قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی مصوب 1378/09/07

قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی مشتمل بر 115 ماده مصوب 1378/09/07 مجلس شورای اسلامی

 

شناسنامه قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی:

شماره روزنامه رسمی:15960

تاریخ روزنامه رسمی:1378/09/18

شماره ابلاغ:48877

تاریخ ابلاغ:1378/09/14

مرجع تصویب: مجلس شورای اسلامی

تاریخ تصویب:1378/09/07

 

بیشتر بخوانید:

مجموعه مقررات مرتبط با قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی (مقررات انتخابات)

موضوعات قوه سه گانه و حاکمیتی در آرای وحدت رویه قضایی

موضوعات قوه سه گانه در آرای دیوان عدالت اداری

موضوعات قوای سه گانه و حاکمیتی در نظریات مشورتی

 

متن قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی:

 

‌فصل اول ـ کلیات

 

ماده 1 ـ انتخابات مجلس شورای اسلامی بر طبق مقررات این قانون انجام می گیرد و دولت موظف است در برگزاری انتخابات ترتیبی اتخاذ نماید کـه پیش از پایان دوره قبل، انتخابات را برگزار نماید بـه طوری کـه کشور در هیچ زمان بدون مجلس نباشد.

تبصره 1 ـ اصلاح 1395 ـ مقصود از کلمه «مجلس» در این قانون، مجلس شورای اسلامی می باشد.

تبصره 2 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ در دوره‌هایی کـه علاوه بر انتخابات مجلس، انتخابات مجلس خبرگان نیز برگزار می‌شود، وزارت کشور موظف است ترتیبی اتخاذ نماید تا انتخابات مجلس و انتخابات مجلس خبرگان بـه صورت همزمان در یک روز برگزار شود.

تبصره 3 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ أخذ رأی باید با فاصله زمانی حداقل 70 روز تا پایان هر دوره مجلس برگزار گردد. 

ماده 2 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ عده نمایندگان مجلس290 نفر می ‌باشد و افزایش تعداد آن بر اساس اصل شصت و چهارم (64) قانون اساسی‌خواهد بود.

تبصره ـ از تعداد کل نمایندگان پنج نفر بـه ترتیب ذیل مربوط بـه اقلیت های دینی می باشد:
زرتشتیان و کلیمیان هر کدام یک نماینده، مسیحیان آشوری و کلدانی مجموعاً یک نماینده و مسیحیان ارمنی جنوب و شمال هر کدام یک نماینده.

ماده 3 ـ نظارت بر انتخابات مجلس شورای اسلامی بـه عهده شورای نگهبان می باشد. این نظارت استصوابی و عام و در تمام مراحل در کلیه امور مربوط بـه انتخابات جاری است.

ماده 4 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ در موارد زیر انتخابات میان دوره ای مجلس همزمان با اولین انتخابات بعدی مندرج در اصل ششم (6) قانون ‌اساسی برگزار می ‌شود:
الف ـ انتخابات یک یا چند حوزه انتخابیه باطل و یا بـه هر دلیل از جمله فوت یا انصراف داوطلبان یا منتخبین یا حوادث غیرمترقبه متوقف شده یا برگزار نشود، بـه ‌نحوی کـه منجر بـه عدم انتخاب نماینده گردد.
ب ـ اعتبارنامه‌منتخبین، بـه تصویب مجلس نرسد.
ج ـ چنانچه بـه ‌دلیل فوت یا استعفا یا هر علت دیگر، حوزه‏ انتخابیه ‏ای یک یا چند نماینده‏ خود را از دست بدهد.

تبصره 1 ـ اصلاح 19ˏ12ˏ1403 ـ چنانچه تعداد نمایندگان مجلس کمتر از چهارپنجم مجموع نمایندگان شود، وزارت کشور مکلف است حداکثر ظرف چهار ماه پس از تاریخ اعلام آن توسط مجلس با هماهنگی شورای نگهبان، انتخابات میان دوره ای را در حوزه یا حوزه های مربوط برگزار نماید. در اجرای این ماده تمامی مواعد زمانی فرایند انتخابات بـه نصف کاهش می یابد. در این شرایط، مدت ‌زمان استعفای داوطلبان مشمول ماده (32) این قانون، دو ماه قبل از روز برگزاری انتخابات می باشد. بلافاصله بعد از اعلام تاریخ برگزاری انتخابات، فهرست مشاغل هم تراز توسط وزارت کشور، بـه آگاهی عموم می رسد. 

تبصره 2 ـ الحاق 1402/05/01 ـ انتخابات مرحله اول و میان دوره ای در صورتی قابل اجراست کـه تعداد نامزدها حداقل دو برابر کرسی های نمایندگی باشد.

ماده 5 ـ سرپرستان وزارت کشور، استانداری، فرمانداری و بخشداری در اجرای این قانون بـه جای وزیر کشور، استاندار، فرماندار و بخشدار خواهند بود.

ماده 6 ـ سنوات نمایندگی مستخدمین رسمی دولت اعم از لشکری و کشوری و سازمانها و شرکتها و مؤسسات دولتی و وابسته بـه دولت، نهاد های عمومی و شهرداریها پس از انتخاب شدن و صدور اعتبارنامه با اعطای گروه و افزایش سنواتی مربوطه جزو سنوات خدمتی آنان محسوب خواهد شد و در دوران نمایندگی فقط حقوق نمایندگی را دریافت خواهند کرد.

تبصره 1 ـ اصلاح 1402/05/01 ـ سال های دوره نمایندگی مجلس جزء سنوات خدمت آن تعداد از نمایندگانی هم کـه در طول دوره نمایندگی و یا پس از آن بـه استخدام دستگاه های دولتی و وابسته بـه دولت در می آیند محسوب می گردد.

تبصره 2 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ حق بیمه یا کسور بازنشستگی نمایندگانی کـه مطابق ماده (32) این قانون از شغل خویش استعفا داده و سوابق بیمه ای آنها با صندوق مربوط قطع شده است، توسط مجلس و بنا بـه درخواست و رضایت نماینده، در صندوق های بازنشستگی مربوط اعمال می شود. 

1 ـ در مورد ماده (6) و تبصره آن استفساری های بـه شرح زیر در تاریخ 15 /2 /1383 تصویب شد:
قانون استفساریه‌ماده (6) قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی
موضوع استفساریه: با عنایت بـه مفاد ماده (6) قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی ـ مصوب 7 /9 /1378 ـ بـه ویژه تبصره آن، «‌سنوات نمایندگی در مجلس شورای اسلامی»‌در کدامیک از صور ذیل جزو سابقه خدمت دولتی قابل احتساب می‌باشد؟
‌الف ـ صرفاً سنوات نمایندگی بعد از تاریخ 7 /9 /1378.
ب ـ سنوات نمایندگی اعم از قبل یا بعد از تاریخ فوق، فارغ از تاریخ استخدام در‌دستگاه دولتی.
نظر مجلس: سنوات نمایندگی اعم از قبل یا بعد از تاریخ فوق، فارغ از تاریخ استخدام در دستگاه‌دولتی جزو سابقه خدمت دولتی قابل احتساب می‌باشد. افراد مشمول این قانون از کلیه ‌امتیازات قانونی مستخدمین رسمی دولت نیز بهره‌مند خواهند شد. ‌این قانون از تاریخ تصویب لازم‌الاجراست. 

 

‌فصل دوم ـ کیفیت انتخابات

 

ماده 7 ـ انتخابات بـه صورت مستقیم و عمومی و با رأی مخفی خواهد بود.

ماده 8 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ صرفاً احزاب و جبهه ‌ها می ‌توانند پس از تأیید صلاحیت داوطلبان، فهرست انتخاباتی خود را بـه صورت مجزا برای حوزه های انتخابیه دارای بیش از یک کرسی و تا سقف کرسی های آن حوزه انتخابیه تنظیم و حسب مورد بـه ستاد انتخابات کشور یا فرمانداری ‌ها اعلام کنند. این امر مانع از حمایت‌ های احزاب و جبهه‌ها از نامزدها در حوزه‌ های انتخابیه تک کرسی نخواهد بود. آگهی اسامی نامزدها‌و فهرست‌ های موضوع این ماده پس از تأیید ستاد انتخابات کشور یا فرمانداری ‌ها منتشر خواهد شد. 

تبصره 1 ـ الحاق 1402/05/01 ـ مقصود از عبارت «احزاب و جبهه‌ها» در این قانون، احزاب و جبهه‌ های موضوع ماده (1) قانون نحوه فعالیت احزاب و گروه های سیاسی مصوب 4 /11 /1394 است.

تبصره 2 ـ الحاق 1402/05/01 ـ احزاب و جبهه‌ های موضوع این ماده مکلفند در هنگام ارائه فهرست، موافقت کتبی نامزدها برای عضویت در فهرست آن حزب یا جبهه را ارائه کنند. 

تبصره 3 ـ الحاق 1402/05/01 ـ ارائه فهرست فقط توسط دبیر کل یا مقامات مسئول احزاب و جبهه‌ها کـه بـه صورت رسمی معرفی می ‌شوند، انجام می ‌گیرد. 

تبصره 4 ـ الحاق 1402/05/01 ـ احزاب استانی فقط حق ارائه فهرست انتخاباتی در حوزه انتخابیه استان محل فعالیت خود را دارند.

تبصره 5 ـ الحاق 1402/05/01 ـ در صورتی کـه جبهه ها اعلام موجودیت و ارائه فهرست کنند، احزاب ائتلاف ‌کننده آن جبهه، حق ارائه فهرست مجزا را نخواهند داشت. 

تبصره 6 ـ الحاق 1402/05/01 ـ هر فهرست دارای یک عنوان است و عنوان هر فهرست باید مطابق عنوان حزب یا جبهه ارائه ‌کننده آن فهرست باشد و چنانچه عنوان فهرست متفاوت از عنوان حزب یا جبهه‌ارائه‌کننده آن فهرست باشد، عنوان مزبور با رعایت تبصره (4) ماده (2) قانون نحوه فعالیت احزاب و گروه های سیاسی باید بـه تأیید وزارت کشور برسد. 

تبصره 7 ـ الحاق 1402/05/01 ـ عدم رعایت تشریفات این ماده موجب محرومیت آن حزب یا جبهه از ارائه فهرست در آن دوره انتخابات و همان حوزه انتخابیه می شود.

ماده 9 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ در انتخابات مجلس فرد منتخب در مرحله اول انتخابات باید حداقل بیست درصد (20 % ) از کل آراء را کسب نماید و انتخاب در مرحله دوم و همچنین انتخابات میان دوره ‌ای با کسب اکثریت نسبی بـه هر میزان است. 

تبصره 1 ـ در صورتی کـه آراء دو یا چند نفر از نامزدها مساوی باشد، ملاک انتخاب یک یا چند نفر از آنان، قرعه می باشد کـه در جلسه مشترک هیأت های اجرائی و نظارت مرکز حوزه انتخابیه انجام خواهد گرفت. نامزد های مذکور و یا نمایندگان آنان می توانند در مراسم قرعه کشی حضور داشته باشند.

‌تبصره 2 ـ منسوخ 1402/05/01 ـ چنانچه انتخابات یک یا چند حوزه انتخابیه متوقف یا باطل گردد و یا اعتبارنامه منتخبین مورد تأیید مجلس واقع نشود، وزارت کشور‌مکلف است با هماهنگی شورای نگهبان حداکثر ظرف مدت هفت ماه انتخابات مجدد را همزمان در حوزه‌ های انتخابیه مذکور برگزار نماید. مهلت هفت ماه، از تاریخ تعیین وضعیت آخرین حوزه در بین حوزه‌ های انتخابیه مورد نظر محاسبه می‌شود.

‌تبصره 3 ـ منسوخ 1402/05/01 ـ چنانچه بـه علت فوت، استعفاء و یا هر علت دیگر حوزه انتخابیه‌ای یک یا چند نماینده خود را از دست بدهد، وزارت کشور مکلف‌است ظرف مدت هفت ماه پس از تاریخ اعلام آن توسط مجلس شورای اسلامی با هماهنگی شورای نگهبان انتخابات را در حوزه مربوطه برگزار نماید.

تبصره 2 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ پس از تأیید صحت انتخابات توسط شورای نگهبان، وزارت کشور موظف است اعتبارنامه کلیه منتخبین را صادر و بـه مجلس ارسال نماید. پذیرش انصراف هر یک از منتخبین پس از تأیید صحت انتخابات و قبل از تصویب اعتبارنامه نیز می ‌بایست بـه تصویب مجلس برسد.

تبصره 3 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ منتخبین حوزه های انتخابیه کـه اعتبارنامه آنان بـه علت عدم صلاحیت شخص در مجلس رد می شود نمی توانند در انتخابات همان دوره مجلس شرکت نمایند.

تبصره 6ـ منسوخ 10ˏ11ˏ1400 ـ اولین انتخابات میان دوره ای مجلس ششم همزمان با انتخابات هشتمین دوره ریاست جمهوری سال 1380 برگزار خواهد شد.

ماده 10 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ چنانچه در مرحله اول برای یک یا چند نفر از داوطلبان حداقل یک پنجم آراء حاصل نگردید، انتخابات دومرحله ‌ای خواهد شد، بدین معنی کـه از بین نامزدهایی کـه حداقل یک پنجم آراء را در مرحله اول بدست نیاورده ‌اند، فقط بـه تعداد دو برابر نمایندگان مورد نیاز از بین کسانی کـه بیشترین آراء را در مرحله اول داشته ‌اند، در انتخابات مرحله دوم شرکت می ‌کنند و در صورتی کـه تعداد نامزد های باقی ‌مانده، کمتر از دوبرابر باشد، تمام آنان در مرحله دوم انتخابات شرکت خواهند نمود. 

تبصره 1 ـ اصلاح 1395 ـ اگر تعداد نامزد های باقیمانده مساوی یا کمتر از نمایندگان مورد نیاز باشد، انتخابات مرحله دوم انجام نخواهد شد و نامزد یا نامزد های مذکور با همان تعداد آراء مکتسبه مرحله اول بـه مجلس راه می یابند.

تبصره 2 ـ اصلاح 1395 ـ هیچ یک از داوطلبان نمایندگی نمی توانند در بیش از یک حوزه انتخابیه خود را نامزد کنند، در غیر این صورت نامزدی آنها کلاً باطل و از شرکت در انتخابات آن دوره مجلس محروم می شوند. 

تبصره 3 ـ اصلاح 1395 ـ وزارت کشور با هماهنگی شورای نگهبان زمان انجام مرحله دوم انتخابات را ظرف مدت یک ماه پس از اعلام نتیجه مرحله اول و تأیید صحت انتخابات توسط شورای نگهبان، تعیین و اعلام خواهد کرد. 

تبصره 4 ـ اصلاح 1395 ـ کلیه رأی دهندگان مرحله دوم منحصراً در حوزه انتخابیه ای کـه در مرحله اول انتخابات رأی داده اند شرکت خواهند نمود و کسانی کـه در مرحله اول در هیچ یک از حوزه های انتخابیه رأی نداده باشند در مرحله دوم انتخابات می توانند شرکت کنند. 

تبصره 5 ـ اصلاح 1395 ـ در انتخابات میان دوره ای حوزه های انتخابیه هر دوره مجلس، کسانی حق رأی دارند کـه در انتخابات قبلی آن دوره در همان حوزه رأی داده باشند و یا در هیچ یک از حوزه های انتخابیه شرکت نکرده و رأی نداده باشند. 

تبصره 6 ـ اصلاح 1395 ـ وزارت کشور موظف است ظرف مدت شش ماه از زمان تصویب این قانون نسبت بـه نوین سازی شیوه های اخذ رأی و شمارش آراء بـه منظور دقت، سلامت و نظارت بهتر در اخذ، شمارش و اعلام نتایج و همین طور استانداردسازی صندوق های اخذ رأی در حدود اعتبارات مصوب و پس از تأیید شورای نگهبان اقدام نماید. 

تبصره 7 ـ اصلاح 1395 ـ وزارت کشور موظف است با هماهنگی و موافقت شورای نگهبان تمام مراحل انتخابات را در حدود اعتبارات مصوب با استفاده از روشها و فناوری های نوین برگزار کند. 

تبصره 8 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ در انتخابات الکترونیکی با تأیید شورای نگهبان از امضا های الکترونیکی مجریان و ناظران استفاده می‌شود. همچنین در صورت برگزاری همزمان چند انتخابات، در هر شعبه أخذ رأی از یک دستگاه بـه ‌طور مشترک برای تمامی انتخابات در أخذ رأی و شمارش آراء با تأیید شورای نگهبان ‌استفاده می ‌شود.

ماده 11 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ در هر مرحله انتخاباتی، هر شخص واجد شرایط می ‌تواند فقط یک بار با ارائه اصل یکی از مدارک کارت ملی، شناسنامه، گذرنامه، گواهینامه رانندگی یا کارت خدمت دوره ضرورت نظام وظیفه رأی دهد. همچنین در مواردی کـه احراز مشخصات هویتی رأی ‌دهنده و انطباق آن با اطلاعات دستگاه احراز هویت از طریق اثر انگشت یا سایر نشانه های زیست سنجی (بیومتریک) امکان پذیر باشد، از رأی‌دهنده ثبت نام بـه عمل می ‌آید. بر اساس داده های دستگاه احراز هویت، شرکت و رأی ‌دادن فرد در سوابق سجلی رأی دهنده در سازمان ثبت احوال کشور ثبت خواهد شد. 

تبصره 1 ـ منسوخ 1402/05/01 ـ اخذ رأی در زندانها و پادگانها و بیمارستانها نیز فقط با ارائه شناسنامه و شماره ملی یا کارت ملی می باشد.

تبصره 2 ـ منسوخ 1402/05/01 ـ شناسنامه رأی دهنده ممهور می گردد.

تبصره 1 ـ اصلاح 1402/05/01 ـ اخذ رأی در کلیه حوزه های انتخابیه کشور در یک روز انجام می شود و مدت آن حداقل ده ساعت است و در صورت ضرورت قابل تمدید می باشد.

تبصره 2 ـ اصلاح 1402/05/01 ـ تشخیص ضرورت و مدت تمدید اخذ رأی تا حداکثر 3 ساعت در یک حوزه یا سراسر کشور بـه عهده وزیر کشور و تمدید بیش از 3 ساعت با درخواست وی و با تأیید شورای نگهبان است.

تبصره 3 ـ اصلاح 1402/05/01 ـ اخذ رأی باید در یکی از روز های تعطیل رسمی باشد.

تبصره 4 ـ اصلاح 1402/05/01 ـ در انتخابات الکترونیکی ملاک اخذ رأی از رأی دهندگان، احراز عدم ثبت شماره ملی رأی دهنده در سامانه انتخاباتی است.

ماده 12 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ رأی‌گیری از افرادی کـه تا قبل از پایان مهلت قانونی اخذ رأی در محل شعبه حاضر شده و نوبت رأی ‌گیری از‌آنان فرا نرسیده است، در حکم رأی‌گیری در مهلت قانونی تلقی می ‌شود و اعضای شعبه موظفند رأی آنها را أخذ کنند.

ماده 13 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ کلیه وزارتخانه‌ها، سازمان ها و ادارات و نهاد های قانونی و مؤسسات دولتی و وابسته بـه دولت و شهرداری ها و مؤسسات عمومی موظفند ‌حسب درخواست وزارت کشور، استانداران، فرمانداران و بخشداران، کارکنان و سایر امکانات خود را تا خاتمه انتخابات در اختیار آنان قرار دهند. بدیهی ‌است مدت همکاری کارکنان مذکور جزو ایام مأموریت نامبردگان محسوب خواهد شد. 

