانکی مبادرت می نمایند.
ث ـ سپرده گذار: شخصی کـه مبادرت بـه تودیع سپرده نزد مؤسسه اعتباری می نماید.
ج ـ شعبه بانک خارجی: واحد عملیاتی از یک بانک خارجی کـه با مجوز و تحت نظارت بانک مرکزی در ایران فعالیت می نماید.
چ ـ حق عضویت: وجوهی کـه مؤسسه اعتباری بر اساس مصوبه هیات وزیران و متناسب با گردش مالی خود بـه صندوق پرداخت می نماید.
ح ـ هیات عالی: هیات عالی بانک مرکزی، موضوع بند (ب) ماده (1) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1402.
خ ـ گزیر: مجموعه اقداماتی کـه تحت راهبری بانک مرکزی بـه منظور صیانت از منافع عموم و حفظ ثبات مالی در خصوص مؤسسات اعتباری کـه با ناترازی مواجه شده یا در معرض ورشکستگی قرار گرفته اند، در چهارچوب قانون اجرا می شود.
د ـ شرکت مدیریت دارایی ها: شرکت مدیریت دارایی های شب کـه بانکی کـه بر اساس جزء (5 ـ2) بند (ب) و بند (پ) ماده (8) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب 1403، ذیل صندوق ضمانت سپرده ها و با سرمایه صندوق با هدف مولدسازی، بازاریابی، واگذاری و فروش دارایی های مازاد شب کـه بانکی تأسیس می شود.
ذ ـ منابع مالی صندوق: شامل حق عضویت های مؤسسات اعتباری، سود سرمایه گذاری ها و سایر منابع و وجوهی است کـه طبق قانون یا حسب مورد با تصویب هیات عالی و یا هیات امنا کـه با رعایت قوانین و موازین شرعی بـه تصویب رسیده، بـه حساب صندوق واریز می شود.
ماده 2 ـ اصلاح 1404/08/28 ـ صندوق بـه عنوان نهاد عمومی غیردولتی، برای مدت نامحدود و بـه منظور تضمین بازپرداخت وجوه متعلق بـه سپرده گذاران، مدیریت فرایند گزیر، اعمال حقوق و اختیارات مالکانه و عوائد سهام مازاد مالکان واحد مؤسسات اعتباری در چارچوب قوانین مربوط فعالیت می نماید.
ماده 3 ـ مرکز اصلی صندوق شهر تهران است و در تهران و یا سایر نقاط کشور شعبه ای ندارد.
ماده 4ـ صندوق با تابعیت ایرانی تأسیس شده و دارای شخصیت حقوقی مستقل و استقلال اداری و مالی بوده و بر اساس مفاد این اساسنامه و سایر قوانین و مقررات مربوط فعالیت می نماید.
فصل دوم ـ وظایف و اختیارات صندوق
ماده 5 ـ وظایف و اختیارات صندوق عبارت است از:
الف ـ اصلاح 1404/08/28 ـ ضمانت سپرده های هر شخص اعم از ریالی و ارزی در هر مؤسسه اعتباری.
تبصره ـ اصلاح 1404/08/28 ـ سقف تضمین حداقل هر دوسال یکبار با پیشنهاد بانک مرکزی بـه تصویب هیات عالی می رسد.
ب ـ دریافت حق عضویت از مؤسسات اعتباری.
پ ـ اصلاح 1404/08/28 ـ پرداخت سپرده های تضمین شده پس از اعلام هیات عالی.
ت ـ اصلاح 1404/08/28 ـ سرمایه گذاری منابع آزاد در ابزارهای کم خطر و نقدشونده از قبیل اوراق مالی منتشر یا ضمانت شده توسط بانک مرکزی یا دولت در چارچوب مصوبات هیات عالی.
تبصره ـ منسوخ 1404/08/28 ـ بانک مرکزی در صورت عدم تکافوی منابع صندوق برای ایفای تعهدات می تواند پس از تأیید هیات عامل بانک مرکزی و تصویب هیات وزیران بخشی از منابع مالی صندوق را بـه صورت تسهیلات تأمین نماید.
ث ـ الحاق 1404/08/28 ـ تأسیس شرکت مدیریت دارایی های شب کـه بانکی، موسسه اعتباری انتقالی و سایر نهادهای مرتبط و مورد نیاز برای اجرای فرایند گزیر با رعایت قوانین و مقررات.
ج ـ الحاق 1404/08/28 ـ مدیریت فرایند گزیر موسسات اعتباری.
چ ـ الحاق 1404/08/28 ـ اعمال اختیارات و وظایف هیات سرپرستی موقت در مورد مؤسسات اعتباری کـه وارد فرایند گزیر می شوند.
ح ـ الحاق 1404/08/28 ـ اعمال حقوق و اختیارات مالکانه سهام مازاد و انجام امور مرتبط با آن در چارچوب قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران.
خ ـ الحاق 1404/08/28 ـ افتتاح حساب سپرده در موسسات اعتباری در حال گزیر بـه منظور استیفای حقوق صندوق در قبال بازپرداخت سپرده های تضمین شده.
د ـ الحاق 1404/08/28 ـ پیگیری توقیف دارایی های مؤسسات اعتباری در حال گزیر.
