قانون کنوانسیون پیشگیری از آلودگی دریایی ناشی از تخلیه پسماند مصوب 1394/07/13

قانون کنوانسیون پیشگیری از آلودگی دریایی ناشی از تخلیه پسماند مشتمل بر ماده واحده و متن کنوانسیون مصوب 1394/07/13 مجلس شورای اسلامی

شناسنامه قانون کنوانسیون پیشگیری از آلودگی دریایی ناشی از تخلیه پسماند:

شماره روزنامه رسمی: 20579
تاریخ روزنامه رسمی: 1394/08/07
مرجع تصویب: مجلس شورای اسلامی
تاریخ تصویب: 1394/07/13 

بیشتر بخوانید:
+ مقررات کنوانسیون های بین المللی
+ مقررات آب و هوا و آلودگی
+ محیط زیست و منابع طبیعی در آرای وحدت رویه قضایی
+ محیط زیست و منابع طبیعی در آرای دیوان عدالت اداری    
+ موضوعات محیط زیست و منابع طبیعی در نظریات مشورتی    
+ مقررات صنایع دریایی

متن قانون کنوانسیون پیشگیری از آلودگی دریایی ناشی از تخلیه پسماند:

ماده واحده ـ بـه دولت جمهوری اسلامی ایران اجازه داده می شود بـه تشریفات (پروتکل) مورخ 1996(1375) کنوانسیون پیشگیری از آلودگی دریایی ناشی از تخلیه پسماند و سایر مواد، مورخ 1972(1351) بـه گونه اصلاح شده در سالهای 2006(1385) و 2009(1388) مشتمل بر (29) ماده و سه پیوست (به شرح پیوست) ملحق گردد و اسناد الحاق را نزد امین اسناد تودیع نماید.

تبصره 1 ـ سازمان حفاظت محیط زیست مسؤول اجرای تشریفات (پروتکل) می باشد و تغییر آن بر عهده دولت است.

تبصره 2 ـ با توجه بـه بند (5) ماده (16)، هرگاه دولت جمهوری اسلامی ایران یکی از طرفهای اختلاف در تفسیر یا اجرای بند (1) یا (2) ماده (3) باشد، رضایت آن، قبل از حل و فصل اختلاف از طریق روشهای داوری پیش بینی شده در پیوست (3) لازم خواهد بود.

تبصره 3 ـ ارجاع بـه داوری موضوع تشریفات (پروتکل) توسط دولت جمهوری اسلامی ایران منوط بـه رعایت قوانین و مقررات مربوط است.

تبصره 4 ـ رعایت اصل هفتاد و هفتم (77) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران برای هر گونه اصلاح تشریفات (پروتکل) و پیوست های آن در اجرای مواد (21) و (22) آن الزامی است.

تبصره 5 ـ در اجرای ماده (16) این تشریفات (پروتکل) رعایت اصل یکصد و سی و نهم (139) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران الزامی است.
تشریفات (پروتکل) مورخ 1996(1375) کنوانسیون پیشگیری از آلودگی دریایی ناشی از تخلیه پسماند و سایر مواد، مورخ 1972(1351) (به گونه اصلاح شده در سال 2006 برابر 1385 و سال 2009 برابر با 1388)
طرف های متعاهد این تشریفات (پروتکل)، با تأکید بر نیاز بـه حفاظت محیط زیست دریایی و بـه منظور ترویج استفاده پایدار و حفظ منابع دریایی، در این رابطه، با توجه بـه دستآوردهای حاصله در چارچوب کنوانسیون پیشگیری از آلودگی دریایی ناشی از تخلیه پسماند و سایر مواد، مورخ 1972 (1351) و بـه ویژه حرکت تکاملی بـه سوی راهکارهای مبتنی بر احتیاط و پیشگیری، همچنین با اشاره بـه مشارکت در این ارتباط بوسیله اسناد تکمیلی ملی و منطقه ای با هدف حفاظت محیط زیست دریایی کـه نیازها و شرایط ویژه آن مناطق و کشورها را در نظر گیرد، با تأکید مجدد بر ارزش رویکرد جهانی بـه این موضوعات و بـه ویژه اهمیت ادامه همکاری و مشارکت بین طرف های متعاهد در اجرای کنوانسیون و تشریفات (پروتکل)، با تصدیق این کـه اتخاذ اقدامات سختگیرانه تر در سطح ملی یا منطقه ای در ارتباط با پیشگیری و حذف آلودگی محیط زیست دریایی ناشی از تخلیه در دریا می تواند مطلوب تر از اقدامات پیش بینی شده در کنوانسیون های بین المللی یا سایر انواع موافقت ها در مقیاس جهانی باشد، با در نظر گرفتن موافقت ها و فعالیت های مرتبط بین المللی بـه ویژه کنوانسیون سازمان ملل متحد درباره حقوق دریاها، مورخ 1982 (1361)، اعلامیه ریو درباره محیط زیست و توسعه و دستور کار شماره (21)، همچنین با تصدیق منافع و ظرفیت های کشورهای در حال توسعه و بـه ویژه کشورهای کوچک جزیره ای در حال توسعه، با اعتقاد بـه اینکه فعالیت بین المللی بیشتر جهت پیشگیری، کاهش و در صورت امکان حذف آلودگی دریایی ناشی از تخلیه، می تواند و باید بدون تأخیر جهت حفظ و حراست از محیط زیست دریایی انجام پذیرد و مدیریت فعالیتهای انسانی بـه نحوی کـه زیست بوم دریایی قادر بـه ادامه استفاده های مجاز از دریا و همچنین برآوردن نیازهای نسلهای کنونی و آینده باشد، بـه قرار زیر موافقت نمودند:

ماده 1 ـ تعاریف
از نظر این تشریفات (پروتکل):
1 ـ «کنوانسیون» یعنی کنوانسیون پیشگیری از آلودگی دریایی ناشی از تخلیه پسماند و سایر مواد، مورخ 1972 (1351)، بـه گونه اصلاح شده آن،
2 ـ «سازمان» یعنی سازمان بین المللی دریانوردی.
3 ـ «دبیرکل» یعنی دبیرکل سازمان.
4 ـ (1) «تخلیه» یعنی:
1 ـ هرگونه تخلیه عمدی پسماند یا سایر مواد بـه دریا از کشتی ها، هواپیماها، سکوها یا دیگر سازه های ساخت دست بشر در دریا؛
2 ـ هرگونه تخلیه عمدی از کشتی ها، هواپیماها یا سکوها یا سازه های دریایی ساخت دست بشر بـه دریا؛
3 ـ هرگونه ذخیره سازی پسماند یا سایر مواد در بستر دریا و در زیر بستر مربوط بـه آن از کشتی ها، هواپیماها، سکوها یا سایر سازه های ساخت دست بشر در دریا؛ و
4 ـ هرگونه رها سازی و واژگون نمودن در محل سکوها یا سایر سازه های ساخت بشر در دریا تنها بـه منظور تخلیه عمدی.
(2) «تخلیه» شامل موارد زیر نمی شود:
1 ـ تخلیه پسماند یا سایر مواد بـه دریا بـه طور اتفاقی یا ناشی از عملیات متعارف کشتی ها، هواپیماها، سکوها یا سایر سازه های دریایی ساخت دست بشر و تجهیزات آنها در دریا، بـه استثنای پسماند و سایر مواد حمل و نقل شده با یا توسط کشتی ها، هواپیماها، سکوها یا سازه های دریایی ساخت دست بشر در دریا کـه بـه منظور تخلیه چنین مواد یا حاصل از تصفیه چنین پسماند یا سایر مواد در چنین کشتی ها، هواپیماها، سکوها یا سایر سازه های ساخت دست بشر فعالیت می نمایند؛
2 ـ قرار دادن ماده ای بـه منظوری غیر از تخلیه صرف آن، مشروط بر اینکه چنین قراردادنی مغایر با اهداف این تشریفات (پروتکل) نباشد؛ و
3 ـ با وجود ردیف (4) جزء (1) بند (4)، رها سازی مواد (نظیر کابل ها، خطوط لوله و تجهیزات تحقیقات دریایی) در دریا کـه بـه منظوری غیر از تخلیه صرف قرار داده شده اند؛ و
(3) تخلیه یا ذخیره سازی پسماند یا سایر موادی کـه بـه طور مستقیم ناشی از یا مربوط بـه اکتشاف، بهره برداری و فرآوری منابع معدنی بستر دریا دور از ساحل هستند، تحت پوشش مفاد این تشریفات (پروتکل) نمی باشد.
5 ـ (1) «سوزاندن در دریا» بـه معنی سوزاندن پسماند یا سایر مواد بـه منظور تخلیه عمدی آنها بوسیله تخریب حرارتی بر روی عرشه کشتی، سکو یا دیگر سازه های ساخت دست بشر در دریا است.
(2) «سوزاندن در دریا» شامل سوزاندن پسماند یا سایر مواد بر روی عرشه کشتی، سکو یا سایر سازه های دریایی ساخت دست بشر چنانچه پسماند یا سایر مواد مزبور درحین فعالیت متعارف کشتی، سکو یا سایر سازه های دریایی ساخت دست بشر در دریا تولید شده باشند، نمی شود.
6 ـ «کشتی ها و هواپیما» یعنی حمل کننده های دریایی یا هوایی از هر نوعی کـه باشند. این اصطلاح شامل هواناو (هاورکرافت) و بارج (کرجی) شناور می¬گردد، صرف نظر از اینکه دارای نیروی محرکه بوده یا فاقد آن باشند.
7 ـ «دریا» یعنی تمام آبهای دریایی غیر از آبهای داخلی کشورها، همچنین بستر دریا و زیر بستر مربوط بـه آن، این اصطلاح شامل ذخایر زیر بستر دریا کـه دسترسی بـه آن ها تنها از خشکی باشند، نمی شود.
8 ـ «پسماند یا سایر مواد» یعنی ماده یا شئ از هر نوع، شکل یا جنس.
9 ـ «مجوز» یعنی اجازه ای کـه از قبل و طبق اقدامات اتخاذ شده بـه موجب جزء (2) بند (1) ماده (4) یا بند (2) ماده (8) اعطاء شده است.
10 ـ «آلودگی» یعنی وارد کردن مستقیم یا غیرمستقیم پسماند یا سایر مواد بـه دریا توسط فعالیت انسانی، کـه منجر یا احتمالاً منجر بـه اثرات ناخوشایند بر منابع زنده و زیست بوم های دریایی، خطرات برای سلامتی انسان، مانع برای فعالیتهای دریایی، از جمله ماهیگیری و سایر استفاده های مجاز از دریا، زیان رسانی بـه کیفیت آب دریا بـه منظور استفاده و کاهش امکانات رفاهی دریا شود.