‌تبصره 1 ـ در جهت اعمال نظارت بر انتخابات، کلیه نهادها و ارگان های فوق‌الذکر موظفند حسب درخواست شورای نگهبان و هیأت های منصوب از‌جانب آن، کارکنان خود را در اختیار آنان قرار دهند و همچنین وزارت کشور، استانداران، فرمانداران و بخشداران موظفند امکانات لازم را در اختیار آنان‌قرار دهند.

‌تبصره 2 ـ حق مأموریت کارکنان مذکور از محل اعتبارات سازمان متبوع آنان تأمین و پرداخت می‌گردد.

تبصره 3 ـ الحاق 1402/05/01 ـ رؤسای شورا های تأمین مکلف بـه دعوت از رؤسای دفاتر استانی یا شهرستانی شورای نگهبان بـه جلسات مرتبط با انتخابات بوده و آن مقام موظف است شخصاً در جلسات حضور یابد. رئیس دفتر استان و یا رئیس دفتر شهرستان با تأیید رئیس دفتر استان می‌تواند درخواست تشکیل جلسه شورای تأمین با موضوع مرتبط با انتخابات را داشته باشد و رؤسای شورای تأمین موظف بـه تشکیل جلسه هستند.

تبصره 4 ـ الحاق 1402/05/01 ـ عدم انجام تکالیف مقرر در این ماده تخلف اداری محسوب می ‌شود.

تبصره 5 ـ الحاق 1402/05/01 ـ کلیه نهاد های موضوع این ماده موظفند همکاری فعال کارکنان خود اعم از رسمی، پیمانی و قراردادی با وزارت کشور یا شورای نگهبان در فرایند اجرا و نظارت را بـه عنوان یکی از مؤلفه های ارزیابی نیروی انسانی لحاظ نمایند.

ماده 14 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ انتخابات اقلیت‌ های دینی زرتشتی، کلیمی، آشوری، کلدانی و ارامنه شمال بـه مرکزیت حوزه انتخابیه فرمانداری تهران و ارامنه جنوب بـه مرکزیت حوزه انتخابیه فرمانداری اصفهان توسط فرمانداران و بخشدارانی کـه اقلیت‌ های مزبور در آنجا سکونت دارند انجام خواهد شد. 

ماده 15 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ در صورتی کـه همزمان با برگزاری انتخابات مجلس، انتخابات دیگری نیز برگزار گردد، بـه دستور وزارت کشور، یک شعبه ثبت ‌نام و أخذ‌رأی با اعضای واحد و با صندوق های مجزا برای هر دو انتخابات در نظر گرفته خواهد شد.

ماده 16 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران مکلف ‌است بـه منظور ترویج هنجار های انتخاباتی و نهادینه کردن آن در فرهنگ عمومی نسبت بـه تبیین جایگاه مجلس، وظایف نمایندگان و فرایند انتخابات اقدام نماید و همچنین برنامه‌ های آگاهی‌بخشی و آموزش انتخاباتی را کـه وزارت ‌کشور یا هیأت‌مرکزی نظارت بر انتخابات ضروری تشخیص می دهند و نیز کلیه‌اعلامیه‌ها و اطلاعیه‌ های مربوط بـه انتخابات را از شبکه‌ های سراسری یا محلی صدا و سیما پخش نماید.

تبصره ـ الحاق 1402/05/01 ـوزارتخانه های آموزش و پرورش، علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، مکلفند وظایف مقرر در این ماده را در برنامه های آموزشی و درسی خود قرار دهند.

ماده 17 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ بـه منظور پیشگیری از ارتکاب جرائم و تخلفات انتخاباتی:

الف ـ الحاق 1402/05/28 ـ شورای ‌عالی پیشگیری از وقوع جرم در چهارچوب وظایف خود راهبردها، برنامه‌ها، تدابیر و سایر اقدامات لازم در حوزه پیشگیری از وقوع جرائم انتخاباتی را حداقل نُه ماه قبل از برگزاری انتخابات اتخاذ می ‌کند.

ب ـ الحاق 1402/05/28 ـ دبیرخانه شورای‌عالی پیشگیری از وقوع جرم و معاونت اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم قوه قضائیه مکلفند با استفاده از امکانات موجود پژوهش های لازم برای آسیب‌شناسی علل وقوع جرائم انتخاباتی و راه های پیشگیری از آن را انجام داده و نتایج آن را برای اتخاذ تصمیم بـه شورای ‌عالی پیشگیری از وقوع جرم ارائه دهند.

ماده 18 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ انتخابات مجلس در حوزه‌ های انتخابیه ‌ای کـه دچار حوادثی از قبیل سیل، زلزله، جنگ و غیره شوند، با تشخیص و پیشنهاد وزارت کشور ‌و موافقت شورای نگهبان در شهر های محل استقرار مهاجرین و در صورت امکان در حوزه‌ های مذکور نیز برگزار می شود و مراتب بـه اطلاع عموم‌می رسد.

تبصره ـ شعب ثبت نام و اخذ رأی مخصوص حوزه های انتخابیه مناطق مذکور، در شهرستانهائی دایر می شود کـه حداقل دو هزار و پانصد مهاجر ناشی از وضعیت مزبور از آن حوزه انتخابیه، در محدوده شهرستان مهاجر بوده و اسکان یافته باشند و امکان بازگشت بـه حوزه انتخابیه خود را نداشته باشند.

ماده 19 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ مأموران انتظامی در حدود قانون موظف بـه ایجاد نظم و جلوگیری از هرگونه بی ‌نظمی در جریان انتخابات و حفاظت صندوق ها بوده و ‌حق دخالت در امور اجرائی و نظارت را ندارند.

تبصره ـ اصلاح 1402/05/28 ـ در صورت نیاز فرماندهی کل انتظامی جمهوری اسلامی ایران بـه نیرو های کمکی با تصویب مراجع ذی ‌صلاح قانونی، نیرو های نظامی با آن فرماندهی، همکاری‌می ‌نمایند.

ماده 20 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ قوه‏ قضائیه بـه تعداد کافی شعب موجود در هر حوزه‏ قضائی را بـه ‏منظور رسیدگی فوری و خارج از نوبت بـه جرائم انتخاباتی اختصاص می ‏دهد.

تبصره 1 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ از زمان ثبت نام تا پایان مهلت رأی‌گیری، جلب یا بازداشت داوطلبان نمایندگی مجلس در رابطه با اتهامات قبل از داوطلبی یا تخلفات و جرائم انتخاباتی ممنوع است، مگر در مواردی کـه با استدلال کتبی دادستان کل کشور، تعویق تعقیب یا رسیدگی، حقوق افراد یا حقوق عمومی را در معرض تضییع قرار دهد. 

تبصره 2 ـ الحاق 1402/05/01 ـ رسیدگی بـه جرائم‌انتخاباتی اعضای هیأت های اجرائی بخش و شهرستان، هیأت های نظارت شهرستان، نمایندگان هیأت نظارت در بخش و داوطلبان و نامزدها در صلاحیت مراجع حوزه قضائی مرکز استان محل وقوع جرم است. 

تبصره 3 ـ الحاق 1402/05/01 ـ جرائم انتخاباتی اعضای ستاد انتخاباتی کشور و استان‌ها، هیأت اجرائی مرکزی و هیأت مرکزی نظارت، هیأت های نظارت استان و همچنین فرمانداران مراکز استان‌ها در دادگاه های کیفری تهران رسیدگی می ‌شود.

ماده 21 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ در صورت وقوع تخلفات انتخاباتی، مراتب بـه صورت مستند بـه مراجع ذی‌صلاح رسیدگی بـه تخلفات اداری ـ انضباطی سازمان متبوع از جمله هیأت های رسیدگی بـه تخلفات اداری اعلام می شود و مراجع مذکور موظفند حداکثر یک ماه پس از پایان فرایند انتخابات،‌ بـه تخلف رسیدگی کنند.

تبصره ـ اصلاح 1402/05/28 ـ بـه هیأت های رسیدگی بـه تخلفات اداری وزارت کشور و شورای نگهبان اجازه داده می شود کـه بـه ترتیب بـه تخلفات انتخاباتی عوامل اجرائی و نظارت اشخاص غیرکارمند رسیدگی کنند. متخلف، از همکاری بـه ‌عنوان عامل اجرائی یا عامل نظارت برای یک تا سه دوره از برگزاری هر یک از انتخابات‌مندرج در اصل ششم (6) قانون اساسی محروم خواهد شد. حکم محرومیت مقرر در تبصره ماده (93) این قانون از شمول این تبصره مستثنی است.

ماده 18 ـ منسوخ 1386 ـ در موارد ذیل با تأیید هیأت نظارت حوزه انتخابیه مربوطه، برگ های رأی باطل ولی جزء آراء مأخوذه محسوب شده و مراتب در صورتجلسه، قید و آراء مذکور ضمیمه صورتجلسه خواهد شد:

1 ـ منسوخ 1386 ـ آراء ناخوانا باشد.

2 ـ منسوخ 1386 ـ آرائی کـه از طریق خرید و فروش بدست آمده باشد.

3 ـ منسوخ 1386 ـ آرائی کـه کلاً حاوی اسامی غیر از نامزد های تأیید شده باشد.

4 ـ منسوخ 1386 ـ آرائی کـه سفید بـه صندوق ریخته شده باشد.

‌تبصره ـ منسوخ 1386 ـ در حوزه‌هائی کـه تعداد نمایندگان مورد نیاز بیش از یک نفر باشد، فقط اسامی ناخوانا باطل خواهد شد.

ماده 22 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ در موارد ذیل با تأیید هیأت نظارت حوزه انتخابیه مربوطه، برگه های رأی باطل و مراتب در صورتجلسه قید و آراء مذکور ضمیمه صورتجلسه می شود:
الف ـ در موارد ذیل برگه های رأی باطل و جزء آراء مأخوذه محسوب می گردد:
1 ـ آراء ناخوانا باشد.
2 ـ آرائی کـه کلاً حاوی اسامی غیر از نامزد های تأیید شده باشد.
3 ـ آرائی کـه سفید بـه صندوق ریخته شده باشد.
ب ـ در موارد ذیل برگه های رأی باطل و جزء آرای مأخوذه محسوب نمی گردد:
1 ـ صندوق فاقد لاک و مهر انتخاباتی باشد.
2 ـ آراء زائد بر تعداد تعرفه باشد.
3 ـ آراء کسانی کـه بـه سن قانونی رأی نرسیده باشند.
4 ـ آرائی کـه با شناسنامه افراد فوت شده یا غیرایرانی داده شده باشد.
5 ـ آرائی کـه با تقلب و تزویر (در تعرفه ها، آراء، صورتجلسات، شمارش) بـه دست آمده باشد.
6 ـ آرائی کـه با شناسنامه و شماره ملی یا کارت ملی غیر یا جعلی أخذ شده باشد.
7 ـ آراء تکراری.
8 ـ آرائی کـه با شناسنامه و شماره ملی یا کارت ملی کسانی کـه حضور ندارند أخذ شده باشد.
9 ـ آرائی کـه فاقد مهر انتخاباتی باشد.
10 ـ آرائی کـه از طریق تهدید بـه دست آمده باشد.
11 ـ آرائی کـه روی ورقه ای غیر از برگه رأی نوشته شده باشد.
12 ـ آرائی کـه از طریق خرید و فروش بـه دست آمده باشد.

تبصره 1 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ کل آراء مندرج در صورتجلسه‌ای کـه صندوق أخذ رأی آن فاقد اوراق رأی یا برگه‌ های تعرفه باشد، باطل است و جزو آرای مأخوذه محسوب ‌نخواهد شد.

تبصره 2 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ آرای زائد مذکور در جزء (2) بند «ب» بـه قید قرعه از کل برگه‌ های رأی کسر می ‌شود.

تبصره 3 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ آرای باطل مأخوذه در حد نصاب انتخاب نماینده موضوع ماده (9) این قانون محاسبه نمی ‌گردد.

ماده 23 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ در صورتی کـه در برگه رأی علاوه بر اسامی نامزد های تأیید شده، اسامی دیگری نوشته شده باشد، برگه رأی باطل نبوده و فقط اسامی ‌اضافی خوانده نمی‌شود.

تبصره 1 ـ در صورتی کـه نام یک داوطلب در برگه رأی مکرر نوشته شده باشد فقط یک رأی برای او محسوب می شود.

تبصره 2 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ چنانچه آرای ریخته شده بـه صندوق بـه علت تشابه اسمی نامزد های انتخاباتی بـه هیچ وجه قابل تشخیص و تفکیک نباشد بـه نسبت آرای‌نامزد های دارای تشابه اسمی در آن صندوق میان آنان تقسیم می‌شود و در مورد رأی یا آرای باقی مانده غیرقابل تقسیم، بـه حکم قرعه عمل می شود.

تبصره 3 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ بـه منظور تسهیل امر نظارت و حفظ آرای واقعی مردم و جلوگیری از تضییع حقوق داوطلبان نمایندگی، چنانچه نامزدی در حوزه ‌انتخابیه بـه تشخیص هیأت اجرائی یا نظارت برای عامه مردم ناشناخته و گمنام باشد ولی نام خانوادگی و یا نام و نام خانوادگی او مشابه نام خانوادگی و‌یا نام و نام خانوادگی یکی از داوطلبان سرشناس و معروف آن حوزه باشد، باید مشخصه ‌ای مانند شماره (‌کد)، شغل، محل سکونت، نام پدر و غیره‌برای وی تعیین و در آگهی انتشار اسامی نامزد های انتخاباتی درج گردد. آرای فاقد آن مشخصه، برای وی منظور نخواهد شد.
فرد مذکور می ‌تواند در تبلیغات انتخاباتی خود مشخصه تعیین شده را قید نماید و چنانچه در ایام تبلیغات انتخاباتی اعلام انصراف نماید، داوطلب ‌همنام او می ‌تواند قبل از روز انتخابات از طریق روزنامه و یا صدور اطلاعیه ادامه داوطلبی خود را برای رفع ابهام اعلام نماید.

تبصره 4 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ در مواردی کـه دو انتخابات بـه طور همزمان انجام می گیرد آرائی کـه اشتباهاً بـه صندوق دیگر ریخته شود با حضور ناظرین شورای نگهبان‌قبل از هر اقدامی بـه صندوق مربوطه انتقال داده شده و سپس وظیفه قانونی انجام می ‌شود.

تبصره 4 ـ منسوخ 1402/05/01 ـ چنانچه تعداد برگه‌ های رأی با برگه‌ های ویژه نظارت تطبیق نداشت، با مبنا قرار دادن تعداد برگه های نظارت بـه قید قرعه با حضور اعضاء شعب ‌اخذ رأی و نمایندة هیأت اجرایی و نظارت بـه همان تعداد از آراء صندوق کسر و جزء آراء مأخوذه نخواهد بود.

ماده 24 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ در صورتی کـه اسامی نوشته شده بیش از تعداد لازم باشد، اسامی اضافی از آخر، خوانده نمی ‌شود.

ماده 25 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ قبل از شروع رأی ‌گیری باید در حضور نمایندگان هیأت نظارت بر حوزه انتخابیه مربوط، صندوق های خالی، بسته و ممهور بـه مهر هیأت ‌نظارت حوزه انتخابیه گردد و در صورتجلسه‌ای کـه قبل از آغاز زمان انتخابات در محل أخذ رأی تنظیم می ‌گردد، نمایندگان هیأت نظارت بر حوزه انتخابیه ‌مربوط، تعداد صندوق ها و خالی بودن آنها را گواهی نمایند و در صورتی کـه در جریان رأی ‌گیری، نیاز باشد کـه صندوقی را اضافه نمایند، باید بـه همین‌ترتیب عمل نموده و صورتجلسه گردد.

ماده 26 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ وزارت کشور موظف است در طول برگزاری انتخابات با توجه بـه وظایفی کـه بر عهده دارد، مطالب مربوط بـه انتخابات را بـه اطلاع عموم ‌برساند.

ماده 27 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ فرمانداران و بخشداران مراکز حوزه های انتخابیه موظفند بلافاصله پس از خاتمه رأی ‌گیری و شمارش آراء نتایج حاصله را با هیأت‌ های ‌نظارت حوزه انتخابیه خود تطبیق داده و طی صورتجلسه‌ای بـه وزارت کشور و شورای نگهبان ارسال و سپس از رسانه های گروهی اعلام نمایند.

ماده 28 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ وزارت کشور مأمور اجرای این قانون بوده و مسئول حسن جریان انتخابات است. بدین منظور می ‌تواند ‌مأمورانی جهت بازرسی و کنترل جریان انتخابات بـه حوزه‌ های انتخابیه و شعب ثبت ‌نام و اخذ رأی اعزام دارد.

تبصره ـ هیچ سازمان یا دستگاهی جز وزارت کشور و شورای نگهبان تحت عنوان اجرای قانون انتخابات یا نظارت، مجاز نیست در امر انتخابات دخالت کند و یا مأموران و بازرسانی اعزام نماید.

ماده 29 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ پس از پایان انتخابات، بلافاصله صورتجلسه نتیجه انتخابات با امضاء هیأت اجرائی مرکز حوزه انتخابیه و هیأت نظارت بر انتخابات‌حوزه مربوطه در پنج نسخه تهیه می ‌شود کـه یک نسخه نزد هیأت اجرائی مرکز حوزه انتخابیه می ‌ماند و بقیه برای هیأت نظارت بر انتخابات مزبور و ‌وزارت کشور (‌دو نسخه) و هیأت مرکزی نظارت بر انتخابات ارسال می ‌شود.

‌فصل سوم ـ شرایط انتخاب کنندگان و انتخاب شوندگان

 

ماده 30 ـ اصلاح 1402/05/28 ـانتخاب کنندگان باید دارای شرایط ذیل باشند:

1 ـ تابعیت کشور جمهوری اسلامی ایران.

2 ـ اصلاح 12ˏ10ˏ1385 ـ هجده سال تمام.

3 ـ عاقل بودن.

ماده 31 ـ اصلاح 1402/05/28 ـانتخاب شوندگان هنگام ثبت نام باید دارای شرایط زیر باشند:

1 ـ اصلاح 1395 ـ اعتقاد و التزام عملی بـه اسلام

2 ـ اصلاح 1395 ـ التزام عملی بـه نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران 

3 ـ اصلاح 1395 ـ تابعیت کشور جمهوری اسلامی ایران.

4 ـ اصلاح 1395 ـ ابراز وفاداری بـه قانون اساسی و اصل مترقی ولایت مطلقه فقیه. 

5 ـ اصلاح 1395 ـ داشتن مدرک تحصیلی کارشناسی ارشد یا معادل آن. 

6 ـ اصلاح 1395 ـ نداشتن سوء شهرت در حوزه انتخابیه. 

7 ـ اصلاح 1402/05/01 ـ داشتن سلامت جسمی و روانی بـه گونه‌ای کـه توانایی متعارف انجام وظایف نمایندگی را داشته باشد. 

تبصره ـ اصلاح 1402/05/28 ـ شورای نگهبان‌می ‌تواند در صورت نیاز، موضوع این بند و بند (6) ماده (33) این قانون را از سازمان پزشکی قانونی کشور استعلام نماید.

8ـ الحاق 1395 ـ حداقل سن سی سال تمام و حداکثر هفتاد و پنج سال تمام. 

9 ـ الحاق 1402/05/01 ـ گواهی معتبر و مورد تأیید بالاترین مقام نهاد یا مؤسسات مربوط مبنی برداشتن حداقل پنج سال سابقه فعالیت اجرائی یا آموزشی یا پژوهشی یا ‌قضائی در یک یا همه آنها در بخش دولتی، عمومی یا غیرعمومی در هنگام ثبت ‌نام 

10 ـ الحاق 1402/05/01 ـ داشتن کارت یا گواهی پایان خدمت وظیفه یا معافیت دائم قانونی 

تبصره 1 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ داوطلبان نمایندگی اقلیت های دینی مصرح در قانون اساسی از التزام عملی بـه اسلام، مذکور در بند (1) این ماده مستثنی بوده و باید در دین خود ‌ثابت ‌العقیده باشند. 