ذ ـ الحاق 1404/08/28 ـ پیگیری وصول وجوه ناشی از اعمال جرایم نقدی علیه اشخاص تحت نظارت موضوع ماده (65) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران یا سایر قوانین.
ر ـ الحاق 1404/08/28 ـ دریافت اعتبار از بانک مرکزی با پیشنهاد هیات امنای صندوق و تأیید هیات عالی، بـه منظور تأمین بخشی از منابع مالی صندوق بـه صورت تسهیلات (اعتبار).
ماده 6 ـ منسوخ 1392 ـ سپرده های زیر، مشمول ضمانت صندوق نمی شوند:
الف ـ سپرده های تودیع شده نزد مؤسسات اعتباری توسط مؤسسات اعتباری دیگر
ب ـ سپرده های متعلق بـه دستگاههای دولتی
پ ـ سپرده های متعلق بـه مؤسسات و نهادهای عمومی غیردولتی
ت ـ سپرده های متعلق بـه شرکتهای بیمه ، صندوقهای بازنشستگی، صندوقهای سرمایه گذاری مشترک، شرکتهای تأمین سرمایه، شرکتهای سرمایه گذاری و شرکتهایی کـه مؤسسه اعتباری بـه طور مستقیم حداقل ده درصد (10%) از سهام آن شرکت را در تملک دارد.
ث ـ سپرده های متعلق بـه صاحبان بیش از یک درصد سهام مؤسسه اعتباری و افراد تحت تکفل آنها کـه در همان مؤسسه اعتباری تودیع شده باشد.
ج ـ سپرده های متعلق بـه مدیرعامل، قائم مقام مدیرعامل، اعضای هیات مدیره، هیات عامل یا نمایندگان آنها و بازرس یا بازرسان قانونی مؤسسه اعتباری و افراد تحت تکفل آنها کـه در همان مؤسسه اعتباری تودیع شده باشد.
چ ـ سپرده های متعلق بـه حسابرس مستقل مؤسسه اعتباری اعم از حقیقی و حقوقی و صاحبان امضای گزارش حسابرسی و افراد تحت تکفل آنها کـه در همان مؤسسه اعتباری تودیع شده باشد.
ح ـ سپرده های متعلق بـه اعضای ارکان صندوق و افراد تحت تکفل آنها.
خ ـ سپرده هایی کـه ناشی از ارتکاب جرم پولشویی یا تأمین مالی تروریسم بوده و درخصوص آنها حکم قطعی از مراجع صالح قضایی صادر شده باشد.
د ـ سپرده های مسدود شده بـه موجب حکم قضایی.
ذ ـ سپرده هایی کـه بـه عنوان وثیقه نزد مؤسسه اعتباری نگهداری می شوند.
تبصره ـ تشخیص و احراز هر یک از موارد مذکور بر عهده صندوق می باشد.
فصل سوم ـ ارکان صندوق
ماده 6 ـ اصلاح 1404/08/28 ـ ارکان صندوق عبارتند از:
الف ـ هیات امنا
ب ـ هیات مدیره
پ ـ مدیرعامل
ت ـ بازرس قانونی
تبصره ـ الحاق 1400 ـ افرادی کـه مسئولیت انجام وظایف یکی از ارکان صندوق را برعهده می گیرند و نیز افرادی کـه انجام امور مربوط بـه یکی از ارکان صندوق بـه ایشان واگذار می شود، باید مسلمان، مؤمن، مورد وثوق و امین باشند.
ماده 7 ـ اصلاح 1404/08/28 ـ اعضای هیات عالی بانک مرکزی کـه واجد حق رأی هستند بـه عنوان اعضای هیات امنای صندوق تعیین می شوند.
تبصره ـ دوره تصدی هریک از نمایندگان مذکور در بندهای (ج) و (چ) دوسال بوده و انتخاب مجدد آنها بلامانع است.
ماده 8 ـ الحاق 1404/08/28 ـ هیات امنای صندوق برای رسیدگی بـه گزارشات هیات مدیره پیرامون انجام وظایف و اعمال اختیارات صندوق و سایر مواردی کـه بررسی و تصویب آن ها در صلاحیت هیات امنا است، در هر سال حداقل یک بار تشکیل جلسه می دهد.
تبصره 1 ـ الحاق 1404/08/28 ـ دستور جلسه و گزارش ها و مستندات آن حداقل دو هفته قبل از تاریخ برگزاری جلسه توسط رئیس هیات مدیره صندوق برای هیات امناء ارسال می شود.
تبصره 2 ـ الحاق 1404/08/28 ـ جلسات فوق العاده هیات امنا از رعایت تشریفات مقرر در تبصره (1) این ماده مستثنی می باشد.
ماده 9 ـ اصلاح 1404/08/28 ـ جلسات هیات امنای صندوق با دعوت رئیس هیات امنا و با حضور دوسوم اعضا رسمیت می یابد و تصمیمات آن با رأی موافق اکثریت مطلق آرای اعضای حاضر اتخاذ می گردد. هیات امنا در هرسال حداقل یک بار تشکیل جلسه می دهد.