ماده 2 ـ اهداف
طرف های متعاهد باید بـه صورت فردی و جمعی محیط زیست دریایی را در مقابل تمام منابع آلودگی حفاظت و حمایت نمایند و طبق توانایی های علمی، فنی و اقتصادی خود اقدامات مؤثری را برای پیشگیری، کاهش و در صورت عملی بودن، حذف آلودگی ناشی از تخلیه یا سوزاندن پسماند و سایر مواد در دریا بـه کار گیرند و در صورت اقتضا باید سیاستهای خود را در این جهت هماهنگ سازند.

ماده 3 ـ تعهدات کلی
1 ـ طرف های متعاهد در اجرای این تشریفات (پروتکل) باید راهبرد احتیاط آمیزی را برای حفاظت محیط زیست در برابر پسماند یا سایر مواد بـه کار گیرند تا از این طریق هنگامی کـه دلیلی بر این باور وجود دارد کـه پسماند یا سایر مواد وارد شده بـه محیط زیست دریایی ممکن است ایجاد ضایعه نماید، حتی وقتی کـه مدرک قاطعی برای اثبات ارتباط اتفاقی بین مواد ورودی و اثرات آنها نباشد، اقدامات پیشگیرانه مناسب اتخاذ شود.
2 ـ با در نظر گرفتن این راهبرد کـه آلوده کننده باید در اصل، هزینه آلودگی را عهده دار گردد، هر طرف متعاهد باید تلاش نماید شیوه هایی را ترویج کند کـه بـه موجب آن ها، کسانی را مجاز بـه تخلیه یا سوزاندن در دریا کرده است، ضمن توجه بـه منافع عمومی، هزینه تحقق الزامات پیشگیری از آلودگی و کنترل آن طی فعالیتهای مجاز را تقبل نمایند.
3 ـ در اجرای مفاد این تشریفات (پروتکل)، طرف های متعاهد باید بـه نحوی عمل نمایند کـه انتقال مستقیم یا غیرمستقیم خسارت یا احتمال ایجاد آن از یک بخش محیط زیست بـه بخشی دیگر صورت نپذیرد یا یک نوع آلودگی بـه نوع دیگر تبدیل نشود.
4 ـ هیچیک از مفاد این تشریفات (پروتکل) بـه گونه ای تفسیر نخواهد شد کـه از بـه کارگیری اقدامات سختگیرانه تر طبق حقوق بین الملل با حفظ ملاحظات پیشگیری، کاهش و در صورت امکان حذف آلودگی توسط طرف های متعاهد بـه صورت فردی یا جمعی جلوگیری نماید.

ماده 4 ـ تخلیه پسماند یا سایر مواد
1 ـ (1) طرف های متعاهد باید از تخلیه هر گونه پسماند یا سایر مواد بـه استثناء آنهایی کـه در پیوست (1) فهرست شده اند، ممانعت بعمل آورند.
(2) تخلیه پسماند یا سایر مواد فهرست شده در پیوست (1)، نیازمند مجوز می باشد. طرفهای متعاهد موظف بـه اتخاذ اقدام های اجرایی یا قانونی می باشند کـه تطابق صدور مجوزها و شرایط صدور مجوز با مفاد پیوست (2) را تضمین نماید. توجه ویژه ای باید بـه فرصت هایی مبذول گردد کـه از تخلیه، بـه سود گزینه های بهتر از نظر زیست محیطی، جلوگیری می نماید.
2 ـ هیچ یک از مفاد این تشریفات (پروتکل) بـه گونه ای تفسیر نخواهد شد کـه یک طرف متعاهد را تا جایی کـه بـه آن طرف متعاهد مربوط است از تخلیه پسماند یا سایر مواد ذکر شده در پیوست (1) منع نماید. طرف متعاهد مزبور باید سازمان را از اقدامات مزبور آگاه سازد.

ماده 5 ـ سوزاندن در دریا
طرفهای متعاهد باید سوزاندن پسماند یا سایر مواد در دریا را ممنوع نمایند.

ماده 6 ـ صدور پسماند یا سایرمواد
1 ـ طرف های متعاهد نباید اجازه دهند پسماند یا سایر مواد بـه منظور تخلیه یا سوزاندن در دریا بـه سایر کشورها صادر شوند.
2 ـ با وجود بند (1) ، اگر کشورهای مربوط ترتیبی را ایجاد یا موافق تنامه ای را منعقد کرده باشند، صادرات جریان های دی اکسید کربن برای دفع طبق پیوست (1) ممکن است رخ دهد. ترتیب یا موافقتنامه مزبور شامل موارد زیر خواهد بود:
(1) تأیید و تخصیص مسئولیت صدور مجوز بین کشورهای صادرکننده و دریافت کننده، طبق مفاد این تشریفات (پروتکل) و حقوق بین الملل حاکم؛ و
(2) در مورد صادرات بـه طرف های غیر متعاهد ، مقرراتی حداقل معادل موارد مندرج در این تشریفات (پروتکل) ، از جمله موارد مربوط بـه صدور مجوزها و شرایط مجوز برای پیروی از مفاد پیوست (2) برای حصول اطمینان از این باشد کـه ترتیب یا موافقتنامه از تعهدات طرف های متعاهد بـه موجب این تشریفات (پروتکل) برای حفظ و حراست از محیط زیست دریایی عدول نمی کند.
طرف متعاهدی کـه ت رتیبی را ایجاد یا موافق تنامه ای را منعقد کرده است، مراتب را بـه سازمان اعلام خواهد کرد.

ماده 7 ـ آبهای داخلی
1 ـ علیرغم هر یک از مفاد این تشریفات (پروتکل)، این تشریفات (پروتکل) تنها تا حدی کـه در بندهای (2) و (3) پیش بینی شده است بـه آبهای داخلی مربوط می شود.
2 ـ چنانچه تخلیه عمدی پسماند یا سایر مواد در آب های داخلی در مفهوم ماده (1)، در صورتی کـه در دریا صورت گیرد، «تخلیه» یا «سوزاندن در دریا» تلقی شود، هر طرف متعاهد باید بر اساس صلاحدید خود، یا مفاد این تشریفات (پروتکل) را بـه کار بندد یا اقدام های نظارتی و مجاز اثر بخش دیگری را جهت کنترل روش از بین بردن مزبور اتخاذ نماید.
3 ـ هر طرف متعاهد باید سازمان را از اطلاعات مربوط بـه قانون گذاری و ساز و کارهای سازمانی در مورد اجرا، پیروی و اعمال قانون در آبهای داخلی دریایی داخلی آگاه سازد. طرفهای متعاهد همچنین باید بطور داوطلبانه بیشترین تلاشهای خود را در ارائه خلاصه گزارشها در مورد نوع و ماهیت مواد تخلیه شده در آبهای داخلی دریایی انجام دهند.

ماده 8 ـ استثناها
1 ـ اگر تخلیه پسماند یا سوزاندن در دریا تنها راه پیشگیری از تهدید بـه نظر آید و اگر احتمال کمی وجود داشته باشد کـه در نتیجه تخلیه پسماند یا سوزاندن در دریا خسارت کمتر از زمانی بشود کـه در غیر آن صورت اتفاق خواهد افتاد، در صورت لزوم جهت حفظ جان انسان ها یا کشتی ها، هواپیماها، سکوها یا دیگر سازه های ساخت دست بشر در دریا در موارد بسیار ضروری ناشی از شرایط نامطلوب آب و هوایی یا در مواردی کـه جان انسان را بـه مخاطره افکند یا تهدیدی جدی برای کشتی ها، هواپیماها، سکوها یا دیگر سازه های ساخت بشر در دریا باشد، مفاد بند (1) ماده (4) و ماده (5) اعمال نخواهد شد. تخلیه مزبور باید بـه گونه ای صورت گیرد کـه احتمال آسیب و ضرر بـه حیات انسان یا آبزیان بـه حداقل برسد و باید فوری بـه سازمان گزارش شود.
2 ـ یک طرف متعاهد می تواند بـه عنوان استثنا بر بند (1) ماده (4) و ماده (5) در مواقع اضطراری کـه تهدید غیرقابل قبولی برای سلامتی انسان، ایمنی یا محیط زیست دریایی ایجاد می کند و با قبول اینکه راه حل معقول دیگری درباره آنها وجود ندارد، مجوز صادر نماید. قبل از انجام چنین عملی، طرف متعاهد باید با کشور یا کشورهایی کـه ممکن است تحت تأثیر قرار گیرند، و نیز با سازمان، کـه پس از مشاوره با دیگر طرفهای متعاهد و در صورت اقتضا با سازمانهای بین المللی صلاحیت دار، طبق جزء (6) بند (1) ماده (18) فوری، مناسب ترین روش ها را جهت اتخاذ بـه طرف متعاهد توصیه خواهد کرد، مشورت نماید. طرف متعاهد باید این توصیه ها را حتی الامکان متناسب با زمانی کـه عمل باید در محدوده آن صورت گیرد و منطبق با تعهد کلی پرهیز از ایجاد خسارت بـه محیط زیست دریایی، انجام دهد و سازمان را از عمل انجام شده آگاه نماید. طرفهای متعاهد خود را ملزم می دارند کـه در چنین شرایطی بـه یکدیگر مساعدت نمایند.
3 ـ هر طرف متعاهد می تواند در زمان تصویب یا الحاق بـه این تشریفات (پروتکل) یا پس از الحاق بـه آن از حقوق خود بـه موجب بند (2) صرف نظر نماید.