تبصره 2 ـ منسوخ 1390 ـ مدرک تحصیلی لیسانس یا معادل آن بـه شرط داشتن پنج سال سابقه خدمت اجرائی در سطح کارشناسی و بالاتر در بخش های خصوصی یا دولتی و یا پنج‌سال سابقه فعالیت آموزشی و یا پژوهشی با تأیید مراجع ذی‌ربط و یا سابقه یک دوره نمایندگی مجلس می‌تواند جایگزین مدرک کارشناسی ارشد باشد.

تبصره 2 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ هر دوره نمایندگی مجلس معادل یک مقطع تحصیلی فقط برای شرکت در انتخابات محسوب می ‌شود.

تبصره 3 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ ملاک محاسبه سن اشخاص برای ثبت نام در انتخابات بر اساس تاریخ تولد اولیه ثبت شده در شناسنامه رسمی است و تغییرات بعدی توسط دستگاه های ذی ربط بـه استثنای محاکم قضائی ملاک عمل نمی باشد.

ماده 32 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ اشخاص زیر بـه واسطه مقام و شغل خود از داوطلب شدن محرومند:

الف ـ اصلاح 1386 ـ اشخاص زیر از داوطلب شدن در حوزه‌ های انتخابیه سراسر کشور محرومند مگر اینکه حداقل شش‌ماه قبل از ثبت نام از سمت خود استعفاء‌نموده و بـه هیچ وجه در آن پست شاغل نباشند:

1 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ رئیس جمهور و معاونان و مشاوران وی

2 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام و معاونان وی

3 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ مشاوران معاونان رئیس جمهور

4 ـ روسای دفاتر سران سه قوه.

5 ـ وزرا و سرپرستان وزارتخانه‌ها.

6 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ معاونان و مشاوران وزرا

7 ـ مدیران کل و سرپرستان ادارات کل وزارتخانه‌ها و مدیران کل حوزه وزارتی و رؤسای دفاتر وزرا.

8 ـ اعضای شورای نگهبان و هیأت مرکزی نظارت بر انتخابات.

9 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ رئیس قوه قضائیه و معاونان و مشاوران وی

10 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ رئیس دیوان عالی کشور و معاونان و مشاوران وی

11 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ دادستان کل کشور و معاونان و مشاوران وی

12 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ رئیس دیوان عدالت اداری و معاونان و مشاوران وی

13 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ رئیس سازمان بازرسی کل کشور و معاونان و مشاوران وی

14 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ رؤسا و سرپرستان سازمان ها و ادارات کل و ادارات عقیدتی سیاسی نیرو های مسلح جمهوری اسلامی ایران و جانشینان و معاونان آنان در سراسر‌کشور

15 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ رئیس سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران و معاونان وی

16 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ رئیس جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران و معاونان وی

17 ـ استانداران.

18 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ معاونان و مشاوران استانداران

19 ـ فرمانداران.

20 ـ بخشداران.

21 ـ شهرداران و روسای مناطق شهرداری.

22 ـ روسا و سرپرستان سازمان های دولتی.

23 ـ رئیس دانشگاه آزاد اسلامی.

24 ـ اعضای هیأت مدیره و مدیران عامل بانکها.

25 ـ اعضای هیأت مدیره و مدیران عامل شرکت های دولتی و وابسته بـه دولت کـه حیطه وظایف و اختیارات آنها بـه کل کشور تسری دارد.

26 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ رئیس کل بانک مرکزی ایران و معاونان و مشاوران وی

27 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ رؤسا و سرپرستان بنیاد های (‌مستضعفان انقلاب اسلامی، شهید و امور ایثارگران، 15 خرداد، مسکن انقلاب اسلامی)، کمیته امداد امام خمینی (‌ره)، سازمان نهضت سوادآموزی جمهوری اسلامی ایران، سازمان تبلیغات اسلامی،‌دفتر تبلیغات حوزه علمیه قم و رئیس سازمان تعزیرات حکومتی و رؤسای اتاق های بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران و تعاون ایران و معاونان و مشاوران آنان

28 ـ شاغلین در نیرو های مسلح و وزارت اطلاعات.

29ـ الحاق 1394/02/29 ـ اعضای شورا های اسلامی شهرها

ب ـ اصلاح 1386 ـ اشخاص زیر از داوطلب شدن در حوزه‌ های انتخابیه قلمرو مأموریت خود محرومند مگر اینکه شش ماه قبل از ثبت نام از سمت خود استعفا‌نموده و بـه هیچ وجه در آن پست شاغل نباشند:

1 ـ ائمه جمعه دائمی.

2 ـ اصلاح 1386 ـ قضات شاغل در امر قضاء و رؤسای دادگستری شهرستانها و استانها. 

3 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ مدیران کل و سرپرستان دفاتر و ادارات کل استان ها و معاونان آنان

4 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ مدیران کل و سرپرستان دفاتر و ادارات کل استانداری ها و معاونان آنان

5 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ رؤسا و سرپرستان ادارات و سازمان های دولتی و وابسته بـه دولت و معاونان آنان در استان و شهرستان

6 ـ رؤسا و سرپرستان دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی اعم از دولتی و غیردولتی و رؤسا و سرپرستان واحدها و شعب آنها.

7 ـ اعضای هیأت مدیره و مدیران عامل شرکت های دولتی و وابسته بـه دولت در استان و شهرستان.

8 ـ سرپرستان مناطق و روسای شعب بانکها در استان و شهرستان.

9 ـ سرپرستان دفاتر سازمان تبلیغات اسلامی در مرکز استان و شهرستانها.

10 ـ مدیران مراکز صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران.

11 ـ اصلاح 1394/02/29 ـ اعضاء شورا های اسلامی روستا .

12 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ رؤسای اتاق های بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران و رؤسای اتاق های اصناف و تعاون در استان 

ج ـ اعضای هیأت های اجرائی و ناظرین شورای نگهبان در حوزه انتخابیه تحت مسئولیت خود.

تبصره 1 ـ اصلاح 1402/05/28 ـکلیه مقامات و هم ترازان آنها موضوع ماده (71) قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 8 /7 /1386 و با اجرای تبصره (1) آن، مشمول حکم بند «الف» این ماده می باشند. تشخیص اعلام هم ترازی سایر مقامات با این ماده، بر اساس مجموع معیار های ساختار، مأموریت ها، جغرافیای تأثیرگذاری، ماهیت فعالیت و اختیارات، اهمیت و پیچیدگی وظایف و مسئولیت ها بر عهده سازمان اداری و استخدامی کشور می باشد و اثر این هم ترازی صرفاً نسبت بـه استعفا برای انتخابات بوده و اثر قانونی دیگری ندارد. این سازمان موظف است حداقل هشت ماه قبل از آغاز ثبت ‌نام، فهرست مشاغلی را کـه هم تراز تشخیص می‌دهد بـه وزارت کشور و شورای نگهبان، ارسال و اعلام نماید. رئیس مجلس و سمت نمایندگی مجلس از شمول حکم این ماده مستثنی است. 

تبصره 2 ـ اصلاح 1402/05/01 ـ در مورد کسانی کـه طبق قوانین استخدامی و یا تعهد خدمت، استعفای آنان منوط بـه پذیرش آن از سوی مسئولین مربوطه باشد، قبول استعفاء شرط است. همچنین استعفای پرسنل نیرو های مسلح منوط بـه قبول فرماندهی کل قوا می باشد.در مورد اشخاص موضوع اجزای (14) و (28) بند «الف» و جزء (2) بند «ب» این ماده، قطع رابطه استخدامی و هرگونه همکاری تحت هر عنوانی شرط می‏ باشد. 

تبصره 3 ـ اصلاح 1402/05/01 ـ در هنگام ثبت ‌نام، ارائه گواهی رسمی مبنی ‌بر قبول‏ استعفا یا قطع هرگونه رابطه استخدامی و همکاری و عدم ‏اشتغال در پست یا مقام یا سمت یا مشاغل یاد شده الزامی است، در غیر این صورت از ثبت ‌نام داوطلب خودداری می ‌شود. 

تبصره 4 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ جایگزین فرد مستعفی از مقام یا پست باید از سوی مرجع یا مقام ذی‌صلاح، حداکثر بـه مدت یک ماه از زمان قبول استعفا بـه ‌طور رسمی بـه سازمان اداری و استخدامی کشور معرفی شود و فرد مستعفی در آن سِمت، شغل، پست یا مقام مسئولیتی نداشته باشد. تخلف از حکم این ماده توسط فرد مستعفی و مقام ذی ‌صلاح بـه ‌استثنای مقاماتی کـه در قانون اساسی برای انتصاب آنها ترتیبات خاصی پیش‌بینی شده است، جرم بوده و مرتکب یا مرتکبان بـه انفصال موقت از خدمات دولتی از شش ماه تا یک سال محکوم می ‌شوند. در صورتی کـه تخلف از سوی شخص داوطلب باشد، فرد مستعفی، از داوطلبی در آن انتخابات محروم می شود. 

تبصره 5 ـ اصلاح 1402/05/01 ـ سرپرست یا قائم‌مقام‌جایگاه های یاد شده، مشمول حکم این ماده می‌باشند. 

تبصره 6 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ وزارت کشور موظف است حداقل سه ماه قبل از ثبت‌نام از داوطلبان، مراتب را از طریق رسانه‌ های گروهی بـه آگاهی عموم برساند.

تبصره 7 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ منظور از واژه «دولت» در بند های این ماده، معنای عام آن است کـه شامل دستگاه های اجرائی موضوع ماده (29) قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و مستثنیات آن و همچنین نهاد های تابعه یا وابسته بـه آنها می‌شود. منظور از «تابعه» و «وابسته بـه دولت» در این ماده، کلیه اشخاص حقوقی است کـه حداقل دارای یکی از شرایط زیر باشند:

1 ـ الحاق 1402/05/28 ـ حداقل ده درصد (10 %) سهام آنها متعلق بـه دولت و یا بیش از پنجاه درصد (50 %) سهام آنها مجموعاً متعلق بـه دولت و نهاد های عمومی غیردولتی موضوع قانون فهرست نهادها و مؤسسات عمومی غیردولتی مصوب 19 /4 /1373 با اصلاحات بعدی آن باشد.

2 ـ الحاق 1402/05/28 ـ تأسیس، انحلال و یا آیین‌نامه‌ های اجرائی یا مستقل آنها بـه موجب تصویب یا تصمیم هیأت وزیران یا هر یک از وزیران یا رؤسای قوا باشد.

3 ـ الحاق 1402/05/28 ـ مدیرعامل یا نیمی از اعضای هیأت مدیره یا مقامات آنها از اشخاص دولتی یا توسط مقامات دولت منصوب می‌شوند.

ماده 33 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ اشخاص زیر از داوطلب شدن نمایندگی مجلس محرومند:

1 ـ کسانی کـه در جهت تحکیم مبانی رژیم سابق نقش مؤثر داشته اند.

2 ـ ملاکین بزرگ کـه زمین های موات را بنام خود ثبت داده‌اند.

3 ـ عضویت یا وابستگی اداری یا تشکیلاتی بـه احزاب، سازمان ها، اشخاص حقوقی و یا همکاری با اشخاص حقیقی یا حقوقی کـه علیه منافع و اهداف نظام جمهوری اسلامی ایران اقدام می‌نمایند یا غیرقانونی بودن آنها از سوی مراجع ذی‌صلاح اعلام شده است. 

4 ـ اصلاح 1402/05/01 ـ کسانی کـه بـه جرم اقدام علیه امنیت داخلی و خارجی جمهوری اسلامی ایران محکوم شده‌اند. 

5 ـ محکومین بـه ارتداد بـه حکم محاکم صالحه قضائی.

6 ـ اصلاح 1402/05/01 ـ مشهورین بـه فساد و متجاهرین بـه فسق و معتادین بـه مواد مخدر یا روانگردان.

7 ـ محکومین بـه حدود شرعی مگر آنکه توبه آنان ثابت شده باشد.

8 ـ اصلاح 1402/05/01 ـ محکومین قطعی بـه جرائم قاچاق انسان، مهمات، اسلحه، مواد مخدر، مواد روانگردان و مشروبات الکلی یا پولشویی و همچنین جرائم عمدی کـه مجازات قانونی آنها مشمول محرومیت از حقوق اجتماعی موضوع ماده (25) قانون مجازات اسلامی مصوب 1 /2 /1392 با اصلاحات و الحاقات بعدی است.

9 ـ محجورین و کسانی کـه بـه حکم دادگاه مشمول اصل چهل و نهم (49) قانون اساسی باشند.

10 ـ اصلاح 1402/05/01 ـ نماینده قانونی اشخاص حقوقی موضوع ماده (143) قانون مجازات اسلامی کـه بـه یکی از مجازات‌ های انحلال شخص حقوقی یا مصادره اموال یا ممنوعیت از یک یا چند فعالیت شغلی یا اجتماعی بـه طور دائم مطابق مواد (20) و (22) قانون مجازات اسلامی محکوم شده‌اند. 

تبصره ـ الحاق 1402/05/01 ـ مراد از «نماینده قانونی شخص حقوقی» شخصی است کـه بـه ‌موجب قانون یا اساسنامه مسئولیت و اختیار اداره شخص حقوقی را دارد، مانند مدیرعامل، هیأت مدیره یا عناوین مشابه

11 ـ محکومین بـه خیانت و کلاهبرداری، اختلاس و ارتشاء و غصب اموال دیگران و محکومین بـه سوء استفاده مالی بـه حکم محاکم صالحه قضائی.

12 ـ اتباع ایرانی کـه اقامت دائم کشور دیگری را دارند یا تابعیت کشور دیگری را داشته یا دارند.

13 ـ محکومین قطعی بـه مجازات انفصال از خدمات دولتی و عمومی در زمان ثبت ‌نام ـ الحاق 1402/05/01)

 

‌فصل چهارم ـ هیأت اجرائی

 

ماده 34 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ وزارت کشور زیر نظر هیأت اجرائی مرکزی، مجری انتخابات است. وزیر کشور موظف است بـه ‌گونه ‌ای برنامه ‌ریزی نماید کـه حداقل شش ‌ماه قبل از پایان دوره مجلس و 20 روز پیش از ثبت ‌نام داوطلبان، هیأت اجرائی مرکزی را با ترکیب زیر تشکیل دهد:
1 – وزیر کشور (رئیس هیأت)
2 ـ دادستان کل کشور
3 ـ وزیر اطلاعات
4 ـ رئیس سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
5 ـ وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات
6 ـ رئیس ستاد انتخابات کشور
7 ـ رئیس سازمان ثبت احوال کشور
8 – شش نفر از شخصیت‏ های دینی، سیاسی، فرهنگی ـ اجتماعی، علمی، اقتصادی و حقوقی در سطح ملی بـه عنوان معتمدان مردمی بـه گونه ‌ای کـه حتی ‌الامکان یک نفر از هر یک از حوزه های مذکور در آن حضور داشته باشد.

تبصره 1 ـ اصلاح 1402/05/01 ـ نماینده شورای نگهبان می تواند در جلسات هیأت اجرائی مرکزی بدون حق‌رأی حضور داشته باشد.

تبصره 2 ـ الحاق 1402/05/01 ـ جلسات هیأت ‏اجرائی مرکزی با حضور حداقل یازده نفر رسمیت می ‏یابد و مصوبات آن با رأی حداقل نه نفر از اعضای حاضر معتبر است.

تبصره 3 ـ الحاق 1402/05/01 ـ اولین جلسه هیأت اجرائی مرکزی با دعوت وزیر کشور تشکیل می ‌شود و نائب ‌رئیس از بین اعضای هیأت با اکثریت آراء انتخاب می ‌شود. مسئولیت دبیری هیأت اجرائی مرکزی با دبیر ستاد انتخابات کشور خواهد بود کـه با پیشنهاد وزیر کشور و تأیید هیأت ‌اجرائی مرکزی انتخاب می ‌شود.

تبصره 4 ـ الحاق 1402/05/01 ـ هیأت اجرائی مرکزی موظف است کلیه صورتجلسات و مصوبات خود را بـه هیأت مرکزی نظارت ارسال نماید. تصمیمات هیأت ‌اجرائی مرکزی انتخابات نباید موجب تداخل در وظایف و اختیارات نظارتی هیأت مرکزی نظارت شود؛ در غیر این صورت تصمیمات مذکور باطل و هرگونه اقدامی در این جهت ممنوع است. مرجع تشخیص موضوع این تبصره، هیأت مرکزی نظارت است.

تبصره 5 ـ الحاق 1402/05/01 ـهیچ ‌یک از اعضای هیأت اجرائی مرکزی نمی تواند داوطلب انتخابات شود.

ماده 35 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ بـه ‌منظور تعیین معتمدان مردمی هیأت اجرائی مرکزی، وزیر کشور در مجموع سی نفر از شخصیت‏ های دینی، سیاسی، فرهنگی، اجتماعی، علمی، اقتصادی و حقوقی کشور را کـه دارای صلاحیت ‏ های مندرج در ماده (41) این قانون باشند، بـه ‏عنوان معتمد بـه هیأت‏ مرکزی نظارت معرفی می‌کند. پس از تأیید هیأت مرکزی نظارت با رعایت تبصره های (1) و (2) این ماده وزیر کشور حداکثر ظرف یک هفته، جلسه ‏ای با حضور نماینده هیأت مرکزی نظارت و حداقل دوسوم معتمدان مذکور تشکیل می‏ دهد کـه ضمن آن شش نفر معتمدان هیأت اجرائی مرکزی با رأی مخفی و اکثریت نسبی معتمدان بـه عنوان عضو اصلی و سه نفر عضو علی ‏البدل بـه ‏ترتیب آراء انتخاب می‌ شوند.

تبصره 1 ـ الحاق 1402/05/01 ـ هیأت‏ مرکزی نظارت موظف است با أخذ نظر مراجع ذی صلاح حداکثر ظرف دو روز، اظهار نظر کتبی خود را نسبت ‏به صلاحیت معتمدان معرفی ‌شده، بـه وزیر کشور ارسال کند. چنانچه هیأت‏ مرکزی نظارت با دلایل موجه کل یا تعدادی از معتمدان پیشنهادی را تأیید نکرد، وزیر کشور موظف است بـه تعداد دو برابر مورد نیاز، افراد دیگری را کـه واجد شرایط باشند بـه هیأت ‏مرکزی نظارت پیشنهاد نماید. هیأت‏ مرکزی نظارت حداکثر ظرف 48 ساعت نظر خود را بـه صورت کتبی اعلام می ‏نماید. 

تبصره 2 ـ الحاق 1402/05/01 ـ اگر برای مرتبه دوم معتمدان پیشنهادی، مورد تأیید هیأت‏ مرکزی نظارت قرار نگیرند، در صورتی‏ کـه حداقل بیست نفر مورد تأیید باشند، اعضای اصلی و علی ‏البدل را از میان خود انتخاب خواهند کرد، در غیر این صورت وزیر کشور با تأیید هیأت مرکزی نظارت ظرف 48 ساعت، سایر معتمدان را انتخاب خواهد کرد.