ماده 10 ـ اصلاح 1404/08/28 ـ وظایف و اختیارات هیات امنا بـه عنوان بالاترین رکن صندوق با رعایت قوانین و مقررات مربوط بـه شرح زیر است:
الف ـ تعیین خط مشی ها، سیاستها و برنامه های صندوق و اعمال نظارت بر فعالیتهای آن
ب ـ بررسی گزارش عملکرد سالیانه هیات مدیره و بازرس قانونی و اخذ تصمیمات مقتضی
پ ـ بررسی و تصویب بودجه سالانه صندوق کـه از سوی هیات مدیره پیشنهاد می شود و نیز صورت های مالی با توجه بـه گزارش بازرس قانونی
ت ـ منسوخ 1404
ت ـ تعیین و عزل اعضای هیات مدیره بـه پیشنهاد رییس هیات امنا
ث ـ تعیین حق الزحمه و پاداش اعضای هیات مدیره، مدیرعامل و بازرس قانونی بـه پیشنهاد رییس هیات امنا
چ ـ منسوخ 1404
ج ـ تعیین روزنامه کثیرالانتشار برای درج کلیه آگهی های صندوق
چ ـ اخذ تصمیم نسبت بـه هر موضوع دیگری کـه از طرف رییس هیات امنا و یا هیات مدیره صندوق مطرح می گردد و رسیدگی بـه آن طبق قانون یا اساسنامه در صلاحیت هیات امنا می باشد.
ح ـ پیشنهاد دریافت تسهیلات (اعتبار) از بانک مرکزی بـه هیات عالی، بـه منظور تأمین بخشی از منابع مالی صندوق.
خ ـ بررسی پیشنهادهای هیات مدیره در خصوص داوری و حل و فصل دعاوی و موارد اختلاف در صندوق و ارجاع بـه مراجع ذی ربط با رعایت اصل یکصد و سی و نهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران.
د ـ بررسی و پیشنهاد انواع و میزان حق عضویت های صندوق بـه بانک مرکزی.
ذ ـ تصویب ساختار و تشکیلات صندوق و اتخاذ تصمیم درخصوص پیشنهاد تغییرات آن با رعایت قوانین و مقررات مربوط.
ر ـ تصویب آیین نامه های اداری، استخدامی، مالی و معاملاتی با رعایت قوانین و مقررات مربوط.
ز ـ تصویب دستورالعمل پرداخت سپرده های مؤسسات اعتباری درحال گزیر.
ماده 11 ـ اصلاح 1404/08/28 ـ هیات مدیره بـه منظور اداره امور صندوق در چارچوب مفاد اساسنامه و مصوبات هیات امنا، از یک نفر رییس، چهار نفر عضو اصلی و دو نفر عضو علی البدل تشکیل می گردد. اعضای هیات مدیره، با پیشنهاد رییس هیات امنا و تصویب هیات امنا و با حکم رییس هیات امنا بـه مدت پنج سال منصوب می شوند. هیات مدیره در اولین جلسه از بین اعضای خود یک نفر را بـه عنوان رییس هیات مدیره انتخاب و برای صدور حکم بـه رئیس هیات امنا اعلام می نماید.
تبصره 1ـ اعضای هیات مدیره باید از میان افراد صاحب نظر و با تجربه در امور پولی، بانکی، اقتصادی، حقوقی، مالی و برنامه ریزی با حداقل ده سال سابقه کار مرتبط و حداقل مدرک تحصیلی کارشناسی مرتبط انتخاب گردند.
تبصره 2ـ هیات امنا حداکثر یک ماه قبل از پایان دوره مسئولیت اعضای هیات مدیره نسبت بـه انتخاب اعضای جدید اقدام می نماید. تا زمان انتخاب اعضای جدید، اعضای قبلی بـه خدمت خود ادامه خواهند داد.
تبصره 3ـ در صورت استعفا یا فوت یا عزل هر یک از اعضای هیات مدیره یا وجود موانع قانونی دیگر، هیات امنا بلافاصله با درخواست هر یک از اعضای هیات مدیره، بازرس قانونی یا رییس هیات امنا، جهت تکمیل اعضای هیات مدیره، تشکیل جلسه می دهد. در این صورت انتخاب عضو یا اعضای جدید برای بقیه مدت دوره هیات مدیره است و مسئولیت سایر اعضای هیات مدیره تا انتخاب اعضای جدید همچنان بـه قوت خود باقی خواهد بود.
ماده 12 ـ اصلاح 1400 ـ هیات مدیره حداقل دو بار در ماه بنا بـه دعوت رییس هیات مدیره و یا مدیرعامل در محل صندوق تشکیل جلسه می دهد. برای هر یک از جلسات هیات مدیره باید صورت جلسه ای شامل خلاصه مذاکرات و تصمیمات اتخاذ شده در جلسه با قید تاریخ، تنظیم و بـه امضای تمامی اعضای حاضر برسد.
تبصره 1ـ جلسات هیات مدیره با حضور اکثریت اعضا رسمیت می یابد. تصمیمات هیات مدیره با آرای اکثریت هیات مدیره معتبر است.
تبصره 2ـ هریک از اعضای هیات مدیره کـه با تمام یا قسمتی از تصمیمات مندرج در صورتجلسه مخالف باشد باید نظر خود را در صورتجلسه قید نماید.