ماده 9 ـ صدور مجوزها و گزارش دهی
1 ـ هر طرف متعاهد یک یا چند مقام صلاحیت دار را بـه منظور انجام موارد زیر تعیین خواهد نمود:
(1) صدور مجوزها طبق این تشریفات (پروتکل)؛
(2) نگهداری اسناد مربوط بـه ماهیت و مقادیر همه پسماند یا سایر موادی کـه مجوزهای تخلیه برای آنها صادر شده و در صورت امکان مقادیری کـه واقعاً تخلیه شده اند و موقعیت، زمان و روش تخلیه؛ و
(3) پایش شرایط دریا از نظر این تشریفات (پروتکل) بـه صورت مجزا یا با همکاری سایر طرفهای متعاهد و سازمان های بین المللی صلاحیت دار.
2 ـ مقام یا مقام های صلاحیت دار یک طرف متعاهد باید طبق این تشریفات (پروتکل) در زمینه پسماند یا سایر موادی کـه برای تخلیه در نظر گرفته می شوند، یا بـه صورتی کـه در بند (2) ماده (8) سوزاندن در دریا پیش بینی گردیده است در موارد زیر مجوز صادر نمایند:
(1) بارگیری در قلمرو آن طرف انجام شده باشد؛ و
(2) روی کشتی یا هواپیمایی بارگیری شده باشدکه در قلمرو آن ثبت شده است یا با پرچم آن تردد می نماید، در حالی کـه بارگیری در قلمرو کشوری کـه طرف متعاهد این تشریفات (پروتکل) نیست، صورت گرفته باشد.
3 ـ در صدور مجوزها، مقام یا مقامات ذی ربط باید از الزامات ماده (4)، همراه با معیارها، اقدامات و الزامات دیگری کـه ممکن است مقتضی بدانند، پیروی نمایند.
4 ـ هر طرف متعاهد بـه طور مستقیم یا از طریق دبیرخانه ای کـه بـه موجب موافقتنامه منطقه ای تأسیس شده است، باید موارد زیر را بـه سازمان و در صورت اقتضا بـه سایر طرفهای متعاهد گزارش نماید:
(1) اطلاعات مشخص شده در جزء های (2) و (3) بند (1)؛
(2) اقدامات اجرایی و قانونی اتخاذ شده بـه منظور اجرای مفاد این تشریفات (پروتکل)، از جمله خلاصه ای از اقدامات اجرایی؛ و
(3) اثر بخشی اقدامات مندرج در جزء (2) بند (4) و هر مشکلی کـه در اجرای آنها با آن مواجه می شوند.
اطلاعات موضوع جزءهای (2) و (3) بند (1) باید بـه صورت سالانه ارائه گردند. اطلاعات موضوع جزءهای (2) و (3) بند (4)، باید بـه صورت منظم ارائه گردند.
5 ـ گزارش های ارائه شده بـه موجب جزء های (2) و (3) بند (4) باید توسط نهاد فرعی ذی ربطی کـه توسط نشست طرف های متعاهد تعیین شده است مورد ارزیابی قرار گیرند. این نهاد نتیجه گیری های خود را بـه نشست ذی ربط یا نشست ویژه طرفهای متعاهد گزارش خواهد نمود.

ماده 10 ـ اعمال و اجرا
1 ـ هر طرف متعاهد باید اقدامات لازم را برای اجرای این تشریفات (پروتکل) برای تمامی موارد زیر بـه کارگیرد:
(1) کشتی ها و هواپیماهایی کـه در قلمرو آن طرف ثبت شده یا تحت پرچم آن حرکت می کنند؛
(2) کشتی ها و هواپیماهایی کـه در قلمرو آن طرف، پسماند یا سایر موادی کـه باید تخلیه شود یا در دریا سوزانده شود را بارگیری می نمایند؛ و
(3) کشتی ها، هواپیماها و سکوها یا سایر سازه های ساخت دست بشر با این باور کـه در تخلیه یا سوزاندن در دریا در محدوده ای کـه در آن طرف متعاهد حق اعمال صلاحیت طبق حقوق بین الملل را دارد، دخیل می باشند.
2 ـ هر طرف متعاهد باید اقدامات مناسبی را طبق حقوق بین الملل بـه منظور پیشگیری و در صورت لزوم مجازات اعمالی کـه مغایر با مفاد این تشریفات (پروتکل) باشد، اتخاذ نماید.
3 ـ طرفهای متعاهد موافقت می نمایند در تعمیم و گسترش روشهای اجرای مؤثر این تشریفات (پروتکل) در مناطق فراتر از صلاحیت هر کشوری، از جمله روش های گزارش دهی در مورد کشتی ها و هواپیماهایی کـه بر خلاف این تشریفات (پروتکل) در حال تخلیه پسماند یا سوزاندن در دریا مشاهده شوند، همکاری نمایند
4 ـ این تشریفات (پروتکل) در مورد آن دسته از کشتی ها و هواپیماهایی کـه بـه موجب حقوق بین الملل از مصونیت دولتی برخوردارند، اعمال نمی شود. با این وجود، هر طرف متعاهد باید با اتخاذ اقدامات مناسب اطمینان حاصل کند کـه چنین کشتی ها و هواپیماهایی کـه بـه آن طرف تعلق دارند یا توسط آن طرف مورد بهره برداری قرار می گیرند، بـه گونه ای عمل نماید کـه با منظور و هدف این تشریفات (پروتکل) مطابقت و سازگاری داشته باشد و باید بر این اساس سازمان را آگاه نماید.
5 ـ یک کشور می تواند، در زمان بیان موافقت خود با ملتزم شدن بـه این تشریفات (پروتکل)، یا در هر زمانی پس از آن، اظهار نماید کـه مفاد این تشریفات (پروتکل) را در مورد کشتی ها و هواپیماهای خود کـه در بند (4) بـه آن ها اشاره شد، اعمال خواهد نمود، با آگاهی از این موضوع کـه تنها آن کشور می تواند مفاد مذکور را در مورد چنین کشتی ها و هواپیماهایی اجرا نماید.

ماده 11 ـ فرآیند پیروی
1 ـ حداکثر دو سال پس از لازم الاجراء شدن این تشریفات (پروتکل)، نشست طرفهای متعاهد بـه منظور تعیین روشها و ساز و کارهای ضروری برای ارزیابی و ارتقای پیروی از این تشریفات (پروتکل) برگزار خواهد شد. روشها و ساز و کارهای مزبور باید با درنظر داشتن امکان تبادل کامل و آزاد اطلاعات بـه شیوه ای سازنده تدوین شوند.
2 ـ پس از بررسی کامل تمام اطلاعات ارائه شده بـه موجب این تشریفات (پروتکل) و هر گونه پیشنهاد ارائه شده از طریق روش ها و ساز و کارهای ایجاد شده بـه موجب بند (1)، نشست طرفهای متعاهد می تواند پیشنهاد مشاوره، کمک یا همکاری با طرفهای متعاهد یا غیرمتعاهد را ارائه نماید.

ماده 12 ـ همکاری منطقه ای
به منظور پیشبرد اهداف این تشریفات (پروتکل)، طرفهای متعاهدی کـه دارای منافع مشترک جهت حفاظت محیط زیست دریایی در یک منطقه جغرافیایی معین هستند باید با در نظر گرفتن ویژگی های خاص منطقه ای، نسبت بـه ارتقای همکاری منطقه ای از جمله انعقاد موافقت نامه های منطقه ای سازگار با این تشریفات (پروتکل) برای پیشگیری، کاهش و در صورت امکان حذف آلودگی ناشی از تخلیه یا سوزاندن پسماند یا سایر مواد در دریا تلاش نمایند. طرف های متعاهد در راستای تدوین روش های کاری هماهنگ، باید جهت همکاری با طرفهای دیگر موافقت نامه های منطقه ای کـه قرار است توسط طرفهای متعاهد دیگر کنوانسیون های مرتبط رعایت شود، تلاش نمایند.

ماده 13 ـ مساعدت و همکاری فنی
1 ـ طرفهای متعاهد باید با تشریک مساعی با سازمان و با هماهنگی سایر سازمان های بین المللی صلاحیتدار، پشتیبانی دو جانبه و چند جانبه را بـه منظور پیشگیری، کاهش و در صورت امکان، حذف آلودگی ناشی از تخلیه بـه نحو مقرر در این تشریفات (پروتکل) بـه آن دسته از طرفهای متعاهدی کـه درخواست موارد زیر را دارند، ترغیب نمایند:
(1) آموزش کارکنان علمی و فنی برای پژوهش، پایش و اجرا، از جمله تهیه تجهیزات و امکانات ضروری بـه نحو مقتضی با هدف تقویت توانایی های ملی؛
(2) راهنمایی در خصوص اجرای این تشریفات (پروتکل)؛
(3) همکاری فنی و ارائه اطلاعات در زمینه بـه حداقل رسانی پسماند و فرآیندهای تولید پاک؛
(4) همکاری فنی و ارائه اطلاعات مرتبط با تخلیه و تصفیه پسماند و سایر تدابیر برای پیشگیری، کاهش و در صورت امکان حذف آلودگی ناشی از تخلیه؛ و
(5) دسترسی و انتقال فن آوری های ایمن و سازگار با محیط زیست و دانش فنی مرتبط بـه ویژه بـه کشورهای در حال توسعه و کشورهای در حال گذار بـه اقتصادهای بازار آزاد، با شرایط مطلوب، از جمله شرایط اعطایی و ترجیحی و بـه شکل توافق شده دو جانبه، با در نظر گرفتن نیاز بـه حمایت از حقوق مالکیت معنوی و همچنین نیازهای ویژه کشورهای در حال توسعه و کشورهای در حال گذار بـه اقتصادهای بازار آزاد.
2 ـ سازمان موظف بـه انجام وظایف زیر می باشد:
(1) درخواست های طرفهای متعاهد درخواست کننده همکاریهای فنی را با در نظر گرفتن عواملی نظیر توانایی های فنی، بـه آگاهی سایر طرفهای متعاهد برساند؛
(2) درخواست های کمک را بـه نحو مقتضی با سایر سازمانهای بین المللی صلاحیت دار هماهنگ سازد؛ و
(3) در صورت وجود منابع کافی، بـه کشورهای در حال توسعه و در حال گذار بـه اقتصادهای بازار آزاد کـه قصد خود را برای این کـه طرف متعاهد این تشریفات (پروتکل) شوند، ابراز داشته اند، مساعدت نماید تا روش های لازم برای دستیابی بـه اجرای کامل را بررسی نمایند.