ماده 36 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ وظایف هیأت اجرائی مرکزی، علاوه بر مواردی کـه در این قانون برعهده آنها گذاشته شده است، بـه ‌شرح زیر است:
1 ـ الحاق 1402/05/28 ـ مسئولیت حسن اجرای فرایند اجرائی انتخابات در همه سطوح
2 ـ الحاق 1402/05/28 ـ هماهنگی با نهاد های مرتبط در برگزاری انتخابات
3 ـ الحاق 1402/05/28 ـ تصویب برنامه زمان‌بندی و اجرائی انتخابات با تأیید شورای نگهبان
4 ـ الحاق 1402/05/28 ـ رسیدگی بـه موضوعات ارجاعی از سوی وزیر کشور
5 ـ الحاق 1402/05/28 ـهماهنگی های لازم جهت تأمین امنیت اجرای انتخابات در چهارچوب قوانین

ماده 37 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ وزارت کشور موظف است بـه ‌منظور اجرای انتخابات، ستادی را تحت عنوان «ستاد انتخابات کشور» با وظایف زیر تشکیل دهد:
1 ـ الحاق 1402/05/28 ـ تنظیم برنامه زمان بندی فرایند های اجرائی انتخابات و ارائه بـه هیأت اجرائی مرکزی انتخابات
2 ـ الحاق 1402/05/28 ـبرنامه ریزی بـه منظور اجرای مطلوب کلیه فرایند های انتخاباتی در چهارچوب قانون و مصوبات هیأت اجرائی مرکزی انتخابات
3 ـ الحاق 1402/05/28 ـهماهنگی های اجرائی با کلیه دستگاهها و نهادها در‌خصوص برگزاری انتخابات در چهارچوب مصوبات هیأت اجرائی مرکزی
4 ـ الحاق 1402/05/28 ـاطلاع رسانی عمومی در‌خصوص کلیه فرایند های انتخابات
5 ـ الحاق 1402/05/28 ـ طراحی و چاپ تعرفه ها، اوراق و کاربرگ های انتخابات و تهیه اقلام و لوازم انتخاباتی از جمله لوازم مورد نیاز برای برگزاری انتخابات الکترونیکی
6 ـ الحاق 1402/05/28 ـ سایر امور محوله مرتبط با انتخابات از سوی وزیر کشور

ماده 38 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ دو هفته پیش از ثبت‌نام، فرماندار مرکز حوزه های انتخابیه دستور تشکیل هیأت های اجرائی حوزه های فرعی را بـه فرماندار یا بخشدار حوزه‌ های فرعی صادر نموده و خود موظف است ظرف هفت روز در مرکز حوزه انتخابیه هیأت اجرائی انتخابات را با حضور هیأت نظارت مرکز حوزه انتخابیه بـه ریاست خود و عضویت سایر اعضای حقوقی شامل یک نفر حقوقدان با معرفی رئیس کل دادگستری استان و رئیس یا سرپرست ثبت ‌احوال مرکز حوزه انتخابیه و هشت نفر معتمدان موضوع ماده (39) این قانون تشکیل دهد.

تبصره 1 ـ الحاق 1402/05/01 ـ در دوره هایی کـه انتخابات مجلس همزمان با انتخابات مجلس خبرگان رهبری برگزار می شود، هیأت‌ های اجرائی مرکز حوزه انتخابیه و حوزه فرعی در انتخابات مجلس خبرگان رهبری، در صورت عدم مخالفت مجلس خبرگان رهبری، حسب مورد همان هیأت های اجرائی شهرستان و بخش در انتخابات مجلس می باشد.

تبصره 2 ـ الحاق 1402/05/01 ـ داوطلبی همزمان در انتخابات مجلس و سایر انتخابات ‌ها بـه استثنای انتخابات مجلس خبرگان رهبری ممنوع است.

تبصره 3 ـ الحاق 1402/05/01 ـ در صورتی کـه حوزه انتخابیه بخش، فاقد رئیس ثبت احوال باشد، مقام منصوب کننده استانی (مدیر کل ثبت احوال) باید نماینده ‌ای را بـه بخشدار معرفی کند. 

ماده 39 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ بـه ‌منظور تعیین معتمدان هیأت اجرائی، فرماندار حداکثر ظرف 48 ساعت پس از صدور دستور تشکیل هیأت های اجرائی، مجموعاً سی‌نفر از شخصیت ‏ های دینی، سیاسی، فرهنگی، اجتماعی، علمی، اقتصادی و حقوقی محل کـه دارای صلاحیت‏ های مندرج در این قانون باشند را به‏عنوان معتمد با مشخصات قابل شناسایی جهت تعیین صلاحیت بـه هیأت‏ نظارت مربوط معرفی می‏نماید.
هیأت‏ نظارت مزبور با أخذ نظر مراجع ذی صلاح موظف است حداکثر ظرف 48 ساعت، اظهار نظر کتبی خود نسبت ‏به صلاحیت معتمدان معرفی ‌شده را برای فرماندار ارسال کند. پس از تأیید هیأت نظارت با رعایت تبصره (1) این ماده، فرماندار حداکثر ظرف 48 ساعت جلسه‏ ای با حضور هیأت نظارت شهرستان و حداقل دوسوم معتمدان مذکور تشکیل می ‏دهد کـه ضمن آن هشت نفر معتمدان هیأت اجرائی با رأی مخفی و اکثریت نسبی به‏عنوان عضو اصلی و پنج نفر بـه ‌عنوان عضو علی‏ البدل بـه ‏ترتیب آراء انتخاب می ‌شوند.

تبصره 1 ـ الحاق 1402/05/01 ـ چنانچه هیأت‏ نظارت با دلایل موجه کل یا تعدادی از معتمدان پیشنهادی را تأیید نکرد، فرماندار مربوط موظف است ظرف 24 ساعت با اعضای حقوقی هیأت تشکیل جلسه داده و بـه تعداد دو برابر مورد نیاز، افراد واجد شرایط دیگری را با مشخصات قابل شناسایی جهت تعیین صلاحیت بـه هیأت‏ نظارت مربوط پیشنهاد دهد. هیأت‏ نظارت حداکثر ظرف 48 ساعت نظر خود را بـه صورت کتبی اعلام می ‏نماید. اگر برای مرتبه دوم، معتمدان پیشنهادی، مورد تأیید هیأت‏ نظارت مربوط قرار نگیرند، در صورتی‏ کـه حداقل بیست نفر مورد تأیید باشند، اعضای اصلی و علی ‏البدل را از میان خود انتخاب می‌کنند، در غیر این صورت استاندار با هماهنگی هیأت نظارت استان ظرف 24 ساعت، سایر معتمدان را انتخاب خواهد کرد.

تبصره 2 ـ الحاق 1402/05/01 ـ نحوه تشکیل، مهلت، ترکیب و تعداد اعضای هیأت‌اجرائی حوزه‌ های انتخابیه فرعی با هیأت اجرائی مرکز حوزه انتخابیه یکسان است. 

تبصره 3 ـ الحاق 1402/05/01 ـ تقصیر در فرایند تشکیل هیأت های اجرائی از طرف فرماندار یا بخشدار یا هیأت اجرائی و هیأت های نظارت مستوجب جزای نقدی درجه هفت موضوع ماده (19) قانون مجازات اسلامی است.

ماده 40 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ تصمیمات هیأت های نظارت قابل اعتراض و رسیدگی در هیأت مرکزی نظارت است.

ماده 41 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ شرایط اعضای هیأت های اجرائی و نظارت، هیأت های بازرسی وزارت کشور و شورای نگهبان، ناظران شورای‌نگهبان، اعضای شعب و نمایندگان فرماندار و بخشدار بـه شرح زیر است:

1 ـ اصلاح 1402/05/01 ـ اعتقاد بـه اسلام

2 ـ اصلاح 1402/05/01 ـ التزام عملی بـه احکام اسلام و قانون اساسی

3 ـ الحاق 1402/05/01 ـ حداقل سواد خواندن و نوشتن

4 ـ الحاق 1402/05/01 ـ عدم وابستگی بـه گروه های غیرقانونی

5 ـ الحاق 1402/05/01 ـ عدم سابقه محکومیت کیفری مؤثر و عدم محرومیت از حقوق اجتماعی

6 ـ الحاق 1402/05/01 ـ عدم سابقه محکومیت بـه جرائم انتخاباتی

تبصره 1 ـ الحاق 1402/05/01 ـ اقلیت‌ های دینی شناخته شده در قانون اساسی، تنها از شرط اعتقاد بـه اسلام و التزام عملی بـه آن معاف بوده و باید دارای وثاقت، امانت و سایر شرایط قانونی لازم باشند.

تبصره 2 ـ الحاق 1402/05/01 ـ مقامات منصوب کننده مکلفند در صورت اطلاع از نبود این شرایط در خصوص اعضای مذکور در این ماده اقدام بـه تغییر آنها نمایند.

تبصره 3 ـ الحاق 1402/05/01 ـهیچ ‌یک از اعضای موضوع این ماده نباید داوطلب نمایندگی بوده و یا با نامزد های انتخابات بـه ‌ترتیب زیر خویشاوندی نسبی یا سببی داشته باشد:
الف ـ خویشاوندی نسبی: پدر، مادر، فرزند، برادر و خواهر
ب ـ خویشاوندی سببی: همسر، پدر، مادر، برادر و خواهر همسر و همسر فرزند داوطلب 

تبصره 4 ـ الحاق 1402/05/01 ـ در صورتی کـه اعضای حقوقی هیأت اجرائی شامل فرماندار، نماینده رئیس دادگستری و رئیس ثبت احوال با هر یک از نامزدها رابطه خویشاوندی مذکور در تبصره (3) این ماده داشته باشند، مقام منصوب کننده باید فردی را بـه عنوان جایگزین وی معرفی کند.

ماده 42 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ اعضای هیأت اجرائی پس از پذیرفتن عضویت، ملزم بـه شرکت در جلسات و امضای صورتجلسات و اعتبارنامه منتخبین و انجام سایر ‌وظایف قانونی می ‌باشند.

تبصره 1 ـ اصلاح 1402/05/01 ـ در صورت عدم شرکت فرماندار یا بخشدار حوزه انتخابیه ، یا حقوقدان و یا رئیس ثبت احوال در جلسات، هیأت اجرائی موظف است مراتب را طی صورتجلسه ای بـه مقامات اجرائی مافوق آنها اعلام داشته کسب تکلیف نماید.

تبصره 2 ـ اصلاح 1402/05/01 ـ در صورت غیبت فرماندار یا بخشدار یا حقوقدان و یا رئیس ثبت احوال حوزه انتخابیه و یا بروز هر نوع اختلاف در هیأت اجرائی کـه منجر بـه توقف انتخابات شود، هیأت نظارت موظف است مراتب را بـه فوریت بـه هیأت نظارت مافوق گزارش دهد.

تبصره 3 ـ هیأت اجرائی موظف است در صورت جلسات و گزارش کار خود موارد غیبت اعضا را با ذکر علت غیبت بـه وزارت کشور اعلام دارد.

ماده 43 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ هرگاه در جریان انتخابات یک یا چند نفر از معتمدین هیأت اجرائی دو جلسه متوالی یا چهار جلسه متناوب از حضور در جلسات هیأت ‌اجرائی خودداری نمایند یا از سمت خود استعفا دهند و یا هیأت اجرایی را از اکثریت ساقط کنند، بـه جای آنان بـه ترتیب تعداد رأی از معتمدین‌علی ‌البدل بـه وسیله فرماندار یا بخشدار دعوت بـه عمل خواهد آمد. در صورتی کـه با دعوت از اعضای علی‌البدل باز هم اکثریت حاصل نگردد، از باقی مانده ‌از معتمدین (‌تا سی نفر) تأمین خواهند نمود.

ماده 44 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ هیأت های اجرائی فرعی بلافاصله پس از انتخابات معتمدین تشکیل جلسه داده و تعداد و محل استقرار شعب ثبت نام و اخذ رأی را تعیین ‌نموده و بـه وسیله رئیس هیأت بـه فرماندار یا بخشدار مرکز حوزه انتخابیه جهت طرح در هیأت اجرائی مرکز حوزه انتخابیه اعلام می ‌دارند.

ماده 45 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ جلسات هیأت های اجرائی اصلی و فرعی با حضور دوسوم کلیه اعضاء رسمیت یافته و اخذ تصمیم با اکثریت مطلق حاضرین خواهد بود.

‌تبصره ـ رأی ممتنع در حکم رأی مخالف خواهد بود.

ماده 46 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ هیأت اجرایی مرکز حوزه انتخابیه پس از تعیین محل های استقرار شعب ثبت نام و اخذ رأی در مرکز حوزه انتخابیه و بررسی و تأیید و‌تصویب مصوبات هیأت‌ های اجرایی فرعی در مورد تعداد و محل شعب ثبت نام و اخذ رأی نُه روز قبل از روز اخذ رأی مبادرت بـه انتشار آگهی انتخابات‌حاوی تاریخ برگزاری انتخابات، ساعات اخذ رأی، شرایط انتخاب کنندگان، جرائم و تخلفات و مقررات جزایی و محل شعب ثبت نام و اخذ رأی در ‌سراسر حوزه انتخابیه می ‌نمایند.

تبصره ـ در صورت بروز بعضی از مشکلات با موافقت وزارت کشور، مهلت نُه روز تا هفت روز تقلیل می یابد.

ماده 47 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ فرماندار یا بخشدار مرکز حوزه انتخابیه موظف است سه نسخه از آگهی های منتشره در سطح حوزه انتخابیه را بـه وزارت کشور ارسال ‌دارد. یک نسخه از این آگهی‌ها بـه وسیله وزارت کشور بـه هیأت مرکزی نظارت بر انتخابات منتخب شورای نگهبان فرستاده می ‌شود.

ماده 48 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ هیأت اجرائی مرکز حوزه انتخابیه و حوزه‌ های فرعی حداقل تا یک ماه پیش از روز اخذ رأی، برای هر شعبه ثبت ‌نام و اخذ رأی، سه تا پنج‌نفر و در شعب پرتراکم هفت‌تا نه نفر و در تهران حداکثر تا یازده نفر از معتمدان محل، انتخاب و بـه فرماندار یا بخشدار جهت صدور حکم معرفی می ‌نمایند.

تبصره 1 ـ اعضاء شعب ثبت نام و اخذ رأی از بین خود یک نفر رئیس، یک نفر نایب رئیس و بقیه اعضاء را بـه عنوان منشی انتخاب می نمایند و بایستی ترتیبی اتخاذ نمایند کـه یک روز قبل از روز اخذ رأی، محل شعبه آماده برای اخذ رأی باشد.

تبصره 2 ـ محل شعب ثبت نام و اخذ رأی مندرج در آگهی انتخابات غیرقابل تغییر است مگر اینکه دائر نمودن شعبه و یا ادامه کار آن در محل اعلام شدهٔ قبلی، بـه علت حوادث غیرمترقبه یا هر علت دیگری مقدور نباشد. کـه در این صورت مراتب تغییر شعبه ثبت نام و اخذ رأی توسط هیأت اجرایی و ناظران شورای نگهبان با ذکر علت، صورتجلسه شده و شعبه ثبت نام و اخذ رأی جدید در کوتاهترین فاصله نسبت بـه شعبه سابق بـه نحوی دایر خواهد شد کـه خللی در مراجعهٔ رأی دهندگان و تشخیص محل شعبه ایجاد نشود و تبدیل شعبه باید بـه اطلاع مردم محل برسد.

تبصره 3 ـ تشکیل شعب ثبت نام و اخذ رأی در موزه ها ممنوع می باشد.

ماده 49 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ فرماندار یا بخشدار مرکز حوزه انتخابیه موظف است مستقیماً یا با تفویض اختیار بـه فرماندار یا بخشدار حوزه های فرعی برای هر یک از‌شعب ثبت نام و أخذ رأی یک نفر نماینده تعیین نماید.

ماده 50 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ هیأت های اجرائی انتخابات مسئول صحت جریان انتخابات در حوزه انتخابیه خود می ‌باشند.

تبصره ـ در مواردی کـه وزارت کشور برای حسن انجام انتخابات در برگزاری مرحلهٔ دوم ضروری بداند، با اطلاع و تأیید هیأت مرکزی نظارت بر انتخابات دستور تجدید انتخاب معتمدین هیأت اجرائی حوزة انتخابیه را صادر خواهد نمود.

ماده 51 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ کلیه امور انتخابات بخش مرکزی را هیأت اجرائی حوزه انتخابیه شهرستان انجام می ‌دهد.

ماده 52 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ هیأت اجرائی فرعی با تصویب هیأت اجرائی مرکز حوزه انتخابیه میتواند برای مناطق صعب ‌العبور و کوهستانی و مسافت های دور و ‌نقاطی کـه تأسیس شعب ثابت أخذ رأی مقدور نیست، شعب اخذ رأی سیار تشکیل دهد. هیأت اجرائی مرکز حوزه انتخابیه نیز میتواند در صورتی کـه لازم بداند، نسبت بـه تأسیس شعب اخذ رأی سیار در مرکز حوزه انتخابیه و بخش مرکزی اقدام نماید و در هر دو مورد باید بـه اطلاع هیأت نظارت برسد ‌و همچنین نماینده ‌ای از هیأت نظارت در معیت صندوق سیار بوده و مسیر گردش صندوق را در صورتجلسه قید و تأیید نماید.

 

‌فصل پنجم ـ اعلام داوطلبی و رسیدگی بـه صلاحیت داوطلبان

 

ماده 53 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ داوطلبان نمایندگی مجلس باید ظرف هفت روز از تاریخ انتشار دستور شروع ثبت نام بـه ‏وسیله‏ وزارت‏ کشور، بـه سامانه الکترونیکی کـه وزارت کشور جهت ثبت ‌نام اعلام کرده است، مراجعه کنند و ضمن تکمیل پرسشنامه‏ مخصوص اعلام داوطلبی، مدارک و گواهینامه‌ های مربوط را بارگذاری و شناسه رهگیری أخذ نمایند.

تبصره 1 ـ اصلاح 1402/05/01 ـ لزوم مراجعه حضوری داوطلبان برای ثبت‌نام یا تأیید نهائی آن بـه مراکز ثبت‌نام با تشخیص وزارت کشور خواهد بود. مراجعه حضوری بـه مراکز ثبت نام از ساعت 8 صبح تا 16 عصر می باشد. تمدید زمان مذکور حداکثر تا ساعت 24 بر عهده ستاد انتخابات کشور است.

تبصره 2 ـ اصلاح 1402/05/01 ـ عدم مراجعه بـه مراکز ثبت ‌نام در موارد لزوم مراجعه حضوری موضوع تبصره (1) این ماده، عدم تکمیل پرسشنامه‏ مخصوص اعلام داوطلبی، عدم بارگذاری مدارک و گواهینامه های مربوط و یا عدم اخذ شناسه رهگیری در موعد مقرر جهت تأیید نهائی ثبت ‌نام، بـه ‌منزله عدم‌‌ثبت‌نام است.

تبصره 3 ـ اصلاح 1402/05/01 ـ پرسشنامه اعلام داوطلبی باید حاوی اطلاعات شخصی و خانوادگی و سوابق از جمله علمی، شغلی، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و مذهبی داوطلب باشد. این پرسشنامه توسط وزارت کشور تهیه و بـه تأیید هیأت مرکزی نظارت می‌رسد.

تبصره 4 ـ الحاق 1402/05/01 ـ داوطلبان نمایندگی مجلس کـه در خارج از کشور بـه سر می برند، باید جهت ثبت‌نام در مهلت قانونی بـه سفارتخانه یا نمایندگی های سیاسی یا کنسولگری های جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور مراجعه نمایند. سفارت یا نمایندگی سیاسی یا کنسولگری مذکور مکلف است با فوریت، مدارک ثبت‌نام داوطلبان مذکور را از طریق وزارت امورخارجه بـه وزارت‌کشور ارسال ‌کند تا نسبت بـه ثبت در سامانه و بررسی صلاحیت وی در هیأت ‌اجرائی حوزه‌انتخابیه، اقدام قانونی بـه عمل آید.

