دستورالعمل نحوه فعالیت دفاتر حمایت از اطفال و نوجوانان مصوب 1404/09/15

وظایف معاونت اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم در زمینه حمایت از حقوق اطفال و نوجوانان عبارت است از: الف ـ تقسیم کار ملی و هماهنگی و ایجاد زمینه همکاری بخش های درون قوه قضائیه با کلیه نهادهای دولتی و غیر دولتی در زمینه حمایت از حقوق اطفال، همکاری با معاونت منابع انسانی و امور فرهنگی و پژوهشگاه قوه قضائیه جهت ارتقاء مهارت و دانش کارکنان اداری دفاتر و ارائه پیشنهادهای لازم جهت پیشرفت امور. ب ـ پایش و ارزشیابی فعالیت دفاتر استانی و شهرستانی پ ـ تهیه گزارش های شش ماهه از نحوه اجرای مصوبات شورا در استان ها و تشریح خلاء ها و نیازمندی ها برای ارائه به شورا؛ ت ـ پیگیری ارتقاء سامانه جامع دفاتر استانی، شهرستانی و بخش و ایجاد دسترسی برخط دفاتر و مراجع قضایی مربوط به مشاوران محاکم اطفال، مراکز مشاوره خانواده، واحدهای مددکاری و واحد تشکیل پرونده شخصیت با رعایت آیین نامه اجرایی نحوه و میزان دسترسی به اطلاعات مرکز ملی داده های قوه قضائیه مصوب 1398/11/20 رئیس قوه قضائیه؛ و زمینه سازی برای بهره برداری از سامانه با تعریف سطح دسترسی متفاوت برای هر یک از موارد پیش گفته ظرف یک سال، از طریق مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائیه؛

وظایف دفتر استان عبارت است از: الف ـ ارائه خدمات معاضدتی قضایی و حقوقی، به اشخاص مشمول حمایت با استفاده از کلیه ظرفیت های قانونی؛ ب ـ توسعه کمّی و کیفی ظرفیت دفاتر استان و شهرستان و بخش به منظور گسترش خدمات حقوقی قضایی در مراجع قضایی به اشخاص مشمول؛ پ ـ پیگیری و بررسی آراء صادره از مراجع قضایی استان به ویژه از حیث به کارگیری نهادهای ارفاقی برای اطفال و نوجوانان و با هدف توسعه و ترویج نهادهای مزبور، از طریق تشویق قضات و کارکنان اداری فعال در این زمینه؛ ت ـ برگزاری کارگاه های آموزشی با موضوع حقوق اطفال و نوجوانان برای مسؤولان نهادهای مرتبط، با هدف تقویت جنبه تخصصی تصمیمات و اقدام های آنان با رعایت ضوابط مربوط؛ ث ـ همکاری مؤثر و مستمر با دادگاه های اطفال و نوجوانان، دادگاه های خانواده، مراکز مشاوره خانواده قوه قضائیه، مراکز موضوع تبصره ماده (41) قانون حمایت خانواده مصوب 1391/12/16 و دیگر مراجع مرتبط، به منظور دریافت آمار و اخذ یا ارائه پیشنهادها با هدف ارتقاء کیفیت رسیدگی قضایی؛ ج ـ همکاری مؤثر و مستمر با دیگر دستگاه های اجرایی مسئول و تشکل های مردم نهادِ مرتبط با حوزه اطفال و نوجوانان؛ چ ـ بازدید ماهانه از کانون اصلاح و تربیت و ایجاد بانک اطلاعاتی مرتبط، به منظور ارائه گزارش به مسؤولان ذی ربط و انجام پیگیری های لازم؛ ح ـ بازدید مستمر از دفاتر شهرستان و بخش جهت پایش و ارزیابی روند اجرای برنامه های شورای اجتماعی، نظام مراقبت اجتماعی دانش آموزان (نماد)، سازمان تعلیم و تربیت استانی و مانند آن؛ خ ـ تهیه گزارش های دوره ای مشتمل بر وضعیت موجود، اقدامات صورت گرفته و پیشنهادهای لازم، برای ارائه به معاونت امور خانواده؛ د ـ تدوین و تصویب برنامه های عملیاتی لازم در شورای استان، و ابلاغ به دفاتر و نمایندگان دفاتر و نظارت و پیگیری نحوه اجرای برنامه ها. تبصره ـ دفاتر استانی و شهرستانی در ارتباط با واحدهای مددکاری مجتمع های قضایی اطفال و نوجوانان یا خانواده، صرفاً به عنوان ناظر و پیگیری کننده اقدام می کنند و امور اجرایی این مراجع، بر عهده رئیس واحد مربوط است.

رئیس دفتر استان پس از اخذ گزارش دفاتر و نمایندگان دفتر در حوزه های قضایی استان و جمع بندی نتایج عملکرد دستگاه های اجرایی، هر شش ماه یک نوبت، گزارشی از اقدامات خود تهیه می نماید. این گزارش پس از بررسی در شورای استانی، برای شورا ارسال می شود. تبصره 1: معاونت فناوری اطلاعات و برنامه ریزی دادگستری کل استان مکلف است نسبت به ارتقاء سامانه مدیریت قضایی پرونده ها با لحاظ جایگاه دفاتر استانی، شهرستانی و بخش و نمایندگان این دفاتر اقدام و در صورت نیاز، دسترسی های لازم را ایجاد کند. تبصره 2: رئیس دفتر استان به منظور طرح مشکلات، هم اندیشی در جهت مرتفع ساختن آن ها و ارائه راهکارهای لازم در اجرای وظایف مقرر در این دستورالعمل، در صورت لزوم و در راستای گزارش های واصله، از نماینده مرجع مربوط دعوت به عمل می آورد.

وظایف دفاتر شهرستان و بخش و یا نمایندگان دفاتر، عبارت است از: الف ـ مداخله فوری به منظور پیشگیری از بزه دیدگی اطفال و نوجوانان در معرض خطر شدید و قریب الوقوع، جلوگیری از ورود آسیب بیشتر به آنان و درخواست اقدام های حمایتی قضایی از مراجع مربوط؛ ب ـ ارائه مشاوره و معاضدت حقوقی و تشکیل پرونده حمایتی برای اشخاص مشمول حمایت؛ پ ـ مساعدت در ایجاد شرایط مناسب در خانواده برای اطفال و نوجوانان در معرض خطر یا بزه دیده؛ با استفاده از ظرفیت نهادهای حمایتی بخش خصوصی و تشکل های مردم نهاد؛ ت ـ بازدید از کانون اصلاح و تربیت و دیگر مراکز استقرار اطفال و نوجوانان اعم از دولتی و غیر دولتی به منظور پیگیری وضعیت آنان؛ ث ـ تهیه گزارش های آماری و تحلیلی مرتبط با اطفال و نوجوانان به صورت ماهانه یا موردی و ارائه آن به دفاتر استانی. تبصره 1: در صورتی که برای انجام وظایف مقرر در این ماده نیاز به اخذ نمایندگی دادستان باشد، پس از اعلام رئیس دفاتر استان یا شهرستان، دادستان مربوط در کوتاه ترین زمان ممکن، اقدام مقتضی معمول خواهد داشت. تبصره 2: دفتر می تواند در انجام وظایف خود از ظرفیت سازمان های مردم نهاد نیز استفاده نماید.