ماده 14 ـ پژوهش های علمی و فنی
1 ـ طرفهای متعاهد باید بـه منظور ارتقاء و تسهیل پژوهش علمی و فنی در زمینه پیشگیری، کاهش و در صورت عملی بودن، حذف آلودگی ناشی از تخلیه و سایر منابع آلودگی محیط زیست دریایی مرتبط با این تشریفات (پروتکل)، اقدامات مناسبی را بـه عمل آورند. چنین پژوهشهایی بطور ویژه باید شامل مشاهده، اندازه گیری، ارزشیابی و تجزیه و تحلیل آلودگی بـه وسیله روشهای علمی باشد.
2 ـ طرفهای متعاهد بـه منظور دستیابی بـه اهداف این تشریفات (پروتکل)، باید دسترسی بـه اطلاعات مرتبط مورد نیاز سایر طرفهای متعاهد در زمینه های زیر را ارتقا دهند:
(1) فعالیتها و اقدامات علمی و فنی انجام شده طبق این تشریفات (پروتکل)؛
(2) برنامه های علمی و فنی دریایی و اهداف آنها؛ و
(3) اثرات مشاهده شده از پایش و ارزیابی انجام گردیده بـه موجب جزء (3) بند (1) ماده (9).

ماده 15 ـ مسئولیت و تعهد
طرفهای متعاهد طبق اصول حقوق بین الملل در خصوص مسئولیت دولت در زمینه وارد کردن خسارت بـه محیط زیست سایر کشورها یا بـه هر ناحیه دیگر محیط زیست، متعهد می شوند تا روشهای مربوط بـه مسئولیت ناشی از تخلیه یا سوزاندن پسماند یا سایر مواد در دریا را تدوین نمایند.

ماده 16 ـ حل و فصل اختلاف ها
1 ـ هرگونه اختلاف ناشی از تفسیر یا اجرای این تشریفات (پروتکل) باید در اولین فرصت از طریق مذاکره، میانجیگری، یا مصالحه، یا هر روش مسالمت آمیز مورد قبول طرفهای اختلاف بر طرف شود.
2 ـ در صورت عدم وجود راه حل ممکن طی زمان (12) ماه پس از اعلام یکی از طرفهای متعاهد بـه طرف دیگر مبنی بر وجود اختلاف بین آن ها، اختلاف باید با درخواست یکی از طرف های اختلاف بر اساس رویه داوری مندرج در پیوست (3)، حل و فصل گردد، مگر اینکه طرف های اختلاف نسبت بـه استفاده از یکی از روش های فهرست شده در بند (1) ماده (287) کنوانسیون مورخ 1982 (1361) سازمان ملل متحد در خصوص حقوق دریاها توافق نمایند. طرف های اختلاف اعم از این کـه جزء کشورهای عضو کنوانسیون مورخ1982 (1361) سازمان ملل متحد در خصوص حقوق دریاها باشند یا نباشند، می توانند بـه همان ترتیب موافقت نمایند.
3 ـ چنانچه توافقی مبنی بر بـه کارگیری یکی از روشهای فهرست شده در بند (1) ماده (287) کنوانسیون مورخ 1982 (1361) سازمان ملل متحد در خصوص حقوق دریاها حاصل شود، مفاد بخش (15) آن کنوانسیون کـه بـه روش انتخابی مربوط می شود، نیز می تواند با اعمال تغییرات لازم اعمال گردد.
4 ـ دوره زمانی (12) ماهه موضوع بند (2) در صورت رضایت طرفهای مربوط می تواند برای مدت (12) ماه دیگر تمدید شود.
5 ـ با وجود بند (2)، هر کشوری در هنگام ابراز رضایت خود مبنی بر ملتزم شدن بـه این تشریفات (پروتکل) می تواند بـه دبیرکل اطلاع دهد کـه هر گاه آن کشور یکی از طرف های اختلاف در تفسیر یا اجرای بند (1) یا (2) ماده (3) باشد، رضایت آن کشور قبل از حل و فصل اختلاف از طریق روشهای داوری پیش بینی شده در پیوست (3) لازم خواهد بود.

ماده 17 ـ همکاری بین المللی
طرفهای متعاهد باید اهداف این تشریفات (پروتکل) را در سازمانهای بین المللی صلاحیت دار ترویج دهند.

ماده 18 ـ نشست های طرفهای متعاهد
1 ـ نشست های طرفهای متعاهد یا نشست های ویژه طرفهای متعاهد باید اجرای این تشریفات (پروتکل) را تحت بازنگری مستمر قرار دهند و اثر بخشی آن را با هدف شناسایی روش های تحکیم بخش و در صورت نیاز، پیشگیری، کاهش و در صورت امکان حذف آلودگی ناشی از تخلیه و سوزاندن پسماند و سایر مواد در دریا ارزیابی نمایند. برای این منظور نشست¬های طرفهای متعاهد یا نشست های ویژه طرفهای متعاهد ممکن است بـه موارد زیر بپردازد:
(1) بازنگری و تصویب اصلاحیه های این تشریفات (پروتکل) طبق مواد (21) و (22)؛
(2) در صورت لزوم تأسیس نهادهای فرعی بـه منظور بررسی تمام موارد با هدف تسهیل در اجرای مؤثر این تشریفات (پروتکل)؛
(3) دعوت از نهادهای تخصصی ذیربط بـه منظور ارائه رهنمود بـه طرفهای متعاهد یا بـه سازمان در موارد مرتبط با این تشریفات (پروتکل)؛
(4) ارتقاء همکاری با سازمانهای بین المللی صلاحیت دار مرتبط با پیشگیری و کنترل آلودگی؛
(5) بررسی اطلاعات واصله بـه موجب بند (4) ماده (9)؛
(6) تدوین یا تصویب روش های موضوع بند (2) ماده (8) از جمله معیارهای اساسی جهت تعیین وضعیت های استثنایی و اضطراری و روش هایی برای رهنمود مشاوره ای و تخلیه ایمن مواد در دریا تحت شرایط مزبور با مشورت سازمان های بین المللی صلاحیت دار؛
(7) بررسی و تصویب راه حل ها؛ و
(8) بررسی هر اقدام مقتضی دیگر.
2 ـ طرفهای متعاهد در اولین نشست خود در صورت نیاز باید آیین کار را تعیین نمایند.

ماده 19 ـ وظایف سازمان
1 ـ سازمان در ارتباط با این تشریفات (پروتکل) باید مسئولیت وظایف دبیرخانه را عهده دار باشد. هر طرف متعاهد این تشریفات (پروتکل) کـه عضو سازمان نباشد، باید سهم مناسبی از هزینه های ناشی از اجرای این وظایف توسط سازمان را بپردازد.
2 ـ وظایف دبیرخانه ای ضروری برای امور اداری این تشریفات (پروتکل) عبارتند از:
(1) برپایی نشست های طرفهای متعاهد هر سال یک بار، مگر آنکه طرفهای متعاهد بـه شکل دیگری تصمیم بگیرند و برپایی نشست های ویژه طرف های متعاهد در هر زمان بنا بـه درخواست دو سوم طرفهای متعاهد؛
(2) ارائه مشاوره برای اجرای این تشریفات (پروتکل) و رهنمودها و رویه های تدوین شده بـه موجب آن، حسب درخواست؛
(3) بررسی درخواست ها و اطلاعات واصله از طرفهای متعاهد، مشاوره با آنها و با سازمانهای بین المللی صلاحیت دار و ارائه توصیه هایی بـه طرفهای متعاهد در مورد موضوعات مربوط بـه این تشریفات (پروتکل) کـه بـه طور مشخص توسط آن مورد حکم قرار نگرفته اند؛
(4) تهیه و ارائه مساعدت، از طریق مشاوره با طرفهای متعاهد و سازمانهای بین المللی صلاحیت دار در جهت تدوین و اجرای روش های موضوع جزء (6) بند (1) ماده (18)؛
(5) انتقال تمام اطلاعیه های واصله بـه سازمان طبق این تشریفات (پروتکل) بـه طرفهای متعاهد مربوط؛ و
(6) آماده سازی بودجه و حساب مالی برای اجرای این تشریفات (پروتکل) و توزیع آن بین تمام طرفهای متعاهد، هر دو سال یک بار.
3 ـ سازمان در صورت وجود منابع کافی، علاوه بر الزامات مندرج در جزء (3) بند (2) ماده (13)، باید:
(1) در ارزیابی وضعیت محیط زیست دریایی تشریک مساعی نماید؛ و
(2) با سازمانهای بین المللی صلاحیت دار مرتبط با پیشگیری و کنترل آلودگی همکاری نماید.

ماده 20 ـ پیوست ها
*پیوست های این تشریفات (پروتکل)، جزء لاینفک این تشریفات (پروتکل) هستند.

ماده 21 ـ اصلاحیه تشریفات (پروتکل)
1 ـ هر طرف متعاهد می تواند اصلاحاتی را برای مواد این تشریفات (پروتکل) پیشنهاد نماید. متن هر گونه اصلاحیه پیشنهادی باید حداقل (6) ماه قبل از بررسی آن در نشست طرفهای متعاهد یا نشست ویژه طرفهای متعاهد، توسط سازمان بـه آگاهی طرفهای متعاهد برسد.
2 ـ اصلاحات مواد این تشریفات (پروتکل) باید توسط اکثریت دو سوم آراء طرفهای متعاهد حاضر و رأی دهنده در نشست طرفهای متعاهد یا نشست ویژه طرفهای متعاهد کـه بـه همین منظور تعیین شده است، تصویب گردد.
3 ـ هر اصلاحیه ای برای طرفهای متعاهدی کـه آن را پذیرفته اند در شصتمین روز پس از آنکه دوسوم طرفهای متعاهد سند پذیرش اصلاحیه را نزد سازمان تودیع نمایند، لازم الاجراء خواهد گردید. پس از آن، اصلاحیه برای هر طرف متعاهد دیگر در روز شصتم پس از تاریخی کـه در آن، طرف متعاهد مزبور سند پذیرش اصلاحیه را تودیع نماید لازم الاجراء خواهد شد.
4 ـ دبیرکل، طرفهای متعاهد را از هرگونه اصلاحات تصویب شده در نشست های طرفهای متعاهد و تاریخی کـه این اصلاحات بـه طور کلی و برای هر یک از طرفهای متعاهد لازم الاجراء می گردد، آگاه خواهد ساخت.
5 ـ پس از لازم الاجراء شدن اصلاحیه این تشریفات (پروتکل)، هر کشوری کـه طرف متعاهد این تشریفات (پروتکل) شود طرف متعاهد این تشریفات (پروتکل) بـه گونه اصلاح شده خواهد شد، مگر اینکه دوسوم طرفهای متعاهد حاضر و رأی دهنده در نشست یا نشست ویژه طرفهای متعاهد برای تصویب اصلاحیه بـه نحو دیگری توافق نمایند.