تبصره 5 ـ الحاق 1402/05/01 ـ وزارت‏ کشور موظف است در خصوص نحوه اجرای حکم این ماده از طریق رسانه‌ های گروهی بـه عموم مردم اطلاع‌رسانی کند و فرمانداران و بخشداران نیز مکلفند بـه نحو مقتضی در حوزه انتخابیه خود اطلاع‌رسانی کنند. 

تبصره 6 ـ الحاق 1402/05/01 ـ اخذ مدارک و اسنادی کـه از طریق استعلام های الکترونیکی قابل دریافت هستند، ممنوع است.

ماده 54 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ وزیر کشور موظف است حداقل 70 و حداکثر 110 روز قبل از شروع ثبت ‌نام الکترونیکی موضوع ماده (53) این قانون، دستور شروع فرایند انتخابات را صادر کند.
متقاضیان پس از صدور دستور شروع فرایند انتخابات، باید ظرف هفت روز از طریق درگاه الکترونیکی واحد با مدیریت وزارت کشور، صدور گواهی و مدارک موضوع این ماده را از دستگاهها و مراجع ذی ‌صلاح از جمله نهاد های زیر درخواست نمایند. این دستگاهها و مراجع موظفند بـه ‌شرح زیر حداکثر تا یک ماه پیش از شروع ثبت ‌نام الکترونیکی موضوع ماده (53) این قانون، گواهی‌ های مربوط را صادر و بـه درخواست ‌کننده تحویل دهند.
وزارت کشور موظف است اطلاعات متقاضیان و نسخه ‌ای از مدارک را پس از دریافت بـه شورای نگهبان ارسال کند. عدم صدور گواهی‌در موعد مقرر یا عدم رسیدگی بـه اعتراض متقاضیان مستوجب مجازات درجه شش موضوع ماده (19) قانون مجازات اسلامی برای مقام یا شخصی است کـه فعل یا ترک فعل بـه او مستند است.
1 ـ سازمان ثبت احوال کشور نسبت بـه صدور گواهی های موضوع بند های (3) و (8) ماده (31) و بند (12) ماده (33) این قانون
2 – وزارتخانه های علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، دانشگاه‌آزاد اسلامی و مراکز مدیریت حوزه‌ های علمیه حسب مورد نسبت بـه صدور گواهی موضوع بند (5) ماده (31) این قانون
3 ـ سازمان اداری و استخدامی کشور نسبت بـه صدور گواهی موضوع ماده (32) این قانون
4 ـ دادستانی کل کشور نسبت بـه صدور گواهی موضوع بند های (3)، (4)، (5)، (7)، (8)، (9)، (10) و (11) ماده (33) و مواد (82) و (83) این قانون
5 ـ فرماندهی کل انتظامی جمهوری اسلامی ایران نسبت بـه صدور گواهی موضوع بند (10) ماده (31) این قانون
6 ـ وزارت امور خارجه نسبت بـه صدور گواهی موضوع بند (3) ماده (31) و بند (12) ماده (33) این قانون

تبصره 1 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ دستگاهها و مراجع فوق الذکر موظف بـه رسیدگی بـه اعتراض داوطلبان نسبت بـه گواهی های صادر شده حداکثر تا 24 ساعت قبل از شروع ثبت ‌نام، می ‌باشند. سازمان اداری و استخدامی کشور موظف است حداکثر ظرف یک ماه پس از پایان مهلت درخواست متقاضیان نسبت بـه پاسخ بـه استعلام و رسیدگی بـه اعتراض در ‌خصوص گواهی های بند (3) این ماده اقدام کند. عدم پاسخ دستگاهها و مراجع مذکور موضوع این ماده در مهلت های مقرر، مانع از ثبت نام نخواهد بود.

تبصره 2 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ متقاضیانی کـه مطابق گواهی‌ های موضوع این ماده شرایط داوطلب شدن را ندارند و یا در سامانه درخواست خود را ثبت نکرده اند، نمی ‌توانند به‌عنوان داوطلب نمایندگی مجلس ثبت‌نام کنند. سایر متقاضیان باید گواهینامه‌ های مذکور را در زمان ثبت‌نام در سامانه الکترونیکی موضوع ماده (53) این قانون بارگذاری کنند.

ماده 55 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ وزارت کشور با موافقت شورای نگهبان می ‌تواند برای همه یا برخی از حوزه‌ های انتخابیه حداقل یک ماه قبل از برگزاری انتخابات از رأی ‌دهندگان بـه صورت الکترونیکی ثبت ‌نام بـه عمل آورد تا رأی دهندگان نسبت بـه تعیین شعبه اخذ رأی اقدام نمایند.آیین‌نامه موضوع این ماده حداکثر ظرف شش ماه پس از لازم‌الاجرا شدن این قانون توسط وزیر کشور تهیه می شود و بـه ‌تصویب هیأت وزیران می‌رسد.

ماده 56 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ هر یک از داوطلبان نمایندگی مجلس با مراجعه بـه سامانه اعلامی وزارت کشور می تواند حداکثر تا 72 ساعت قبل از رأی ‌گیری، انصراف خود را ثبت کند. مراتب انصراف توسط وزارت کشور فوراً بـه اطلاع هیأت مرکزی نظارت می ‌رسد. انصراف پس از زمان مذکور یا عدول از انصراف پذیرفته نمی ‌شود.

ماده 57 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ فرماندار یا بخشدار مرکز حوزه انتخابیه موظف است روزانه مشخصات کامل داوطلبان حوزه انتخابیه خود را بر اساس مفاد مندرج در ‌پرسشنامه با سریعترین وسیله بـه وزارت کشور اعلام نماید.
وزارت کشور نیز موظف است تصویری از مشخصات کامل داوطلبان را روزانه بـه هیأت مرکزی نظارت اعلام نماید.

ماده 58 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ وزارت کشور و شورای نگهبان بـه منظور بررسی سوابق داوطلبان در رابطه با شرایط مندرج در این قانون، روزانه اطلاعات کامل ثبت ‌نام داوطلبان را حسب مورد بـه مراجع ذی ‌صلاح از جمله وزارت اطلاعات، سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، سازمان ثبت احوال کشور، فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران و قوه قضائیه ارسال می‌کنند. مراجع مزبور مکلفند ظرف مهلت ده روز نسبت بـه ارسال پاسخ در خصوص هر یک از افراد اعلام ‌شده بـه صورت مکتوب و مستدل بـه ‌همراه اسناد و مدارک اقدام نمایند. پاسخ مراجع مزبور باید تنها ناظر بـه وجود سوابق در خصوص شرایط مذکور در قانون باشد. مراجع مزبور مکلفند در صورتی کـه هر یک از داوطلبان فاقد هرگونه سابقه ‌ای نزد آنان باشد، در پاسخ ارسالی، نسبت بـه این موضوع تصریح کنند.

تبصره 1 ـ اصلاح 1402/05/01 ـ وزارت کشور می تواند در صورت لزوم از داوطلب نمایندگی مجلس انگشت نگاری بـه عمل آورد.

تبصره 2 ـ الحاق 1402/05/01 ـ عدم ارائه پاسخ در مهلت مقرر و یا ارسال پاسخ خلاف واقع یا بدون اسناد و مدارک یا ارائه مدارک غیرمرتبط، جرم است و مرتکب بـه مجازات انفصال موقت از خدمات دولتی از شش ماه تا یک سال محکوم می ‌شود.

ماده 59 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ وزارت کشور موظف است پس از وصول نتایج بررسی از مراجع مذکور در ماده (58) مراتب را بـه فرمانداران و بخشداران مراکز‌حوزه‌ های انتخابیه بـه نحو مقتضی اعلام نماید و فرمانداران و بخشداران مراکز حوزه‌ های انتخابیه موظفند عیناً مدارک و نتایج بررسی را در جلسه ‌مشترک هیأت اجرائی و هیأت نظارت مرکز حوزه انتخابیه مربوطه مطرح نمایند.

ماده 60 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ هیأت های اجرائی مراکز حوزه‌ های انتخابیه موظفند حداکثر ظرف 15 روز پس از پایان مهلت ثبت نام با توجه بـه نتایج بدست آمده از ‌بررسی های لازم در محل و با استفاده از نتایج اعلام شده توسط وزارت کشور صلاحیت داوطلبان در رابطه با صلاحیت‌ های مذکور در این قانون را مورد ‌رسیدگی قرارداده و رونوشتی از مدارک و اسناد را همراه نتیجه بـه هیأت های نظارت اعلام نمایند.

تبصره ـ اصلاح 1402/05/28 ـ رد صلاحیت داوطلبان نمایندگی مجلس باید مستند بـه قانون و بر اساس مدارک و اسناد معتبر باشد.

ماده 61 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ فرمانداران مراکز حوزه های انتخابیه مکلفند نظر هیأت اجرائی انتخابات مبنی ‌بر عدم تأیید یا عدم احراز صلاحیت داوطلب را با ذکر مستند قانونی ظرف دو روز بـه داوطلبان ابلاغ نموده و با قید فوریت بـه ‌همراه اسناد و مدارک بـه هیأت نظارت استان اطلاع دهند.
داوطلب می تواند پس از ابلاغ عدم تأیید یا عدم احراز صلاحیت ظرف دو روز درخواست کتبی مبنی ‌بر ارائه دلایل عدم تأیید یا عدم احراز صلاحیت خود را بـه هیأت اجرائی داده و آن هیأت موظف است دلایل را با رعایت قانون لزوم رسیدگی دقیق بـه شکایات داوطلبان رد صلاحیت شده در انتخابات مختلف مصوب 22 /8 /1378 مجمع تشخیص مصلحت نظام در مدت چهار روز بـه وی ابلاغ کند.

تبصره ـ کسانی کـه صلاحیت آنان مورد تأیید قرار نگرفته حق دارند ظرف چهار روز از تاریخ ابلاغ بـه داوطلب، شکایت خود را مستدلاً بـه هیأت نظارت استان اعلام نمایند.

ماده 62 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ هیأت نظارت استان در راستای بررسی دقیق صلاحیت داوطلبان و تحت نظارت هیأت مرکزی نظارت موظف است بـه صورت مستدل و مستند بـه قانون، مدارک، دلایل یا قرائن اطمینان‌آور بر اساس تحقیقات لازم، اخذ سوابق و مدارک اثباتی از داوطلب، شنیدن توضیحات یا دفاعیات داوطلب و با رعایت موازین شرعی و حقوقی، نظر خود را بـه ‌همراه مستندات بـه هیأت مرکزی نظارت اعلام کند. مدت زمان بررسی و تشخیص صلاحیت در این مرحله (بررسی در هیأت نظارت استان و نظر نهائی هیأت مرکزی نظارت) 50 روز است.

تبصره ـ الحاق 1402/05/01 ـ هیأت نظارت استان موظف است رأساً یا از طریق کارشناسان خود توضیحات و اظهارات داوطلبانی کـه صلاحیت آنها تأیید نشده یا تأیید نمی شود و یا احراز نگردیده است را تا پایان مهلت مقرر در این ماده استماع نماید.

ماده 63 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ فرایند رسیدگی بـه صلاحیت داوطلبان در شورای نگهبان بـه قرار زیر است:

الف ـ الحاق 1402/05/28 ـ هیأت‌نظارت استان پس از کسب نظر هیأت‌مرکزی نظارت موظف است نظر هیأت مرکزی نظارت مبنی بر تأیید، عدم تأیید یا عدم احراز صلاحیت کلیه داوطلبان را با ذکر مستند قانونی بـه ‌نحو مقتضی طی صورتجلسه ای بـه فرماندار مرکز حوزه انتخابیه اعلام نموده تا فرماندار ظرف دو روز بـه آنان ابلاغ نماید.

ب ـ الحاق 1402/05/28 ـ داوطلبانی کـه صلاحیت آنها تأیید یا احراز نشده است، می ‌توانند مراتب اعتراض خود را ظرف سه روز بـه شورای نگهبان اعلام کنند. شورای نگهبان ظرف سی روز نظر قطعی خود را از طریق هیأت نظارت استان درباره صلاحیت داوطلبان بـه ‌نحو مقتضی بـه فرماندار مرکز حوزه انتخابیه یا ستاد انتخابات کشور اعلام نموده تا بـه داوطلبان ابلاغ شود.

ج ـ الحاق 1402/05/28 ـ چنانچه شورای نگهبان صلاحیت داوطلبی کـه در مراحل قبلی مورد تأیید قرار گرفته است را تأیید یا احراز نکند، پس از ارسال اظهار نظر عدم تأیید یا عدم احراز صلاحیت داوطلب بـه هیأت نظارت استان، هیأت نظارت استان موظف است بـه فوریت مراتب را بـه ‌نحو مقتضی بـه فرماندار مرکز حوزه انتخابیه یا ستاد انتخابات کشور اعلام کند تا آن را ظرف یک روز بـه داوطلبان ابلاغ نماید. داوطلب می ‌تواند حداکثر ظرف سه روز از تاریخ ابلاغ، رسیدگی مجدد و ارائه آن بـه هیأت نظارت استان را درخواست نماید. شورای نگهبان باید ظرف هفت روز رسیدگی و نتیجه قطعی را بـه ستاد انتخابات کشور اعلام نماید.

ماده 64 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ شورای نگهبان در بررسی فرایند صلاحیت داوطلبان و یا اعتراض آنها می‌تواند در صورت تشخیص رأساً و یا از طریق هیأت مرکزی نظارت یا هیأت نظارت استان اقدامات لازم مندرج در ماده (62) را انجام دهد. نظر شورای نگهبان قطعی است. تنها داوطلبانی کـه صلاحیت‌آنها تأیید شده ‌است می‌توانند به‌عنوان نامزد خود را در معرض انتخاب‌شدن برای نمایندگی قرار دهند.

تبصره 1 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ حق دانستن دلایل و ارائه دفاعیات و توضیحات داوطلب در مراحل بررسی صلاحیت در شورای نگهبان تنها در صورتی است کـه یکی از شرایط زیر در مورد وی صدق کند:

الف ـ الحاق 1402/05/28 ـ داوطلب در مراحل نظارتی پیشین، پس از ابلاغ و اطلاع از حق دانستن دلایل و ارائه توضیحات و دفاعیات، درخواست کتبی خود مبنی ‌بر اعمال حق مذکور را ارائه داده ولی امکان استماع دفاعیات وی فراهم نشده است.

ب ـ الحاق 1402/05/28 ـ با عذر موجه یا خارج از اراده خود از برخورداری از این حق محروم بوده است.

ج ـ الحاق 1402/05/28 ـ دلایل، مدارک یا مستندات جدیدی در مراحل بعد کشف شده است کـه در این صورت تنها نسبت بـه همان دلایل جدید حق ارائه دلیل و اخذ دفاعیات انجام می‌شود.

تبصره 2 ـ الحاق 1402/05/01 ـ کلیه سازمان ‌ها و نهادها، حسب درخواست شورای نگهبان و مقام های مجاز از سوی شورای نگهبان موظفند در کلیه امور مرتبط با انتخابات مانند بررسی صلاحیت ها و صحت انتخابات همکاری کرده و حسب مورد اسناد و مدارک متقن را در اختیار شورای نگهبان قرار دهند. عدم پاسخ و یا تأخیر عمدی و غیرقابل جبران و یا پاسخ خلاف واقع بـه درخواست‌ها و عدم همکاری با شورای نگهبان، جرم بوده و مستوجب مجازات‌انفصال موقت از خدمات دولتی از شش ماه تا یک سال برای مقام یا شخصی است کـه این فعل و یا ترک فعل بـه او مستند است.

تبصره 3 ـ الحاق 1402/05/01 ـ دستورالعمل اجرائی مواد این قانون مربوط بـه فرایند بررسی صلاحیت داوطلبان (رسیدگی تشخیص صلاحیت) در هیأت‌نظارت استان، هیأت مرکزی نظارت و شورای نگهبان بـه ‌تصویب شورای نگهبان می ‌رسد.

تبصره 4 ـ الحاق 1402/05/01 ـ شورای نگهبان، هیأت مرکزی نظارت و هیأت نظارت استان در راستای رسیدگی و بررسی دقیق و احراز شرایط لازم برای صلاحیت داوطلبان، امکانات لازم از جمله تأمین و آموزش محققان یا کارشناسان را فراهم می ‌کنند.

تبصره 5 ـ الحاق 1402/05/01 ـ مبتنی بر اصل محرمانگیِ تعیین صلاحیت، اطلاعات و اسناد مربوط بـه بررسی صلاحیت داوطلبان، مشمول قانون مجازات انتشار و افشای اسناد محرمانه و سری دولتی مصوب 29 /11 /1353 است. در صورتی کـه انتشار و افشای اطلاعات و اسناد مذکور یا اخبار خلاف واقع، مستلزم توضیح یا تبیین از سوی شورای نگهبان باشد، شورا می تواند بـه نحو مقتضی توضیحات خود را بـه صورت عمومی ارائه نماید.

تبصره 6 ـ الحاق 1402/05/01 ـ داوطلب می تواند در فرایند های انتخابات نماینده قانونی خود را با ارائه مدرک رسمی معتبر حسب مورد معرفی کند. دلایل عدم تأیید یا عدم احراز فقط بـه داوطلب اعلام می شود. 

ماده 65 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ در صورتی کـه شورای نگهبان تا قبل از صدور اعتبارنامه منتخبین بر اساس ادله و مدارکی کـه کشف شده یا در مراحل قبل مورد بررسی قرار نگرفته، صلاحیت منتخبی را رد کند، موظف است از زمان ابلاغ بـه داوطلب ظرف 72 ساعت ضمن اخذ اعتراض و دفاعیات او حسب مورد اقدام لازم را اتخاذ کند.

ماده 66 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ در صورتی کـه معتمدین هیأت اجرائی در بررسی صلاحیت داوطلبان و سایر وظایف خود مقررات قانونی انتخابات را رعایت ننمایند،‌فرماندار یا بخشدار موظف است با اطلاع هیات نظارت مرکز حوزه انتخابیه و ستاد انتخابات کشور نسبت بـه تعویض هر یک از معتمدین هیات ‌اجرائی یا بـه طور کلی تشکیل مجدد هیات اجرائی اقدام نماید. تعویض بعض اعضاء و یا تغییر کل هیأت اجرائی حسب مورد طبق مواد (39) و (43)‌این قانون انجام خواهد شد.

ماده 67 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ در مواردی کـه طبق گزارش ها و شکایات و اعتراضات واصله برای شورای نگهبان معلوم گردد کـه اعضای هیأت های نظارت از قوانین و ‌مقررات تخلف نموده ‌اند، شورای نگهبان موظف است حسب مورد و متناسب با تخلفات انجام شده برخورد قانونی نماید.

