دستورالعمل ماده 477 قانون آیین دادرسی کیفری 1392 مصوب 1398/09/07
بررسی آراء قطعی در اجرای ماده 477 قانون آیین دادرسی کیفری و تشخیص خلاف شرع بین و جلوگیری از اجرای آن از اختیارات رییس قوه قضاییه است.
رییس دیوان عالی کشور، دادستان کل کشور و رییس سازمان قضایی نیرو های مسلح در اجراء وظایف قانونی خود چنانچه با آراء خلاف شرع بین مواجه شوند، طبق تبصره 3 ماده 477 قانون مذکور مراتب را بــه رییس قوه قضاییه اعلام می نمایند.
قاضی صادر کننده حکم و یا سایر قضات مرتبط با پرونده و قضات اجراء احکام موظفند در مواجهه با آراء خلاف شرع بین مراتب را حسب مورد بــه نحو مستدل بــه رییس حوزه قضایی یا دادستان اعلام کنند. رؤسای حوزه های قضایی و دادستان ها در راستای وظیفه نظارتی خویش چنانچه معتقد باشند رای صادره خلاف شرع بین می باشد، موظفند حسب مورد با تنظیم گزارش و استدلال برخلاف شرع بین بودن رای، مراتب را بــه رییس کل دادگستری استان اعلام نمایند.
رییس کل دادگستری استان پس از وصول گزارش حداکثر ظرف دو ماه پس از اخذ نظریه مشورتی حداقل دو نفر از قضات مجرب و با سابقه، در صورت تشخیص خلاف شرع بین بودن، نظر خود را بــه صورت مستند و مستدل و با ذکر کلاسه پرونده، شماره دادنامه، دادگاه و نام قضات صادر کننده رای و مشخصات طرفین پرونده بــه ضمیمه رای قطعی بــه دفتر رییس قوه قضاییه اعلام می نماید و در صورت عدم تشخیص خلاف شرع بین، مراتب را طی شرحی مکتوب و در پرونده نظارتی بایگانی می نماید.
دستگاه های اجرایی و سایر اشخاص حقیقی و حقوقی متقاضی اعمال ماده 477 قانون مذکور در صورتی کـه دلیل و مستند کافی برای اثبات خلاف شرع بین بودن دادنامه صادره داشته باشند می توانند درخواست خود را با ذکر کلاسه پرونده، مشخصات طرفین، علت درخواست و جهت خلاف شرع بین دانستن دادنامه بــه صورت مستدل بــه ضمیمه تصویر دادنامه یا دادنامه های صادره حسب مورد، برای دادگستری کل استان مربوط یا سازمان قضایی نیرو های مسلح ارسال نمایند. مراجع مذکور درخواست متقاضی را بررسی و طبق ماده 4 این دستورالعمل اقدام می نمایند. بدیهی است درخواست های ناقص یا فاقد شرایط مذکور قابل بررسی و ترتیب اثر نخواهد بود.
با وصول درخواست اعمال ماده 477 ق.آ.د.ک، در صورت ارجاع آن بــه حوزه معاونت قضایی یا مشاورین چنانچه پرونده مورد مطالبه قرار گرفت، مرجع مربوط موظف است اصل پرونده را پس از برگ شماری ارسال نماید و از فرستادن بدل پرونده یا لوح فشرده خودداری شود.
معاونت قضایی، قضات و مشاورین با تهیه و تنظیم گزارش دقیق، مستند و مستدل، جهات خلاف شرع بین را در حداقل زمان بــه ضمیمه پرونده برای دفتر ریاست قوه قضاییه ارسال می نمایند.
چنانچه رییس قوه قضاییه در زمان بازنگری، دستور توقف اجرای حکم را صادر نماید، در صورت ردّ اعاده دادرسی، مراتب لغو توقف توسط معاون قضایی بــه مرجع قضایی اعلام می گردد تا مطابق حکم صادره اقدام نماید.
در صورت موافقت رییس قوه قضاییه با تجویز اعاده دادرسی، پرونده محاکماتی بــه پیوست نظریه قضات و کارشناسان قوه قضاییه از طریق معاونت قضایی در اجرای ماده 477 قانون مذکور جهت رسیدگی بـه دیوان عالی کشور ارسال و رونوشت نامه برای پیگیری بــه دادگستری استان مربوطه ارسال می شود.
تبصره ـ با تجویز اعاده دادرسی توسط رییس قوه قضاییه اجراء حکم تا حصول نتیجه قطعی بــه تعویق می افتد.
با وصول پرونده در دیوان عالی کشور، رییس دیوان یا معاون قضایی وی پرونده را جهت رسیدگی بــه یکی از شعب خاص ارجاع می نماید. شعبه مرجوع الیه موظف است مبنیاً بر نظر رییس قوه قضاییه، ضمن نقض رای قطعی قبلی رسیدگی مجدد اعم از شکلی و ماهوی را معمول و اقدام بــه صدور رای نماید.
تبصره ـ دفتر دیوان عالی کشور موظف است پس از صدور رای نسخه ای از رای دیوان را جهت درج در سابقه نظارتی بــه معاونت قضایی قوه قضاییه ارسال و پرونده محاکماتی متضمن رای جدید را بــه دادگستری استان یا سازمان قضایی نیرو های مسلح مربوطه اعاده نماید.
این دستورالعمل در 11 ماده و 2 تبصره در تاریخ 1398/09/07 بــه تصویب رییس قوه قضاییه رسید و از تاریخ تصویب لازم الاجرا است.
رییس قوه قضاییه ، سید ابراهیم رییسی