ماده 22 ـ اصلاحیه پیوست ها
1 ـ هر طرف متعاهد می تواند اصلاحاتی را برای پیوست های این تشریفات (پروتکل) پیشنهاد نماید. متن هر گونه اصلاحیه پیشنهادی حداقل (6) ماه قبل از بررسی آن در نشست طرفهای متعاهد یا نشست ویژه طرفهای متعاهد توسط سازمان بـه آگاهی طرفهای متعاهد خواهد رسید.
2 ـ اصلاحات پیوستها بـه غیر از پیوست (3)، بر مبنای بررسی های فنی و علمی خواهد بود و در صورت اقتضا می تواند عوامل قانونی، اجتماعی و اقتصادی را در نظر بگیرد. اصلاحات مزبور توسط اکثریت دو سوم آرای طرفهای متعاهد حاضر و رأی دهنده در نشست طرفهای متعاهد یا نشست ویژه طرفهای متعاهد کـه بـه همین منظور تعیین شده اند تصویب خواهد شد.
3 ـ سازمان بدون درنگ اصلاحات پیوستهای تصویب شده در نشست طرفهای متعاهد یا نشست ویژه طرفهای متعاهد را بـه طرفهای متعاهد ارسال خواهد نمود.
4 ـ بـه استثناء آنچه در بند (7) مقرر گردیده است، اصلاحات پیوستها در مورد هر طرف متعاهد بلافاصله از تاریخ اطلاعیه پذیرش آن طرف بـه سازمان یا (100) روز پس از تاریخ تصویب اصلاحیه در نشست طرفهای متعاهد، در صورت دیرتر بودن، بـه جز برای طرفهای متعاهدی کـه قبل از پایان (100) روز عدم توانایی خود را برای پذیرش اصلاحیه در زمان تعیین شده اعلام می دارند، لازم الاجراء خواهد شد. هر طرف متعاهد در هر زمانی می تواند پذیرش را جایگزین اعلامیه قبلی اعتراض نماید و بر این اساس اصلاحیه ای کـه قبلاً مورد اعت ـ راض واقع ش ـ ده، برای آن ط ـ رف متع ـ اهد لازم الاج ـ راء خواهد شد.
5 ـ دبیرکل بدون تأخیر تمامی طرف های متعاهد را از اسناد پذیرش یا اعتراض تودیع شده نزد سازمان آگاه خواهد نمود.
6 ـ پیوست جدید یا اصلاحیه پیوست کـه بـه اصلاحیه مواد این تشریفات (پروتکل) مربوط می شود، تا زمانی کـه اصلاحیه مواد این تشریفات (پروتکل) لازم الاجراء نشود، لازم الاجراء نخواهد گردید.
7 ـ در ارتباط با اصلاحیه های پیوست (3) در خصوص تشریفات داوری و در ارتباط با تصویب و لازم الاجراء شدن پیوست های جدید، روشهای اصلاحات مواد این تشریفات (پروتکل) باید اعمال شوند.

ماده 23 ـ ارتباط بین تشریفات (پروتکل) و کنوانسیون
این تشریفات (پروتکل) بین طرفهای متعاهد این تشریفات (پروتکل) کـه طرفهای کنوانسیون نیز هستند، جایگزین کنوانسیون خواهد شد.

ماده 24 ـ امضاء، تنفیذ، پذیرش، تصویب و الحاق
1 ـ این تشریفات (پروتکل) جهت امضای هر کشوری در مقر سازمان از تاریخ اول آوریل 1997 تا 31 مارس 1998 (1376/1/12 تا 1377/1/11) و پس از آن برای الحاق هر کشوری مفتوح خواهد بود.
2 ـ کشورها می توانند بـه روش های زیر طرف متعاهد این تشریفات (پروتکل) شوند:
(1) امضاء بدون شرط تنفیذ، تصویب، پذیرش یا تصویب؛ یا
(2) امضاء بـه شرط تنفیذ، پذیرش یا تصویب کـه متعاقب آن تنفیذ، پذیرش یا تصویب صورت گیرد؛ یا
(3) الحاق.
3 ـ تنفیذ، پذیرش، تصویب یا الحاق از طریق تودیع سندی بـه این منظور نزد دبیرکل انجام می پذیرد.

ماده 25 ـ لازم الاجراء شدن
1 ـ این تشریفات (پروتکل) در سی امین روز پس از تاریخی لازم الاجراء می گردد که:
(1) حداقل (26) کشور رضایت خود را برای ملتزم شدن بـه این تشریفات (پروتکل) طبق ماده (24) اعلام نمایند؛ و
(2) حداقل (15) طرف متعاهد کنوانسیون جزء کشورهای مذکور در جزء (1) بند (1) باشند.
2 ـ برای هر کشوری کـه رضایت خود را برای ملتزم شدن بـه این تشریفات (پروتکل) طبق ماده (24) پس از تاریخ موضوع بند (1) اعلام نماید، این تشریفات (پروتکل) در سی امین روز پس از تاریخ ابراز رضایت کشور مزبور، لازم الاجراء خواهد شد.

ماده 26 ـ دوره انتقالی
1 ـ هر کشوری کـه تا قبل از 31 دسامبر 1996 (1375/10/11) طرف متعاهد کنوانسیون نبوده است و رضایت خود را برای ملتزم شدن بـه این تشریفات (پروتکل) قبل از لازم الاجراء شدن آن یا طی (5) سال پس از لازم الاجراء شدن آن اعلام دارد، در زمان اعلام رضایت خود، می تواند دبیرکل را آگاه نماید کـه بنابر دلایل مشروح در اطلاعیه، آن کشور قادر نخواهد بود مفاد ویژه این تشریفات (پروتکل)، مگر آنهایی کـه در بند (2) مقرر شده است را، برای یک دوره انتقالی کـه از مدت مذکور در بند (4) بیشتر نخواهد بود، اجرا نماید.
2 ـ هیچ اطلاعیه صادر شده بـه موجب بند (1)، نباید بر تعهدات طرف متعاهد این تشریفات (پروتکل) در ارتباط با سوزاندن در دریا یا تخلیه پسماند رادیواکتیو یا سایر مواد رادیواکتیو تأثیری بگذارد.
3 ـ هر طرف متعاهد این تشریفات (پروتکل) کـه دبیرکل را بـه موجب بند (1) آگاه نموده است کـه قادر نخواهد بود برای دوره انتقالی مشخص شده، خود را بـه طور کامل یا نسبی با بند (1) ماده (4) یا ماده (9) مطابقت دهد، با این وجود باید در طی این دوره از تخلیه پسماند یا سایر موادی کـه برای آنها مجوز صادر نکرده است ممانعت نماید و بیشترین تلاش خود را بـه کار گیرد تا اقدامات اداری و قانونی بـه منظور حصول اطمینان از اینکه صدور مجوز و شرایط مجوز با مفاد پیوست (2) مطابقت دارد را بـه تصویب برساند و دبیرکل را از هر گونه مجوز صادر شده آگاه سازد.
4 ـ هر دوره انتقالی کـه در اطلاعیه صادره بـه موجب بند (1) مشخص میگردد، بیش از 5 سال پس از تسلیم اطلاعیه مزبور ادامه نخواهد داشت.
5 ـ طرفهای متعاهدی کـه اطلاعیه ای را طبق بند (1) صادر نموده اند، باید برنامه و جدول زمانی را برای دستیابی بـه پیروی کامل از این تشریفات (پروتکل)، همراه با هر گونه درخواست برای مساعدت و همکاری فنی مرتبط، طبق ماده (13) این تشریفات (پروتکل)، بـه نخستین نشست طرفهای متعاهدی کـه پس از تودیع سند تنفیذ، پذیرش، تصویب یا الحاق آنها تشکیل می شود، تسلیم نمایند.
6 ـ طرفهای متعاهدی کـه اطلاعیه ای را بـه موجب بند (1) صادر نموده اند، باید روشها و سازوکارهایی را برای دوره انتقالی ایجاد نمایند کـه اجرا و پایش برنامه های طراحی و ارائه شده برای دستیابی بـه پیروی کامل از این تشریفات (پروتکل) صورت پذیرد. گزارش پیشرفت در راستای پیروی، باید توسط طرفهای متعاهد مزبور بـه هر نشستی کـه طی دوره انتقالی آنها تشکیل می شود، جهت اتخاذ اقدام مناسب ارائه گردد.

ماده 27 ـ انصراف
1 ـ هر طرف متعاهد، می تواند در هر زمان پس از انقضای (2) سال از تاریخ لازم الاجراء شدن این تشریفات (پروتکل) برای آن طرف متعاهد، انصراف خود را از عضویت در این تشریفات (پروتکل) اعلام نماید.
2 ـ انصراف از عضویت با تودیع سند انصراف نزد دبیرکل نافذ خواهد شد.
3 ـ هر انصراف از عضویت یک سال پس از دریافت سند انصراف توسط دبیرکل یا مدت زمانی طولانی تر کـه ممکن است در آن سند مشخص شده باشد، نافذ خواهد شد.