ماده 68 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ هر یک از نامزدها بـه ‏تنهایی یا چند نامزد بـه ‌طور مشترک می ‏توانند برای شعب أخذ رأی بـه شیوه زیر نمایندگان خود را جهت بررسی شرایط بـه هیأت ‏نظارت حوزه‏ انتخابیه معرفی نمایند:

الف ـ اصلاح 1402/05/01 ـحوزه ‏ های دارای یک یا دو نماینده، بـه ‏ازای هر صندوق یک نماینده

ب ـ اصلاح 1402/05/01 ـ حوزه‏ های دارای سه نماینده، بـه ‏ازای هر سه صندوق یک نماینده 

ج ـ اصلاح 1402/05/01 ـ حوزه‏ های دارای چهار نماینده، بـه ازای هر چهار صندوق یک نماینده

د ـ اصلاح 1402/05/01 ـ حوزه ‏ های دارای پنج نماینده، بـه ‏ازای هر پنج صندوق یک نماینده

ه ـ اصلاح 1402/05/01 ـ حوزه‏ های دارای شش نماینده، بـه ‏ازای هر شش صندوق یک نماینده 

و ـ اصلاح 1402/05/01 ـ حوزه های دارای بیش از شش نماینده، بـه ازای هر بیست صندوق یک نماینده

ز ـ الحاق 1402/05/01 ـ حوزه انتخابیه تهران، ری، شمیرانات، اسلامشهر و پردیس بـه ازای هر پنجاه صندوق یک نماینده

تبصره 1 ـ اصلاح 1402/05/01 ـ کارکنان (پرسنل) نیرو های نظامی، انتظامی، اطلاعاتی، امنیتی و عوامل اجرائی و نظارت انتخابات نمی ‌توانند از طرف هیچ نامزدی نمایندگی داشته باشند.

تبصره 2 ـ الحاق 1402/05/01 ـ نمایندگان نامزدها در صورت هرگونه اعتراض بـه فرایند انتخابات یا مشاهده تخلف یا جرم، مراتب را شخصاً یا توسط نامزد، بـه صورت کتبی با ذکر مستندات قانونی بـه نماینده فرماندار یا بخشدار یا ناظر شعبه یا هیأت نظارت یا اجرائی مربوط اعلام می ‌کنند. حضور نمایندگان نامزدها قبل از مهر و موم (پلمب) صندوق های اخذ رأی، شروع رأی ‌گیری تا پایان اخذ رأی، خواندن و شمارش آراء و تنظیم صورتجلسه نتایج اخذ رأی بلامانع است.

تبصره 3 ـ الحاق 1402/05/01 ـ عدم حضور نمایندگان نامزدها مانع از شروع روند اجرائی انتخابات از قبیل مهر و موم صندوق و اخذ رأی، شمارش و تجمیع آراء و سایر اقدامات قانونی نیست. بعد از اعلام نتایج توسط وزارت کشور، در صورت درخواست کتبی نامزد، نتیجه آرای شعب در اختیار وی قرار می‌گیرد.

تبصره 4 ـ الحاق 1402/05/01 ـ نمایندگان نامزدها حق تبلیغ بـه نفع یا ضرر هیچ‌یک از نامزدها یا دخالت در انجام وظایف اعضای شعب اخذ رأی را ندارند. در صورت تخلف با تنظیم صورتجلسه توسط نماینده فرماندار یا بخشدار و ناظر شعبه، ضمن ضبط کارت متخلف، وی از شعبه اخذ رأی مربوط اخراج شده و مراتب بـه مراجع صالح قانونی اعلام می ‌شود.

تبصره 5 ـ الحاق 1402/05/01 ـ حضور افراد بجز اعضای هیأت های اجرائی و شعب اخذ رأی، اعضای هیأت های نظارت و بازرسان و ناظران شورای نگهبان، نمایندگان فرماندار و بخشدار، بازرسان وزارت‌کشور و نمایندگان نامزدها در شعب اخذ رأی تحت هر عنوان، جرم محسوب می ‌گردد. مأموران فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران موظفند با هماهنگی نماینده فرماندار یا بخشدار یا رئیس شعبه از حضور افراد غیرمسئول جلوگیری بـه عمل آورند. حضور افراد غیرمسئول در شعبه، ممانعت از حضور افراد مجاز در شعبه، عدم جلوگیری از حضور افراد غیرمسئول توسط مأموران فرماندهی انتظامی و همچنین ایجاد زمینه ممانعت از حضور نمایندگان نامزدها در محل اخذ رأی، نظیر تأخیر یا عدم صدور کارت نمایندگی و یا کاهش تعداد نمایندگان نامزدها بر خلاف قانون، جرم بوده و مستوجب جزای نقدی درجه شش موضوع ماده (19) قانون مجازات اسلامی و هشت سال محرومیت از عضویت و مسئولیت در شعب اخذ رأی می‌باشد.

ماده 69 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ وزارت کشور موظف ‌است کلیه دستورالعمل‌ها، بخشنامه‌ها و اطلاعیه‌ های اجرائی مربوط بـه کلیه فرایند های اجرائی انتخابات را مطابق با قانون و مقررات تدوین و منتشر نموده و بـه اطلاع هیأت مرکزی نظارت برساند. هیأت مزبور، در صورت تشخیص مغایرت آنها با قوانین و مقررات، بـه صورت فوری مراتب را جهت بررسی و اصلاح بـه وزیر کشور اعلام می ‌کند.

 

‌فصل ششم ـ تبلیغات

 

ماده 70 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ تبلیغات و شیوه‌ های تبلیغی مجاز اعم از فضای حقیقی و مجازی منحصر بـه موارد مجاز مذکور در این قانون و قانون شفافیت و نظارت بر تأمین مالی فعالیت های انتخاباتی در انتخابات مجلس شورای اسلامی مصوب 6 /11 /1398 است و مراجع اداری، انتظامی و قضائی موظف بـه برخورد با تبلیغات غیرمجاز هستند. فعالیت تبلیغات انتخاباتی نامزد های نمایندگی هشت روز قبل از روز أخذ رأی (‌مرحله اول و دوم) آغاز و تا 24 ساعت قبل از ‌أخذ رأی ادامه خواهد داشت.

تبصره 1 ـ الحاق 1402/05/01 ـ وزارت کشور و سایر نهاد های ذی ‌صلاح در چهارچوب قوانین موظفند هرگونه تبلیغات انتخاباتی خارج از مهلت مقرر قانونی و یا جرائم انتخاباتی را بررسی نموده و گزارش آن را بـه شورای نگهبان و مراجع قضائی ارسال کنند.

تبصره 2 ـ الحاق 1402/05/01 ـ هیأت های اجرائی و نظارت مکلفند علاوه ‌بر دریافت گزارش‌ های ارسالی در‌خصوص تخلف یا جرم، ضمن رسیدگی فوری مراتب را بـه هیأت های نظارت بالاتر ارجاع دهند. فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران نیز مکلف است، در چهارچوب قوانین، اقدامات لازم را نسبت بـه پیشگیری از وقوع تخلف یا جرم و برخورد با آن بـه عمل آورد.

ماده 71 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ هرگونه انتشار نظر یا تصویر مقامات و مدیران و اشخاص موضوع ماده (75) این قانون، بـه نفع یا ضرر نامزدها و جریان ها و احزاب و گروه های سیاسی در جریان انتخابات بـه جز مواردی کـه قبلاً جنبه عمومی پیدا کرده، ممنوع است. استفاده از اظهار نظر، نام، تصویر یا نماد سایر اشخاص حقیقی و حقوقی و همچنین احزاب و گروه های سیاسی در تبلیغات انتخاباتی منوط بـه ارائه موافقت کتبی آنها بـه هیأت بررسی تبلیغات استان مطابق قانون است.

تبصره ـ الحاق 1402/05/01 ـ تخلف از حکم این ماده جرم بوده و مرتکب بـه مجازات درجه شش موضوع ماده (19) قانون مجازات اسلامی بـه استثنای حبس محکوم می ‌شود.

ماده 72 ـ اصلاح 1402/05/28 ـچاپخانه ‌ها، مراکز تکثیر و سایر اشخاص منحصراً در صورت درخواست کتبی نامزد، مسئول ستاد اصلی تبلیغات وی و یا احزاب و گروه های سیاسی با رعایت ضوابط، مجاز بـه چاپ و آگهی تبلیغات انتخاباتی می‌باشند. نام و نشانی چاپخانه یا مرکز تکثیر و تاریخ چاپ باید در زیر آگهی درج شود. در صورت عدم درج این موارد، آگهی در حکم آگهی غیرمجاز می ‌باشد.
تولید، انتشار و بازنشر هرگونه محتوا یا اخبار جعلی یا خلاف واقع و یا تخریب و تهدید توسط هر یک از نامزدها و یا ستاد های ایشان در هر یک از درگاه های نشر داخلی یا خارجی در فضای مجازی، ممنوع بوده و جرم محسوب می‌شود. در صورت نقض این حکم، مرتکب مجرم شناخته شده و بـه مجازات درجه شش موضوع ماده (19) قانون مجازات اسلامی بـه استثنای حبس محکوم می ‌شود.

تبصره ـ الحاق 1402/05/01 ـ منظور از تخریب، ارتکاب هرگونه جرم علیه شخصیت اشخاص از جمله توهین، افترا و نشر اکاذیب است.

ماده 73 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ انجام هرگونه فعالیت یا تبلیغات انتخاباتی توسط کارکنان دستگاه های موضوع ماده (29) قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و اشخاص حقوقی وابسته بـه آنها در ساعات اداری و همچنین هرگونه استفاده از جایگاه، عنوان، مقام یا موقعیت اداری و سازمانی توسط کارکنان نهاد های مذکور برای فعالیت یا تبلیغات انتخاباتی ممنوع است و مرتکب بـه مجازات نقدی درجه شش موضوع ماده (19) قانون مجازات اسلامی و انفصال موقت از خدمات دولتی از شش ماه تا یک سال محکوم می‌شود.

تبصره 1 ـ منسوخ 1402/05/01 ـ مؤسسات و نهادهایی کـه دارائی آنان از اموال عمومی است، همانند بنیاد مستضعفان مشمول این ماده می باشند.

تبصره 2 ـ منسوخ 1402/05/01 ـ نشریات و مطبوعات متعلق بـه سازمانها، وزارتخانه ها، ادارات، نهادها و مؤسسات یاد شده در متن این ماده، حق تبلیغ برای نامزد های انتخاباتی را ولو بـه صورت درج آگهی ندارند.

ماده 74 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ در راستای بند (3) سیاست‌ های کلی انتخابات و بـه ‌منظور ایجاد عدالت انتخاباتی، نهادها و دستگاه های اجرائی موضوع ماده (5) قانون مدیریت خدمات کشوری، یک ماه قبل از شروع تبلیغات انتخاباتی فهرست و مشخصات کامل امکاناتی کـه عرفاً می ‌توان از آنها برای تبلیغات عمومی در انتخابات استفاده کرد و برنامه زمان ‌بندی پیشنهادی خود را در اختیار هیأت استانی بررسی تبلیغات قرار می‌دهند. این هیأت موظف است حداکثر دو هفته قبل از شروع تبلیغات، فهرست امکانات، تسهیلات و برنامه‌‌زمان بندی، هزینه‌استفاده از آنها و نحوه مراجعه نامزدها برای استفاده را مبتنی بر اصل برابری فرصت تبلیغاتی و عدالت انتخاباتی حسب هر حوزه انتخابیه بر اساس آیین‌نامه موضوع این ماده کـه حداکثر دو ماه پس از لازم ‌الاجرا شدن این قانون توسط وزیر کشور تهیه می شود و بـه ‌تصویب هیأت وزیران می ‌رسد، بـه اطلاع نامزدها برساند.

تبصره ـ الحاق 1402/05/01 ـ استفاده از امکانات و اموال دستگاه های موضوع ماده (5) قانون مدیریت خدمات کشوری برای فعالیت یا تبلیغات انتخاباتی در غیر از موارد مجاز در این قانون توسط کارکنان، داوطلبان، نامزدها و یا هر شخص دیگر ممنوع و مرتکب بـه مجازات جرم سوء استفاده از اموال و امکانات دولتی محکوم می‌شود.

ماده 75 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ رؤسای قوای مجریه و قضائیه و معاونان و مشاوران آنها، اعضای شورای نگهبان، معاونان و مشاوران رئیس مجلس، ائمه جمعه دائمی و موقت، وزرا و معاونان و مشاوران آنها، کارکنان نیرو های مسلح، رئیس و اعضای هیأت های نظارت، هیأت های اجرائی و ستاد انتخابات در کلیه سطوح، استانداران، سفرا، فرمانداران، بخشداران، شهرداران و معاونان و مشاوران آنها و بازرسان و سایر دست ‏اندرکاران امور اجرائی و نظارتی انتخابات در طول مدت مسئولیت در فرایند انتخابات موظفند، در ساعات و محیط اداری و غیراداری بی ‏طرفی کامل را حفظ نمایند و نمی ‏توانند بـه ‌نفع یا بـه ضرر نامزدها و احزاب و گروه های سیاسی در انتخابات و مواضع آنها اقدام یا اعلام ‏نظر کنند.
عدم رعایت مفاد این ماده، جرم است و مرتکب بـه جزای نقدی درجه شش موضوع ماده (19) قانون مجازات اسلامی و بـه انفصال از خدمات دولتی از شش ماه تا یک سال محکوم می‌شود.

تبصره ـ منسوخ 1402/05/01 ـ در صورت تخلف از حکم این ماده مرتکبان بـه جزای نقدی درجه شش موضوع ماده (19) قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 محکوم می شوند.

ماده 76 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ الصاق اعلامیه، پوستر و هرگونه آگهی تبلیغاتی روی علائم راهنمایی، تابلوی بیمارستان ‌ها و تابلوی مدارس و سایر مؤسسات آموزشی و سازمان‌ های ‌عمومی و ادارات ‌دولتی و سازمان های وابسته بـه دولت و خودرو های دولتی و اتوبوس های شرکت واحد اتوبوسرانی و تأسیسات عمومی و دولتی و صندوق های پست، باجه‌ های تلفن، پست های برق و تلفن، تابلوها و همچنین اماکن بخش خصوصی (مگر با رضایت اشخاص ذی‌حق) در سراسر کشور ممنوع می باشد و مرتکب در صورت اثبات جرم، بـه مجازات درجه هفت موضوع ماده (19) قانون مجازات اسلامی بـه استثنای حبس محکوم می ‌شود.

تبصره 1 ـ اصلاح 1402/05/01 ـ مأموران انتظامی مکلفند در صورت مشاهده جرم، مرتکبان را دستگیر نموده و بـه مقامات قضائی تحویل دهند.

تبصره 2 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ نصب آثار تبلیغاتی در محل ستاد های تبلیغاتی نامزدها مجاز می ‌باشد. تنظیم و تقسیم سایر جایگاههایی کـه جهت نصب اقلام تبلیغاتی توسط شهرداری ها و دهیاری ها اختصاص می ‌یابد، با رعایت مساوات مطابق آیین ‌نامه ماده (74) این قانون است کـه توسط هیأت بررسی تبلیغات استان اعلام می‌شود و هیأت مزبور مکلف بـه تضمین اجرای آن است. تخلف از حکم این تبصره مشمول مجازات این ماده می ‌باشد.

ماده 77 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ هر گونه نماد، آگهی و آثار تبلیغاتی باید قبل از شروع أخذ رأی از محل شعبه ثبت‌نام و اخذ رأی و محیط پیرامون آن امحاء گردد. مسئولیت این امر بر عهده رئیس شعبه با همکاری فرماندهی انتظامی است.

ماده 78 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ ستاد تبلیغات انتخابات، مرکزی است کـه فعالیت‌ های انتخاباتی و تبلیغاتی نامزدها و طرفداران آنان در آن ساماندهی و انجام می ‌شود و عناوین مشابه نظیر ستاد مردمی، مرکز، مجمع، کانون هواداران، ستاد بانوان و غیره «ستاد تبلیغاتی» محسوب می ‌شوند. هر نامزد می ‌تواند یک ستاد اصلی در حوزه انتخابیه داشته باشد. همچنین در هر شهر یا روستا یا منطقه شهرداری حوزه انتخابیه می‌تواند فقط یک ستاد انتخابات بـه عنوان ستاد فرعی داشته باشد. نامزد موظف است ستاد های اصلی و فرعی بـه همراه نشانی و مسئول آنها را بـه فرمانداری مرکز حوزه انتخابیه و هیأت استانی بررسی تبلیغات اعلام نماید. همچنین هر نامزد می‌تواند یک ستاد انتخاباتی مجازی بـه صورت تارنمای اینترنتی داشته باشد و موظف است کـه نشانی و مشخصات دقیق درگاه و همچنین مسئول آن را بـه فرمانداری مرکز حوزه انتخابیه و هیأت استانی بررسی تبلیغات اعلام و پیوند آن را در سامانه‌ای کـه وزارت کشور اعلام می کند، ثبت نماید.
نامزد موظف است پیوند (لینک) سایر درگاه های مجازی قانونی مانند پیام ‌رسان‌اجتماعی و برنامک را در تارنمای مذکور قرار دهد. کلیه تبلیغات و فعالیت‌ های انتخاباتی نامزد در فضای مجازی تنها در این تارنما و درگاه های معرفی ‌شده صورت می ‌پذیرد. وزارت کشور موظف است پس از تأیید ستاد های مجازی، پیوند این ستادها را از طریق سامانه خود بـه تفکیک حوزه انتخابیه در دسترس قرار دهد بـه گونه‌ای کـه عموم مردم بـه سهولت بتوانند برای آشنایی با نامزدها و سوابق ایشان بـه این سامانه مراجعه نمایند. وزارت کشور محتوای ضروری برای اطلاع‌رسانی عمومی مانند مقررات، دستورالعمل‌ها و اطلاعیه‌ها را نیز از طریق سامانه مذکور در دسترس عموم مردم قرار می ‌دهد. نامزد موظف است کـه الزامات قانونی را بـه مسئولان ستادها و طرفداران خود اطلاع رسانی کند.

تبصره 1 ـ اصلاح 1402/05/01 ـ در پایان مهلت قانونی تبلیغات، کلیه ستاد های انتخاباتی اصلی و فرعی تعطیل می ‌شود و فعالیت ستاد های مجازی و درگاه های نشر و همچنین کلیه تبلیغات نامزدها در درگاه های مختلف تا پایان اعلام رسمی نتیجه انتخابات متوقف می شود. تخلف از این ماده مستوجب مجازات درجه شش موضوع ماده (19) قانون مجازات اسلامی است.

تبصره 2 ـ اصلاح 1402/05/01 ـ نامزدها و مسئولان ستادها موظف بـه نظارت بر ستاد های حقیقی و مجازی بوده و نسبت بـه اعمال ارتکابی در ستادها دارای مسئولیت هستند. در صورت ارتکاب جرائم انتخاباتی در ستادها علاوه بر مجازات مرتکب، نامزد نیز برای جرائم انتخاباتی ارتکابی در ستاد اصلی و مجازی و همچنین مسئول ستاد برای جرائم خاص انتخاباتی ارتکابی در ستاد های فرعی و درگاه های دیگر بـه مجازات درجه هفت موضوع ماده (19) قانون مجازات اسلامی محکوم می شوند.

تبصره 3 ـ الحاق 1402/05/01 ـ هر نامزد می ‌تواند متناظر با ستاد های مصرّح در این ماده، ستاد بانوان نیز ایجاد نماید. 

ماده 79 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ درج آگهی یا نشر محتوا علیه نامزد های انتخاباتی یا احزاب و گروه های سیاسی و یا اعلام خلاف واقع انصراف نامزدها توسط رسانه‌ های همگانی ممنوع است و پلیس فضای تولید و تبادل اطلاعات (فتا) و ضابطان قوه قضائیه موظف بـه رصد موارد یاد شده و جلوگیری از آن می باشند و در این صورت، ضمن معرفی مرتکب بـه مراجع قضائی، نامزد حق دارد پاسخ خود را بـه رسانه مربوط اعلام کند. رسانه یاد شده طبق قوانین و مقررات مربوط موظف بـه چاپ یا نشر فوری آن حداکثر ظرف 24 ساعت می ‌باشد. در صورتی‏ کـه امکان انتشار از طریق رسانه مرتکب وجود نداشته باشد، مسئول آن باید با هزینه‏ خود، پاسخ نامزد را بـه رسانه‏ مشابه دیگری ارسال کند و آن رسانه مکلف بـه انتشار آن در اولین نشر خود می ‌باشد. عدم رعایت مفاد این ماده جرم است و مرتکب بـه مجازات درجه شش موضوع ماده (19) قانون مجازات اسلامی بـه استثنای حبس محکوم می ‌شود.

