آیین نامه قانون ترویج تغذیه با شیر مادر و حمایت از مادران در دوران شیر دهی مصوب 1375/09/21
ورود شیر خشک (شیر مصنوعی) و غذاهای کمکی شیرخوار منحصراً توسط اشخاص حقیقی و حقوقی که ضوابط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی را رعایت می کنند مجاز است.
کلیه دستگاههای دولتی و غیر دولتی مکلف به اجرای ضوابط تعیین شده توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، موضوع تبصره های (1) و (2) ماده (1) و ماده (2) قانون ترویج تغذیه با شیر مادر و حمایت از مادران در دوران شیر دهی ـ که از این پس قانون نامیده می شود ـ هستند.
منسوخ 1400/06/07 ـ اعطای چهارمین ماه مرخصی زایمان منوط به گواهی پزشک متخصص اطفال یا پزشک مرکز بهداشتی ـ درمانی (شهری و روستایی) همراه با شناسنامه شیرخوار (برای احراز عدم استفاده از شیر خشک) است، مگر اینکه مطابق مقررات دیگر برای آنها مرخصی زایمان بیشتری پیش بینی شده باشد. تبصره ـ الحاق 1381 ـ بانوانی که در طول دو ران بارداری با تأیید پزشک معالج از مرخصی استعلاجی استفاده می کنند، از چهارماه مرخصی زایمان بهره مند خواهند بود و مدت مرخصی استعلاجی از مرخصی زایمان آنان کسر نخواهد شد.
استفاده از مرخصی ساعتی تا سن (20) ماهگی کودک، منوط به ارایه گواهی مرکز بهداشتی ـ درمانی مبنی بر تغذیه شیرخوار توسط مادر است. تبصره ـ بانوان مشمول قانون کار تابع ضوابط مربوط به خود هستند.
اصلاح 1383/10/09 ـ مادران مشمول این آئین نامه پس از پایان مرخصی زایمان و در دوران شیردهی باید در کار قبلی خود اشتغال یابند. در دوران یاد شده نقل و انتقال آنها ممنوع است مگر اینکه خود، متقاضی تغییر شغل یا نقل و انتقال باشند.
اصلاح 1383/10/09 ـ مادران مشمول این آئین نامه می توانند طی ساعات مقرر کار روزانه حداکثر از یک ساعت مرخصی ساعتی استفاده کنند. مادران یاد شده می توانند برحسب نیاز کودک، مرخصی یاد شده را حداکثر در سه نوبت استفاده کنند. مدت مرخصی ساعتی برای مادران دارای فرزند دوقلو و بالاتر به میزان دو ساعت می باشد. تبصره 1 ـ وزارتخانه ها، مؤسسات و شرکتهای دولتی و مؤسساتی که شمول قانون بر آنها مستلزم ذکر نام است موظفند متناسب با تعداد مادرانی که فرزند خود را شیر می دهند، نسبت به ایجاد محل مناسب اقدام کنند. تبصره 2 ـ ضوابط مربوط به ایجاد شیرخوارگاه و مهدکودک در کارگاههای مشمول قانون کار، براساس ماده 78 قانون کار و آئین نامه اجرایی شیرخوارگاه ها و مهدکودک ها است.
وظایف و اختیارات «کمیته سیاستگذاری و نظارت بر ترویج تغذیه با شیر مادر» به شرح زیر است: 1 ـ تداوم سیاست ترویج تغذیه با شیر مادر. 2 ـ تعیین چگونگی برآورد نیاز و نظارت بر ورود، عرضه و فروش شیر خشک و غذاهای کمکی شیرخوار و ابلاغ آن به مراجع ذی ربط. 3 ـ تعیین چگونگی نظارت بر توزیع صحیح شیر خشک در سیستم شبکه های بهداشتی، درمانی کشور و ابلاغ آن به مراجع ذی ربط. 4 ـ نظارت بر حسن اجرای برنامه های آموزشی، تبلیغاتی و تحقیقاتی. 5 ـ بررسی تخلفات و ابلاغ آن به مراجع ذی ربط. 6 ـ تعیین چگونگی استفاده از تحقیقات به عمل آمده در زمینه شیر مادر و تغذیه کمکی. 7 ـ نظارت بر فعالیتهای کمیته های استانی ترویج تغذیه با شیر مادر و حمایت از مادران در دوران شیر دهی. تبصره 1 ـ کمیته موضوع این ماده می تواند برای انجام هرچه بهتر وظایف خود گروههای اجرایی ایجاد کند. تبصره 2 ـ دستورالعمل چگونگی تشکیل جلسات و اداره آن، توسط کمیته مزبور تنظیم شده و به تصویب وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی می رسد.
تصمیم های کمیته سیاستگذاری و نظارت بر ترویج تغذیه با شیر مادر، پس از تصویب وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی لازم الاجر است.
معاون امور بهداشتی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، رییس کمیته سیاستگذاری و نظارت بر ترویج تغذیه با شیر مادر بوده و موظف است جلسات را به طور منظم تشکیل دهد.
وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی می تواند نسبت به تشکیل « کمیته های ترویج تغذیه با شیر مادر و حمایت از مادران در دوران شیر دهی» در استان هایی که مقتضی بداند اقدام کند: 1 ـ معاون امور بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی ـ درمانی استان. 2 ـ معاون دارو و درمان دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی ـ درمانی استان. 3 ـ رییس نظام پزشکی مرکز استان. 4 ـ دو نفر از اعضای کمیته استانی ترویج تغذیه با شیر مادر. 5 ـ یک نفر پزشک متخصص زنان و زایمان. 6 ـ یک نفر متخصص یا کارشناس علوم تغذیه. 7 ـ یک نفر ماما. 8 ـ یک نفر پرستار. افراد موضوع این ماده با حکم رییس دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی ـ درمانی استان منصوب می شوند. خدمات کمیته های استانی افتخاری است.
وظایف و اختیارات کمیته های استانی ترویج تغذیه با شیر مادر و حمایت از مادران در دوران شیر دهی به شرح زیر است: 1 ـ نظارت بر چگونگی برآورد نیاز استان به شیر مصنوعی و توزیع صحیح آن. 2 ـ نظارت بر حسن اجرای برنامه های آموزشی، تبلیغاتی، انتشاراتی و تحقیقاتی. 3 ـ ارایه گزارش اقدام های انجام شده به کمیته سیاستگذاری و نظارت بر ترویج تغذیه با شیر مادر. 4 ـ انجام امور محول شده از سوی کمیته سیاستگذاری و نظارت بر ترویج تغذیه با شیر مادر.
معاون امور بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی ـ درمانی استان، رییس کمیته ترویج تغذیه با شیر مادر و حمایت از مادران در دوران شیر دهی استان بوده و موظف است جلسات را به طور منظم تشکیل دهد.
تصمیم های کمیته های استانی ترویج تغذیه با شیر مادر و حمایت از مادران در دوران شیر دهی، پس از تصویب وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در استان مربوط قابل اجراست.
دانشگاه های علوم پزشکی و اعضای کمیته های موضوع قانون بر حسن اجرای قانون و این آئین نامه در مؤسسات تولید کننده و توزیع کننده نظارت کامل داشته و در صورت مشاهده تخلفات موضوع قانون، مراتب را در کمیته های استانی مطرح و درصورت تأیید، موضوع را به مراجع ذی صلاح برای تعقیب متخلفان اعلام می کنند. معاون اول رییس جمهور ـ حسن حبیبی