ماده 28 ـ امین اسناد
1 ـ این تشریفات (پروتکل) باید نزد دبیرکل تودیع گردد.
2 ـ علاوه بر وظائف مشخص شده در بند (5) ماده (10)، بند (5) ماده (16)، بند (4) ماده (21)، بند (5) ماده (22) و بند (5) ماده (26) دبیرخانه باید:
(1) تمام کشورهایی کـه این تشریفات (پروتکل) را امضاء نموده اند یا بـه آن ملحق شده اند از موارد زیر آگاه نماید:
1 ـ هر امضای جدید یا تودیع سند تنفیذ، پذیرش، تصویب یا الحاق، همراه با تاریخ آن؛
2 ـ تاریخ لازم الاجراء شدن این تشریفات (پروتکل)؛ و
3 ـ تودیع هر سند انصراف از عضویت در این تشریفات (پروتکل) همراه با تاریخ دریافت و تاریخی کـه انصراف نافذ می شود.
(2) ارسال رونوشتهای برابر اصل شده این تشریفات (پروتکل) بـه تمام کشورهایی کـه این تشریفات (پروتکل) را امضاء نموده اند یا بـه آن ملحق گردیده اند.
3 ـ بـه محض لازم الاجراء شدن این تشریفات (پروتکل)، نسخه برابر اصل شده آن توسط دبیرکل برای ثبت و انتشار، طبق ماده (102) منشور سازمان ملل متحد بـه دبیرخانه سازمان ملل متحد ارسال خواهد شد.

ماده 29 ـ متون معتبر
این تشریفات (پروتکل) در یک نسخه اصلی بـه زبانهای عربی، چینی، انگلیسی، فرانسوی، روسی و اسپانیایی تنظیم شده است کـه هر متن بطور یکسان معتبر می اشد.
در تأیید مراتب فوق، امضاء کنندگان زیر کـه از طرف دولت های متبوع خود برای این منظور بـه طور مقتضی مجاز میباشند این تشریفات (پروتکل) را امضاء نموده اند.
این تشریفات (پروتکل) در لندن، در تاریخ هفتم نوامبر یکهزار و نهصد و نود و شش میلادی (1375/8/17) تنظیم شد.
پیوست 1
پسماند یا سایر موادی کـه ممکن است برای تخلیه مورد بررسی قرار گیرند
1 ـ با آگاهی از اهداف و تعهدات کلی این تشریفات (پروتکل) کـه در مواد (2) و (3) بیان شده، پسماند یا سایر مواد مشروح زیر، مواردی هستند کـه ممکن است برای تخلیه در نظر گرفته شوند:
(1) مواد حاصل از لایروبی؛
(2) [جزء (2) حذف شده است.]؛
(2) ضایعات ماهی یا مواد حاصل از عملیات فرآوری صنعتی ماهی؛
(3) کشتی ها و سکوها یا سایر سازه های ساخت دست بشر در دریا؛
(4) مواد معدنی و بی اثر مرتبط با زمین شناسی؛
(5) مواد آلی دارای منشأ طبیعی؛ و
(6) اقلام حجیم اساساً شامل آهن، فولاد، بتن و مواد مشابه بی خطر کـه تأثیر فیزیکی آنها مورد نظر است، و محدود بـه شرایطی می شوند کـه پسماند مزبور در آن مکان تولید می گردد مانند جزایر کوچک با جوامع دورافتاده کـه دسترسی عملی بـه سایر روشهای دفع بـه جز تخلیه در دریا را ندارند؛
(7) جریان های دی اکسید کربن ناشی از فرآیندهای جذب دی اکسید کربن برای تزریق در زیر بستر.
2 ـ پسماند یا سایر موادی کـه در جزء های (4) و (7) بند (1) فهرست شده اند، ممکن است برای تخلیه در نظر گرفته شوند، مشروط بـه اینکه موادی کـه دارای قابلیت ایجاد ذرات شناور هستند یا بـه صورتی دیگر در آلودگی محیط زیست دریا سهیم می-باشند بـه میزان حداکثر زدوده شوند و بـه شرطی کـه ماده تخلیه شده هیچ مانع جدی برای ماهیگیری یا دریانوردی ایجاد نکند.
3 ـ با وجود موارد فوق الذکر، مواد فهرست شده در جزء های (1) تا (8) بند (1) کـه حاوی مقادیر رادیو اکتیو، بیشتر از غلظتهای حداقل (حد معافیت) تعیین شده توسط آژانس بین المللی انرژی اتمی و تصویب شده توسط طرفهای متعاهد می باشند، نباید واجد شرایط تخلیه تلقی گردند؛ علاوه براین، مشروط بر این کـه طی بیست و پنج سال از 20 فوریه 1994 (1 /12 /1372) و در فاصله زمانی هر بیست و پنج سال پس از آن، طرفهای متعاهد باید با توجه بـه سایر عواملی کـه مناسب بدانند، مطالعه ای علمی را در رابطه با همه پسماندهای پرتوزا و سایر مواد پرتوزا بـه جز پسماندها یا مواد با سطح خطر بالا، بـه طور کامل انجام دهند و نیز ممنوعیت تخلیه چنین موادی را طبق روشهای بیان شده در ماده (22)، بازنگری نمایند.
4 ـ جریان دی اکسیدکربن موضوع جزء (8) بند (1) تنها در صورتی برای تخلیه در نظر گرفته می شود که:
(1) دفع در لایه صخره ای زیر بستر دریا انجام گیرد؛ و
(2) عمدتاً شامل دی اکسید کربن باشند. مواد مذکور ممکن است بطور تصادفی همراه موادی باشند کـه از ماده اصلی و در طی فرآیندهای مورد استفاده در جذب و تزریق در لایه های زیر بستر حاصل شده باشند؛ و
(3) هیچ پسماند یا ماده دیگری بـه منظور دفع آن پسماند یا ماده دیگر، بـه آن افزوده نشده باشد.