تبصره 1 ـ الحاق 1402/05/01 ـ منظور از رسانه‌ های همگانی ابزار های چاپی، الکترونیکی یا رقومی (دیجیتال) یا هر نوع شبکه رسانه‌ای است کـه محتوای نوشتاری، شنیداری، دیداری یا تلفیقی از آنها در معرض یا قابل دسترس برای عموم می باشد.

تبصره 2 ـ الحاق 1402/05/01 ـرسانه های همگانی مکلفند در انتشار هرگونه مطلب در خصوص نامزدها بـه ‏نحوی اقدام کنند کـه در صورت لزوم، فرصت پاسخگویی برای نامزد در مهلت مجاز تبلیغاتی فراهم باشد. مجازات نقض حکم این تبصره، تعطیلی نشریه یا پایگاه خبری یا مرکز ارسال پیامک و شبکه‏ های مجازی از یک تا سه‌ماه است. 

تبصره 3 ـ الحاق 1402/05/01 ـ هرگونه اعلام انصراف نامزدها و انتشار آن در رسانه‌ها پس از تأیید هیأت اجرائی مرکز حوزه انتخابیه مجاز می ‌باشد. 

تبصره 4 ـ الحاق 1402/05/01 ـ نقد های بدون توهین، افترا یا اکاذیب از شمول حکم این ماده مستثنی است. 

ماده 80 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ داوطلبان نمایندگی و طرفداران آنان بـه هیچ وجه مجاز بـه تبلیغ علیه داوطلبان دیگر نبوده و تنها می ‌توانند شایستگی‌ های خود یا ‌داوطلب مورد نظرشان را مطرح نمایند و هر گونه هتک حرمت و حیثیت نامزد های انتخاباتی برای عموم ممنوع بوده و متخلفین طبق مقررات مجازات‌خواهند شد.

ماده 81 ـ اصلاح 1402/05/28 ـبه ‌منظور ساماندهی و مدیریت تبلیغات انتخاباتی و ایجاد فضای مناسب جهت تحقق انتخابات رقابتی و نیز تضمین بهره‌مندی یکسان نامزدها از امکانات دولتی و عمومی، هیأت استانی بررسی تبلیغات در هر استان یک هفته پس از پایان ثبت‌نام داوطلبان زیر نظر هیأت اجرائی مرکزی انتخابات با ترکیب زیر تشکیل می ‌شود:
1 ـ استاندار یا نماینده تام ‌الاختیار او بـه عنوان رئیس هیأت
2 ـ دادستان مرکز استان یا نماینده تام الاختیار‌او
3 – مدیر کل صدا و سیمای استان یا نماینده تام الاختیار رئیس سازمان
4 – مدیر کل ارتباطات و فناوری اطلاعات استان
5 ـ مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان
6 ـ رئیس هیأت بازرسی انتخابات استان
7 ـ دبیر ستاد انتخابات استان بدون حق ‌رأی
8 – دو نفر از اعضای شورای اسلامی استان بـه انتخاب شورای اسلامی استان بدون حق ‌رأی

تبصره 1 ـ الحاق 1402/05/01 ـ هیأت نظارت استان یک ‌نفر از میان اعضای خود یا خارج از آن را بـه منظور نظارت بر عملکرد هیأت استانی بررسی تبلیغات تعیین می ‌نماید. هیأت مکلف است از وی بـه صورت رسمی جهت شرکت در جلسات هیأت دعوت نماید. عدم حضور عضو ناظر مانع از تشکیل جلسه نمی‌شود.

تبصره 2 ـ الحاق 1402/05/01 ـ جلسات هیأت استانی بررسی تبلیغات با حضور حداقل پنج عضو دارای حق رأی رسمیت می ‌یابد و تصمیمات آنها با رأی چهار عضو دارای حق رأی، معتبر است.

تبصره 3 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ وظایف هیأت استانی بررسی تبلیغات عبارتند از:

1 ـ الحاق 1402/05/28 ـ اجرای دستورالعمل های هیأت اجرائی مرکزی در خصوص تبلیغات و فعالیت‌‌ های انتخاباتی

2 ـ الحاق 1402/05/28 ـبرنامه ‌ریزی و اجرای مقررات لازم جهت برخورداری نامزدها از فرصت برابر استفاده از امکانات تبلیغاتی نهادها موضوع ماده (74) این قانون

3 ـ الحاق 1402/05/28 ـ مراقبت بر جرائم تبلیغاتی ارتکابی از جمله استفاده غیرقانونی از هرگونه امکانات و اموال دستگاه های دولتی و عمومی یا فعالیت‌ های تبلیغاتی غیرقانونی مسئولان و کارکنان و اعلام آن بـه مراجع صالح قضائی

4 ـ الحاق 1402/05/28 ـ سایر وظایف مقرر در این قانون

 

‌فصل هفتم ـ جرائم و تخلفات

 

ماده 82 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ اقدامات زیر در فعالیت ‏ های تبلیغاتی انتخابات توسط نامزدها، احزاب و گروهها و اشخاص حقیقی و حقوقی، جرم است و مرتکبان بـه مجازات درجه شش موضوع ماده (19) قانون مجازات اسلامی بـه ‌استثنای حبس و محرومیت از داوطلبی در دو دوره نمایندگی مجلس محکوم می ‌شوند:

1 ـ الحاق 1402/05/28 ـ اقدامات مغایر امنیت ملی نظیر ایجاد تفرقه قومی و مذهبی

2 ـ الحاق 1402/05/28 ـ دادن وعده های خارج از اختیارات قانونی نمایندگی توسط نامزدها

3 ـ الحاق 1402/05/28 ـ هرگونه تخریب، تهدید، هتک حرمت و حیثیت اشخاص حقیقی و حقوقی

4 ـ الحاق 1402/05/28 ـ نوشتن یا اظهار مطالب خلاف واقع

5 ـ الحاق 1402/05/28 ـ دیوارنویسی

6 ـ الحاق 1402/05/28 ـ تخریب یا پاره‌کردن عکس و دیگر آثار تبلیغاتی نامزدها در مهلت قانونی تبلیغات کـه در محل های مجاز الصاق شده و یا قرار گرفته باشد.

7 ـ الحاق 1402/05/28 ـ نصب یا توزیع محتوا و آثار تبلیغات انتخاباتی تهیه شده بدون رعایت مفاد این قانون

8 ـ الحاق 1402/05/28 ـ استفاده از آثار تبلیغاتی متضمن موارد مغایر عفت عمومی و یا موازین شرع

9 ـ الحاق 1402/05/28 ـ اخلال و برهم ‌زدن اجتماعات و سخنرانی های قانونی و تعرض بـه ستاد های انتخاباتی نامزدها

10 ـ الحاق 1402/05/28 ـ استفاده از کاروان های تبلیغاتی

تبصره 1 ـ الحاق 1402/05/28 ـ در صورتی کـه ارتکاب جرائم مذکور موجب حدود شرعی نیز باشد، رعایت احکام مقرر در ماده (135) قانون مجازات اسلامی الزامی است.

تبصره 2 ـ الحاق 1402/05/28 ـ انجام هر یک از موارد فوق کـه از طریق فضای مجازی امکان وقوع دارد، حسب مورد مشمول مجازات مربوط می‌شود.

تبصره 3 ـ الحاق 1402/05/28 ـ گزارش تخلف و نقض ضوابط تبلیغات موضوع این قانون در جلسه مشترک هیأت های اجرائی و نظارت بررسی و ضمن تذکر بـه مرتکبان، نسخه ای از گزارش مذکور بـه مرجع صالح قضائی موضوع ماده (20) این قانون و همچنین هیأت نظارت مرکزی جهت بررسی مجدد صلاحیت نامزدها ارسال می ‌شود.

تبصره 4 ـ الحاق 1402/05/28 ـ اندازه آثار تبلیغاتی نامزدها حداکثر 70 در 100 سانتی متر می ‌باشد.

الف ـ اصلاح 1402/05/28 ـ چنانچه مرتکب بدون اسلحه ایجاد رعب و وحشت نماید، بـه حداکثر مجازات شلاق درجه شش موضوع ماده (19) قانون مجازات اسلامی محکوم می ‌شود.

ب ـ اصلاح 1402/05/28 ـ چنانچه ایجاد رعب و وحشت، بـه تحریک یا بالمباشره همراه با اسلحه باشد و محاربه صدق نکند، بـه حبس درجه پنج موضوع ماده (19) قانون مجازات اسلامی و شلاق از سی و یک تا هفتاد و چهار ضربه محکوم می‌شود و در صورتی کـه محاربه صدق نماید بـه مجازات محاربه محکوم می شود.

ماده 83 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ علاوه ‌بر جرائم مندرج در سایر مواد این قانون، ارتکاب رفتار های زیر در فضای مجازی یا واقعی جرم محسوب و مرتکب بـه مجازات درجه شش موضوع ماده (19) قانون مجازات اسلامی بـه استثنای حبس و محرومیت از داوطلبی در دو دوره نمایندگی مجلس محکوم می ‌شود:

1 ـ اصلاح 21ˏ08ˏ1402 ـ هرگونه خرید و فروش مستقیم یا غیرمستقیم رأی یا فعالیت و تبلیغات انتخاباتی مستقیم و غیرمستقیم از طریق توزیع اقلام و لوازمی کـه برای دریافت ‌کننده جنبه‌انتفاعی داشته باشد، اعطای کمک های نقدی و غیرنقدی بـه اشخاص حقیقی و حقوقی، اماکن عمومی و مذهبی، هیأتها و امور خیریه، اعطای وام، پاداش و یا امتیازات از زمان ثبت نام در انتخابات. ارجاع و پیگیری تقاضا های مردم بـه دستگاه های اجرائی و مراجع قانونی و همچنین پیگیری امور حوزه انتخابیه از شمول این بند، مستثنی است. این حکم از زمان تصویب لازم الاجراست.

2 ـ الحاق 1402/05/28 ـ رأی‌دادن با مدارک شناسایی جعلی یا متعلق بـه دیگری

3 ـ الحاق 1402/05/28 ـ رأی گرفتن با مدارک شناسایی کسی کـه حضور ندارد

4 ـ الحاق 1402/05/28 ـ رأی‌دادن بیش از یک بار

5 ـ الحاق 1402/05/28 ـ تقلب، جعل، دستکاری، تخریب، از بین بردن، جا‌ بـه جایی، ربودن یا اخفای آراء، صورتجلسات، اسناد، مدارک، تجهیزات، برنامه ‌ها، داده های رایانه ‌ای و یا نتایج انتخابات

6 ـ الحاق 1402/05/28 ـ کم ‌و زیاد کردن آراء یا تعرفه‌ها

7 ـ الحاق 1402/05/28 ـ اخلال در امر انتخابات بـه ‌نحوی کـه روند عادی انتخابات را دچار ایراد نماید، از قبیل تأخیر یا تعجیل در شروع یا اجرای انتخابات، ثبت ‌نام و رأی ‌گیری، تعجیل در بستن شعبه یا عدم اخذ رأی از رأی ‌دهندگان

8 ـ الحاق 1402/05/28 ـ تهدید یا تطمیع در امر انتخابات از قبیل تهدید افراد جهت رأی دادن بـه نامزد خاص

9 ـ الحاق 1402/05/28 ـ تبانی در انتخابات از جمله کناره‌گیری نامزدها با اخذ هرگونه امتیاز یا مواردی کـه جنبه انتفاعی داشته باشد

10 ـ الحاق 1402/05/28 ـ توهین بـه اعضای هیأت های نظارت و اجرائی و مجریان و ناظران انتخابات یا تهدید آنان

11 ـ الحاق 1402/05/28 ـ دستور و یا تحریک کارکنان کلیه دستگاه های اجرائی موضوع ماده (5) قانون مدیریت خدمات کشوری برای فعالیت تبلیغاتی بـه ‌نفع یا ضرر نامزدها، توسط مقامات دستگاه های مزبور (اعم از وقت اداری یا خارج از آن)

12 ـ الحاق 1402/05/28 ـ دخالت در امر انتخابات با سند یا سِمت مجعول و یا بـه هر صورت غیرقانونی

13 ـ الحاق 1402/05/28 ـ ممانعت از اعمال وظایف قانونی مقامات و کسانی کـه مطابق قوانین و مقررات در فرایند انتخابات و یا شعب اخذ رأی دارای وظایفی هستند.

14 ـ الحاق 1402/05/28 ـ انجام یا عدم‌انجام هرگونه عملی کـه باعث محروم شدن رأی دهندگان از شرکت در انتخابات یا مخدوش‌شدن رأی مردم از ناحیه‌اعضای شعبه‌اخذ رأی یا مجریان و ناظران باشد؛ از قبیل خودداری ‌کردن از ثبت نام در دستگاه احراز یا ممهور نمودن برگه تعرفه، خودداری از صدور تعرفه یا کارت شرکت در انتخابات یا اخذ رأی

15 ـ الحاق 1402/05/28 ـ توصیه بـه رأی ‌دهنده در محل اخذ رأی مبنی بر انتخاب یا عدم انتخاب و یا تبلیغ بـه نفع یا ضرر نامزد یا نامزد های معین از طرف اعضای شعبه‌اخذ رأی اعم از مجریان یا ناظران یا افراد متفرقه

16 ـ الحاق 1402/05/28 ـ استفاده از نماد های خاص نظیر لباس یا رنگ مشخص جهت تبلیغات نامزدها در شعب اخذ رأی

17 ـ الحاق 1402/05/28 ـ افزایش یا کاهش تعداد شعب، تعرفه‌ها، صندوق ‌ها و یا عوامل و اسناد انتخاباتی بدون رعایت تشریفات قانونی

18 ـ الحاق 1402/05/28 ـ اعلام و القای انصراف، شکست و یا پیروزی نامزد های انتخابات بدون رعایت تشریفات قانونی در فضای عمومی

19 ـ الحاق 1402/05/28 ـ اعلام نتایج پیش از رعایت تشریفات قانونی

20 ـ الحاق 1402/05/28 ـ انتقال یا جا‌ بـه جایی صندوق اخذ رأی بـه غیر از محل آگهی ‌شده بدون مجوز قانونی

21 ـ الحاق 1402/05/28 ـباز کردن و یا شکستن قفل محل نگهداری و مهر و موم صندوق ‌ها یا تجهیزات رأی ‌گیری بدون مجوز قانونی

22 ـ الحاق 1402/05/28 ـ ایجاد رعب و وحشت برای رأی ‌دهندگان یا اعضای شعب ثبت‌نام و اخذ رأی با اسلحه یا بدون اسلحه

تبصره 1 ـ الحاق 1402/05/28 ـ مجازات ارتکاب اعمال موضوع بند (22) این ماده بـه شرح زیر است:

الف ـ الحاق 1402/05/28 ـ چنانچه مرتکب بدون اسلحه ایجاد رعب و وحشت نماید، بـه حداکثر مجازات شلاق درجه شش موضوع ماده (19) قانون مجازات اسلامی محکوم می ‌شود.

ب ـ الحاق 1402/05/28 ـ چنانچه ایجاد رعب و وحشت، بـه تحریک یا بالمباشره همراه با اسلحه باشد و محاربه صدق نکند، بـه حبس درجه پنج موضوع ماده (19) قانون مجازات اسلامی و شلاق از سی و یک تا هفتاد و چهار ضربه محکوم می‌شود و در صورتی کـه محاربه صدق نماید بـه مجازات محاربه محکوم می شود.

تبصره 2ـ الحاق 1402/05/28 ـ چنانچه ارتکاب هر یک از جرائم فوق موجب شود کـه جریان انتخابات در یک یا چند شعبه‌ثبت‌نام و اخذ رأی از مسیر قانونی خود خارج شود و در نتیجه‌کلی انتخابات مؤثر باشد، مرتکب بـه مجازات حبس و محرومیت از حقوق اجتماعی درجه پنج موضوع ماده (19) قانون مجازات اسلامی محکوم می‌شود.

ماده 84 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ ناظرانی کـه با رعایت شرایط ماده (30) قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 4 /12 /1392، از سوی شورای نگهبان بـه قوه قضائیه معرفی می ‌شوند پس از گذراندن دوره‌ های آموزشی و مهارتی قانون اخیرالذکر و صدور گواهی از سوی دادستان از زمان ثبت‌نام داوطلبان تا پایان تأیید نهائی انتخابات توسط شورای نگهبان، ضابط خاص جرائم انتخاباتی محسوب می ‌شوند.

ماده 85 ـ الحاق 1402/05/28 ـ کلیه اعضای شعب ثبت ‌نام و اخذ رأی و مجریان و ناظران و هیأت های اجرائی و نظارت و بازرسان موظفند در صورت اطلاع از ارتکاب هر یک از جرائم یا تخلفات موضوع این قانون در روز اخذ رأی، مورد را بـه نماینده فرماندار، هیأت نظارت و مرجع قضائی ذی‏ صلاح اطلاع دهند و موضوع باید بلافاصله توسط دادستان حوزه‏ مربوط رسیدگی شود.
عدم انجام این تکلیف از سوی اشخاص فوق جرم است و مرتکب بـه مجازات حبس یا جزای نقدی و محرومیت از حقوق اجتماعی درجه شش موضوع ماده (19) قانون مجازات اسلامی محکوم می ‌شود.

تبصره 1 ـ الحاق 1402/05/28 ـ چنانچه وقوع این جرائم موجب شود جریان انتخابات در یک یا چند شعبه‌ثبت ‌نام و اخذ رأی از مسیر قانونی خود خارج شود و در آرای شعب مزبور یا نتیجه‌کلی انتخابات مؤثر باشد، مراتب بـه فوریت توسط هیأت مرکزی نظارت بـه شورای نگهبان اعلام می ‌شود.

تبصره 2 ـ الحاق 1402/05/28 ـ شورای نگهبان می‌تواند فرایند های نظارت بر انتخابات از جمله ثبت شکایات و اعتراضات و اعلام تخلفات انتخاباتی در خصوص بررسی صلاحیت داوطلبان و صحت انتخابات را بـه صورت الکترونیکی و با ارائه شناسه رهگیری فراهم ‌کند.

 

‌فصل هشتم ـ شکایات و نحوه رسیدگی

 

ماده 86 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ هیأت های اجرائی مراکز حوزه‌ های انتخابیه موظفند از تاریخ تشکیل هیات اجرائی تا دو روز پس از اعلام نتیجه اخذ رأی انتخابات،‌شکایات واصله را بپذیرند و حداکثر ظرف هفت روز از تاریخ دریافت شکایات در جلسه مشترک هیأت های اجرائی و نظارت حوزه انتخابیه بـه آنها‌رسیدگی نمایند.

تبصره 1 ـ کسانی کـه از نحوه برگزاری انتخابات شکایت داشته باشند، می توانند ظرف هفت روز از تاریخ اخذ رأی شکایت مستند خود را بـه دبیرخانه شورای نگهبان نیز تسلیم دارند.

تبصره 2 ـ شکایاتی قابل رسیدگی خواهند بود کـه مشخصات شاکی یا شاکیان شامل نام، نام خانوادگی، نام پدر، شغل، نشانی کامل، شماره تلفن (در صورت داشتن تلفن) و اصل امضاء شاکی را داشته باشد.

تبصره 3 ـ در صورتی کـه شاکی بدون دلیل و مدرک کسی را متهم نماید و عمل شاکی عنوان افترا داشته باشد قابل تعقیب و پیگیری است.