ماده 13ـ اصلاح 1404/08/28 ـ وظایف و اختیارات هیات مدیره با رعایت قوانین و مقررات مربوط بـه شرح زیر می باشد:
الف ـ الحاق 1404/08/28 ـ اجرای اساسنامه و مصوبات هیات امنا
ب ـ الحاق 1404/08/28 ـ بررسی و تأیید بودجه و نیز صورتهای مالی، عملیات و عملکرد سالانه صندوق جهت ارایه بـه بازرس قانونی و هیات امنا
پ ـ الحاق 1404/08/28 ـ بررسی و رسیدگی بـه گزارشهای بازرس قانونی، بخش واپایش (کنترل) داخلی و همچنین گزارشهای عملکرد سه ماهه صندوق کـه هر سه ماه یک بار، توسط مدیرعامل ارایه می گردد. چنانچه مدیرعامل گزارشهای موضوع این بند را بـه موقع ارایه نکند، هیات مدیره موظف است نسبت بـه اخذ این گزارش اقدام عاجل و مؤثر نماید.
ت ـ الحاق 1404/08/28 ـ اتخاذ تصمیم در خصوص عقد هر نوع قرارداد با اشخاص حقیقی و حقوقی اعم از دولتی و یا غیردولتی و تغییر، تبدیل، فسخ و اقاله آنها و همچنین خرید و فروش و معاوضه اموال منقول و غیرمنقول بـه حساب صندوق و سایر تصمیمات در رابطه با موضوع در چارچوب مصوبات هیات امنا و با رعایت مقررات مربوط.
ث ـ الحاق 1404/08/28 ـ اتخاذ تصمیم در خصوص افتتاح حساب نزد مؤسسات اعتباری و استفاده از آن بـه نام صندوق در چارچوب ضوابط ابلاغی بانک مرکزی با تصویب هیات امنا
ج ـ الحاق 1404/08/28 ـ برقراری نظام حسابرسی داخلی و استقرار نظام واپایش (کنترل) های داخلی مناسب
چ ـ الحاق 1404/08/28 ـ ارایه پیشنهاد ارجاع دعاوی و موارد اختلاف بـه داوری و صلح دعاوی بـه هیات امنا
ح ـ الحاق 1404/08/28 ـ اتخاذ تصمیم در مورد مطالبات مشکوک الوصول و یا لاوصول صندوق در چارچوب مصوبات هیات امنا.
خ ـ الحاق 1404/08/28 ـ پیشنهاد انواع و میزان حق عضویت های مؤسسات اعتباری و ضوابط آن بـه بانک مرکزی پس از تایید هیات امنا.
د ـ الحاق 1404/08/28 ـ بررسی و اخذ تصمیم در مورد سرمایه گذاری منابع صندوق در چارچوب مفاد اساسنامه و مصوبات هیات عالی.
ذ ـ الحاق 1404/08/28 ـ سازماندهی پرداخت وجوه ضمانت شده سپرده ها مطابق با مقررات موجود، مفاد این اساسنامه و مصوبات هیات عالی.
ر ـ الحاق 1404/08/28 ـ بررسی و تصویب پیشنهادات مدیرعامل در خصوص برقراری ارتباط، تبادل اطلاعات و تجربیات و یا عنداللزوم انعقاد تفاهم نامه با سازمانهای بین المللی مربوط از جمله مؤسسات بیمه سپرده در سایر کشورها و انجمن بین المللی مؤسسات بیمه سپرده ها در چهارچوب قوانین و مقررات موجود
ز ـ الحاق 1404/08/28 ـ نظارت مستمر بر وصول مطالبات صندوق و پرداخت دیون آن
ژ ـ الحاق 1404/08/28 ـ اتخاذ تصمیم راجع بـه کلیه اموری کـه توسط مدیرعامل در محدوده اختیارات خود و یا توسط هیات امنا در دستور کار هیات مدیره قرار می گیرد
س ـ الحاق 1404/08/28 ـ استقرار ساختار و تشکیلات صندوق پس از تأیید هیات امنا و پیشنهاد تغییرات آن بـه هیات امنا برای تصویب.
ش ـ الحاق 1404/08/28 ـ بررسی و تأیید برنامه گزیر موسسات اعتباری جهت ارائه بـه هیات عالی.
ص ـ الحاق 1404/08/28 ـ بررسی و اتخاذ تصمیم در خصوص تعیین هیات اجرای گزیر موسسه اعتباری و انتصاب یا تغییر اعضای آن.
تبصره ـ الحاق 1404/08/28 ـ عزل اعضای هیات اجرای گزیر با تصویب هیات مدیره صندوق و تأیید رئیس هیات امناء صندوق امکان پذیر است.
ض ـ الحاق 1404/08/28 ـ مدیریت گزیر و نظارت بر فرایند اجرای گزیر موسسات اعتباری.
ط ـ الحاق 1404/08/28 ـ نظارت بر فرایند تاسیس و عملیات اجرایی شرکت مدیریت دارایی های شب کـه بانکی، موسسه اعتباری انتقالی و یا سایر نهادهای مرتبط مورد نیاز اجرای فرایند گزیر.