پیوست 2
ارزیابی پسماند یا سایر موادی کـه ممکن است برای تخلیه در نظر گرفته شوند

کلیات
1 ـ پذیرش تخلیه تحت شرایط ویژه رافع تعهدات بـه موجب این پیوست، برای تلاش بیشتر در کاهش ضرورت تخلیه، نمی باشد.
ممیزی پیشگیری پسماند
2 ـ مراحل اولیه در ارزیابی جایگزین های تخلیه، باید بـه نحو مقتضی شامل ارزشیابی موارد زیر باشد:
(1) انواع، مقادیر و خطر نسبی پسماند تولید شده؛ و
(2) جزئیات فرآیند تولید و منابع پسماند در آن فرایند؛ و
(3) امکان سنجی روشهای زیر بـه منظور کاهش پسماند یا پیشگیری از آن:
1 ـ فرمول بندی مجدد محصول؛
2 ـ فن آوری های تولید پاک؛
3 ـ اصلاح فرآیند؛
4 ـ جایگزینی ماده اولیه؛
5 ـ بازیافت در محل، بـه صورت چرخه بسته.
3 ـ بـه طور کلی، اگر طی ممیزی الزامی محرز شود کـه شرایط برای پیشگیری از تولید پسماند در مبدا وجود دارد، انتظار بر این است کـه متقاضی امر، خط مشی های پیشگیری از تولید پسماند را کـه شامل اهداف کاهش پسماند ویژه و تدارک ممیزی های بیشتر پیشگیری از تولید پسماند بـه منظور تضمین برآورده شدن این اهداف می باشد، با همکاری موسسات ملی و محلی تعیین و اجرا نماید. صدور مجوز یا تصمیم بـه تجدید آن باید رعایت الزامات هر گونه کاهش تولید پسماند حاصله و پیشگیری آنها را تضمین نماید.
4 ـ برای مواد لایروبی شده و لجن فاضلاب، هدف از مدیریت پسماند باید شناسایی و کنترل منابع آلودگی باشد. این امر از طریق اجرای راهبردهای پیشگیری از تولید پسماند حاصل می گردد و مستلزم همکاری بین مؤسسات محلی و ملی مربوط درگیر در کنترل منابع متمرکز و غیرمتمرکز آلودگی می باشد. تا برآورده شدن این هدف، مشکلات ناشی از مواد لایروبی آلوده را می توان با استفاده از فنون مدیریت تخلیه در دریا یا خشکی حل نمود.
بررسی روش های مدیریت پسماند
5 ـ کاربردهای تخلیه پسماند یا سایر مواد باید نشان دهد کـه اولویت بندی گزینه های مدیریت پسماند زیر کـه ترتیبی از تأثیر فزاینده زیست محیطی را در بر می گیرد، مورد بررسی مناسب قرار گرفته اند:
(1) استفاده مجدد؛
(2) بازیافت خارج از محل؛
(3) تخریب اجزای اصلی خطرناک؛
(4) تصفیه بـه منظور کاهش یا حذف اجزای اصلی خطرناک؛ و
(5) دفع در خشکی، هوا و آب.
6 ـ چنانچه مقام صلاحیت دار صدور مجوز تشخیص دهد کـه گزینه های مناسبی برای استفاده مجدد، بازیافت یا تصفیه پسماند بدون خطرات بیش از اندازه برای سلامتی انسان یا محیط زیست یا هزینه های نامتناسب وجود دارند، مجوز تخلیه پسماند یا سایر مواد باید رد شود. قابلیت استفاده عملی از سایر روش های دفع باید با توجه بـه ارزیابی مقایسه ای خطر شامل تخلیه ونیز سایر روش-های جایگزین مد نظر قرار گیرد.
ویژگیهای فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیک
7 ـ شرح جزئیات و خصوصیات تفصیلی پسماند، پیش شرط ضروری برای بررسی روشهای جایگزین و مبنای تصمیم گیری برای امکان تخلیه پسماند می باشد. اگر خصوصیات پسماند آنقدر مشخص نباشد کـه بتوان ارزیابی مناسبی از اثرات بالقوه آن بر سلامتی انسان و محیط زیست بـه عمل آورد، آن پسماند نباید تخلیه شود.
8 ـ در تعیین خصوصیات پسماند و اجزای آنها باید موارد زیر مدنظر قرار گیرند:
(1) منشأ، کل مقدار، حالت و ترکیب نسبی؛
(2) ویژگیها: فیزیکی، شیمیایی، بیوشیمیایی و بیولوژیک؛
(3) سمیت؛
(4) پایداری: فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیک؛ و
(5) تجمع و تغییر ماهیت زیستی در مواد بیولوژیک یا رسوبات.
فهرست اقدام
9 ـ هرطرف متعاهد باید بـه منظور ایجاد سازوکاری برای غربالگری پسماندهای معین و اجزای آنها بر پایه اثرات بالقوه آنها بر سلامتی انسان و محیط زیست دریایی، فهرست اقدام ملی را تدوین نماید. در انتخاب مواد مورد بررسی در فهرست اقدام، اولویت باید بـه مواد سمی، پایدار و دارای خاصیت تجمع زیستی ناشی ازمنابع انسانی (نظیر کادمیم، جیوه، ترکیبات آلی هالوژندار، هیدروکربنهای نفتی و هر زمان کـه مربوط باشد، ارسنیک، سرب، مس، روی، بریلیم، کروم، نیکل و وانادیم، ترکیبات آلی سیلیسیم دار، سیانیدها، فلوئوریدها و آفت کش ها یا محصولات جانبی آنها بـه جز ترکیبات آلی هالوژندار) داده شود. فهرست اقدام را می توان بـه عنوان سازوکاری پیشبرانه برای بررسی های بیشتر پیشگیری از پسماند نیز استفاده نمود.
10 ـ فهرست اقدام باید سطح بالایی و همچنین می تواند سطح پایینی را نیز مشخص نماید. سطح بالایی باید طوری تعیین شود تا از اثرات حاد یا مزمن روی سلامتی انسان یا موجودات دریایی حساس بـه عنوان نماینده زیست بوم دریایی ممانعت بـه عمل آید. بکارگیری فهرست اقدام بـه سه طبقه احتمالی پسماند منجر می گردد:
(1) پسماندهایی کـه حاوی موادی خاص هستند، یا آنهایی کـه موجب واکنش های بیولوژیک می گردند، در مقادیر بیشتر از سطح بالایی مرتبط بـه آن، نباید تخلیه شوند، مگر با استفاده از فنون یا فرآیندهای مدیریت، برای تخلیه قابل قبول گردند؛
(2) پسماندهایی کـه حاوی مواد خاص هستند، یا آنهایی کـه موجب واکنش های بیولوژیک می گردند، در مقادیر کمتر از سطوح پایینی مرتبط بـه آن، در رابطه با تخلیه باید چنین تلقی شود کـه از اهمیت کم زیست محیطی برخوردارند؛ و
(3) پسماندهایی کـه حاوی مواد خاص هستند، یا آنهایی کـه موجب واکنش های بیولوژیک می¬گردند، در مقادیر کمتر از سطح بالایی اما بیشتر از سطح پایینی مرتبط بـه آن، قبل از تشخیص مناسب بودن آنها برای تخلیه، نیاز بـه ارزیابی دقیق تر دارند.
انتخاب محل تخلیه
11 ـ اطلاعات لازم برای انتخاب محل تخلیه باید شامل موارد زیر باشد:
(1) ویژگیهای فیزیکی،؛ شیمیایی، و بیولوژیک ستون آب و بستر دریا؛
(2) موقعیت تفریحگاه ها، ارزشها و سایر کاربردهای دریا در ناحیه مدنظر؛
(3) ارزیابی نوسانات اجزای تشکیل دهنده مرتبط با تخلیه در ارتباط با نوسانات موجود مربوط بـه مواد در محیط زیست دریایی؛ و
(4) امکان سنجی اقتصادی و عملیاتی.
ارزیابی اثرات بالقوه
12 ـ ارزیابی اثرات بالقوه باید منجر بـه گزارش دقیقی از پیامدهای مورد انتظار روش های دفع در دریا یا خشکی، یعنی «فرضیه اثر» بشود. این ارزیابی مبنایی را برای تصمیم گیری درخصوص پذیرش یا رد گزینه پیشنهادی دفع و برای تعیین الزامات پایش محیط زیست ارائه می دهد.
13 ـ ارزیابی برای تخلیه باید اطلاعات مرتبط با خصوصیات پسماند، شرایط در مکان یا مکان های تخلیه پیشنهادی، نوسانات و فنون دفع پیشنهادی را تلفیق کند و اثرات بالقوه بر سلامتی انسان، منابع زنده، تفریحگاه ها و سایر استفاده های مجاز از دریا را مشخص نماید. این ارزیابی باید ماهیت، ابعاد زمانی و فضایی و طول مدت اثرات مورد انتظار بر مبنای فرضیات محافظه کارانه منطقی را تعیین نماید.
14 ـ تجزیه تحلیل هر روش تخلیه باید در پرتو ارزیابی مقایسه ای در مورد موضوعات زیر بررسی گردد: خطرات برای سلامتی انسان، هزینه های زیست محیطی، خطرات (نظیر حوادث)، اقتصاد و انحصار استفاده های آتی. اگر طی این ارزیابی محرز شود کـه اطلاعات کافی برای تعیین اثرات احتمالی گزینه تخلیه پیشنهادی وجود ندارد، بنابراین گزینه مذکور نباید مورد بررسی بیشتر قرار گیرد. علاوه بر این، اگر تفسیر ارزیابی مقایسه ای نشانگر آن باشد کـه گزینه تخلیه ارجحیت کمتری دارد، نباید مجوز تخلیه داده شود.
15 ـ هر ارزیابی باید با یک بیانیه کـه تصمیم مبنی بر صدور یا رد یک مجوز تخلیه راتأیید نماید، خاتمه یابد.
پایش
16 ـ بـه منظور تائید رعایت شرایط مجوز ـ پایش پیروی ـ و تائید این کـه فرضیاتی کـه در خلال بازنگری مجوز و فرآیند انتخاب مکان بـه وجود آمده اند، برای حفاظت از محیط زیست و سلامت انسان ـ پایش میدانی ـ صحیح و کافی بوده است، از پایش استفاده می-شود. ضروری است کـه چنین برنامه های پایشی حاوی اهداف کاملاً مشخص باشند.
مجوز و شرایط مجوز
17 ـ تص ـ میم بـه صدور مجوز بای ـ د تن ـ ها در صورتی اتخاذ گ ـ ردد کـه همه ارزشیابی های اثر، تکمیل شده اند و الزامات پایش تعیین گردیده اند. مفاد مجوز باید تا جایی کـه عملی باشد تضمین نماید کـه اختلال و زیان زیست محیطی بـه حداقل برسد و منافع بـه حداکثر برسند. هر مجوز صادر شده باید حاوی داده ها و اطلاعاتی باشد کـه موارد زیر را مشخص نماید:
(1) انواع و منشاء موادی کـه باید تخلیه شوند؛
(2) موقعیت مکان یا مکان های تخلیه؛
(3) روش تخلیه؛ و
(4) الزامات گزارش دهی و پایش.
18 ـ مجوزها باید در فواصل زمانی منظم با در نظر گرفتن نتایج پایش و اهداف برنامه های پایش مورد تجدیدنظر قرار گیرند. تجدیدنظر نتایج پایش نشانگر نیاز یا عدم نیاز بـه ادامه، بازبینی یا خاتمه برنامه های میدانی خواهد بود و بـه تصمیم گیری های آگاهانه در مورد تداوم، اصلاح یا فسخ مجوزها کمک خواهد کرد. این امر ساز و کار بازخوردی مهم را برای حمایت از سلامت انسان و محیط زیست دریایی فراهم می آورد.

پیوست 3: رویه داوری

ماده 1
1 ـ دیوان داوری (که از این پس «دیوان» خوانده می شود) باید بنا بـه درخواست یک طرف متعاهد خطاب بـه طرف متعاهد دیگر در اجرای ماده (16) این تشریفات (پروتکل) ایجاد شود. درخواست داوری باید شامل بیان موضوع، همراه با هرگونه اسناد تأئید کننده آن باشد.
2 ـ طرف متعاهد درخواست کننده باید دبیرکل را از موارد زیر آگاه نماید:
(1) درخواست خود برای داوری؛ و
(2) مفاد این تشریفات (پروتکل)، کـه تفسیر یا اجرای آن بـه عقیده او، عامل اختلاف است.
3 ـ دبیرکل باید این اطلاعات را بـه همه طرف های متعاهد ارسال نماید.

ماده 2
1 ـ دیوان تن ـ ها متشکل از یک عض ـ و خواهد بود و این در ص ـ ورتی اس ـ ت کـه طرف های اختلاف، ظرف سی روز از تاریخ دریافت درخواست داوری بـه این صورت بـه توافق برسند.
2 ـ در ص ـ ورت فوت، عدم توانایی، یا عدم حضور داور، طرف های اختلاف می توانند ظرف سی روز از وقوع فوت، عدم توانایی یا عدم حضور، در مورد جایگزین موافقت نمایند.

ماده 3
1 ـ چنانچه طرف های اختلاف طبق ماده (2) این پیوست در مورد دیوان موافقت نکنند، دیوان باید از سه عضو تشکیل شود:
(1) یک داور معرفی شده توسط هر یک از طرف های اختلاف؛ و
(2) داور سوم کـه باید با توافق بین دو داور معرفی شده اول، تعیین گردد و بـه عنوان سرداور عمل نماید.
2 ـ چنانچه سرداور دیوان ظرف سی روز پس از انتصاب داور دوم تعیین نگردد، طرف های اختلاف باید بر مبنای درخواست یکی از طرف ها، طی سی روز، فهرست توافق شده ای از اشخاص واجد صلاحیت را بـه دبیرکل ارائه نمایند. دبیرکل باید در اسرع وقت سرداور را از چنین فهرستی انتخاب نماید. او نباید سرداوری کـه ملیت یکی از طرف های اختلاف را داشته یا دارد را انتخاب نماید مگر در صورت رضایت طرف دیگر اختلاف.
3 ـ چنانچه یکی از طرف های اختلاف ظرف شصت روز از تاریخ وصول درخواست داوری، داور موضوع جزء (1) بند (1) را معرفی ننماید طرف دیگر اختلاف می تواند درخواست نماید تا ظرف دوره ای سی روزه فهرستی توافق شده از افراد واجد صلاحیت بـه دبیرکل ارائه گردد. دبیرکل باید در اسرع وقت سرداور دیوان را از چنین فهرستی انتخاب نماید. سپس سرداور باید از طرفی کـه داور را معرفی ننموده است درخواست نماید تا نسبت بـه موضوع اقدام نماید. چنانچه طرف مزبور ظرف مدت پانزده روز از درخواست مذکور، داوری را معرفی نکند، دبیرکل باید بنابه درخواست سرداور، داور را از فهرست توافق شده افراد واجد صلاحیت معرفی نماید.
4 ـ در صورت فوت، عدم توانایی یا عدم حضور یک داور، طرف اختلافی کـه او را معرفی کرده است، باید ظرف سی روز پس از فوت، عدم توانایی یا عدم حضور، جایگزین را معرفی نماید. چنانچه طرف یاد شده جایگزینی را معرفی ننماید، داوری با حضور داوران باقیمانده ادامه خواهد یافت. در صورت فوت، عدم توانایی یا عدم حضور سرداور، جایگزینی طبق مفاد جزء (2) بند (1) و بند (2) ظرف نود روز پس از فوت، عدم توانایی یا عدم حضور، تعیین خواهد شد.
5 ـ فهرستی از داوران کـه متضمن افراد واجد صلاحیت معرفی شده توسط طرفهای متعاهد است، نزد دبیرکل نگهداری خواهد شد. هر طرف متعاهد می تواند چهار نفر را برای وارد نمودن در فهرستی کـه لزوماً نباید از اتباع آن باشند، معین نماید. اگر طرف های اختلاف، ظرف مدت تعیین شده فهرست توافق شده از افراد واجد صلاحیت را بـه دبیرکل بـه گونه مقرر در بندهای (2)، (3) و (4) ارائه نکنند، دبیرکل باید از فهرستی کـه نزد او نگهداری می شود، داور یا داورانی را کـه هنوز معرفی نشده اند، انتخاب نماید.