تبصره 4 ـ طرح و بررسی شکایات در مورد افراد محرمانه بوده و افشای آن ممنوع است.

ماده 87 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ شکایاتی کـه در جریان انتخابات بـه هیات اجرائی تسلیم می ‌شود مانع ادامه کار انتخابات نمی ‌باشد.

ماده 88 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ هیأت اجرائی پس از بررسی شکایات و گزارشها چنانچه تشخیص دهد کـه امور انتخابات در یک یا چند شعبه از جریان عادی خارج شده ‌و صحیح انجام نگرفته است، با تأیید هیات نظارت، انتخابات یک یا چند شعبه مزبور را در صورتی کـه در سرنوشت انتخابات مؤثر نباشد، باطل اعلام ‌می ‌نماید.

تبصره ـ چنانچه ابطال همه و یا قسمتی از آراء یک یا چند صندوق اخذ رأی در تغییر سرنوشت انتخابات مؤثر باشد، تصمیم با شورای نگهبان است.

ماده 89 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ کلیه شکایات مربوط بـه انتخابات، قبل از ارسال پرونده انتخاباتی بـه مجلس توسط وزارت کشور بـه هیأت مرکزی نظارت ارسال و پس از ‌آن، پرونده عیناً بـه مجلس فرستاده خواهد شد.

تبصره ـ شورای نگهبان موظف است کلیه شکایات مربوط بـه انتخابات را پس از صدور اعتبارنامه ها بـه مجلس ارسال دارد.

ماده 90 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ در صورتی کـه رسیدگی بـه شکایات هر یک از حوزه های انتخابیه منجر بـه توقف یا ابطال انتخابات گردد، اعلام آن از رسانه‌ های گروهی از ‌اختیارات شورای نگهبان است.

تبصره ـ توقف یا ابطال انتخابات در هر حوزه انتخابیه باید مستند بـه قانون و همراه با اسناد و مدارک معتبر و با رأی اکثریت مطلق اعضای شورای نگهبان باشد.

ماده 91 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ صدور اعتبارنامه منتخبین موکول بـه عدم ابطال انتخابات از طرف شورای نگهبان می ‌باشد و شورای نگهبان در اسرع وقت نظر خود را‌درباره انتخابات اعلام می ‌نماید و وزارت کشور موظف است بلافاصله دستور صدور اعتبارنامه را بدهد.

ماده 92 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ اعتبارنامه منتخبین بـه دستور وزارت کشور و با مهر و امضاء اعضاء هیأت اجرائی و هیأت نظارت در پنج نسخه (یک نسخه برای شورای ‌نگهبان) ظرف 48 ساعت تنظیم و صادر می ‌گردد.

تبصره ـ در صورتی کـه هر یک از اعضای هیأت های اجرائی و نظارت پس از اعلام نظر شورای نگهبان از امضاء اعتبارنامه خودداری کنند، متخلف از قانون محسوب و تا ده سال از عضویت در هیأت های اجرائی و نظارت محروم خواهند شد و اعتبارنامه با امضاء وزیر کشور و رئیس هیأت مرکزی نظارت بر انتخابات کشور معتبر خواهد بود.

 

‌فصل نهم ـ مجازات

 

ماده 75 ـ منسوخ 1402/05/01 ـ مجازات مرتکبین جرائم و تخلفات مقرر در بند های (1)، (2)، (3)، (4)، (5)، (6)، (7) و (8) ماده (66) تا سه ماه حبس یا بیست و پنج (000 /000 /25) تا شصت میلیون (000 /000 /60) ریال جزای نقدی و هشت سال محرومیت از عضویت در هیأت های اجرائی و نظارت و شعب اخذ رأی می باشد.

ماده 93 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ مجازات تخلف از مقررات مواد (27)، (42)، (48) و (66) این قانون و تبصره‌ های مربوط با رعایت مقررات قانون رسیدگی بـه تخلفات اداری عبارت است از: کسر حقوق، فوق ‌العاده شغل و یا عناوین مشابه، حداکثر تا یک سوم از یک ماه تا یک سال و یا انفصال موقت از یک ماه ‌تا یک سال.

تبصره ـ الحاق 1402/05/28 ـ چنانچه مرتکب از کارکنان دولت نباشد از عضویت در هیأت های اجرائی، نظارت و شعب اخذ رأی برای مدت هشت سال محروم خواهد ‌شد.

ماده 77 ـ منسوخ 1402/05/01 ـ مجازات مرتکبین جرایم مقرر در بند (16) ماده (66) اعم از مباشر و یا معاون و یا تحریک کننده در صورتی کـه محاربه صدق نکند همان مجازات مقرر در ماده (617) قانون مجازات اسلامی می باشد.

ماده 78 ـ منسوخ 1402/05/01 ـ مجازات مرتکبین جرائم مقرر در بند (17) ماده (66) علاوه بر مجازات مندرج در ماده (555) قانون مجازات اسلامی، دوازده سال محرومیت از عضویت در هیأت های اجرائی و نظارت و شعب اخذ رأی می باشد.

ماده 94 ـ اصلاح 1403/03/30 ـ مجازات مرتکبین تخلف از موضوع مقرر در صدر ماده (80) این قانون، جزای نقدی از 3/300/000 تا 66/000/000 ریال ‌می ‌باشد.

ماده 80 ـ منسوخ 1402/05/01 ـ مجازات تخلف از مقررات مواد (57) و (58) پرداخت ده میلیون ریال تا بیست و پنج میلیون ریال جزای نقدی می باشد.

ماده 81 ـ منسوخ 1402/05/01 ـ مجازات مرتکبین تخلف مندرج در صدر ماده (59) و تبصره (2) آن از سه تا شش ماه یا جزای نقدی از چهل میلیون ریال تا صد میلیون ریال می باشد و مجازات مرتکبین جرائم مندرج در قسمت اخیر ماده (59) و تبصره (1) آن همان مجازات مقرر در ماده (598) قانون مجازات اسلامی خواهد بود.

ماده 82 ـ منسوخ 1402/05/01 ـ مجازات تخلف از مقررات ماده (61) از دو میلیون و پانصد هزار ریال تا چهل میلیون ریال جزای نقدی می باشد چنانچه مأمورین انتظامی و سایر مقامات و مسئولین موظف از انجام وظیفه مقرر در ذیل ماده (61) استنکاف نمایند علاوه بر مجازات مقرر فوق بـه انفصال موقت از یک تا سه ماه محکوم می گردند.

ماده 83 ـ منسوخ 1402/05/01 ـ مجازات مرتکبین تخلفات موضوع ماده (64) علاوه بر کیفر مقرر در قانون مطبوعات، جزای نقدی از بیست و پنج میلیون ریال تا شصت میلیون ریال می باشد. در صورتی کـه تخلف ارتکابی متضمن افتراء و اهانت باشد مرتکب بـه مجازات مقرر در قانون مجازات اسلامی محکوم خواهد شد.

ماده 84 ـ منسوخ 1402/05/01 ـ مجازات مرتکبین تخلف مقرر در تبصره ماده (63) از ده میلیون ریال تا چهل میلیون ‌ریال جزای نقدی می باشد.

ماده 95 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ در کلیه مواردی کـه مرتکب هر یک از تخلفات موضوع این قانون از داوطلبان نمایندگی باشد، بـه حداکثر مجازات مقرر محکوم خواهد ‌شد.

ماده 96 ـ اصلاح 1402/05/28 ـ در اجرای صحیح اصل نود و نهم (99) قانون اساسی و حفظ بی طرفی کامل، ناظرین شورای نگهبان موظفند در طول مدت مسئولیت ‌خود، بی طرفی کامل را حفظ نمایند و جانبداری ناظرین بـه هر طریقی از یکی از کاندیداها جرم محسوب می ‌شود.

تبصره ـ الحاق 1402/05/28 ـ ناظرین شورای نگهبان در صورتی کـه مرتکب هر یک از جرائم مربوط بـه هیأت های اجرایی و یا هیأت های اخذ رأی شوند بـه مجازات مقرر جرائم مزبور، محکوم می ‌گردند.

ماده 97 ـ اصلاح 1402/05/28 ـمجازات های این فصل بـه انواع مذکور در این قانون منحصر نبوده و قاضی در هر مورد می ‌تواند متخلف را بـه مجازات مذکور در این قانون و ‌یا مجازاتی کـه برای این تخلفات در کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی (‌تعزیرات و مجازات های بازدارنده) مصوب 1375/03/02 مقرر گردیده محکوم ‌نماید.

 

فصل دهم ـ جایگزین 1402/05/28 ـ تمهید مقدمات، تشکیل و افتتاح مجلس

 

ماده 98 ـ الحاق 1402/05/28 ـ فرمانداران و بخشداران مرکز حوزه انتخابیه موظفند پس از اعلام ستاد انتخابات کشور مبنی بر صدور اعتبارنامه منتخبین حداکثر ظرف 48 ساعت نسبت بـه صدور اعتبارنامه‌ های نمایندگان مجلس حوزه انتخابیه اقدام و یک نسخه از آن را بـه منتخب یا نماینده ‌وی کـه کتباً معرفی می ‌شود و برای دریافت آن بـه فرمانداری یا بخشداری مرکز حوزه انتخابیه مراجعه نموده تحویل نمایند.

ماده 99 ـ الحاق 1402/05/28 ـ پس از آنکه اعتبارنامه‌ های دوسوم مجموع نمایندگان مجلس واصل شد معاونت قوانین مجلس مراتب ‌را بـه منظور فراهم نمودن مقدمات افتتاح مجلس بـه استحضار وزیر کشور می‌رساند.

تبصره ـ الحاق 1402/05/28 ـ مجلس موظف بـه برگزاری دوره های آموزشی و آشنایی با وظایف نمایندگی، قانون اساسی و قانون آیین‌نامه داخلی مجلس شورای اسلامی برای منتخبین می‌باشد. منتخبینی کـه سابقه نمایندگی مجلس را دارند از مفاد این تبصره مستثنی هستند.

ماده 100 ـ الحاق 1402/05/28 ـ وزیر کشور پس از فراهم نمودن مقدمات افتتاح مجلس از نمایندگان منتخب دعوت می‌نماید تا در تهران حضور یابند. نمایندگان منتخب ‌موظفند ظرف پنج روز از تاریخ دعوت وزیر کشور خود را بـه معاونت قوانین مجلس معرفی نمایند.

ماده 101 ـ الحاق 1402/05/28 ـ وزیر کشور موظف است در جلسه افتتاحیه مجلس، گزارش انتخابات را بـه مجلس تقدیم نماید.

تبصره ـ اصلاح 1402/05/01 ـ مجلس شورای اسلامی موظف بـه برگزاری دوره های آموزشی و آشنایی با وظایف نمایندگی، قانون اساسی و قانون آیین ‌نامه داخلی مجلس شورای اسلامی برای منتخبین می ‌باشد. منتخبینی کـه سابقه نمایندگی مجلس را دارند از مفاد این تبصره مستثنی هستند.

تبصره ـ اصلاح 1402/05/01 ـ فرایند ثبت ‌نام رأی ‌دهندگان در شعب اخذ رأی و احراز هویت آنها در کلیه حوزه‌ های انتخابیه کشور بـه صورت الکترونیکی خواهد بود.

 

فصل یازدهم ـ الحاق 1402/05/28 ـ سایر مقررات

 

ماده 102 ـ الحاق 1402/05/28 ـ در انتخابات الکترونیکی پس از ثبت ‌نام رأی ‌دهنده و بعد از تأیید نماینده هیأت نظارت، کارت الکترونیکی مورد تأیید نماینده فرماندار و ناظر صادر و تحویل رأی ‌دهنده می‌شود.

تبصره ـ الحاق 1402/05/28 ـ با توجه بـه انجام کلیه بازبینی‌ها توسط سامانه و عدم وجود تعرفه کاغذی و صدور کارت الکترونیکی، نیازی بـه أخذ اثر انگشت از رأی ‌دهنده نمی ‌باشد.

ماده 103 ـ الحاق 1402/05/28 ـ در انتخابات الکترونیکی پس از اعلام رسمی پایان رأی ‌گیری، شمارش آراء با دستور نماینده فرماندار و نماینده هیأت نظارت، با امضای الکترونیکی آنها توسط دستگاه الکترونیکی انجام می ‌شود.

ماده 104 ـ الحاق 1402/05/28 ـ پس از پایان انتخابات، بلافاصله صورتجلسه الکترونیکی نتیجه انتخابات با امضای الکترونیکی هیأت اجرائی مرکز حوزه انتخابیه و هیأت نظارت بر انتخابات حوزه مربوطه تهیه و پنج نسخه از آن چاپ می ‌شود کـه یک نسخه نزد هیأت اجرائی مرکز حوزه انتخابیه نگهداری می‌گردد و بقیه برای هیأت نظارت بر انتخابات مزبور و وزارت کشور (دو نسخه) ‌و هیأت مرکزی نظارت بر انتخابات ارسال می‌شود.

ماده 105 ـ الحاق 1402/05/28 ـ پس از شمارش آراء، صندوق الکترونیکی و صندوق ثبت با نظارت ناظرین مهر و موم (پلمب) می ‌شود و همراه نسخه چاپی، صورتجلسه الکترونیکی نتیجه انتخابات برای بخشداری و فرمانداری مرکز حوزه انتخابیه ارسال می‌شود.

ماده 106 ـ الحاق 1402/05/28 ـ در صورت بروز اختلال در نرم افزارها و سخت ‌افزار های سامانه انتخابات الکترونیکی در یک یا چند شعبه یا همه شعب حوزه انتخابیه در استان یا کل کشور حسب مورد بـه پیشنهاد رئیس شعبه، رئیس ستاد انتخابات استان و رئیس ستاد انتخابات کشور و تأیید هیأت نظارت مربوطه، انتخابات بـه صورت غیرالکترونیکی و با ورقه رأی انجام می‌شود. در پایان مدت أخذ رأی، ابتداء شمارش مجزای هر یک از آرای مأخوذه الکترونیکی و غیرالکترونیکی (با ورقه رأی)‌صورت گرفته و سپس تجمیع آراء انجام می ‌شود و نهایتاً صورتجلسه شعبه تنظیم می ‌گردد.

تبصره ـ الحاق 1402/05/28 ـ در سامانه انتخابات الکترونیکی باید امکان انتخاب رأی سفید را پیش ‌بینی کرد تا افراد بتوانند در صورت تمایل از حق قانونی خود استفاده کنند.

ماده 107 ـ الحاق 1402/05/28 ـ رأی دهندگانی کـه بـه هر دلیل قادر بـه رأی ‌دادن از طریق سامانه انتخابات الکترونیکی نباشند، می‌توانند از کمک همراه مورد اعتماد برای رأی دادن، استفاده کنند.

ماده 108 ـ الحاق 1402/05/28 ـ کارشناس فنی الکترونیکی با تأیید رئیس شعبه و هیأت نظارت می ‌تواند بـه ‌منظور رفع اشکالات احتمالی دستگاه الکترونیکی أخذ رأی، در شعبه حضور داشته باشد.

ماده 109 ـ الحاق 1402/05/28 ـ کلیه جرائم و تخلفات در خصوص شناسه (کد)ها، صورتجلسات و اسناد الکترونیکی در انتخابات الکترونیکی مشمول مجازات‌ های موضوع مواد (3) تا (11)‌، (19) تا (21)، (26) تا (29)، (35) تا (48) قانون جرائم رایانه ‌ای مصوب 1388/03/05 می ‌باشند. آیین ‌نامه اجرائی این ماده توسط وزارتخانه‌ های کشور و ارتباطات و فناوری اطلاعات حداکثر ظرف شش ‌ماه از تاریخ ابلاغ این قانون تهیه و تنظیم می ‌شود و بـه تصویب هیأت وزیران می‌رسد.

ماده 110 ـ الحاق 1402/05/28 ـ وزارت کشور موظف است در صورت موافقت شورای نگهبان در اولین انتخابات پس از تصویب این قانون با در نظر گرفتن سهولت رأی دادن، تسریع در شمارش آراء و حضور و مشارکت رأی‌دهندگان، فرایند رأی ‌دادن و شمارش آراء را در حداقل یک هشتم حوزه‌ های دارای تعدد کرسی مجلس، بـه صورت کاملاً الکترونیکی برگزار نماید. توسعه فرایند الکترونیکی در دوره های انتخاباتی بعدی مجلس منوط بـه در نظر گرفتن شرایط اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و امنیتی و موافقت شورای نگهبان است. وزارت کشور موظف است بـه گونه ‌ای برنامه‌ریزی نماید کـه حداکثر یک هفته قبل از روز اخذ رأی، کلیه فرایندها و امکانات الکترونیکی برای برگزاری انتخابات ثبت شود و بـه تأیید شورای نگهبان برسد.

تبصره ـ الحاق 1402/05/28 ـ فرایند ثبت‌نام رأی ‌دهندگان در شعب اخذ رأی و احراز هویت آنها در کلیه حوزه‌ های انتخابیه کشور بـه ‌صورت الکترونیکی خواهد بود.

ماده 111 ـ الحاق 1402/05/28 ـ وزارت کشور موظف است پس از اینکه کار رسیدگی بـه اعتبارنامه نمایندگی کلیه منتخبین در مجلس بـه پایان رسید، با موافقت شورای نگهبان، دستور امحای تعرفه و برگه های رأی مصرف شده و نشده و اطلاعات و داده های داخل صندوق های رأی و تمامی مهر های انتخاباتی کلیه حوزه های انتخابیه را بـه فرمانداران مراکز حوزه های انتخابیه صادر نماید.

ماده 112 ـ الحاق 1402/05/28 ـ بار مالی اجرای این قانون از محل امکانات موجود تأمین و پرداخت می‏ گردد.

ماده 113 ـ الحاق 1402/05/28 ـ این قانون از زمان تصویب لازم الاجراست و هرگونه تغییر یا اصلاح بعدی در مواد مندرج در این قانون (قانون اصلاح موادی از قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی مصوب 1402/05/01) بر اساس بند (14) سیاست های کلی انتخابات مستلزم ضرورت و تصویب با رأی حداقل دو سوم نمایندگان مجلس است.

ماده 114 ـ الحاق 1402/05/28 ـ قوانین و احکام قانونی زیر نسخ می ‌شود:

الف ـ الحاق 1402/05/28 ـ «قانون تفسیر ماده (28) قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی» مصوب 1378 و اصلاحات بعدی مصوب 1390/05/09

ب ـ الحاق 1402/05/28 ـمواد (3)، (4)، (5) و (7) «قانون الحاق چند ماده بـه قانون نظارت شورای نگهبان بر انتخابات مجلس شورای اسلامی مصوب 9 /5 /1365 مجلس شورای اسلامی و الحاق یک تبصره بـه ماده (20) قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی مصوب 1378/09/07» مصوب 1378/10/12 

ج ـ الحاق 1402/05/28 ـ «قانون اصلاح ماده (4) قانون الحاق چند ماده بـه قانون نظارت شورای نگهبان بر انتخابات مجلس شورای اسلامی مصوب 1365/05/09 مجلس شورای اسلامی و الحاق یک تبصره بـه ماده (20) قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی مصوب 1378» مصوب 1378/11/14

ماده 115 ـ الحاق 1402/05/28 ـآیین ‌نامه اجرائی این قانون را وزارت کشور تهیه و با تصویب هیات وزیران بـه اجراء می‌گذارد.

قانون فوق مشتمل بر نود و چهار ماده و هفتاد و پنج تبصره در جلسه علنی روز یکشنبه مورخ هفتم آذرماه یکهزار و سیصد و هفتاد و هشت مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ 1378/09/09 بـه تایید شورای نگهبان رسیده است.

رئیس مجلس شورای اسلامی ـ علی اکبر ناطق نوری