ظ ـ الحاق 1404/08/28 ـ اتخاذ تصمیم در خصوص حقوق و اختیارات مالکانه و عوائد سهام مازاد مالکان واحد موسسات اعتباری در چارچوب قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران.
ع ـ الحاق 1404/08/28 ـ پیشنهاد سقف تضمین بـه بانک مرکزی.
تبصره ـ الحاق 1404/08/28 ـ هیات مدیره می تواند با حفظ مسئولیت برخی از وظایف خود را بـه مدیرعامل تفویض نماید.
ماده 14 ـ اصلاح 1404/08/28 ـ مدیرعامل بـه عنوان بالاترین مقام اجرایی و اداری صندوق، از میان اعضای هیات مدیره، بـه پیشنهاد هیات مذکور و با تایید و حکم رئیس هیات امناء بـه مدت پنج سال تعیین می گردد و تغییر وی با پیشنهاد هیات مدیره و یا رئیس هیات امناء و تصویب هیات امناء امکان پذیر است. مدیرعامل نمی تواند همزمان ریاست هیات مدیره را بر عهده داشته باشد. در صورت انتخاب رئیس هیات مدیره بـه عنوان مدیرعامل، وی از سمت ریاست هیات مدیره مستعفی شناخته می شود و در همان جلسه، رئیس جدید هیات مدیره انتخاب می گردد.
تبصره ـ منسوخ 1404/08/28 ـ مدیرعامل صندوق نمی تواند از بین اعضای هیات مدیره انتخاب شود.
ماده 15 ـ اصلاح 1404/08/28 ـ وظایف و اختیارات مدیرعامل بـه شرح زیر می باشد:
الف ـ اجرای تصمیمات هیات امنا و هیات مدیره
ب ـ اداره امور جاری در چارچوب قوانین و مقررات مربوط
پ ـ عزل و نصب کارکنان و مدیران صندوق با رعایت قوانین و مقررات مربوط
ت ـ تهیه آیین نامه های اداری، استخدامی، مالی و معاملاتی جهت تصویب هیات امنا پس از تأیید هیات مدیره، حسب مورد برای تصویب در چارچوب قوانین و مقررات مربوط.
ث ـ تهیه و تدوین ساختار صندوق جهت ارایه بـه هیات مدیره و استقرار و عملیاتی نمودن ساختار و تشکیلات مصوب
ج ـ نمایندگی صندوق در مقابل اشخاص حقیقی یا حقوقی دادگاهها و سایر مراجع قضایی با حق توکیل غیر
چ ـ اقدام بـه سازش، ارجاع بـه داوری و تعیین داور و کارشناس با رعایت اصل یکصد و سی و نهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در چارچوب مصوبات هیات امنا.
ح ـ تهیه و تنظیم برنامه و بودجه سالانه، گزارشات و صورت های مالی، گزارش عملکرد دوره ای صندوق برای ارایه بـه هیات مدیره
خ ـ اقدام در مورد وصول مطالبات و بستانکاری های صندوق و پرداخت بدهی های صندوق
د ـ ارایه گزارش تشخیص مطالبات مشکوک الوصول بـه هیات امنا پس از تصویب در هیات مدیره
ذ ـ پیشنهاد برقراری ارتباط، تبادل اطلاعات و تجربیات و عنداللزوم انعقاد تفاهم نامه با سازمان های بین المللی مربوط از جمله مؤسسات بیمه سپرده در سایر کشورها و انجمن بین المللی بیمه سپرده ها در چارچوب قوانین و مقررات و مصوبات هیات مدیره
ر ـ انجام وظایف و اختیاراتی کـه هیات مدیره بـه مدیرعامل تفویض می نماید.
ز ـ تدوین برنامه گزیر برای موسسات اعتباری در حال گزیر یا در حال اجرای برنامه بازسازی جهت ارائه بـه هیات مدیره.
ژ ـ مدیریت اجرای گزیر موسسات اعتباری و نظارت بر عملکرد هیات های اجرایی.
س ـ انجام اقدامات اجرایی در ارتباط با تاسیس شرکت مدیریت دارایی ها، موسسه اعتباری انتقالی یا سایر نهادهای مرتبط با اجرای فرایند گزیر و سایر امور مرتبط در چارچوب اساسنامه و سایر قوانین و مقررات.
ش ـ انجام اقدامات اجرایی در خصوص امور مرتبط با اعمال حقوق، اختیارات مالکانه و عوائد سهام مازاد مالکان واحد موضوع قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران.
ص ـ افتتاح حساب نزد مؤسسات اعتباری در چارچوب مصوبات هیات امنا جهت امور جاری.
تبصره 1ـ مدیرعامل می تواند برخی از اختیارات خود را بـه مدیران یا کارکنان صندوق بـه تشخیص و مسئولیت خود واگذار کند.
تبصره 2ـ مدیرعامل مسئول حسن اجرای تمامی امور صندوق و حافظ حقوق، منافع و اموال صندوق می باشد.
تبصره 3 ـ اصلاح 1392 ـ کلیه چک ها، سفته ها، بروات و سایر اسناد و اوراق مالی، تجاری، اعتباری و تعهدآور با امضای مدیرعامل، یکی از اعضای هیات مدیره با مهر صندوق معتبر خواهد بود. تمامی قراردادها و مکاتبات عادی و جاری صندوق با امضای مدیرعامل معتبر خواهد بود.