ماده 4 ـ دیوان می تواند دعاوی متقابلی را کـه منشأ آنها بـه طور مستقیم خارج از موضوع اختلاف باشد، استماع و در مورد آن تصمیم بگیرد.

ماده 5 ـ ه ـ ر یک از ط ـ رف های اختلاف باید مسئولیت هزینه های ایجادشده بـه منظور آماده سازی دعوای خود را بپذیرد. دستمزد اعضای دیوان و همه مخارج کلی ناشی از داوری باید بـه طور مساوی توسط طرف های اختلاف تقبل گردد. دیوان صورت همه هزینه ها را نگهداری و صورت حساب قطعی مربوط را بـه طرف ها تسلیم خواهد نمود.

ماده 6 ـ هر طرف متعاهدی کـه دارای نفعی قانونی باشد کـه ممکن است تصمیم گیری در مورد اختلاف بر روی آن تأثیر بگذارد، می تواند با موافقت دیوان و با هزینه خود پس از ارائه اطلاعیه مکتوب بـه طرف های اختلافی کـه در ابتدا رویه را آغاز نموده اند در آیین دادرسی دیوان دخالت نماید. چنین مداخله کننده ای باید حق ارائه مدرک، خلاصه پرونده ها و استدلال شفاهی در مورد موضوعاتی را کـه موجب مداخله او شده است را بر اساس آئین کار تدوین شده بـه موجب ماده (7) این پیوست، داشته باشد، اما هیچ حقی در رابطه با ترکیب دیوان را نخواهد داشت.

ماده 7 ـ هر دیوانی کـه بـه موجب مفاد این پیوست تشکیل می گردد در مورد آئین کار خود تصمیم خواهد گرفت.

ماده 8 ـ 
1 ـ بـه غیر از مواردی کـه دیوان تنها از یک داور تشکیل شده باشد، تصمیمات دیوان در مورد آیین کار خود، محل تشکیل نشست های آن و هر موضوع مرتبط با اختلاف مطروحه نزد آن، باید با رأی اکثریت اعضای آن اتخاذ گردد. با این حال غیبت یا امتناع هر عضو دیوان کـه توسط یکی از طرف های اختلاف معرفی شده باشد، نباید در اتخاذ تصمیم دیوان اختلال ایجاد نماید. در صورت برابری آراء ، رأی سرداور تعیین کننده خواهد بود.
2 ـ طرف های اختلاف باید موجبات تسهیل کار دیوان را فراهم آورند و بـه ویژه باید طبق قوانین خود و بـه کارگیری کلیه امکاناتی کـه در اختیار دارند:
(1) تمامی اسناد و اطلاعات ضروری را بـه دیوان ارائه نمایند؛ و
(2) امکان ورود دیوان بـه قلمروی خود برای استماع شهادت شهود یا کارشناسان و بازدید از مکان وقوع را فراهم نمایند.
3 ـ قصور یکی از طرف های اختلاف در رعایت مفاد بند (2)، نباید مانع اتخاذ تصمیم دیوان و صدور حکم گردد.

ماده 9 ـ دیوان باید ظرف پنج ماه از تاریخ تشکیل، رأی خود را صادر نماید مگر آنکه تمدید محدوده زمانی را برای دوره ای کـه از پنج ماه تجاوز ننماید لازم تشخیص دهد. رأی دیوان باید همراه با بیان دلایل اخذ تصمیم باشد. این رأی، قطعی و بدون درخواست فرجام خواهد بود و بـه دبیرکل کـه باید طرفهای متعاهد را آگاه نماید، ارسال خواهد شد. طرف های اختلاف باید بدون درنگ این رأی را رعایت نمایند.
قانون فوق مشتمل بر ماده واحده و پنج تبصره منضم بـه متن تشریفات (پروتکل) شامل مقدمه و بیست و نه ماده و سه پیوست در جلسه علنی روز دوشنبه مورخ سیزدهم مهرماه یکهزار و سیصد و نود و چهار مجلس شورای اسلامی تصویب شد و در تاریخ 1394/7/22 بـه تأیید شورای نگهبان رسید.
رئیس مجلس شورای اسلامی ـ علی لاریجانی

 ***************
خلاصه تحلیلی:
 

یافته های کلیدی: 
1. الحاق به پروتکل سخت گیرانه تر: ایران نه به کنوانسیون اصلی 1972، بلکه به پروتکل اصلاحی 1996 آن ملحق شده که رویکردی احتیاط آمیزتر و پیشگیرانه تر دارد و تخلیه پسماند در دریا را به موارد استثنایی بسیار محدود می کند.
2. ممنوعیت اصلی، مجوز استثنایی: اصل کلی، ممنوعیت کامل هرگونه تخلیه و سوزاندن پسماند در دریا است. تنها برای دسته های محدودی از مواد (مثل مواد لایروبی بی خطر، ضایعات ماهی) و پس از ارزیابی دقیق و صدور مجوز ممکن است استثنا قائل شود.
3. تأکید بر مدیریت در خشکی: هسته اصلی پروتکل، جلوگیری از تولید پسماند و مدیریت آن در خشکی (بازیافت، تصفیه، دفع ایمن) است. تخلیه در دریا باید آخرین گزینه ممکن پس از رد همه گزینه های دیگر باشد.
4. مسئول اجرا و محدودیت های حاکمیتی: سازمان حفاظت محیط زیست مسئول اجراست. ایران با شرط های مهمی الحاق کرده، از جمله:
 * لزوم رضایت قبلی ایران برای ارجاع برخی اختلافات به داوری بین المللی.
 * لزوم رعایت قوانین داخلی و اصول قانون اساسی (مانند تصویب مجلس برای هرگونه تغییر در پروتکل).
5. اصول بنیادین: پروتکل بر دو اصل احتیاط (حتی در شرایط عدم قطعیت علمی) و آلوده کننده پرداز (پرداخت هزینه آلودگی توسط عامل آن) تأکید دارد.
 توصیه های عملی: 
* برای سازمان حفاظت محیط زیست و سایر نهادهای مرتبط (وزارت نفت، نیرو، بنادر): 
 * تدوین فوری آیین نامه ها: ایجاد دستورالعمل های اجرایی برای صدور مجوز، پایش، نظارت و گزارش دهی مطابق با استانداردهای پروتکل.
 * تقویت نظام پایش و نظارت: افزایش توان فنی و تجهیزاتی برای کنترل تخلیه های غیرمجاز و پایش محل های تخلیه مجاز .
 * ایجاد بانک اطلاعاتی: جمع آوری داده های ملی درباره نوع، کمیت و منشأ پسماندهایی که بالقوه ممکن است برای تخلیه در دریا مطرح شوند.
 * توانمندسازی و آموزش: آموزش نیروهای فنی، قضات، دادستان ها و بخش خصوصی دریایی (کشتیرانی، صیادی) درباره مفاد و الزامات پروتکل.
 * پیشگامی در همکاری منطقه ای: اقدام برای ایجاد موافقت نامه های حفاظت مشترک با کشورهای همسایه در خلیج فارس و دریای عمان.
* برای صنایع و فعالان دریایی: 
 * بازنگری فرآیندها: بازنگری در فرآیندهای تولید و عملیاتی برای کاهش تولید پسماند و یافتن روش های جایگزین دفع در خشکی .
 * آماده سازی برای ارزیابی: آمادگی برای ارائه ارزیابی جامع اثرات زیست محیطی و بررسی همه گزینه های جایگزین در صورت درخواست مجوز تخلیه.
 * رعایت پروتکل های داخلی: رعایت دقیق ضوابط و مجوزهای صادره از سوی مراجع داخلی و همکاری کامل با برنامه های پایش.
 توصیه های فنی: 
* تدوین "فهرست اقدام ملی": تعیین علمی مواد و ترکیبات خطرناک اولویت دار و تعیین حدود غلظت مجاز برای آنها در پسماندها (بر اساس پیوست 2 پروتکل).
* طراحی مدل های ریاضی: توسعه یا بومی سازی مدل های شبیه سازی رقیق شدن و پراکنش پسماند در آب های ساحلی و دریایی برای پیش بینی دقیق تر اثرات تخلیه.
* استانداردسازی روش های نمونه برداری و آنالیز: ایجاد پروتکل های یکسان و معتبر برای نمونه برداری، تجزیه و تحلیل و پایش کیفیت آب، رسوبات و موجودات زنده در مناطق تخلیه.
* ایجاد سامانه گزارش دهی الکترونیک: راه اندازی سامانه ای برای ثبت برخط درخواست های مجوز، پیگیری ارزیابی ها، ثبت نتایج پایش و گزارش دهی به سازمان های بین المللی .