دستورالعمل کاهش اطاله دادرسی مصوب 1404/04/30
فصل اول ـ کلیات (مواد 1 - 13)
فصل اول ـ کلیات (مواد 1 - 13)
در راستای نیل به کاهش اطاله دادرسی امور ذیل مورد توجه قرار می گیرد:
الف ـ برنامه ریزی و نظارت بر تسریع و دقت در رسیدگی به پرونده ها؛
ب ـ شناسایی علل اطاله دادرسی؛
پ ـ فراهم کردن زمینه تحول، تبادل خلاقیت و نوآوری و اتخاذ رویه واحد در مورد تصمیمات برای کاهش ورودی پرونده و کاهش اطاله دادرسی به ویژه در پرونده های معوق.
اختصارات این دستورالعمل در معانی زیر بکار می رود:
الف ـ هیات مرکزی: هیات مرکزی کاهش اطاله دادرسی، موضوع ماده 4 این دستورالعمل؛
ب ـ هیات استانی: هیات استانی کاهش اطاله دادرسی موضوع ماده 8 این دستورالعمل؛
پ ـ مدیران قضایی: رئیس کل دادگستری استان، رئیس حوزه قضایی شهرستان، دادستان عمومی و انقلاب، رئیس دادگاه بخش؛
ت ـ مدیر دفتر: مدیر دفتر کلیه مراجع قضایی اعم از دادسرا، دادگاه بدوی، دادگاه تجدیدنظر و دیوان عالی کشور؛
به منظور بهره مندی از نظرات کارشناسی و تصمیم سازی مطلوب و پیشبرد امور مربوط به این دستورالعمل، هیات مرکزی و هیات استانی تشکیل می گردد. هیات های فوق دارای یک دبیرخانه و دبیر خواهند بود.
هیات مرکزی مرکب از معاون اول قوه قضائیه (رئیس)، رئیس دیوان عالی کشور، دادستان کل کشور، دادستان انتظامی قضات، معاونان منابع انسانی و امور فرهنگی، حقوقی و امورمجلس، راهبردی (دبیر)، مالی، پشتیبانی و امور عمرانی، رؤسای مراکز آمار و فناوری اطلاعات و حل اختلاف قوه قضائیه است. وظایف و اختیارات آن به شرح زیر است:
الف ـ سیاست گذاری و تعیین خط مشی کلی در اجرای این دستورالعمل؛
ب ـ ایجاد زمینه برای هماهنگی و هم افزایی بین معاونت ها، سازمان ها و مراکز تابعه و کلیه واحدهای قضایی و ایجاد رویه واحد به منظور استفاده حداکثری از ظرفیت ها؛
پ ـ بررسی و اتخاذ تصمیم راجع به خلاقیت ها، نو آوری ها و تجارب موفق و تصویب برنامه های عملیاتی سالانه در زمینه کاهش اطاله دادرسی و کاستن ورودی پرونده؛
تبصره ـ دبیر با نظر موافق رئیس هیات می تواند حسب مورد از مقامات و اشخاصی که در اتخاذ تصمیم و اجرای مصوبات مؤثر می باشند برای شرکت در جلسه دعوت نماید.
دبیرخانه هیات مرکزی در معاونت راهبردی تشکیل می شود و وظایف زیر را عهده دار است:
الف ـ تعیین دستور کار جلسات با نظر موافق رئیس هیات مرکزی؛
ب ـ پیگیری تشکیل جلسه، دعوت از اعضاء، تنظیم صورتجلسات و مصوبات هیات و ابلاغ آنها به اعضاء، مراجع ذی ربط و هیات های استانی؛
پ ـ پیگیری مستمر اجرای مصوبات و ارائه گزارش شش ماهه اقدامات و نتیجه اجرای مصوبات به هیات مرکزی؛
ت ـ تشکیل کمیته تخصصی برای بررسی کارشناسی موضوع دستور کار جلسات، جمع بندی نتایج و تنظیم پیشنهاد و ارائه به هیات مرکزی؛
ث ـ تدوین برنامه عملیاتی سالانه کاهش اطاله دادرسی و ارائه آن به هیات مرکزی.