ماده 16ـ وظایف بازرس قانونی بر عهده سازمان حسابرسی می باشد کـه باید گزارشات خود را بـه هیات امنا ارایه نماید.
ماده 17ـ وظایف بازرس قانونی عبارت است از:
الف ـ نظارت مستمر بر حسن اجرای مفاد اساسنامه صندوق
ب ـ تطبیق عملیات و هزینه های صندوق با مقررات مربوط
پ ـ بررسی و اظهارنظر در مورد صورت های مالی، دفاتر و عملیات صندوق و ارایه نظرات خود بـه هیات امنا
ت ـ بررسی و اظهارنظر در خصوص اموری کـه از سوی هیات امنا ارجاع می شود.
ث ـ اظهارنظر در مورد صحت و سقم گزارش های هیات مدیره بـه هیات امنا
ماده 18 ـ اصلاح 1404/08/28 ـ بازرس قانونی در ایفای وظایف خود و بدون مداخله در امور جاری صندوق و با رعایت اصل محرمانگی ،کلیه اسناد و دارایی ها و حساب های صندوق را مورد رسیدگی قرار داده و با درخواست کتبی از مدیرعامل می تواند بـه اطلاعات، مدارک و مستندات صندوق کـه لازم می داند دسترسی داشته باشد. مدیرعامل صندوق نیز موظف است کـه در اسرع وقت نسبت بـه ارایه پاسخ بـه درخواست کتبی بازرس قانونی اقدام نماید.
تبصره ـ بازرس قانونی چنانچه در حین بازرسی، اشکالاتی را ملاحظه نماید یا گزارشاتی مبنی بر بروز تخلفات از قوانین و مقررات مربوط و یا مشکلاتی در صندوق دریافت دارد، مکلف است مراتب را بـه طور کتبی بـه اطلاع مدیرعامل برساند. چنانچه برای رفع مشکلات مذکور، اقدامی صورت نگرفت، باید موضوع را بـه هیات امنا گزارش نماید.
فصل چهارم ـ مقررات مالی
ماده 19 ـ اصلاح 1404/08/28 ـ سال مالی صندوق از اول فروردین ماه هرسال شروع و در پایان اسفندماه همان سال خاتمه می یابد.
ماده 20 ـ صورت های مالی و حساب های صندوق طبق استانداردهای حسابداری تنظیم و نگهداری می شوند.
ماده 21 ـ منسوخ 1404/08/28 ـ بیست درصد از مانده منابع صندوق کـه تحت هیچ عنوان قابل سرمایه گذاری نمی باشند بـه همراه سایر منابع صندوق کـه مصروف سرمایه گذاری نشده اند، در حسابی نزد بانک مرکزی نگهداری می شود.
ماده 21 ـ اصلاح 1404/08/28 ـ هیات مدیره موظف است بودجه پیشنهادی صندوق را برای سال بعد تنظیم و حداکثر تا پایان آذر هر سال بـه هیات امنا ارایه نماید. هیات امنا نیز موظف است تا پایان بهمن همان سال، بودجه سال بعد را تصویب و بـه هیات مدیره ابلاغ کند.
ماده 22 ـ اصلاح 1404/08/28 ـ هیات مدیره موظف است گزارش مالی سالانه صندوق مشتمل بر صورت های مالی بـه همراه گزارش فعالیت، وضعیت عمومی و عملکرد سالانه صندوق را تا حداکثر دوماه پس از پایان سال مالی بـه بازرس قانونی و هیات امنا ارسال کند.
تبصره 1ـ بازرس قانونی مکلف است نسخه ای از نظرات خود را در مورد صورت های مالی سالانه و گزارش های مالی و صورت دارایی ها و بدهی ها، یک ماه پیش از تاریخ برگزاری جلسه هیات امنا، بـه هیات امنا تسلیم نماید.
تبصره 2ـ تصویب صورت های مالی صندوق توسط هیات امنا بـه منزله مفاصا حساب مدیرعامل و اعضای هیات مدیره برای عملکرد سال مالی موردنظر می باشد.
ماده 23 ـ اصلاح 1404/08/28 ـ مازاد درآمد بر هزینه های صندوق در هرسال مالی پس از وضع کسورات قانونی مربوط و پس از طی مراحل قانونی بـه حساب منابع صندوق منظور می گردد.
فصل پنجم ـ سایر مقررات
ماده 24 ـ اصلاح 1404/08/28 ـ صندوق، سپرده های ضمانت شده سپرده گذاران موسسات اعتباری در حال گزیر را پس از تصویب هیات عالی در چارچوب دستورالعملی کـه بـه پیشنهاد صندوق توسط هیات امناء تصویب می شود، پرداخت می نماید.
ماده 25 ـ اصلاح 1404/08/28 ـ پس از پرداخت سپرده های تضمین شده، کلیه حقوق و مطالبات سپرده گذاران تا سقف مبلغ پرداخت شده توسط صندوق بـه صندوق منتقل می شود. پرداخت مبالغ تضمین شده بـه سپرده گذاران یا ایفای تعهدات مزبور منوط بـه موافقت کتبی آنان با این موضوع است. صندوق می تواند بـه منظور تسهیل شرایط برای سپرده گذاران با رعایت قانون تجارت الکترونیکی، موافقت سپرده گذاران را از طریق ابزارهای جدید فناوری اطلاعات أخذ نماید.