ج ـ بررسی و ارزیابی عملکرد استان ها در زمینه کاهش اطاله دادرسی و پرونده های معوق و ارائه گزارش آن به هیات مرکزی جهت اتخاذ تصمیم مناسب.
جلسات هیات مرکزی هر سه ماه یک بار و با دستور رئیس هیات به صورت فوق العاده نیز تشکیل خواهد شد.
جلسه هیات مرکزی با شرکت اکثریت اعضاء رسمیت یافته و اتخاذ تصمیم با اکثریت اعضای حاضر است. چنانچه آراء مساوی باشد، ملاک اتخاذ تصمیم، طرفی است که رئیس هیات با آن موافق است. مصوبات آن برای تمام مراجع ذیربط لازم الاجرا است.
هیات استانی با ترکیب رئیس کل دادگستری استان (رئیس) معاون فناوری و اطلاعات و برنامه ریزی (دبیر) معاون قضایی در امور شورای حل اختلاف، مسئول واحد نظارت و ارزشیابی قضات، رئیس کل دادگاه های عمومی و انقلاب مرکز استان و دادستان عمومی و انقلاب مرکز استان تشکیل می گردد.
تبصره ـ دبیر می تواند با موافقت رئیس هیات از مقاماتی که در اتخاذ تصمیم یا اجرای برنامه ها مؤثر خواهند بود برای شرکت در جلسه دعوت نماید.
اختیارات و وظایف هیات استانی به شرح زیر است:
الف ـ اجرای سیاست ها و برنامه های مصوب هیات مرکزی و برنامه ریزی به منظور اجرای مصوبات آن هیات؛
ب ـ بررسی و تحلیل آمار پرونده های موجود به ویژه پرونده های معوق در کلیه شعب و آسیب شناسی فرآیندهای قضایی استان از منظر علل اطاله دادرسی و اتخاذ تصمیم مناسب؛
پ ـ بسترسازی مناسب به منظور تشریک مساعی قضات و کارکنان، انسجام بخشی و استفاده حداکثری از ظرفیت های قضایی و اجرایی استان؛
ت ـ تدوین و اجرای برنامه عملیاتی سالانه با رعایت سیاست های مصوب هیات مرکزی؛
ث ـ ارائه گزارش عملکرد استان و پیشنهادهای لازم به هیات مرکزی در اجرای این دستورالعمل؛
ج ـ تبادل نو آوری ها، خلاقیت ها و تجارب بین واحدهای قضایی استان و ارائه الگوهای موفق به هیات مرکزی.
تکالیف دبیرخانه هیات استانی به اقتضای وظایف و اختیارات هیات، متناظر دبیرخانه هیات مرکزی است.
جلسه هیات استانی هر 3 ماه یکبار و در صورت ضرورت بطور فوق العاده برگزار خواهد شد. رسمیت جلسه و نحوه اتخاذ تصمیم بر اساس ماده 7 این دستورالعمل می باشد.
هیات استانی موظف است در حوزه های قضایی که فاقد کارشناس بوده و یا با کمبود کارشناس مواجه هستند، با هماهنگی کانون کارشناسان رسمی دادگستری و مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده ظرف یک سال از تاریخ ابلاغ این دستورالعمل نسبت به رفع نواق ـ ص مذکور اقدام نماید.
تبصره ـ به منظور تسهیل در امور کارشناسی و تسریع در پاسخ به استعلامات، رئیس هیات استانی موظف است با رعایت «دستورالعمل ساماندهی زمان و فرایند کارشناسی رسمی دادگستری، مصوب 1399» و با هماهنگی با مراجع مذکور ترتیبی اتخاذ نماید که در انجام کارشناسی به ویژه در ایام تعطیل و همچنین اوقات خارج از وقت اداری، کارشناس در دسترس بوده و نسبت به انجام امر کارشناسی پرونده ها اقدام نماید.
در جهت استانداردسازی صدور قرار کارشناسی و اجرای آنها، هیات استانی موظف است با همکاری کانون کارشناسان رسمی دادگستری و مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده و اخذ نظر قضات مجرب با توجه به موضوعات اقدام لازم را معمول دارد.