ماده 27 ـ منسوخ 1404/08/28 ـ پس از صدور حکم ورشکستگی موسسه اعتباری توسط دادگاه، صندوق شروع بـه پرداخت سپرده های سپرده گذاران موسسه اعتباری خواهد نمود.
ماده 26 ـ اصلاح 1404/08/28 ـ مدیرعامل صندوق موظف است مدیران ذی ربط مؤسسه اعتباری، نماینده بانک مرکزی یا مدیر تصفیه را از میزان وجوه پرداختی صندوق بـه هریک از سپرده گذاران مطلع سازد.
ماده 27 ـ اصلاح 1404/08/28 ـ بـه منظور شفاف سازی و افزایش سطح آگاهی عمومی، هیات مدیره صندوق می تواند گزارش عملکرد سالیانه صندوق را کـه متضمن اطلاعات محرمانه بانکی یا تجاری نباشد، منتشر نماید.
ماده 28 ـ اصلاح 1404/08/28 ـ اعضای هیات امنا، هیات مدیره، بازرس قانونی، مدیرعامل، کارکنان صندوق و آن بخش از کارکنان بانک مرکزی و سایر اشخاصی کـه بـه هر نحو بـه اطلاعات صندوق دسترسی دارند، موظفند مراقبت لازم را در عدم افشای آن دسته از اطلاعات صندوق کـه محرمانه تلقی می شوند، بـه عمل آورند.
معاون اول رییس جمهور ـ محمدرضا رحیمی
###################
## 1. خلاصه تحلیلی (تفصیلی)
اساسنامه صندوق ضمانت سپرده ها پس از اصلاحات 1404، از یک نهاد صرفاً «ضامن بازپرداخت سپرده ها» بـه نهاد محوری مدیریت بحران بانکی تبدیل شده است. این تحول، سه تغییر بنیادین را رقم می زند:
1. تغییر ماهیت وظیفه ای صندوق
از نقش واکنشی (پرداخت سپرده پس از ورشکستگی) بـه نقش فعال (مدیریت گزیر، اعمال حقوق مالکان، تأسیس نهادهای وابسته).
2. تمرکز حاکمیت صندوق در بانک مرکزی
با تبدیل هیئت عالی بانک مرکزی بـه هیئت امنای صندوق، استقلال شکلی صندوق کاهش و پیوند آن با سیاست های پولی و نظارتی تقویت شده است.
3. گذار از منطق جبران خسارت بـه منطق پیشگیری و ساماندهی
صندوق اکنون ابزار ساماندهی مؤسسات ناتراز، مولدسازی دارایی ها و حتی اعمال اقتدار مالکانۀ جایگزین را در اختیار دارد.
###################
## 2. تحلیل زبانی و ساختاری
### الف) زبان متن
* زبان اساسنامه آمره، دستوری و نهادی است.
* افعال غالب: «می باشد»، «موظف است»، «اتخاذ تصمیم می نماید» که بیانگر الزام حقوق عمومی است.
* کاهش محسوس عبارات توصیفی و افزایش عبارات اجرایی پس از اصلاحات 1404.
### ب) ساختار
* افزایش چشمگیر مواد و بندهای الحاقی در فصل دوم و سوم.
* تمرکز مواد اصلاحی بر:
* ماده 1 (تعاریف)
* ماده 5 (وظایف)
* مواد 10 تا 15 (ارکان و اختیارات)
ساختار جدید، از صندوق مالی بـه صندوق حاکمیتی-اجرایی تغییر جهت داده است.
###################
## 3. تحلیل موضوعی
موضوعات اصلی اساسنامه پس از اصلاحات:
1. تضمین سپرده ها (موضوع کلاسیک)
2. مدیریت گزیر مؤسسات اعتباری
3. اعمال حقوق مالکانۀ سهام مازاد
4. تأسیس شرکت مدیریت دارایی ها
5. وصول مطالبات و توقیف دارایی ها
6. تعامل نهادی با بانک مرکزی
محور غالب، ثبات مالی نظام بانکی است نه صرفاً حمایت از سپرده گذار.
###################
## 4. تحلیل روابط حقوقی
روابط حقوقی شکل گرفته در اساسنامه:
1. صندوق ↔ سپرده گذار
* رابطه تضمینی
* انتقال قهری مطالبات پس از پرداخت
2. صندوق ↔ مؤسسه اعتباری
* رابطه نظارتی ـ اقتداری
* امکان اعمال سرپرستی موقت و توقیف دارایی
3. صندوق ↔ بانک مرکزی
* رابطه تبعی ـ حاکمیتی
* وابستگی تصمیمات کلیدی بـه هیئت عالی
4. صندوق ↔ مالکان مؤسسه
* سلب یا محدودسازی حقوق مالکانه در شرایط گزیر
###################
## 5. تحلیل قراردادها و اسناد
اساسنامه مبنای تنظیم اسناد زیر است:
* قرارداد پرداخت سپرده های تضمین شده
* قراردادهای فروش و واگذاری دارایی های مازاد
* اسناد انتقال مطالبات سپرده گذاران
* قراردادهای تأسیس شرکت مدیریت دارایی ها
* تفاهم نامه های همکاری نهادی
نکته مهم: قراردادهای صندوق ماهیت عمومی دارند و مشمول قواعد حاکم بر قراردادهای اداری هستند.
###################
## 6. تحلیل آماری و داده کاوی متن
* تعداد مواد فعال پس از اصلاحات: افزایش حدود 30٪
* واژگان پرتکرار:
* «گزیر»
* «هیئت عالی»
* «اختیارات»
* «تضمین»
* بیشترین تمرکز اصلاحات: فصل دوم و سوم
* حذف تدریجی مواد مربوط بـه ورشکستگی سنتی و جایگزینی با گزیر
###################
## 7. تحلیل تطبیقی
در مقایسه با نسخه 1390:
| شاخص | قبل | بعد |
| نقش صندوق | جبران خسارت | مدیریت بحران |
| زمان مداخله | پس از ورشکستگی | قبل از ورشکستگی |
| جایگاه بانک مرکزی | نظارتی | حاکمیتی |
| ابزار حقوقی | پرداخت | اعمال اقتدار |
###################
## 8. تحلیل متون حقوقی
اساسنامه از حیث جایگاه:
* مقرره دولتی
* دارای اثر عام
* مکمل قانون بانک مرکزی و قانون برنامه هفتم
از حیث تفسیر:
* نیازمند تفسیر مضیق در حوزه حقوق مالکانه
* قابل استناد در دعاوی اداری و بانکی
###################
## 9. تحلیل اصطلاحات حقوقی
اصطلاحات کلیدی:
* گزیر: جایگزین مفهومی ورشکستگی بانکی
* سهام مازاد: ابزار مداخله در مالکیت خصوصی
* نهاد عمومی غیردولتی: ترکیب اقتدار عمومی با شخصیت مستقل
* تضمین سپرده: تعهد قانونی، نه قراردادی
###################
## 10. تحلیل محتوایی و مفهومی
مفهوم مرکزی:
اولویت ثبات نظام بانکی بر حقوق فردی مالکان
این مفهوم در سراسر متن جریان دارد و توجیه کننده:
* محدودسازی مالکیت
* انتقال مطالبات
* مداخله زودهنگام
###################
## 11. تحلیل منطقی و استدلالی
منطق مقرره:
1. ورشکستگی بانکی = تهدید عمومی
2. تهدید عمومی = توجیه مداخله زودهنگام
3. مداخله زودهنگام = کاهش هزینه اجتماعی
4. کاهش هزینه = مشروعیت محدودسازی حقوق خصوصی
###################
## 12. تحلیل تاریخی
* 1390: واکنش بـه بحران مؤسسات غیرمجاز
* 1392–1400: تثبیت نقش تضمینی
* 1404: همسویی با ساختار جدید بانک مرکزی و برنامه هفتم
تحول تدریجی از نهاد حمایتی بـه نهاد انتظام بخش مالی.
###################
## 13. تحلیل غایی
هدف نهایی مقرره:
* پیشگیری از سرایت بحران بانکی
* حفظ اعتماد عمومی بـه شبکه بانکی
* کاهش بار مالی دولت در بحران ها
###################
## 14. تحلیل اقتصادی حقوق
* کاهش هزینه ورشکستگی بانکی
* انتقال ریسک از دولت بـه صندوق
* افزایش انضباط مالی مؤسسات اعتباری
* احتمال افزایش هزینه حق عضویت بانک ها
###################
## 15. تحلیل جامعه شناختی حقوق
* افزایش احساس امنیت سپرده گذاران
* کاهش قدرت اجتماعی مالکان بانکی
* تقویت نقش نهادهای حاکمیتی در اقتصاد
###################
## 16. تحلیل فلسفی حقوق
غلبه نظریه:
* مصلحت عمومی بر حق فردی
* عدالت توزیعی بـه جای عدالت معاوضی
* پذیرش محدودسازی مالکیت در شرایط بحران
###################
## 17. تحلیل انتقادی (نقاط قوت و ضعف)
### نقاط قوت
* پیشگیری فعال از بحران
* انسجام نهادی
* شفاف سازی اختیارات
### نقاط ضعف
* تمرکز بیش از حد قدرت
* ابهام در حدود حقوق مالکان
* نبود سازوکار اعتراض مؤثر
###################
## 18. تحلیل سیاست گذاری حقوقی
این اساسنامه ابزار اجرای سیاست های زیر است:
* اصلاح ساختار بانکی
* کنترل ناترازی
* کاهش مداخله مستقیم دولت
###################
## 19. تحلیل کاربردی برای وکلا
### کاربردهای عملی:
1. دفاع از سپرده گذاران در دعاوی پرداخت
2. دعاوی اعتراض مالکان بـه اعمال گزیر
3. استناد در پرونده های توقیف دارایی
4. تحلیل مشروعیت تصمیمات هیئت عالی
5. بررسی حدود اختیارات صندوق در دعاوی اداری
###################
